การบัญชีเบื้องต้น (รวม)

แผนการจดั การเรียนรูม้ งุ่ เนน้ สมรรถนะ หนว่ ยที่ 2

ชือ่ หนว่ ย การวิเคราะหร์ ายการค้า รวม 8 ช่วั โมง
สอนครง้ั ท่ี 4-5

เร่อื ง การวเิ คราะหร์ ายการคา้ จํานวน 8 ชัว่ โมง

5.4 การวัดผลและประเมินผล(P)
5.4.1 การสงั เกต
 ความต้งั ใจและสนใจของผ้เู รยี น
 ความรว่ มมือในการอภิปราย
 การแสดงความคดิ เหน็ อย่างมเี หตผุ ล
5.4.2 การตรวจผลงานภาคปฏบิ ัติ
 กจิ กรรมตรวจสอบความเขา้ ใจ
 แบบทดสอบเพอื่ ประเมินผลหลังการเรียนรู้
5.4.3 การทดสอบด้วยวาจาและขอ้ เขียน
 ตรวจแบบทดสอบ ไมน่ ้อยกวา่ รอ้ ยละ 60
 ต้ังคาํ ถามใหต้ อบและอธิบาย ไม่น้อยกวา่ ร้อยละ 80

6. สอ่ื การการเรียนรู้/แหล่งการเรียนรู้

6.1 สอ่ื สิ่งพมิ พ์
หนงั สือเรียนวชิ าหลักการบัญชเี บ้ืองตน้ 1 : สาํ นกั พมิ พ์เอมพันธ์

7. เอกสารประกอบการจดั การเรยี นรู้ (ใบความรู้ ใบงาน ใบมอบหมายงาน ฯลฯ)

7.1 ใบความรู้
7.2 ใบทดสอบ
7.3 ใบสง่ั งาน

8. การบรู ณาการ/ความสมั พนั ธ์กับวชิ าอืน่

8.1 วชิ าภาษาไทย เกีย่ วกบั การใชภ้ าษาดา้ นการพดู การอ่าน และการเขียน
8.2 วิชาคณิตศาสตร์ เกยี่ วกบั การคํานวณ
8.3 วชิ าภาษาอังกฤษ ดา้ นคาํ ศพั ทท์ างบัญชี

แผนการจัดการเรยี นรู้มุ่งเนน้ สมรรถนะ หนว่ ยที่ 3

ชื่อหน่วย การวิเคราะหร์ ายการคา้ รวม 8 ชัว่ โมง
สอนครงั้ ที่ 4-5

เรอื่ ง การวิเคราะห์รายการคา้ จาํ นวน 8 ชวั่ โมง

9. การวัดผลและประเมินผล

9.1 วธิ ีการ ดําเนนิ การวดั ผลในชว่ งเวลา

(1) กอ่ นเรยี น โดยใช้แบบทดสอบก่อนเรียน

(2) ระหวา่ งเรียน โดยการถามตอบและการสังเกตการณป์ ฏบิ ตั ิงาน

(3) หลังเสร็จสิน้ การเรียน โดยทําแบบทดสอบ

9.2 เกณฑ์การประเมนิ

(1) ผเู้ รยี นมีเวลาเรยี นไมน่ อ้ ยกวา่ ร้อยละ 80

(2) ผู้เรียนมีคะแนนจากแบบทดสอบหลงั เรียนรอ้ ยละ 80

(3) ผเู้ รียนการวเิ คราะห์รายการค้าสมบูรณแ์ ละถกู ต้องทกุ ครั้ง

10. บันทกึ หลังการเรียนรู้

10.1 ผลการใชแ้ ผนการจัดการเรยี นรู้

1. เน้ือหาสอดคล้องกับจุดประสงค์เชิงพฤตกิ รรม

2. สามารถนําไปใช้ปฏบิ ตั ิการสอนไดค้ รบตามกระบวนการเรยี นการสอน

3. สื่อการสอนเหมาะสมดี

10.2 ผลการเรยี นรขู้ องผู้เรยี น

1. นกั ศึกษาสว่ นใหญม่ คี วามสนใจใฝร่ ู้ เข้าใจในบทเรียนรว่ มกนั อภปิ ราย ตอบคําถาม

ในกลุ่ม และรว่ มกนั แสดงความคิดเหน็

2. นักศึกษากระตอื รอื รน้ และรบั ผิดชอบในการทํางานกลุ่มเพ่ือให้งานสาํ เร็จทนั เวลา

ทีก่ าํ หนด

10.3 แนวทางการพัฒนาคุณภาพการเรยี นรู้

1. สอนเน้ือหาได้ครบตามหลกั สูตร

2. แผนการสอนและวธิ กี ารสอนครอบคลมุ เน้อื หาการสอนทาํ ใหผ้ สู้ อนสอนไดอ้ ยา่ งม่ันใจ

3. สอนไดท้ ันตามเวลาทีก่ ําหนด

………………………………………………
ผู้บนั ทกึ การสอน

สาขาวิชา : การบญั ชี ใบความรู้ หน้าที่
แผน่ ที่ 1/10 51
ช่อื วิชา : การบัญชเี บ้อื งตน้ รหสั วิชา 30200-0001

งาน : การวิเคราะหร์ ายการค้า

จดุ ประสงค์เชงิ พฤตกิ รรม

1. บอกประเภทของธุรกิจ และรปู แบบการดาํ เนนิ ธรุ กิจได้

2. อธบิ ายรายการคา้ ได้

3. วิเคราะหร์ ายการคา้ ตามหลักการบัญชที ั่วไปได้

4. วเิ คราะห์ผลกระทบของรายการคา้ ตอ่ สมการบัญชีและงบแสดงฐานะการเงนิ ได้

5. วิเคราะหร์ ายการคา้ ตามหลักการบัญชคี ไู่ ด้

เนอื้ หาสาระ

การวเิ คราะหร์ ายการค้า

การวิเคราะหร์ ายการค้า หมายถึง การพจิ ารณารายการท่เี กดิ ขึ้นในกิจการคา้ ว่ามผี ลกระทบต่อสินทรพั ย์ หน้สี น้ิ

และส่วนของเจา้ ของอยา่ งไร ในการวิเคราะห์รายการค้าจึงยึดสมการบัญชีทวี่ ่า สนิ ทรัพย์ = หนีส้ ิน + ส่วนของเจา้ ของ

เปน็ หลกั ในการวิเคราะห์ดงั น้ี

1. ถา้ สนิ ทรัพยเ์ พิม่ ขน้ึ หน้ีสินและ/หรือสว่ นของเจ้าของจะต้องเพม่ิ ข้ึนด้วย

2. ถา้ สินทรัพย์ลดลง หน้สี ินและ/หรอื สว่ นของเจ้าของจะตอ้ งลดลงดว้ ย

ดงั น้ัน ในการวเิ คราะหร์ ายการค้าจะต้องพึงระลกึ อยูเ่ สมอวา่ สมการบัญชที ้ังสองด้านจะต้องเทา่ กันเสมอและใน

บางกรณี สนิ ทรัพย์อย่างหน่งึ อาจเพ่มิ ขน้ึ และสนิ ทรพั ย์อีกอย่างหนึง่ อาจลดลงในจาํ นวนทเี่ ท่ากัน เมอื่ เปน็ เช่นนี้ หน้ีสนิ และ

ส่วนของเจ้าของจะไม่กระทบกระเทือน หรือในบางกรณหี น้สี ินเพิ่มขนึ้ และส่วนของเจ้าของลดลงในจานวนทีเ่ ท่ากัน

สนิ ทรัพยก์ จ็ ะไม่กระทบกระเทอื น ดงั น้นั ในการวเิ คราะห์รายการคา้ จะมีผลตอ่ สินทรพั ย์ หน้ีสนิ และส่วนของเจ้าของ

กรณใี ดกรณีหนึ่งดังสรุปไดด้ ังน้ี

กรณีที่ ผลการวิเคราะห์ ตัวอยา่ งรายการคา้

1 สนิ ทรัพยเ์ พ่ิม สนิ ทรัพยล์ ด ซื้อรถจกั รยานเป็นเงินสด

2 สนิ ทรพั ย์เพมิ่ หนีส้ นิ เพม่ิ ซ้อื ตู้เกบ็ เอกสารเปน็ เงนิ เชอื่

3 สนิ ทรัพย์เพม่ิ สว่ นของเจ้าของเพ่ิม เจา้ ของกจิ การนาํ เงินสดมาลงทุน

4 สนิ ทรพั ยล์ ด หนีส้ นิ ลด จ่ายชาระหนใ้ี ห้เจ้าหนี้

5 สินทรัพย์ลด ส่วนของเจ้าของลด จ่ายค่ารับรองลกู คา้

6 สินทรัพย์เพ่ิม หนีส้ ิน และสว่ นของเจ้าของเพิ่ม เจา้ ของกิจการนาํ อาคารและเงินกู้มาลงทุน

7 สนิ ทรพั ยเ์ พิ่ม สนิ ทรัพย์ลด หนี้สนิ เพม่ิ ซอื้ คอมพวิ เตอร์พรอ้ มเครื่องพมิ พ์ 1 ชุด

เปน็ เงนิ ผ่อน ชําระเงินดาวน์ให้ 10%

8 หน้สี ินเพิ่ม สว่ นของเจา้ ของลด ไดร้ บั ใบแจง้ หนี้คา่ เชา่ เครอื่ งถ่ายเอกสาร

สาขาวิชา : การบัญชี ใบความรู้ หน้าท่ี
แผน่ ท่ี 2/10 52
ชือ่ วชิ า : การบัญชีเบื้องตน้ รหัสวชิ า 30200-0001

งาน : การวิเคราะหร์ ายการค้า

ตัวอย่างท่ี 1 จงวเิ คราะหร์ ายการค้าตอ่ ไปน้ี ผลการวเิ คราะห์
สินทรัพย์เพิม่ สว่ นของเจา้ ของเพ่ิม
ลาํ ดับ รายการค้า สินทรัพย์เพมิ่ สว่ นของเจ้าของเพิ่ม
1 เจ้าของกจิ การนาสินทรพั ยม์ าลงทุน สนิ ทรัพยเ์ พิม่ สนิ ทรัพย์ลด
2 รบั เงินสดเป็นค่าบริการ สนิ ทรัพยล์ ด หน้สี ินลด
3 รับชาระหน้จี ากลกู หนี้ สนิ ทรพั ยล์ ด สว่ นของเจา้ ของลด
4 จา่ ยชาระหน้ใี ห้เจา้ หน้ี สนิ ทรัพยเ์ พ่มิ หนส้ี ินเพมิ่
5 เจา้ ของกจิ การถอนเงนิ สดไปใชส้ ว่ นตวั สินทรพั ย์ลด สว่ นของเจ้าของลด
6 ซอ้ื เครือ่ งตกแตง่ เปน็ เงินเชื่อ สินทรพั ย์เพ่มิ สนิ ทรัพยล์ ด
7 จ่ายเงนิ เดือนพนักงาน สินทรพั ย์ลด ส่วนของเจา้ ของลด
8 ซอ้ื เคร่อื งดูดฝุ่นเป็นเงนิ สด สนิ ทรัพยเ์ พมิ่ สนิ ทรัพยล์ ด
9 จา่ ยคา่ รถรบั จ้าง
10 นาเงินสดไปฝากธนาคาร

ตัวอย่างท่ี 2 จงวิเคราะห์รายการค้าต่อไปนี้โดยทาเครอ่ื งหมาย / ลงในชอ่ งท่เี กีย่ วขอ้ ง

ลาดับ รายการค้า สินทรพั ย์ หน้สี ิน สว่ นของเจา้ ของ
เพม่ิ ลด
เพม่ิ ลด เพิ่ม ลด
/
1 เจ้าของกจิ การนาํ เงนิ สดมาลงทนุ /
/
2 ซื้อเครื่องตกแต่งเป็นเงนิ เชอ่ื // /

3 รบั เงินสดเป็นคา่ บริการ / /

4 ให้บริการแกล่ กู คา้ ยังไมไ่ ดร้ ับเงนิ / /
/
5 รับชาระหน้จี ากลูกหนี้ //

6 จ่ายชาระหนี้ให้เจา้ หน้ี //

7 จา่ ยคา่ พาหนะ /

8 ซื้อเครือ่ งพมิ พโ์ ดยผ่อนชําระ 6 งวด จ่ายเงินดาวนใ์ ห้ 25% / / /

9 เจ้าของกิจการถอนเงนิ สดไปใชส้ ว่ นตวั /

10 ให้บริการแกล่ กู คา้ ลูกคา้ จ่ายเงนิ ใหบ้ างสว่ นทเี่ หลือ /

ขอชําระเดือนหน้า

สาขาวชิ า : การบญั ชี ใบความรู้ หน้าที่
แผ่นท่ี 3/10 53
ชือ่ วิชา : การบญั ชีเบ้ืองตน้ รหสั วิชา 30200-0001

งาน : การวเิ คราะห์รายการคา้

ตวั อย่างที่ 3 จากรายการค้าตอ่ ไปน้ี ใหท้ ํา
1. วิเคราะหร์ ายการค้า โดยใส่เคร่ืองหมาย + แทนเพ่ิม และเครอื่ งหมาย – แทนลด
2. รวมยอดสินทรพั ย์ หน้ีสินและส่วนของเจ้าของ
3. แทนค่าในสมการบัญชี

ลําดับ รายการคา้ สินทรพั ย์ หนสี้ นิ ส่วนของ
เจ้าของ

1 เจา้ ของกจิ การนําเงนิ สดมาลงทนุ 50,000 บาท +50,000 +12,000 +50,000
2 ซ้อื เคร่อื งตกแต่งเปน็ เงนิ เชื่อ 12,000 บาท +12,000 +6,000
3 รับเงินสดเป็นคา่ บริการ 6,000 บาท +6,000 -6,000 +4,000
4 ใหบ้ รกิ ารแก่ลูกค้า ยังไมไ่ ด้รบั เงนิ จานวน 4,000 บาท +4,000 +4,500
5 รับชําระหนีจ้ ากลกู หน้ี 2,500 บาท +2,500 -2,000
10,500 +10,000
6 จา่ ยชําระหนใี้ ห้เจ้าหน้ี 6,000 บาท -2,500 67,700
7 จา่ ยคา่ พาหนะ 300 บาท
8 ซอื้ เคร่อื งพมิ พ์ดดี เปน็ เงนิ 6,000 บาท โดยผอ่ นชาํ ระ 6 งวด จ่ายเงินดาวนใ์ ห้ 25% -6,000
-300
9 เจา้ ของกิจการถอนเงนิ สดไปใช้ส่วนตวั 2,000 บาท
10 ให้บริการแก่ลกู ค้าเปน็ เงิน 10,000 บาท ลกู คา้ จา่ ยเงนิ ใหบ้ างสว่ นคอื 3,000 บาท ที่ +6,000
-1,500
เหลอื ขอชาํ ระเดอื นหนา้
-2,000
รวม +3,000
+7,000

78,200

แทนค่าในสมการบัญชี
สินทรัพย์ = หนสี้ ิน + ส่วนของเจ้าของ
78,200 = 10,500 + 67,700
78,200 = 78,200

การวเิ คราะห์รายการคา้ นอกจากจะวเิ คราะหต์ ามตัวอยา่ งท่ีไดก้ ลา่ วมาแล้ว อาจจะทําในรปู ของงบดลุ เพอ่ื ให้
เข้าใจยิง่ ขน้ึ และเพ่อื แสดงใหเ้ หน็ การเปล่ยี นแปลงฐานะการเงินชดั เจนข้ึน

สาขาวชิ า : การบญั ชี ใบความรู้ หนา้ ที่
แผ่นท่ี 4/10 54
ชื่อวชิ า : การบัญชเี บือ้ งตน้ รหัสวิชา 30200-0001

งาน : การวิเคราะห์รายการค้า

ผลกระทบของรายการค้าที่มีตอ่ สมการบัญชี

เมอ่ื มีรายการค้าเกิดข้ึน แสดงว่าได้เกิดการเปลยี่ นแปลงบางอย่างแลว้ ในสมการบัญชี ซ่งึ ไมว่ ่าสมการบญั ชีจะถูก

กระทบไปเช่นใดก็ตาม สองขา้ งของสมการบญั ชจี ะตอ้ งเทา่ กันเสมอ ต่อไปจะยกตัวอยา่ งเพอ่ื อธิบายให้เหน็ ถึงผลกระทบที่

มตี อ่ สมการบัญชี โดยแยกเป็น ผลกระทบตอ่ สนิ ทรัพยแ์ ละหน้สี นิ และ ผลกระทบต่อสว่ นของเจา้ ของ

ผลกระทบต่อสินทรัพยแ์ ละหน้ีสนิ

สนิ ทรพั ยแ์ ละหน้สี นิ มักจะมคี วามเกย่ี วขอ้ งกนั โดยตรง เนอ่ื งจากสินทรพั ยซ์ ง่ึ ถือวา่ เป็นทรัพยากรของกิจการนน้ั

ส่วนหนง่ึ สามารถจัดหามาไดจ้ ากหน้สี ิน ซึ่งอาจโดยการกูย้ ืม หรือการซ้ือเงินเชอื่ ในขณะทีห่ นส้ี นิ ซ่งึ ถือเปน็ ภาระผูกดัน

ของกิจการนั้น สามารถชําระให้หมดไปด้วยสนิ ทรัพย์ได้ ไม่ว่าจะเป็นชําระคนื ดว้ ยเงนิ ด้วยสินค้า หรอื ส่ิงของอ่ืน ๆ ก็ตาม

ดงั ตวั อยา่ ง

รายการค้าที่ 1 เจา้ ของกจิ การนาเงนิ ส่วนตัว 30,000 บาท และไดก้ ้เู งินจากธนาคารอีก 10,000 บาท มาใชเ้ ปน็

เงนิ ทุนในการดาเนินงาน รายการดังกล่าวสามารถเขียนสมการบัญชไี ดว้ ่า

สินทรพั ย์ = หน้ีสนิ + ส่วนของเจ้าของ

40,000 10,000 30,000

จากสมการข้างตน้ สามารถแปลความไดว้ ่า สนิ ทรพั ย์ 40,000 บาท ของกจิ การน้ันได้มาจากการกอ่ หนี้ 10,000

บาท และไดจ้ ากเจา้ ของ 30,000 บาท หรอื ถ้าพิจารณาในอกี แง่มุมหน่งึ จะอธบิ ายได้วา่ เจ้าหน้มี สี ทิ ธิ์ในสินทรัพย์ของ

กจิ การ 10,000 บาท สว่ นทีเ่ หลือถือเปน็ กรรมสิทธข์ิ องเจ้าของ 30,000 บาท

รายการค้าที่ 2 กจิ การซ้อื เครอื่ งใชส้ านักงานด้วยเงนิ สดมูลคา่ 20,000 บาท สง่ ผลให้สนิ ทรัพยท์ ี่เปน็ เงนิ สดลดลง และ

เคร่ืองใชส้ ํานักงานซงึ่ ถอื เปน็ สินทรัพย์อีกชนดิ หน่งึ เพิม่ ข้นึ ในจาํ นวนทเ่ี ท่ากัน สว่ นหนี้สนิ และสว่ นของเจา้ ของไม่ถกู กระทบ

แต่อยา่ งใด

สนิ ทรพั ย์ = หนส้ี นิ + สว่ นของเจา้ ของ

40,000 10,000 30,000

-20,000

20,000 00000 00000

40,000 10,000 30,000

จากสมการ จะเหน็ ว่ารายการคา้ น้ไี มท่ ําให้ภาพรวมของสมการบัญชีเปลีย่ นแปลง สนิ ทรัพย์ หนสี้ นิ และสว่ นของ

เจ้าของมยี อดคงเหลือเทา่ เดมิ เพราะมกี ารเพิ่มขึ้นและลดลงในหมวดเดยี วกันและในจาํ นวนที่เท่ากนั

สาขาวิชา : การบญั ชี ใบความรู้ หน้าท่ี
แผ่นที่ 5/10 55
ชอ่ื วิชา : การบญั ชีเบื้องตน้ รหัสวชิ า 30200-0001

งาน : การวิเคราะหร์ ายการคา้

รายการค้าที่ 3 กจิ การซือ้ รถยนต์มูลค่า 100,000 บาท แต่ยงั ไมไ่ ดช้ าระเงิน ส่งผลใหส้ ินทรัพย์ของกิจการเพมิ่ ขึน้ และ

หนสี้ ินก็เพิ่มขึน้ ด้วยในจาํ นวนท่เี ท่ากนั ส่วนส่วนของเจา้ ของไมถ่ กู กระทบ

สินทรัพย์ = หนส้ี นิ + ส่วนของเจา้ ของ

40,000 10,000 30,000

100,000 100,000 000000

140,000 110,000 30,000

จากสมการ จะเหน็ ว่าทงั้ สนิ ทรัพยแ์ ละหนีส้ นิ ตา่ งได้รับผลกระทบในทศิ ทางที่ทาํ ใหเ้ พิ่มขน้ึ ท้ังคู่ หากพิจารณา

ความหมายตามสมการจะพบวา่ กจิ การมีสินทรพั ย์รวมท้งั หมด 140,000 บาท แต่สินทรพั ย์นี้สว่ นใหญ่เป็นของเจา้ หน้ี

และเจ้าของมีสิทธเิ พยี ง 30,000 บาทเท่านั้น ซง่ึ หมายความวา่ กิจการมคี วามเส่ียงมาก

รายการคา้ ท่ี 4 กจิ การจา่ ยคนื เงินกู้ 5,000 บาท การชําระคนื เงินก้จู ะชําระด้วยสินทรพั ยแ์ ละเม่อื ชาํ ระหนี้แล้วจะส่งผล

ให้หนี้สินลดลงดว้ ย ดงั น้ันผลกระทบที่มตี ่อสมการบญั ชีคอื สินทรัพย์และหนส้ี นิ จะลดลงอยา่ งละ 5,000 บาท

สินทรพั ย์ = หนส้ี นิ + ส่วนของเจ้าของ

140,000 110,000 30,000

-5,000 -5,000 00000

135,000 105,000 30,000

รายการนสี้ ง่ ผลใหส้ มการบญั ชเี ปลีย่ นแปลงไปในทางลดลง โดยมีผลกระทบ 2 ขา้ งของสมการบญั ชีซ่งึ ลกั ษณะ

การกระทบเป็นการกระทบในทิศทางเดยี วกนั คอื มยี อดลดลงทงั้ คู่ดว้ ย

ผลกระทบตอ่ ส่วนของเจา้ ของ

รายการคา้ ทีก่ อ่ ให้เกิดการเปลีย่ นแปลงในส่วนของเจ้าของน้ัน นอกจากการนาสนิ ทรพั ย์มาลงทนุ ในกิจการซง่ึ

ส่งผลใหส้ นิ ทรัพย์ และสว่ นของเจ้าของเพ่ิมขึ้นแล้ว ยงั มเี หตกุ ารณ์ที่เก่ยี วกบั การดาเนินกิจการตามปกติทีส่ ง่ ผลกระทบกบั

สว่ นของเจา้ ของ ดงั ตัวอย่าง

รายการค้าท่ี 5 จ่ายเงินเดือนพนกั งาน 3,000 บาท เงินเดือนถือเปน็ ค่าใช้จา่ ยที่เจา้ ของต้องรบั ผิดชอบ เม่อื มคี ่าใชจ้ ่าย

เกดิ ข้นึ ส่วนของเจ้าของจะลดลง และการจ่ายเงินเดือนด้วยเงนิ สด สง่ ผลใหส้ นิ ทรัพยล์ ดลงด้วย

สินทรพั ย์ = หนส้ี นิ + สว่ นของเจา้ ของ

135,000 105,000 30,000

-3,000 000000 -3,000

132,000 105,000 27,000

สาขาวิชา : การบญั ชี ใบความรู้ หนา้ ที่
แผ่นที่ 6/10 56
ชือ่ วิชา : การบัญชเี บือ้ งตน้ รหัสวิชา 30200-0001

งาน : การวิเคราะห์รายการค้า

รายการคา้ ท่ี 6 รับใบแจง้ หนีค้ ่าสาธารณูปโภค 1,000 บาท คา่ สาธารณูปโภคถือเปน็ คา่ ใชจ้ า่ ยทเ่ี จา้ ของต้องรบั ผดิ ชอบ

เมื่อมีค่าใช้จา่ ยเกดิ ขนึ้ ส่วนของเจา้ ของจะลดลงและกรณนี คี้ า่ ใช้จา่ ยที่เกิดขึ้นยังไมไ่ ด้ชาระจงึ ถือวา่ มหี นส้ี ินเกดิ ขน้ึ

สนิ ทรัพย์ = หนส้ี นิ + ส่วนของเจา้ ของ

132,000 105,000 27,000

000000 1,000 -1,000

132,000 106,000 26,000

รายการคา้ ที่ 7 ให้บรกิ ารลูกค้า 6,000 บาท และเรยี กเก็บเงนิ ทันที เม่ือมกี ารให้บรกิ ารจะถือวา่ รายไดเ้ กิดขน้ึ ซึง่ ถอื ว่า

เปน็ ของเจ้าของมผี ลทาํ ให้ส่วนของเจ้าของเพิ่มข้ึน และเงินท่ีเรียกเก็บได้นั้นถือเปน็ สนิ ทรัพยท์ ีเ่ พ่ิมขึ้นดว้ ย

สนิ ทรัพย์ = หนส้ี นิ + สว่ นของเจา้ ของ

132,000 106,000 26,000

6,000 000000 6,000

138,000 106,000 32,000

รายการค้าที่ 8 ให้บริการลูกค้า 7,000 บาท และยงั ไม่ได้เรยี กเกบ็ เงิน รายไดท้ าํ ใหส้ ว่ นเจ้าของเพ่ิมขึ้น และการท่ี

ยังไม่ได้รบั เงินถอื ว่าเรามีลูกหน้ี ซงึ่ เป็นสนิ ทรัพยช์ นิดหนง่ึ ที่เพ่ิมขึน้ ดว้ ย

สนิ ทรัพย์ = หนส้ี นิ + ส่วนของเจ้าของ

138,000 106,000 32,000

7,000 000000 7,000

145,000 106,000 39,000

รายการคา้ ท่ี 9 ให้บรกิ ารลูกคา้ 10,000 บาท เรยี กเก็บเงนิ แลว้ 2,000 บาท สว่ นของเจา้ ของเพิ่มขน้ึ เพราะรายได้

เชน่ เดิมแตส่ ินทรัพย์ที่เพิม่ ขึน้ นนั้ จะมี 2 รายการ คือ เงนิ สด 2,000 บาท และลูกหนี้ 8,000 บาท

สนิ ทรัพย์ = หนส้ี นิ + ส่วนของเจา้ ของ

145,000 106,000 39,000

2,000

8,000 000000 10,000

155,000 106,000 49,000

สาขาวิชา : การบญั ชี ใบความรู้ หนา้ ท่ี
แผน่ ท่ี 7/10 57
ชอื่ วชิ า : การบัญชเี บอ้ื งตน้ รหสั วชิ า 30200-0001

งาน : การวเิ คราะหร์ ายการค้า

ผลสรปุ ของสมการข้างต้นจะถกู นําไปเสนอในงบการเงินลักษณะตา่ งๆ เช่น งบดลุ งบกาํ ไรขาดทุน งบกระแส
เงินสด เป็นต้น นอกจากน้ี จากรายการคา้ ข้างตน้ ทัง้ หมดจะสงั เกตวา่ ทุกรายการค้ามผี ลกระทบกบั สมการบัญชีใน
ลักษณะต่างๆ พอจะสรุปไดด้ งั น้ี

1. ผลของรายการคา้ ทุกรายการจะกระทบบัญชี 2 บญั ชีเสมอ ไม่ว่าจะเป็นบัญชีด้านเดียวกนั หรอื คนละดา้ นของ
สมการบญั ชกี ็ตาม

2. ลักษณะการกระทบนน้ั หากกระทบขา้ งเดยี วกันของสมการ ทศิ ทางการกระทบของบญั ชีท้ัง 2 บัญชี นั้น
จะต้องตรงข้ามกัน แตถ่ า้ หากกระทบคนละข้างของสมการบัญชี ทศิ ทางการกระทบจะต้องไปในทศิ ทางเดยี วกนั มิเช่นนัน้
สมการบัญชจี ะไม่เท่ากัน

3. ทุกรายการคา้ มผี ลใหส้ มการบัญชเี ท่ากนั เสมอ
จากสมการและตัวอยา่ งขา้ งต้น จะพบว่า สมการหลักมีเพียง 3 หมวด คอื สินทรพั ย์ หน้สี ิน ส่วนของเจ้าของ
เท่านน้ั ไม่มรี ายได้กบั คา่ ใชจ้ ่ายแตเ่ มื่อเกดิ รายการเก่ียวกบั รายได้และค่าใชจ้ า่ ยจะปรับกบั ส่วนของเจ้าของ เน่อื งจากข้อมลู
เก่ียวกบั รายไดแ้ ละค่าใช้จา่ ยนน้ั เปน็ ข้อมลู ทีส่ ําคัญต่อการบริหารองคก์ ร และมคี นสนใจต้องการทราบ ดังน้นั จงึ ถูกจัด
ขึ้นมาเปน็ หมวดของบัญชเี พมิ่ ขึ้น และเพอื่ ให้วเิ คราะหส์ มการบญั ชไี ดค้ รบถว้ นสามารถเขียนสมการบญั ชีใหม่ ไดด้ งั น้ี

สนิ ทรพั ย์ = หน้ีสิน + สว่ นของเจา้ ของ + รายได้ – คา่ ใชจ้ า่ ย

เน่อื งจากคา่ ใช้จ่ายมีผลทาํ ให้ส่วนของเจา้ ของลดลง เพอ่ื ให้เกิดความสะดวกในการวเิ คราะหอ์ าจยา้ ยข้างสมการ
จะได้สมการดงั น้ี

สินทรพั ย์ + ค่าใชจ้ า่ ย = หนสี้ นิ + สว่ นของเจา้ ของ + รายได้
หน่วยงานตา่ งๆ ไมว่ ่าจะเป็นภาครฐั หรือเอกชน เมอ่ื ครบรอบปีของการดําเนนิ งานมกั จะจดั ทํารายงานเพื่อ
เผยแพร่ข้อมูลขา่ วสาร เหตุการณ์ทส่ี าํ คญั และผลการดาํ เนินงานออกสสู่ าธารณชน ซึ่งจะเรยี กรายงานน้ีว่า
“รายงานประจาํ ปี”

สาขาวชิ า : การบญั ชี ใบความรู้ หนา้ ที่
แผ่นท่ี 8/10 58
ช่อื วิชา : การบัญชเี บ้อื งตน้ รหัสวชิ า 30200-0001

งาน : การวเิ คราะห์รายการคา้

วงจรบัญชี (Accounting Cycle)

วงจรบญั ชีหรอื วฎั จกั รทางการบญั ชี หมายถึง ลาํ ดบั ขัน้ ตอนทางการบัญชเี ร่มิ จากการบนั ทึกรายการบัญชีทีเ่ กิดขึน้
จนถึงการเสนอรายงานทางการเงนิ ของรอบระยะเวลาบัญชหี น่งึ ๆ ในแต่ละงวดบญั ชนี ักบญั ชีต้องทํางานตามลาํ ดบั ข้ึนตอน
ซ่งึ เหมอื นๆ กันทุกงวด

ภาพที่ 1 แสดงภาพวงจรบัญชี

จากภาพวงจรบญั ชขี ้างตน้ เมอ่ื กจิ การเรมิ่ งวดบัญชีใหม่ รายการค้าที่เกิดขน้ึ จะทาการวเิ คราะหแ์ ลว้ บนั ทึกในสมุด
รายวนั นารายการทบ่ี นั ทึกในสมุดรายวนั ผ่านไปบญั ชีแยกประเภทท่ีเก่ยี วขอ้ ง เมือ่ ถึงระยะเวลาหน่ึงจะสรุปยอดบัญชแี ยก
ประเภททกุ บัญชีแล้วนามาจัดทางบทดลอง เมือ่ สนิ้ งวดจะทาการปรบั ปรุงรายการ ปดิ บัญชีและจัดทางบการเงินตาม
ข้ันตอนตา่ งๆ ตอ่ ไปน้ี

สาขาวชิ า : การบญั ชี ใบความรู้ หน้าที่
แผ่นที่ 9/10 59
ช่อื วิชา : การบัญชีเบือ้ งตน้ รหัสวชิ า 30200-0001

งาน : การวิเคราะหร์ ายการคา้

ข้ันที่ 1 การวเิ คราะห์รายการคา้ แลว้ บนั ทกึ รายการในสมดุ รายวัน เม่อื เร่มิ งวดบญั ชีใหม่ กิจการมีรายการบญั ชี
เกิดขน้ึ และได้รบั เอกสารหรือจัดทําเอกสารเกย่ี วกับรายการค้านัน้ ซ่งึ จะใช้เปน็ หลกั ฐานในการบนั ทึกบญั ชี โดยนักบัญชี
ตอ้ งทําการวิเคราะหร์ ายการคา้ นนั้ วา่ เก่ยี วขอ้ งกบั บญั ชีใดเป็นจาํ นวนเงนิ เทา่ ไร และจะบันทึกรายการบญั ชนี ั้นในดา้ น
เดบติ หรือเครดิต โดยทาํ การบนั ทึกรายการในสมุดบนั ทกึ รายการข้ันต้น (Book of Original Entry) ที่เรยี กว่าสมุดรายวนั
(Journal) ซ่งึ จะตอ้ งบันทึกเรยี งลําดบั ตามวนั เดือนปที รี่ ายการคา้ เกิดข้นึ

ขน้ั ที่ 2 การผ่านรายการจากสมุดรายวันไปบัญชีแยกประเภทท่ีเกี่ยวขอ้ ง เมือ่ ไดบ้ นั ทึกรายการในสมุดรายวัน
แล้ว จะผา่ นรายการที่บนั ทกึ น้นั ไปยงั สมุดบัญชีขัน้ ปลายที่เรยี กว่า บญั ชแี ยกประเภท ซ่งึ มอี ยู่ 5 ประเภท คอื สินทรพั ย์
หนส้ี นิ ทนุ รายไดแ้ ละค่าใชจ้ ่าย การผา่ นรายการเป็นการนารายการทีบ่ นั ทึกในสมุดรายวันไปบนั ทกึ ในสมดุ บญั ชีแยก
ประเภททีเ่ กี่ยวข้อง

ข้ันที่ 3 การจดั ทํางบทดลองกอ่ นปรับปรุงรายการ เมือ่ ผ่านรายการคา้ จากสมุดรายวันไปบัญชแี ยกประเภทท่ี
เกี่ยวข้องแล้ว เพอ่ื พิสูจนค์ วามถกู ตอ้ งวา่ การบันทึกรายการเปน็ ไปตามหลกั บญั ชคี ู่ จึงมีการจัดทาํ งบทดลอง โดยการเก็บ
ยอดคงเหลือของบญั ชแี ยกประเภททุกบัญชมี าสรปุ รวมในเอกสารทเ่ี รียกวา่ “งบทดลอง” งบทดลองจะแบ่งเปน็ 2 ด้าน
คอื ดา้ นเดบติ และด้านเครดติ โดยที่ยอดรวมของบัญชีตา่ ง ๆ เม่ือรวมกันกับด้านเดบติ ตอ้ งเทา่ กบั ดา้ นเครดติ เสมอ
เรยี กวา่ งบทดลองคงคา้ ง ถ้าไมเ่ ท่ากนั แสดงวา่ มกี ารบันทกึ รายการไมถ่ ูกต้องตามหลักบญั ชคี ู่ งบทดลองทจ่ี ะทาํ ในข้นั ตอน
นี้เปน็ งบทดลองกอ่ นปรบั ปรุงรายการ

ขน้ั ท่ี 4 การปรบั ปรงุ รายการบญั ชี เมือ่ งบทดลองกอ่ นปรับปรุงรายการลงตวั แลว้ ในตอนสน้ิ งวดบญั ชีเพอ่ื ให้
บญั ชีแยกประเภททุกบัญชีแสดงรายการและจํานวนเงินถูกต้องตามควรของการรบั รู้รายการในงวดบัญชีนน้ั จึงจําเปน็ ตอ้ ง
ทาํ การปรบั ปรุงรายการ ดว้ ยการบันทกึ รายการปรบั ปรุงในสมุดรายวนั ทัว่ ไปและผา่ นไปบญั ชแี ยกประเภทท่ีเก่ยี วข้อง

ขนั้ ที่ 5 การจดั ทํางบทดลองหลงั ปรบั ปรงุ รายการ เมอ่ื ปรบั ปรุงรายการแลว้ กจิ การสามารถทาํ งบทดลองหลกั
ปรับปรงุ รายการแตถ่ ้ารายการปรบั ปรงุ ไม่มากนัก อาจไม่ตอ้ งทํากไ็ ด้

ข้นั ท่ี 6 การปดิ บัญชี เมอื่ ปรบั ปรงุ รายการแล้ว เพื่อหาผลการดําเนินงานว่ากาํ ไรหรอื ขาดทุนกจิ การจะตอ้ งทาํ
การปิดบัญชี 2 ประเภท คอื รายไดแ้ ละค่าใชจ้ า่ ย โดยโอนปดิ ไปเขา้ บญั ชีกําไรขาดทุนและปดิ บัญชีกาํ ไรขาดทนุ ไปเขา้
บญั ชีกาํ ไรสะสม การปิดบัญชจี ะบนั ทกึ ในสมุดรายวนั และผา่ นไปบัญชแี ยกประเภทท่ีเกี่ยวขอ้ ง

ขนั้ ท่ี 7 การหายอดคงเหลือของบัญชีทยี่ ังไมไ่ ด้ปดิ และทํางบทดลองหลงั ปิดบัญชี หลังจากปดิ บญั ชีประเภท
รายไดแ้ ละคา่ ใช้จ่ายแลว้ ยังเหลือบญั ชอี ีก 3 ประเภท คือ สินทรัพย์ หนส้ี นิ และทุน ซงึ่ จะต้องหายอดคงเหลอื และนํา
รายการไปแสดงในงบดลุ และสามารถนําไปจดั ทํางบทดลองหลังปดิ บญั ชีได้

ขนั้ ท่ี 8 การจดั ทํางบการเงิน นํารายการบัญชที ้งั 5 ประเภท ไปจัดทํางบการเงินตามมาตรฐานการบญั ชีต่อไป
เน่ืองจากการประกอบกจิ การสามารถกระทาํ ได้หลายๆ รูปแบบและมลี กั ษณะการดําเนนิ งานแตกตา่ งกัน เชน่ อาจ
ประกอบกจิ การในรูปของบริษัทจาํ กดั ห้างหุ้นส่วนหรือเจา้ ของคนเดียว บางกจิ การจะมรี ายการคา้ เกิดขึ้นอกี จาํ นวนมาก
แต่บางกิจการอาจจะมีรายการคา้ เกิดข้นึ ไม่มากนกั กิจการท่มี รี ายการค้าเกิดขึน้ ในแต่ละวันจํานวนมากงานทางบญั ชยี ่อม
จะต้องเพ่มิ ปรมิ าณมากและมีบญั ชหี ลายบัญชี ดงั นน้ั เพือ่ ใหเ้ กิดความสะดวกและความถูกตอ้ งในการสรุปผลและการจัดทํา
รายงานทางการเงิน

สาขาวชิ า : การบัญชี ใบความรู้ หน้าที่
ช่ือวิชา : การบัญชีเบือ้ งตน้ รหสั วิชา 30200-0001งาน แผ่นที่ 10/10 60
: การวเิ คราะห์รายการคา้

บางกิจการจึงได้นาํ เคร่ืองมือทางการบัญชมี าใชเ้ รียกวา่ “กระดาษทําการ” (Work Sheet) ซงึ่ เปรยี บเสมือน

กระดาษทดทจ่ี ดั ทาํ ข้ึนเพ่ือรวบรวมข้อมูลของทกุ ๆ บญั ชีไวใ้ นกระดาษแผ่นเดียวกนั เพื่อช่วยในการจัดทาํ งบการเงนิ ได้

รวดเร็วขน้ึ รายการไม่ตกหลน่ กระดาษทําการ ประกอบดว้ ยช่องเดบิต และเครดิตของรายการ ดังนี้

- งบทดลองกอ่ นปรับปรงุ - รายการปรบั ปรุง

- งบทดลองหลังการปรบั ปรงุ - งบกําไรขาดทุน

- งบดุล

อยา่ งไรก็ตามเนอ่ื งจากกระดาษทําการเหมือนกระดาษทดแผ่นหน่ึง รายการปรับปรุงและปิดบัญชตี ่างๆ จะตอ้ ง

ถูกนาํ มาบันทึกในสมุดรายวันแล้วผา่ นไปบญั ชีแยกประเภทที่เกี่ยวขอ้ งตามวงจรบญั ชี ตอ่ ไปนี้

ภาพท่ี 2 แสดงวงจรบญั ชกี รณีกจิ การใช้กระดาษทําการ

สาขาวชิ า : การบัญชี ใบทดสอบ หนา้ ท่ี
ชอื่ วิชา : การบญั ชเี บอ้ื งตน้ รหัสวิชา 30200-0001งาน แผ่นที่ 1/1 61
: การวิเคราะห์รายการค้า

คาสงั่ จงเลอื กคาตอบท่ีถูกท่ีสุดเพยี งข้อเดยี วโดยทาเครอ่ื งหมาย X ลงในกระดาษคาตอบ

1. รายการคา้ หมายถงึ ขอ้ ใด 2. ประเภทบัญชตี รงกับขอ้ ใด
ก. ลูกคา้ ต่อรองราคาสินคา้ ก. สินทรพั ย์ ท่ีดนิ อาคาร
ข. ให้บรกิ ารลกู คา้ ยงั ไมไ่ ดร้ บั เงิน ข. สนิ ทรพั ย์ ลกู หนี้ หนสี้ นิ
ค. อบรมพนกั งานขายประจํารา้ น ค. สินทรพั ย์ หนส้ี นิ สว่ นของเจา้ ของ (ทนุ )
ง. ลูกค้าชมวธิ ีการสาธติ การใชส้ นิ ค้า
ง. สินทรพั ย์ หนสี้ นิ ถอนใชส้ ่วนตัว

3. เงินสดเป็นบัญชปี ระเภทใด 4. ถ้าสินทรพั ย์เพมิ่ ควรบนั ทกึ บัญชีดา้ นใด
ก. สินทรพั ย์ ก. ดา้ นเดบติ
ข. หนีส้ ิน ข. ด้านเครดติ
ค. สว่ นของเจา้ ของ (ทุน) ค. บนั ทกึ ท้ังสองดา้ น
ง. รายได้ ง. ถูกทกุ ข้อ

5. นําเงนิ สดมาลงทนุ 5,000 บาท ผลการวเิ คราะหค์ ือข้อใด 6. ขอ้ ใดคือหลักเกณฑใ์ นการพิจารณากําหนดช่ือบญั ชี
ก. สินทรพั ยเ์ พิ่ม หนส้ี นิ เพมิ่ ก. ชือ่ บัญชีควรต้ังชอ่ื ยาว ๆ
ข. สินทรพั ย์เพม่ิ สินทรพั ยล์ ด ข. ช่อื บญั ชคี วรตัง้ ชอ่ื แปลก ๆ
ค. สนิ ทรพั ยล์ ด สว่ นของเจา้ ของ (ทนุ ) ลด ค. ชอ่ื บญั ชีควรลงรายการไดม้ าก ๆ
ง. สินทรพั ยเ์ พ่มิ สว่ นของเจ้าของ (ทนุ ) เพม่ิ ง. ช่อื บญั ชไี มต่ ้องมคี วามหมายตามหมวดบัญชี

7. ซอ้ื เครอ่ื งตกแตง่ เปน็ เงนิ สด 4,000 บาท ผลการวเิ คราะหค์ อื ขอ้ ใด 8. ใหบ้ ริการแกล่ กู คา้ ยังไมไ่ ดร้ ับเงิน วเิ คราะหไ์ ดต้ ามข้อใด
ก. สนิ ทรพั ย์เพิม่ หนส้ี นิ เพม่ิ ก. หนส้ี ินเพมิ่ รายไดเ้ พม่ิ
ข. สนิ ทรพั ยเ์ พิ่ม สนิ ทรพั ยล์ ด ข. หนสี้ ินเพ่ิม สว่ นของเจ้าของ (ทุน) เพิ่ม
ค. สินทรพั ยล์ ด สว่ นของเจา้ ของ (ทุน) ลด ค. สนิ ทรพั ยล์ ด สว่ นของเจา้ ของ (ทนุ ) ลด
ง. สินทรพั ยเ์ พิ่ม สว่ นของเจา้ ของ (ทนุ ) เพ่มิ ง. สนิ ทรพั ยเ์ พิม่ สว่ นของเจา้ ของ (ทนุ ) เพ่ิม

9. นาํ เงินสดไปฝากธนาคาร มผี ลอยา่ งไร 10. จ่ายเงินเดอื นใหค้ นงานเกิดผลตามขอ้ ใด
ก. เงนิ สดลด เจา้ หนเ้ี พม่ิ ก. สนิ ทรพั ยล์ ด สว่ นของเจา้ ของ (ทุน) ลด
ข. เงนิ สดลด เงนิ ฝากธนาคารเพิ่ม ข. สนิ ทรพั ยล์ ด ส่วนของเจา้ ของ (ทุน) เพิ่ม
ค. เงนิ สดลด สว่ นของเจ้าของ (ทุน ) ลด ค. สนิ ทรพั ยเ์ พม่ิ ส่วนของเจ้าของ (ทุน ) ลด
ง. เงนิ สดลด สว่ นของเจ้าของ (ทนุ ) เพม่ิ ง. สินทรพั ยเ์ พมิ่ ส่วนของเจ้าของ (ทุน) เพม่ิ

สาขาวชิ า : การบญั ชี ใบเฉลยใบทดสอบ หนา้ ที่
ชื่อวิชา : การบัญชีเบ้ืองตน้ รหัสวชิ า 30200-0001งาน แผ่นที่ 1/1 62
: การวิเคราะหร์ ายการคา้

1. รายการคา้ หมายถงึ ข้อใด
คาํ ตอบ : ข. ให้บรกิ ารลกู คา้ ยงั ไมไ่ ด้รบั เงิน

2. ประเภทบัญชตี รงกับข้อใด
คําตอบ : ค. สินทรพั ย์ หนสี้ นิ ส่วนของเจ้าของ (ทนุ )

3. เงินสดเป็นบัญชีประเภทใด
คําตอบ : ก. สินทรพั ย์

4. ถา้ สนิ ทรัพย์เพ่มิ ควรบันทึกบัญชดี า้ นใด
คาํ ตอบ : ก. ดา้ นเดบติ

5. นาํ เงนิ สดมาลงทนุ 5,000 บาท ผลการวิเคราะห์คอื ขอ้ ใด
คาํ ตอบ : ง. สินทรัพยเ์ พ่มิ ส่วนของเจา้ ของ (ทนุ ) เพ่มิ

6. ข้อใดคอื หลกั เกณฑ์ในการพจิ ารณากําหนดชอ่ื บญั ชี
คําตอบ : ค. ชอื่ บัญชคี วรลงรายการได้มาก ๆ

7. ซื้อเครอื่ งตกแตง่ เปน็ เงนิ สด 4,000 บาท ผลการวเิ คราะหค์ อื ข้อใด
คาํ ตอบ : ข. สนิ ทรัพยเ์ พ่ิม สนิ ทรัพยล์ ด

8. ให้บรกิ ารแก่ลูกคา้ ยังไมไ่ ด้รบั เงนิ วิเคราะหไ์ ด้ตามข้อใด
คาํ ตอบ : ง. สินทรพั ย์เพิม่ สว่ นของเจ้าของ (ทนุ ) เพ่มิ

9. นาํ เงินสดไปฝากธนาคาร มผี ลอย่างไร
คําตอบ : ข. เงินสดลด เงนิ ฝากธนาคารเพมิ่

10. จ่ายเงินเดือนให้คนงานเกิดผลตามข้อใด
คําตอบ : ก. สนิ ทรัพยล์ ด ส่วนของเจา้ ของ (ทุน) ลด

สาขาวชิ า : การบัญชี ใบมอบหมายงาน หนา้ ท่ี
ชอ่ื วิชา : การบญั ชีเบอื้ งตน้ รหัสวิชา 30200-0001งาน แผ่นท่ี 1/1 63
: การวิเคราะหร์ ายการคา้

จดุ ประสงค์การมอบงาน
1. เพ่ือใหผ้ ู้เรียนร้จู กั ใช้เวลาว่างให้เป็นประโยชน์
2. เพอ่ื ใหผ้ เู้ รยี นไดค้ น้ คว้าหาความรู้เพิ่มเติม
3. เพอ่ื ใหผ้ เู้ รียนมีความรบั ผดิ ชอบต่อตนเอง

แนวทางการปฏิบัตงิ าน

ครมู อบหมายงาน นกั เรียนคน้ ควา้ นักเรยี นนาํ เสนอ นักเรียนสง่ ผลงาน
งานตนเอง ครูให้คะแนน
เป็นการบ้าน

แหลง่ ค้นควา้
หนงั สือเรียน ตาํ ราเรียน

คาถาม/ปัญหา
1. ในการคน้ คว้างานนักเรียนพบปญั หาอะไรบ้าง
2. นกั เรยี นแกป้ ญั หาอยา่ งไร
3. นกั เรยี นไดอ้ ะไรจากการไปคน้ ควา้ งาน

กาหนดเวลาสง่ งาน
ก่อนครสู อนคาบตอ่ ไป

หนงั สอื อา้ งอิง
บรษิ ทั สํานักพิมพ์เอมพันธ์ จาํ กดั
http://www.aimphan.co.th

คาสั่ง จงเลอื กคาตอบท่ีถกู ที่สุดเพยี งขอ้ เดียวโดยทาเครือ่ งหมาย X ลงในกระดาษคาตอบ
11. รายการค้า หมายถึง ขอ้ ใด

จ. ลูกค้าต่อรองราคาสินค้า
ฉ. ใหบ้ รกิ ารลูกคา้ ยงั ไมไ่ ดร้ บั เงนิ
ช. อบรมพนักงานขายประจาํ ร้าน
ซ. ลูกค้าชมวธิ กี ารสาธติ การใช้สินค้า

12. ประเภทบญั ชีตรงกับข้อใด
จ. สินทรัพย์ ทีด่ นิ อาคาร
ฉ. สินทรพั ย์ ลกู หนี้ หน้สี นิ
ช. สนิ ทรัพย์ หนส้ี นิ ส่วนของเจ้าของ (ทนุ )
ซ. สินทรัพย์ หนสี้ ิน ถอนใช้ส่วนตัว

13. เงินสดเปน็ บญั ชีประเภทใด
จ. สนิ ทรัพย์
ฉ. หนส้ี ิน
ช. สว่ นของเจา้ ของ (ทุน)
ซ. รายได้

14. ถ้าสนิ ทรพั ยเ์ พ่มิ ควรบันทึกบัญชีดา้ นใด
จ. ด้านเดบติ
ฉ. ด้านเครดิต
ช. บนั ทึกทงั้ สองดา้ น
ซ. ถกู ทกุ ขอ้

15. นําเงินสดมาลงทุน 5,000 บาท ผลการวิเคราะห์คือข้อใด
จ. สนิ ทรพั ยเ์ พ่มิ หนส้ี นิ เพ่ิม
ฉ. สนิ ทรัพย์เพิ่ม สินทรัพยล์ ด
ช. สนิ ทรัพย์ลด ส่วนของเจ้าของ (ทนุ ) ลด
ซ. สินทรพั ย์เพิ่ม ส่วนของเจ้าของ (ทนุ ) เพิม่

16. ข้อใดคอื หลกั เกณฑ์ในการพิจารณากําหนดชอื่ บัญชี
จ. ช่อื บัญชคี วรตง้ั ชอื่ ยาว ๆ
ฉ. ชอื่ บญั ชคี วรตง้ั ชือ่ แปลก ๆ
ช. ชอ่ื บัญชีควรลงรายการไดม้ าก ๆ
ซ. ช่ือบัญชีไมต่ ้องมีความหมายตามหมวดบัญชี

17. ซ้อื เครื่องตกแต่งเปน็ เงนิ สด 4,000 บาท ผลการวิเคราะหค์ อื ข้อใด
จ. สินทรัพย์เพม่ิ หน้ีสินเพิ่ม
ฉ. สินทรพั ยเ์ พมิ่ สินทรัพยล์ ด
ช. สนิ ทรัพย์ลด ส่วนของเจา้ ของ (ทุน) ลด
ซ. สินทรัพย์เพม่ิ สว่ นของเจา้ ของ (ทนุ ) เพ่ิม

18. ใหบ้ ริการแกล่ กู ค้ายังไมไ่ ด้รบั เงิน วิเคราะห์ได้ตามขอ้ ใด
จ. หนีส้ นิ เพ่มิ รายได้เพมิ่
ฉ. หนส้ี นิ เพม่ิ สว่ นของเจา้ ของ (ทนุ ) เพม่ิ
ช. สนิ ทรพั ยล์ ด สว่ นของเจ้าของ (ทนุ ) ลด
ซ. สนิ ทรัพย์เพ่มิ ส่วนของเจ้าของ (ทนุ ) เพ่มิ

19. นาํ เงนิ สดไปฝากธนาคาร มผี ลอย่างไร
จ. เงนิ สดลด เจ้าหนี้เพมิ่
ฉ. เงนิ สดลด เงนิ ฝากธนาคารเพ่ิม
ช. เงินสดลด สว่ นของเจา้ ของ (ทุน ) ลด
ซ. เงินสดลด ส่วนของเจา้ ของ (ทุน ) เพ่มิ

20. จ่ายเงินเดอื นให้คนงานเกดิ ผลตามข้อใด
จ. สนิ ทรพั ย์ลด สว่ นของเจา้ ของ (ทนุ ) ลด
ฉ. สนิ ทรพั ย์ลด สว่ นของเจ้าของ (ทุน) เพ่ิม
ช. สนิ ทรัพยเ์ พิม่ ส่วนของเจา้ ของ (ทุน ) ลด
ซ. สนิ ทรัพยเ์ พมิ่ ส่วนของเจ้าของ (ทุน) เพมิ่

21. รายการค้า หมายถงึ ขอ้ ใด

22. ประเภทบัญชตี รงกับขอ้ ใด

23. เงนิ สดเปน็ บญั ชีประเภทใด

24. ถา้ สนิ ทรัพย์เพิ่ม ควรบนั ทกึ บัญชีด้านใด

25. นําเงนิ สดมาลงทุน 5,000 บาท ผลการวิเคราะหค์ ือข้อใด

26. ข้อใดคือหลักเกณฑ์ในการพิจารณากาํ หนดช่ือบญั ชี

27. ซื้อเคร่อื งตกแตง่ เปน็ เงนิ สด 4,000 บาท ผลการวิเคราะห์คอื ข้อใด

28. ใหบ้ ริการแกล่ ูกค้ายังไมไ่ ด้รบั เงนิ วเิ คราะห์ได้ตามข้อใด

29. นาํ เงินสดไปฝากธนาคาร มีผลอย่างไร

30. จา่ ยเงินเดอื นใหค้ นงานเกดิ ผลตามขอ้ ใด

3. การวิเคราะหร์ ายการค้า 6. ข้อใดมผี ลทําใหส้ ินทรัพยเ์ พิม่ และสว่ นของเจ้าของเพ่มิ
ก. นาํ เงินสดมาลงทนุ ในกจิ การ
1. กจิ การรูปแบบใดท่ดี าํ เนนิ งานโดยมีจาํ นวนเงินทนุ ข. ถอนเงนิ ของกิจการใชส้ ่วนตัว
จํากดั และขยายกิจการได้ยาก ค. ซอ้ื เคร่อื งตกแตง่ เป็นเงินสด
ก. ห้างหุ้นส่วนจํากดั ง. รับชําระหนจ้ี ากลูกคา้
ข. บริษทั จาํ กดั
ค. บริษทั มหาชนจาํ กดั 7. รายการ “จ่ายคา่ เชา่ รา้ น” มีผลต่อการ
ง. กิจการเจ้าของคนเดียว เปลี่ยนแปลงอย่างไรบ้าง
ก. สนิ ทรพั ยล์ ด สว่ นของเจ้าของเพิ่ม
2. Business Transaction คอื ขอ้ ใด ข. สินทรพั ยเ์ พิ่ม ส่วนของเจา้ ของเพ่มิ
ก. การวิเคราะห์รายการค้า ค. สนิ ทรพั ย์ลด สว่ นของเจา้ ของลด
ข. รายการท่ีไม่ใชร่ ายการคา้ ง. สนิ ทรัพย์เพิ่ม สว่ นของเจ้าของลด
ค. รายการค้า
ง. การวิเคราะห์การเงิน 8. รายการ “รบั บลิ ค่าไฟฟ้าเดอื นน้ีจากการไฟฟา้
นครหลวง” มีผลตอ่ การเปลี่ยนแปลงอยา่ งไร
3. ข้อใดเปน็ รายการคา้ ก. สนิ ทรพั ยล์ ด หนี้สินลด
ก. ซือ้ เครื่องมอื เปน็ เงินสด ข. หน้ีสินเพมิ่ สว่ นของเจ้าของลด
ข. การสง่ สินคา้ ใหล้ ูกค้า ค สินทรัพยล์ ด หน้ีสินเพม่ิ
ค. การชําระหนี้ให้เจ้าหน้ี ง. หนี้สินเพ่ิม ส่วนของเจ้าของเพม่ิ
ง. ถกู ทกุ ข้อ
9. รายการซอ้ื รถยนต์เป็นเงินเชื่อ มผี ลตอ่ การ
4. ขอ้ ใดไม่ใช่รายการคา้ ภายนอก เปล่ียนแปลงตามขอ้ ใด
ก. ถอนเงินสดไปใช้ส่วนตวั ก. สินทรัพยล์ ด หน้ีสินเพิ่ม
ข. ซื้อสินค้า ข. สินทรพั ยเ์ พ่ิม หนส้ี นิ เพ่ิม
ค. การรบั ชําระหนี้ ค. สินทรัพย์ลด ส่วนของเจ้าของลด
ง. การกยู้ มื เงนิ ง. หน้ีสนิ เพิ่ม สว่ นของเจา้ ของเพม่ิ

5. Non-Business Transaction คือข้อใด 10. ตามหลกั การบัญชีคถู่ ้าสินทรพั ยเ์ พ่ิมขึ้น ควร
ก. การรับชาํ ระหนี้จากลูกหนี้ บันทกึ บัญชีดา้ นใด
ข. การขายสนิ ค้าให้แกล่ กู คา้ ก. ดา้ นเดบติ (Dr.)
ค. การกยู้ ืมเงนิ จากธนาคาร ข. ด้านเครดติ (Cr.)
ง. การเชิญชวนลกู ค้าไปชมสนิ คา้ ค. บนั ทึกท้ังสองด้าน
ง. ถูกทกุ ข้อ
11. รายการ “จา่ ยเงนิ เดือนให้พนักงาน” มผี ลต่อบัญชีใด
ก. เงินสดลด ทนุ ลด 16. นายวิชัยนาํ เงนิ สดมาลงทุน 15,000 บาท สรุป
ข. เงนิ สดลด การวเิ คราะห์อย่างไร
ค. เงนิ เดือน ทุนลด ก. เดบิตเงินสด 15,000 บาท เครดติ ทุน-นายวิชยั
ง. เงนิ สดลด หนส้ี นิ ลด 15,000 บาท
ข. เดบติ ทุน-นายวชิ ยั 15,000 บาท เครดิตเงนิ สด
15,000 บาท
ค. เดบติ เงนิ สด 15,000 บาท เครดิตรายได้
15,000 บาท
ง. เดบติ ถอนใชส้ ว่ นตัว 15,000 บาท เครดิตเงนิ สด
15,000 บาท

12. เมือ่ นํารายการมาวิเคราะห์ในรูปงบดุลแลว้ จะทําให้ 17. ซือ้ เคร่ืองตกแตง่ เป็นเงนิ เช่ือจากรา้ นปลานอ้ ย
เงนิ สดมีจาํ นวนทง้ั ส้ินเทา่ ใด 5,000 บาท สรุปการวิเคราะหอ์ ยา่ งไร
ก. 143,000 บาท ก. เดบติ เครอ่ื งตกแตง่ 5,000 บาท เครดติ เงินสด
ข. 150,000 บาท 5,000 บาท
ค. 223,000 บาท ข. เดบติ เครอื่ งตกแตง่ 5,000 บาท เครดติ เจ้าหนี้-
ง. 230,000 บาท ร้านปลานอ้ ย 5,000 บาท
ค. เดบติ เงนิ สด 5,000 บาท เครดติ เคร่ืองตกแต่ง
13. รายการ “ถอนเงนิ ” ดงั กลา่ ว มีผลทาํ ใหส้ ว่ นของเจ้าของ 5,000 บาท
เปลี่ยนแปลงอย่างไร ง. เดบิตเจ้าหนี้-ร้านปลานอ้ ย 5,000 บาท เครดิต
ก. ทุน-นกนอ้ ยคงท่ไี ม่เปล่ยี นแปลง เครื่องตกแต่ง 5,000 บาท
ข. ทนุ -นกนอ้ ยลดลง 7,000 บาท
ค. ทุน-นกน้อยเพิม่ ขึ้น 7,000 บาท 18. ปลาทองนําเงนิ ของกิจการไปใชส้ ่วนตัว 7,000 บาท
ง. ทนุ -นกนอ้ ยลดลง 143,000 บาท สรปุ การวิเคราะห์อย่างไร
ก. เดบิตถอนใช้สว่ นตวั 7,000 บาท เครดิตเจ้าหน้ี
14. ยอดรวมทั้งสิ้นของงบแสดงฐานะการเงินทัง้ สองด้านมี 7,000 บาท
จาํ นวนทงั้ สนิ้ เทา่ ใด ข. เดบิตถอนใช้สว่ นตัว 7,000 บาท เครดิตเงนิ สด
ก. 143,000 บาท 7,000 บาท
ข. 150,000 บาท ค. เดบติ ถอนใชส้ ่วนตวั 7,000 บาท เครดิตทุน-
ค. 223,000 บาท ปลาทอง 7,000 บาท
ง. 230,000 บาท ง. เดบติ เงินสด 7,000 บาท เครดิตทุน-ปลาทอง
7,000 บาท

19. โจทยป์ ระกอบ ใชต้ อบคาํ ถามข้อ 19-20 19. รายการ
วันที่ 20 มนี าคม 2556 สรุปการวิเคราะหอ์ ย่างไร
ก. เดบิตเงนิ สด 12,000 บาท เครดิตลกู หน้ี 12,000 บาท
ข. เดบิตเงนิ สด 4,000 บาท เครดิตลกู หน้ี 4,000 บาท
ค. เดบติ เงนิ ฝากธนาคาร 12,000 บาท เครดิตลูกหน้ี
12,000 บาท
ง. เดบติ เงนิ ฝากธนาคาร 4,000 บาท เครดติ
ลูกหน้ี 4,000 บาท

15. จากโจทย์สรปุ ได้ว่ารายการดงั กล่าวมผี ลกระทบต่อ 20. รายการข้างต้นลกู หน้ียงั ค้างชําระหนีเ้ ป็นจํานวนเทา่ ใด
สนิ ทรัพย์ หนสี้ ิน และส่วนของเจ้าของอยา่ งไร ก. ไม่มคี ้างชําระ
ก. สนิ ทรพั ย์เพ่มิ สว่ นของเจา้ ของเพิม่ ข. 4,000 บาท
ข. สินทรพั ย์ลด ส่วนของเจา้ ของเพม่ิ ค. 8,000 บาท
ค. สนิ ทรัพยเ์ พ่ิม สว่ นของเจ้าของลด ง. ผดิ ทุกข้อ
ง. สนิ ทรพั ยล์ ด สว่ นของเจ้าของลด



การวิเคราะห์รายการคา้

การวิเคราะหร์ ายการค้า หมายถึง การพจิ ารณารายการท่ีเกิดข้นึ ในกิจการคา้ วา่ มผี ลกระทบต่อ
สินทรพั ย์ หน้ีสนิ้ และสว่ นของเจ้าของอย่างไร ในการวิเคราะห์รายการค้าจึงยึดสมการบญั ชที ่วี ่า สินทรพั ย์
= หน้สี นิ + ส่วนของเจ้าของ เป็นหลกั ในการวเิ คราะห์ดังนี้
1. ถ้าสนิ ทรัพยเ์ พ่ิมขน้ึ หนสี้ นิ และ/หรอื ส่วนของเจา้ ของจะต้องเพ่มิ ขนึ้ ด้วย
2. ถา้ สนิ ทรพั ย์ลดลง หน้ีสินและ/หรอื ส่วนของเจ้าของจะตอ้ งลดลงด้วย

ดงั น้นั ในการวิเคราะหร์ ายการคา้ จะตอ้ งพึงระลกึ อยูเ่ สมอวา่ สมการบัญชที งั้ สองดา้ นจะต้อง
เท่ากนั เสมอและในบางกรณี สนิ ทรพั ยอ์ ย่างหนึ่งอาจเพิม่ ข้นึ และสนิ ทรพั ยอ์ ีกอย่างหนึ่งอาจลดลงในจานวน
ท่เี ท่ากนั เมอ่ื เป็นเชน่ นี้ หนส้ี ินและสว่ นของเจ้าของจะไมก่ ระทบกระเทอื น หรือในบางกรณหี นี้สนิ เพม่ิ ขึน้
และส่วนของเจ้าของลดลงในจานวนท่เี ทา่ กนั สินทรพั ยก์ จ็ ะไมก่ ระทบกระเทือน ดงั นั้นในการวเิ คราะห์
รายการค้าจะมีผลตอ่ สนิ ทรพั ย์ หนส้ี นิ และส่วนของเจ้าของ กรณใี ดกรณหี นง่ึ ดังสรปุ ไดด้ ังนี้

กรณีท่ี ผลการวเิ คราะห์ ตวั อยา่ งรายการคา้

1 สินทรัพยเ์ พม่ิ สินทรพั ยล์ ด ซื้อรถจักรยานเป็นเงนิ สด

2 สนิ ทรพั ย์เพม่ิ หนีส้ ินเพิม่ ซื้อตู้เก็บเอกสารเปน็ เงนิ เช่ือ

3 สินทรัพย์เพ่ิม ส่วนของเจา้ ของเพิ่ม เจา้ ของกจิ การนาเงนิ สดมาลงทนุ

4 สนิ ทรพั ยล์ ด หนี้สินลด จ่ายชาระหนี้ให้เจา้ หน้ี

5 สินทรัพย์ลด สว่ นของเจ้าของลด จ่ายค่ารับรองลูกค้า

6 สนิ ทรพั ยเ์ พิ่ม หนสี้ นิ และสว่ นของเจ้าของเพ่มิ เจ้าของกจิ การนาอาคารและเงินกู้มาลงทนุ

7 สนิ ทรัพย์เพ่ิม สนิ ทรัพยล์ ด หน้ีสินเพมิ่ ซื้อคอมพิวเตอรพ์ ร้อมเครื่องพิมพ์ 1 ชุด เปน็ เงนิ

ผอ่ น ชาระเงนิ ดาวน์ให้ 10%

8 หนส้ี นิ เพิ่ม ส่วนของเจา้ ของลด ได้รบั ใบแจ้งหนีค้ า่ เชา่ เครอ่ื งถ่ายเอกสาร

ตวั อย่างท่ี 1 จงวเิ คราะห์รายการค้าต่อไปนี้ ผลการวิเคราะห์
สนิ ทรัพย์เพิ่ม ส่วนของเจา้ ของเพิ่ม
ลาํ ดับ รายการค้า สินทรัพย์เพม่ิ สว่ นของเจา้ ของเพ่ิม
1 เจา้ ของกจิ การนาสนิ ทรพั ย์มาลงทุน สนิ ทรัพยเ์ พิ่ม สนิ ทรัพย์ลด
2 รบั เงินสดเป็นค่าบริการ สินทรพั ยล์ ด หนส้ี นิ ลด
3 รบั ชาระหน้ีจากลูกหน้ี สินทรัพย์ลด ส่วนของเจา้ ของลด
4 จ่ายชาระหนใ้ี ห้เจา้ หนี้ สินทรัพยเ์ พ่มิ หน้ีสินเพิ่ม
5 เจา้ ของกิจการถอนเงินสดไปใช้สว่ นตวั สนิ ทรพั ย์ลด ส่วนของเจา้ ของลด
6 ซื้อเครื่องตกแตง่ เปน็ เงนิ เชอ่ื สนิ ทรัพย์เพม่ิ สนิ ทรัพย์ลด
7 จา่ ยเงินเดือนพนักงาน สินทรพั ย์ลด ส่วนของเจา้ ของลด
8 ซ้ือเครื่องดูดฝนุ่ เป็นเงินสด สนิ ทรัพย์เพิ่ม สนิ ทรัพย์ลด
9 จา่ ยค่ารถรบั จา้ ง
10 นาเงินสดไปฝากธนาคาร

ตัวอย่างท่ี 2 จงวเิ คราะห์รายการคา้ ต่อไปนโี้ ดยทาเครื่องหมาย / ลงในช่องทเ่ี ก่ียวข้อง

ลาดบั รายการคา้ สินทรพั ย์ หน้ีสนิ ส่วนของเจ้าของ
เพิ่ม ลด เพิ่ม ลด เพมิ่ ลด

1 เจ้าของกจิ การนาเงนิ สดมาลงทนุ / /

2 ซ้อื เครอื่ งตกแตง่ เป็นเงนิ เชือ่ // /
/
3 รบั เงินสดเปน็ คา่ บริการ /
/
4 ใหบ้ ริการแกล่ กู ค้า ยงั ไมไ่ ด้รับเงนิ /
/
5 รับชาระหนจี้ ากลกู หนี้ // /

6 จา่ ยชาระหน้ใี ห้เจา้ หน้ี //

7 จ่ายคา่ พาหนะ /

8 ซื้อเคร่อื งพมิ พโ์ ดยผ่อนชาระ 6 งวด จ่ายเงนิ ดาวนใ์ ห้ 25% / / /

9 เจา้ ของกิจการถอนเงินสดไปใช้ส่วนตวั /

10 ให้บริการแก่ลูกคา้ ลกู คา้ จ่ายเงนิ ใหบ้ างส่วนทเ่ี หลือขอชาํ ระเดือนหนา้ /

ตวั อยา่ งที่ 3 จากรายการคา้ ต่อไปน้ี ให้ทา
1. วิเคราะหร์ ายการค้า โดยใสเ่ คร่ืองหมาย + แทนเพ่มิ และเครื่องหมาย – แทนลด
2. รวมยอดสินทรพั ย์ หน้ีสนิ และสว่ นของเจ้าของ
3. แทนค่าในสมการบัญชี

ลาํ ดบั รายการค้า สนิ ทรัพย์ หนีส้ ิน ส่วนของ
เจา้ ของ

1 เจา้ ของกิจการนาเงินสดมาลงทุน 50,000 บาท +50,000 +50,000

2 ซอ้ื เคร่ืองตกแตง่ เป็นเงนิ เช่ือ 12,000 บาท +12,000 +12,000
3 รับเงินสดเป็นค่าบริการ 6,000 บาท
+6,000 +6,000

4 ใหบ้ ริการแกล่ ูกค้า ยงั ไมไ่ ด้รบั เงิน จานวน 4,000 บาท +4,000 +4,000
5 รบั ชาระหน้จี ากลกู หนี้ 2,500 บาท
+2,500
-2,500

6 จา่ ยชาระหนใ้ี ห้เจา้ หนี้ 6,000 บาท -6,000 -6,000
7 จ่ายค่าพาหนะ 300 บาท -300

8 ซอื้ เครือ่ งพมิ พด์ ีดเปน็ เงนิ 6,000 บาท โดยผอ่ นชาระ 6 งวด จ่ายเงินดาวน์ให้ 25% +6,000 +4,500

-1,500

9 เจา้ ของกิจการถอนเงินสดไปใช้ส่วนตวั 2,000 บาท -2,000 -2,000

10 ใหบ้ รกิ ารแกล่ กู คา้ เป็นเงนิ 10,000 บาท ลกู คา้ จ่ายเงินให้บางสว่ นคอื 3,000 บาท ที่ +3,000 +10,000

เหลอื ขอชาระเดอื นหน้า +7,000

รวม 78,200 10,500 67,700

แทนคา่ ในสมการบญั ชี
สินทรพั ย์ = หน้สี ิน + สว่ นของเจา้ ของ
78,200 = 10,500 + 67,700
78,200 = 78,200

การวิเคราะห์รายการคา้ นอกจากจะวเิ คราะห์ตามตัวอยา่ งทีไ่ ด้กล่าวมาแลว้ อาจจะทาในรูปของงบดุล เพื่อให้
เขา้ ใจย่งิ ขึ้นและเพอื่ แสดงใหเ้ หน็ การเปล่ยี นแปลงฐานะการเงินชัดเจนขึน้

ผลกระทบของรายการคา้ ท่ีมตี ่อสมการบัญชี
เมื่อมีรายการค้าเกิดข้นึ แสดงว่าไดเ้ กิดการเปล่ียนแปลงบางอยา่ งแล้วในสมการบญั ชี ซึ่งไมว่ า่ สมการบัญชจี ะถกู

กระทบไปเชน่ ใดกต็ าม สองขา้ งของสมการบญั ชจี ะต้องเท่ากันเสมอ ตอ่ ไปจะยกตวั อยา่ งเพอ่ื อธบิ ายให้เหน็ ถึงผลกระทบที่
มีตอ่ สมการบัญชี โดยแยกเป็น ผลกระทบต่อสนิ ทรัพยแ์ ละหนส้ี ิน และ ผลกระทบต่อส่วนของเจ้าของ
ผลกระทบต่อสินทรัพยแ์ ละหน้ีสิน

สินทรัพยแ์ ละหนีส้ นิ มักจะมคี วามเกีย่ วข้องกนั โดยตรง เนอื่ งจากสินทรัพยซ์ ึง่ ถอื ว่าเป็นทรพั ยากรของกจิ การน้นั
ส่วนหน่งึ สามารถจดั หามาได้จากหนีส้ ิน ซ่ึงอาจโดยการกูย้ ืม หรือการซอ้ื เงนิ เช่ือ ในขณะทห่ี น้สี นิ ซึง่ ถือเป็นภาระผกู ดัน
ของกิจการน้นั สามารถชาระให้หมดไปด้วยสนิ ทรัพยไ์ ด้ ไมว่ ่าจะเป็นชาระคืนด้วยเงิน ด้วยสินค้า หรือสงิ่ ของอ่นื ๆ ก็ตาม
ดงั ตัวอยา่ ง
รายการคา้ ที่ 1 เจ้าของกจิ การนาเงินส่วนตวั 30,000 บาท และได้กู้เงินจากธนาคารอกี 10,000 บาท มาใชเ้ ป็น
เงินทุนในการดาเนนิ งาน รายการดังกล่าวสามารถเขียนสมการบญั ชไี ด้ว่า

สินทรพั ย์ = หน้ีสิน + สว่ นของเจ้าของ
40,000 10,000 30,000
จากสมการข้างตน้ สามารถแปลความได้วา่ สนิ ทรพั ย์ 40,000 บาท ของกิจการนนั้ ไดม้ าจากการกอ่ หน้ี 10,000
บาท และไดจ้ ากเจา้ ของ 30,000 บาท หรือถา้ พจิ ารณาในอกี แงม่ ุมหนึง่ จะอธบิ ายได้ว่า เจ้าหนีม้ ีสิทธ์ิในสินทรพั ยข์ อง
กิจการ 10,000 บาท สว่ นทเ่ี หลอื ถอื เป็นกรรมสิทธข์ิ องเจา้ ของ 30,000 บาท
รายการคา้ ท่ี 2 กจิ การซอื้ เครอ่ื งใชส้ านกั งานด้วยเงนิ สดมลู คา่ 20,000 บาท ส่งผลใหส้ ินทรพั ย์ที่เป็นเงนิ สดลดลง และ
เครือ่ งใช้สานกั งานซงึ่ ถือเป็นสนิ ทรัพย์อกี ชนิดหน่ึงเพม่ิ ขึน้ ในจานวนทเ่ี ทา่ กนั ส่วนหนี้สินและส่วนของเจ้าของไม่ถกู กระทบ
แตอ่ ย่างใด

สนิ ทรพั ย์ = หนส้ี นิ + ส่วนของเจ้าของ
40,000
-20,000 10,000 30,000
20,000
40,000 00000 00000

10,000 30,000

จากสมการ จะเหน็ ว่ารายการคา้ น้ไี ม่ทาให้ภาพรวมของสมการบญั ชเี ปล่ยี นแปลง สนิ ทรพั ย์ หนสี้ ินและส่วนของ
เจ้าของมยี อดคงเหลอื เท่าเดิม เพราะมกี ารเพมิ่ ขึน้ และลดลงในหมวดเดยี วกันและในจานวนที่เท่ากนั

รายการค้าที่ 3 กิจการซือ้ รถยนต์มลู คา่ 100,000 บาท แต่ยงั ไมไ่ ดช้ าระเงิน สง่ ผลใหส้ นิ ทรพั ยข์ องกจิ การเพิ่มข้นึ และ

หน้ีสนิ กเ็ พม่ิ ขึ้นด้วยในจานวนทเ่ี ท่ากนั สว่ นส่วนของเจา้ ของไม่ถูกกระทบ

สนิ ทรพั ย์ = หนส้ี นิ + สว่ นของเจา้ ของ

40,000 10,000 30,000

100,000 100,000 000000

140,000 110,000 30,000

จากสมการ จะเห็นว่าทัง้ สนิ ทรัพย์และหนส้ี ินต่างไดร้ บั ผลกระทบในทิศทางทท่ี าใหเ้ พม่ิ ขนึ้ ท้งั คู่ หากพจิ ารณา

ความหมายตามสมการจะพบว่า กจิ การมสี ินทรพั ย์รวมทั้งหมด 140,000 บาท แต่สนิ ทรัพยน์ ้สี ่วนใหญ่เป็นของเจา้ หน้ี

และเจา้ ของมสี ิทธเิ พียง 30,000 บาทเท่าน้ัน ซึง่ หมายความวา่ กิจการมีความเสีย่ งมาก

รายการคา้ ท่ี 4 กจิ การจ่ายคนื เงินกู้ 5,000 บาท การชาระคืนเงินกจู้ ะชาระด้วยสินทรัพย์และเมื่อชาระหนแี้ ล้วจะส่งผล

ให้หนี้สินลดลงดว้ ย ดังนั้นผลกระทบท่มี ีต่อสมการบญั ชีคอื สินทรพั ย์และหน้สี ินจะลดลงอยา่ งละ 5,000 บาท

สนิ ทรพั ย์ = หนส้ี นิ + สว่ นของเจ้าของ

140,000 110,000 30,000

-5,000 -5,000 00000

135,000 105,000 30,000

รายการนส้ี ง่ ผลให้สมการบญั ชีเปลีย่ นแปลงไปในทางลดลง โดยมีผลกระทบ 2 ขา้ งของสมการบญั ชีซึ่งลักษณะ

การกระทบเปน็ การกระทบในทศิ ทางเดยี วกันคอื มยี อดลดลงทง้ั คู่ดว้ ย

ผลกระทบต่อสว่ นของเจ้าของ

รายการค้าทกี่ อ่ ใหเ้ กดิ การเปล่ยี นแปลงในสว่ นของเจ้าของนัน้ นอกจากการนาสนิ ทรพั ยม์ าลงทุนในกิจการซ่งึ

ส่งผลใหส้ นิ ทรัพย์ และส่วนของเจ้าของเพ่มิ ขนึ้ แล้ว ยงั มเี หตกุ ารณ์ทเ่ี กี่ยวกับการดาเนินกจิ การตามปกติท่ีสง่ ผลกระทบกบั

ส่วนของเจา้ ของ ดังตวั อย่าง

รายการคา้ ท่ี 5 จา่ ยเงนิ เดือนพนักงาน 3,000 บาท เงินเดือนถือเปน็ คา่ ใช้จ่ายที่เจา้ ของตอ้ งรบั ผดิ ชอบ เมือ่ มีค่าใชจ้ ่าย

เกิดขนึ้ สว่ นของเจา้ ของจะลดลง และการจา่ ยเงนิ เดอื นด้วยเงนิ สด ส่งผลให้สินทรพั ย์ลดลงดว้ ย

สนิ ทรพั ย์ = หนส้ี นิ + สว่ นของเจา้ ของ

135,000 105,000 30,000

-3,000 000000 -3,000

132,000 105,000 27,000

รายการค้าที่ 6 รบั ใบแจง้ หนีค้ ่าสาธารณปู โภค 1,000 บาท ค่าสาธารณูปโภคถือเป็นค่าใช้จา่ ยท่เี จ้าของตอ้ งรับผดิ ชอบ

เมอ่ื มคี ่าใช้จา่ ยเกิดขึ้นสว่ นของเจ้าของจะลดลงและกรณนี ้ีคา่ ใช้จา่ ยท่ีเกดิ ข้ึนยงั ไม่ได้ชาระจงึ ถอื ว่ามีหนส้ี นิ เกิดข้นึ

สินทรัพย์ = หนส้ี นิ + สว่ นของเจ้าของ

132,000 105,000 27,000

000000 1,000 -1,000

132,000 106,000 26,000

รายการค้าที่ 7 ใหบ้ รกิ ารลูกค้า 6,000 บาท และเรียกเกบ็ เงนิ ทันที เมื่อมีการให้บรกิ ารจะถอื วา่ รายไดเ้ กดิ ขึ้น ซ่ึงถือว่า

เป็นของเจ้าของมีผลทาให้สว่ นของเจา้ ของเพม่ิ ขนึ้ และเงินท่เี รียกเกบ็ ได้นน้ั ถอื เปน็ สนิ ทรัพยท์ ่เี พ่ิมข้ึนด้วย

สนิ ทรัพย์ = หนส้ี นิ + ส่วนของเจ้าของ

132,000 106,000 26,000

6,000 000000 6,000

138,000 106,000 32,000

รายการค้าที่ 8 ให้บริการลูกค้า 7,000 บาท และยังไม่ไดเ้ รยี กเกบ็ เงนิ รายไดท้ าใหส้ ่วนเจา้ ของเพิ่มข้ึน และการที่ยัง

ไมไ่ ด้รับเงินถอื ว่าเรามีลกู หน้ี ซ่ึงเป็นสนิ ทรัพย์ชนิดหน่งึ ท่เี พม่ิ ขน้ึ ดว้ ย

สนิ ทรัพย์ = หนส้ี นิ + ส่วนของเจา้ ของ

138,000 106,000 32,000

7,000 000000 7,000

145,000 106,000 39,000

รายการคา้ ท่ี 9 ให้บริการลกู คา้ 10,000 บาท เรียกเกบ็ เงินแลว้ 2,000 บาท สว่ นของเจา้ ของเพ่ิมขนึ้ เพราะรายได้

เชน่ เดมิ แตส่ นิ ทรัพยท์ ่ีเพิ่มขน้ึ นั้นจะมี 2 รายการ คอื เงินสด 2,000 บาท และลกู หน้ี 8,000 บาท

สนิ ทรัพย์ = หนส้ี นิ + ส่วนของเจา้ ของ

145,000 106,000 39,000

2,000

8,000 000000 10,000

155,000 106,000 49,000

ผลสรปุ ของสมการขา้ งต้นจะถกู นาไปเสนอในงบการเงนิ ลักษณะตา่ งๆ เชน่ งบดุล งบกาไรขาดทุน งบกระแส
เงนิ สด เปน็ ต้น นอกจากนี้ จากรายการคา้ ขา้ งตน้ ทั้งหมดจะสังเกตว่า ทุกรายการค้ามีผลกระทบกบั สมการบญั ชีใน
ลักษณะต่างๆ พอจะสรปุ ไดด้ งั น้ี

1. ผลของรายการคา้ ทกุ รายการจะกระทบบัญชี 2 บญั ชีเสมอ ไมว่ ่าจะเปน็ บัญชดี า้ นเดยี วกนั หรอื คนละด้านของ
สมการบญั ชีกต็ าม

2. ลักษณะการกระทบนน้ั หากกระทบขา้ งเดยี วกันของสมการ ทิศทางการกระทบของบัญชีทงั้ 2 บัญชี นั้น
จะตอ้ งตรงขา้ มกัน แตถ่ ้าหากกระทบคนละขา้ งของสมการบัญชี ทศิ ทางการกระทบจะตอ้ งไปในทศิ ทางเดยี วกนั มเิ ช่นน้นั
สมการบญั ชจี ะไม่เทา่ กนั

3. ทกุ รายการคา้ มีผลให้สมการบัญชีเทา่ กันเสมอ
จากสมการและตวั อยา่ งข้างต้น จะพบวา่ สมการหลกั มเี พียง 3 หมวด คือ สินทรพั ย์ หนส้ี นิ สว่ นของเจา้ ของ
เท่านนั้ ไมม่ รี ายได้กบั คา่ ใชจ้ า่ ยแตเ่ มื่อเกิดรายการเกี่ยวกบั รายได้และค่าใชจ้ า่ ยจะปรับกบั ส่วนของเจ้าของ เนอ่ื งจากข้อมลู
เกยี่ วกบั รายไดแ้ ละค่าใชจ้ า่ ยน้นั เปน็ ข้อมูลท่สี ําคญั ต่อการบริหารองค์กร และมคี นสนใจต้องการทราบ ดงั น้นั จึงถูกจดั
ข้ึนมาเป็นหมวดของบญั ชเี พ่ิมขึ้น และเพอ่ื ใหว้ เิ คราะหส์ มการบญั ชีได้ครบถว้ นสามารถเขียนสมการบัญชีใหม่ ไดด้ งั นี้

สนิ ทรพั ย์ = หนสี้ ิน + ส่วนของเจา้ ของ + รายได้ – ค่าใช้จ่าย
เนอื่ งจากค่าใช้จ่ายมีผลทาใหส้ ่วนของเจา้ ของลดลง เพอ่ื ใหเ้ กิดความสะดวกในการวิเคราะห์อาจยา้ ยขา้ งสมการ
จะได้สมการดงั นี้

สินทรัพย์ + ค่าใช้จ่าย = หนี้สิน + ส่วนของเจา้ ของ + รายได้

หนว่ ยงานต่างๆ ไม่ว่าจะเปน็ ภาครัฐหรือเอกชน เม่อื ครบรอบปขี องการดาเนนิ งานมักจะจัดทารายงานเพ่ือ
เผยแพร่ข้อมลู ข่าวสาร เหตุการณท์ สี่ ําคัญ และผลการดาเนินงานออกสูส่ าธารณชน ซ่งึ จะเรียกรายงานนว้ี า่ “รายงานประ
จาป”ี

วงจรบัญชี (Accounting Cycle)

วงจรบญั ชีหรอื วฎั จกั รทางการบัญชี หมายถึง ลําดบั ขนั้ ตอนทางการบัญชีเรมิ่ จากการบนั ทึกรายการบญั ชีที่เกิดข้นึ
จนถึงการเสนอรายงานทางการเงนิ ของรอบระยะเวลาบัญชีหนึ่งๆ ในแต่ละงวดบัญชนี ักบัญชีต้องทํางานตามลาํ ดบั ขนึ้ ตอน
ซงึ่ เหมือนๆ กนั ทุกงวด

จากภาพวงจรบญั ชีขา้ งต้น เมื่อกจิ การเริม่ งวดบญั ชใี หม่ รายการค้าท่ีเกิดขึ้นจะทาการวิเคราะห์แล้วบันทึกใน
สมุดรายวนั นารายการทบ่ี นั ทกึ ในสมุดรายวนั ผ่านไปบญั ชแี ยกประเภทที่เกีย่ วขอ้ ง เมอื่ ถึงระยะเวลาหนึ่งจะสรปุ ยอดบญั ชี
แยกประเภททกุ บญั ชแี ล้วนามาจดั ทางบทดลอง เมอ่ื สิน้ งวดจะทาการปรบั ปรงุ รายการ ปิดบัญชีและจดั ทางบการเงินตาม
ขัน้ ตอนต่างๆ ตอ่ ไปนี้

ขนั้ ท่ี 1 การวเิ คราะหร์ ายการคา้ แลว้ บนั ทกึ รายการในสมดุ รายวัน เม่ือเรม่ิ งวดบัญชีใหม่ กจิ การมีรายการบัญชี
เกดิ ขน้ึ และไดร้ บั เอกสารหรือจดั ทาเอกสารเกี่ยวกับรายการคา้ นัน้ ซ่ึงจะใชเ้ ป็นหลักฐานในการบันทึกบัญชี โดยนกั บัญชี
ตอ้ งทาการวเิ คราะหร์ ายการค้านัน้ ว่าเกยี่ วข้องกบั บญั ชีใดเป็นจานวนเงินเท่าไร และจะบันทึกรายการบญั ชีนน้ั ในดา้ นเด
บติ หรือเครดิต โดยทาการบันทึกรายการในสมุดบันทกึ รายการขน้ั ตน้ (Book of Original Entry) ทเี่ รียกวา่ สมุดรายวนั
(Journal) ซึง่ จะตอ้ งบนั ทึกเรยี งลาดบั ตามวนั เดือนปีที่รายการค้าเกิดข้ึน

ข้ันท่ี 2 การผา่ นรายการจากสมดุ รายวนั ไปบญั ชแี ยกประเภททเี่ ก่ียวข้อง เมื่อไดบ้ นั ทึกรายการในสมุดรายวนั
แล้ว จะผา่ นรายการที่บนั ทึกน้นั ไปยังสมดุ บัญชขี ั้นปลายที่เรยี กวา่ บัญชีแยกประเภท ซง่ึ มอี ยู่ 5 ประเภท คอื สินทรพั ย์

หนี้สิน ทนุ รายไดแ้ ละค่าใช้จา่ ย การผ่านรายการเปน็ การนารายการท่ีบันทึกในสมุดรายวันไปบันทึกในสมุดบัญชีแยก
ประเภททเี่ ก่ียวข้อง

ข้ันที่ 3 การจดั ทางบทดลองกอ่ นปรับปรุงรายการ เมอ่ื ผา่ นรายการค้าจากสมุดรายวนั ไปบญั ชแี ยกประเภทท่ี
เกยี่ วข้องแลว้ เพือ่ พิสจู น์ความถกู ตอ้ งว่าการบนั ทกึ รายการเปน็ ไปตามหลักบัญชีคู่ จงึ มกี ารจัดทางบทดลอง โดยการเก็บ
ยอดคงเหลือของบัญชแี ยกประเภททุกบัญชีมาสรุปรวมในเอกสารท่เี รยี กวา่ “งบทดลอง” งบทดลองจะแบ่งเปน็ 2 ด้าน
คือ ดา้ นเดบิต และด้านเครดติ โดยท่ียอดรวมของบญั ชีตา่ ง ๆ เมอ่ื รวมกันกับดา้ นเดบติ ตอ้ งเทา่ กบั ดา้ นเครดติ เสมอ
เรยี กวา่ งบทดลองคงคา้ ง ถา้ ไมเ่ ทา่ กันแสดงวา่ มกี ารบันทึกรายการไม่ถกู ตอ้ งตามหลักบญั ชีคู่ งบทดลองท่ีจะทาในข้นั ตอน
น้เี ปน็ งบทดลองกอ่ นปรบั ปรงุ รายการ

ขน้ั ท่ี 4 การปรับปรงุ รายการบัญชี เมอื่ งบทดลองกอ่ นปรบั ปรุงรายการลงตวั แลว้ ในตอนสิน้ งวดบญั ชีเพอ่ื ให้
บญั ชีแยกประเภททุกบญั ชแี สดงรายการและจานวนเงนิ ถูกตอ้ งตามควรของการรบั รู้รายการในงวดบัญชีนัน้ จึงจาเป็นตอ้ ง
ทาการปรับปรุงรายการ ด้วยการบนั ทึกรายการปรบั ปรุงในสมุดรายวนั ทั่วไปและผ่านไปบัญชีแยกประเภทท่ีเกยี่ วขอ้ ง

ขั้นท่ี 5 การจัดทางบทดลองหลงั ปรับปรงุ รายการ เมอื่ ปรับปรุงรายการแล้ว กจิ การสามารถทางบทดลองหลัก
ปรับปรงุ รายการแต่ถา้ รายการปรับปรุงไมม่ ากนัก อาจไมต่ อ้ งทากไ็ ด้

ข้นั ที่ 6 การปดิ บัญชี เมอ่ื ปรบั ปรุงรายการแลว้ เพือ่ หาผลการดาเนินงานวา่ กาไรหรอื ขาดทนุ กิจการจะตอ้ งทา
การปิดบญั ชี 2 ประเภท คือ รายได้และคา่ ใช้จ่าย โดยโอนปิดไปเขา้ บัญชกี าไรขาดทุนและปิดบญั ชกี าไรขาดทุนไปเขา้
บญั ชกี าไรสะสม การปดิ บญั ชีจะบนั ทกึ ในสมดุ รายวันและผา่ นไปบญั ชีแยกประเภทที่เกีย่ วข้อง

ข้นั ท่ี 7 การหายอดคงเหลอื ของบัญชีท่ยี งั ไมไ่ ดป้ ดิ และทางบทดลองหลังปดิ บญั ชี หลงั จากปิดบัญชปี ระเภท
รายไดแ้ ละค่าใช้จา่ ยแลว้ ยังเหลือบัญชีอกี 3 ประเภท คือ สนิ ทรัพย์ หน้ีสนิ และทุน ซงึ่ จะต้องหายอดคงเหลอื และนา
รายการไปแสดงในงบดลุ และสามารถนาไปจัดทางบทดลองหลังปดิ บญั ชีได้

ข้ันท่ี 8 การจัดทางบการเงิน นารายการบญั ชที ั้ง 5 ประเภท ไปจัดทางบการเงินตามมาตรฐานการบญั ชตี อ่ ไป
เน่อื งจากการประกอบกจิ การสามารถกระทาได้หลายๆ รปู แบบและมีลกั ษณะการดาเนินงานแตกตา่ งกนั เชน่ อาจ
ประกอบกิจการในรปู ของบรษิ ัทจากัด หา้ งหุ้นสว่ นหรือเจา้ ของคนเดียว บางกิจการจะมรี ายการคา้ เกดิ ขึน้ อกี จานวนมาก
แต่บางกจิ การอาจจะมรี ายการคา้ เกิดข้ึนไม่มากนกั กจิ การทีม่ รี ายการค้าเกิดข้ึนในแตล่ ะวันจานวนมากงานทางบญั ชยี อ่ ม
จะต้องเพิ่มปริมาณมากและมบี ญั ชหี ลายบญั ชี ดงั นน้ั เพื่อใหเ้ กิดความสะดวกและความถกู ตอ้ งในการสรปุ ผลและการจดั
ทารายงานทางการเงิน บางกจิ การจงึ ไดน้ าเครื่องมอื ทางการบญั ชมี าใช้เรียกวา่ “กระดาษทาการ” (Work Sheet) ซ่ึง
เปรียบเสมอื นกระดาษทดท่ีจดั ทาข้นึ เพื่อรวบรวมขอ้ มูลของทกุ ๆ บญั ชไี วใ้ นกระดาษแผ่นเดยี วกัน เพอ่ื ชว่ ยในการจัดทางบ
การเงนิ ได้รวดเรว็ ขน้ึ รายการไมต่ กหล่น กระดาษทาการประกอบดว้ ยช่องเดบติ และเครดติ ของรายการ ดังน้ี

- งบทดลองก่อนปรบั ปรงุ

- รายการปรับปรุง

- งบทดลองหลังการปรบั ปรุง

- งบกาไรขาดทุน

- งบดลุ

อยา่ งไรกต็ ามเนอ่ื งจากกระดาษทาการเหมือนกระดาษทดแผ่นหนึ่ง รายการปรบั ปรุงและปดิ บัญชีตา่ งๆ จะตอ้ ง
ถกู นามาบนั ทึกในสมดุ รายวนั แล้วผา่ นไปบัญชแี ยกประเภททเี่ กย่ี วขอ้ งตามวงจรบัญชี ตอ่ ไปน้ี

แผนการจดั การเรยี นรู้มุ่งเน้นสมรรถนะ หนว่ ยที่ 5

ชอื่ หนว่ ย การบนั ทึกรายการคา้ ตามหลกั การบญั ชีท่รี บั รองทว่ั ไป รวม 8 ช่ัวโมง

ของธรุ กิจบริการเจา้ ของคนเดียวในสมุดรายวนั ท่ัวไป สอนครงั้ ที่ 6-7

เร่อื ง การบันทึกรายการคา้ ตามหลักการบญั ชีท่ีรับรองทว่ั ไป ของธรุ กจิ บรกิ าร จาํ นวน 8 ชัว่ โมง
เจ้าของคนเดียวในสมดุ รายวนั ทว่ั ไป

1. สาระสาคญั

สมุดรายวันทั่วไปเป็นสมุดข้ันต้นที่ใช้บันทึกรายการค้าท่ีเกิดข้ึนทันที ซ่ึงจะบันทึกเรียงตามลําดับ

วันท่ีก่อนหลังของการเกิดรายการค้าขึ้น การบันทึกรายการค้าที่เกิดขึ้นนั้นจะบันทึกโดยเดบิตบัญชีหนึ่ง

และเครดิตอีกบญั ชหี น่ึงไวด้ ้วยกัน พร้อมท้ังอธิบายรายการค้าที่เกิดขึ้นโดยย่อ นอกจากน้ีสมุดรายวนั ทั่วไป

ยังสามารถตรวจสอบรายการค้าย้อนหลังได้ ช่วยเป็นแหล่งอ้างอิงข้อมูลที่ผ่านรายการไปบันทึกบัญชีใน

สมุดบัญชีแยกประเภท ซง่ึ ตรวจสอบความถูกตอ้ งของการบันทกึ บัญชแี ยกประเภทไดส้ ะดวกและรวดเรว็

2. สมรรถนะประจาหนว่ ย

เขา้ ใจหลกั การบันทึกรายการขนั้ ต้น

3. จดุ ประสงคก์ ารเรยี นรู้ (มาตรฐานการเรียนร)ู้

3.1 ดา้ นความรู้

3.1.1 อธบิ ายความหมาย และประโยชน์ ของสมุดรายวนั ทั่วไปได้

3.1.2 บอกประเภทของสมดุ บัญชีได้

3.1.3 อธิบายรูปแบบของสมดุ รายวนั ทวั่ ไปได้

3.1.4 จดั ทาํ ผังบัญชไี ด้

3.1.5 บันทกึ รายการค้าในสมุดรายวนั ท่วั ไปตามหลกั การบญั ชไี ด้

3.2 ด้านทกั ษะ

3.2.1 เข้าใจหลกั การบนั ทึกรายการข้นั ตน้

3.3 คุณลักษณะทีพ่ ึงประสงค์

3.3.1 นกั ศึกษาเห็นความสาํ คัญและเข้าใจถงึ เหตุผลของการทําบญั ชี

3.3.2 นกั ศกึ ษามคี วามรบั ผิดชอบต่อหน้าที่

3.4 การประยุกต์ 3D และนอ้ มนาํ หลกั ปรัชญาเศรษฐกจิ พอเพยี ง

3.4.1 ผูเ้ รยี นมีการทําเป็นข้นั ตอน การทําตามลําดับขั้น

3.4.2 ผเู้ รยี นมวี นิ ยั มีความประหยัด

3.4.3 ผสู้ อนสอดแทรกปรชั ญาเกี่ยวกบั ความประหยดั อดออม

แผนการจัดการเรยี นรูม้ งุ่ เนน้ สมรรถนะ หนว่ ยที่ 5
รวม 8 ช่วั โมง
ชอ่ื หนว่ ย การบนั ทึกรายการคา้ ตามหลกั การบัญชีท่รี บั รองท่ัวไป สอนครั้งท่ี 6-7
ของธรุ กจิ บรกิ ารเจา้ ของคนเดยี วในสมดุ รายวันทว่ั ไป
จาํ นวน 8 ชั่วโมง
เรื่อง การบันทกึ รายการคา้ ตามหลกั การบัญชที ่ีรบั รองทว่ั ไป ของธรุ กิจบริการ
เจ้าของคนเดยี วในสมดุ รายวนั ทว่ั ไป

4. เน้ือหาสาระการเรียนรู้

ความหมายและประโยชน์ ประเภทของ รูปแบบของ
ของสมุดรายวันท่วั ไป สมุดบญั ชี สมดุ รายวนั ทั่วไป

การบนั ทึกรายการค้าตามหลกั การบญั ชที ี่
รบั รองท่วั ไปของธุรกจิ บริการเจ้าของ

คนเดยี วในสมุดรายวันทั่วไป

ผงั บญั ชี หลักการบนั ทึกรายการใน
สมดุ รายวันท่ัวไป

1. สมดุ รายวัน คือ สมดุ บันทกึ ขัน้ ต้นทใ่ี ชใ้ นการบันทกึ รายการดังท่เี กดิ ขึ้นเรียงตามลําดบั ก่อน -หลัง
ตามหลกั การบัญชคี ู่ สมุดรายวันขน้ั ต้น

2. ประเภทของสมุดรายวัน แบ่งเปน็ 2 ประเภท คือ สมุดรายวันเฉพาะ และสมุดรายวนั ทั่วไป
3. รปู แบบสมดุ รายวันท่ัวไป ประกอบดว้ ย แบบฟอร์มสมุดรายวนั ทว่ั ไป และสว่ นประกอบของสมดุ
รายวันท่ัวไป
4. ประโยชน์ของสมดุ รายวนั เปน็ การแสดงรายการคา้ ต่างๆ ท่ีเกดิ ข้นึ เรยี งตามลําดบั ก่อนหลัง ซ่งึ จะมี
ประโยชน์ในการอา้ งอิง เปน็ การสรุปผลการวิเคราะห์รายการค้านน้ั ๆ ในแงข่ องการบันทึกบญั ชีทางดา้ น
เดบิตและเครดิต ช่วยใหก้ ารนาํ ไปบนั ทกึ บญั ชีในเวลาต่อมาไดโ้ ดยสะดวกรวดเรว็ ข้นึ ป้องกนั ข้อผดิ พลาดใน
การบันทกึ บญั ชี เพราะทราบวา่ รายการค้าแต่ละรายการเดบิตและเครดติ บญั ชีอะไร ชว่ ยให้เข้าใจรายการ
ตา่ งๆ ไดด้ ี จงึ ชว่ ยใหไ้ มต่ อ้ งใชค้ ําอธิบายในบญั ชแี ยกประเภท สมุดรายวนั ทําให้สมารถตรวจสอบ
ข้อผิดพลาดไดง้ า่ ย และสามารถตรวจสอบยอ้ นหลงั ได้สะดวก
5. การบนั ทึกรายการคา้ ทเี่ กดิ ข้ึนตามหลักบัญชคี ู่ ต้องลงวนั ท่ี รายการและจาํ นวนเงินให้ครบถว้ นลง
ในสมดุ รายวันทว่ั ไป

แผนการจดั การเรยี นรู้มุง่ เนน้ สมรรถนะ หน่วยที่ 5

ชอื่ หนว่ ย การบันทกึ รายการค้าตามหลักการบญั ชที ีร่ บั รองท่ัวไป รวม 8 ชัว่ โมง
ของธรุ กิจบรกิ ารเจ้าของคนเดียวในสมุดรายวนั ทัว่ ไป สอนคร้งั ท่ี 6-7

เร่อื ง การบนั ทกึ รายการค้าตามหลักการบญั ชีทีร่ ับรองทว่ั ไป ของธุรกจิ บรกิ าร จาํ นวน 8 ชว่ั โมง
เจ้าของคนเดียวในสมดุ รายวนั ทวั่ ไป

5 กิจกรรมการเรียนการสอน

5.1 ข้ันนาํ เขา้ สู่บทเรียน(M)

นําเข้าสู่บทเรียนโดยกลา่ วถึงการบันทึกรายการคา้ ตามหลักการบญั ชี
5.2 ขนั้ การจดั เรียนร้(ู I)

5.2.1 ทําแบบประเมนิ ผลกอ่ นการเรียน
5.2.2 ผสู้ อนและผ้เู รยี นรว่ มกันอภปิ รายเรอ่ื งเก่ยี วกบั การบนั ทึกรายการคา้ ตามหลักการบัญชี
5.2.3 ผูเ้ รยี นศึกษาใบความรู้
5.3 ข้นั สรปุ (A)
5.3.1 แบ่งกลมุ่ ผเู้ รียนมารายงานหน้าช้นั เรียน
5.4 การวัดผลและประเมนิ ผล(P)
5.4.1 การสังเกต

 ความตง้ั ใจและสนใจของผ้เู รยี น
 ความรว่ มมอื ในการอภิปราย
 การแสดงความคดิ เห็นอย่างมเี หตผุ ล
5.4.2 การตรวจผลงานภาคปฏิบตั ิ
 กจิ กรรมตรวจสอบความเขา้ ใจ
 แบบทดสอบเพ่อื ประเมินผลหลงั การเรียนรู้
5.4.3 การทดสอบด้วยวาจาและข้อเขยี น
 ตรวจแบบทดสอบ ไมน่ ้อยกวา่ รอ้ ยละ 60
 ตั้งคาํ ถามใหต้ อบและอธบิ าย ไมน่ ้อยกวา่ รอ้ ยละ 80

6. สื่อการการเรยี นร้/ู แหลง่ การเรียนรู้

6.1 ส่ือสง่ิ พมิ พ์
หนังสอื เรียนวชิ าหลักการบญั ชเี บอ้ื งต้น 1 : สํานกั พมิ พ์เอมพันธ์
หนังสอื เรียนวชิ า การบัญชี 1 อาํ นวย ศรีสุโข บรษิ ัท บุญศิรกิ ารพิมพ์ กรงุ เทพฯ 2551

แผนการจดั การเรยี นรู้มุ่งเนน้ สมรรถนะ หนว่ ยที่ 5

ชอ่ื หน่วย การบันทึกรายการค้าตามหลักการบัญชที ี่รับรองท่ัวไป รวม 8 ชั่วโมง

ของธุรกจิ บริการเจา้ ของคนเดียวในสมุดรายวนั ทั่วไป สอนคร้งั ท่ี 6-7

เรือ่ ง การบนั ทกึ รายการคา้ ตามหลกั การบญั ชีทร่ี ับรองทว่ั ไป ของธรุ กจิ บรกิ าร จํานวน 8 ชว่ั โมง
เจา้ ของคนเดียวในสมดุ รายวนั ทว่ั ไป

7. เอกสารประกอบการจดั การเรยี นรู้ (ใบความรู้ ใบงาน ใบมอบหมายงาน ฯลฯ)

7.1 ใบความรู้

7.2 ใบทดสอบ

7.3 ใบส่ังงาน

8. การบูรณาการ/ความสมั พนั ธ์กับวิชาอืน่

8.1 วชิ าภาษาไทย เก่ียวกบั การใชภ้ าษาด้านการพูด การอ่าน และการเขียน

8.2 วชิ าคณิตศาสตร์ เก่ยี วกับการคาํ นวณ

8.3 วชิ าภาษาองั กฤษ ด้านคําศัพท์ทางบัญชี

9. การวัดผลและประเมินผล

9.1 วธิ ีการ ดําเนนิ การวดั ผลในชว่ งเวลา

(1) กอ่ นเรยี น โดยใชแ้ บบทดสอบกอ่ นเรยี น

(2) ระหวา่ งเรยี น โดยการถามตอบและการสงั เกตการณป์ ฏิบัติงาน

(3) หลังเสร็จส้นิ การเรยี น โดยทาํ แบบทดสอบ

9.2 เกณฑ์การประเมนิ

(1) ผู้เรยี นมีเวลาเรียนไมน่ ้อยกว่ารอ้ ยละ 80

(2) ผู้เรยี นมคี ะแนนจากแบบทดสอบหลงั เรียนรอ้ ยละ 80

(3) ผเู้ รียนบนั ทกึ บญั ชีการซือ้ ขายสนิ คา้ สมบรู ณ์และถูกต้องทกุ คร้งั

แผนการจัดการเรยี นรู้มุ่งเนน้ สมรรถนะ หน่วยที่ 5

ชอื่ หนว่ ย การบันทกึ รายการค้าตามหลักการบัญชที ร่ี ับรองทวั่ ไป รวม 8 ชั่วโมง

ของธรุ กจิ บริการเจา้ ของคนเดยี วในสมุดรายวันท่ัวไป สอนครัง้ ที่ 6-7

เรอื่ ง การบนั ทกึ รายการคา้ ตามหลกั การบญั ชที ร่ี ับรองทว่ั ไป ของธรุ กจิ บรกิ าร จํานวน 8 ช่ัวโมง
เจา้ ของคนเดยี วในสมุดรายวนั ทว่ั ไป

10. บนั ทกึ หลังการเรยี นรู้

10.1 ผลการใชแ้ ผนการจัดการเรยี นรู้

1. เนอื้ หาสอดคล้องกับจดุ ประสงค์เชิงพฤติกรรม

2. สามารถนําไปใช้ปฏิบตั กิ ารสอนได้ครบตามกระบวนการเรียนการสอน

3. ส่อื การสอนเหมาะสมดี

10.2 ผลการเรยี นรขู้ องผเู้ รยี น

1. นักศกึ ษาสว่ นใหญ่มคี วามสนใจใฝร่ ู้ เขา้ ใจในบทเรยี นรว่ มกัน อภิปราย ตอบคําถาม

ในกลุม่ และรว่ มกันแสดงความคดิ เหน็

2. นักศกึ ษากระตอื รอื ร้นและรับผดิ ชอบในการทํางานกลุ่มเพอ่ื ให้งานสาํ เรจ็ ทนั เวลา

ที่กําหนด

10.3 แนวทางการพฒั นาคณุ ภาพการเรยี นรู้

1. สอนเนื้อหาไดค้ รบตามหลกั สตู ร

2. แผนการสอนและวธิ ีการสอนครอบคลมุ เน้ือหาการสอนทาํ ใหผ้ สู้ อนสอนไดอ้ ยา่ งม่ันใจ

3. สอนไดท้ ันตามเวลาทก่ี าํ หนด

………………………………………………
ผูบ้ ันทกึ การสอน

สาขาวชิ า : การบญั ชี ใบความรู้ หนา้ ท่ี

ชอื่ วชิ า : การบัญชีเบ้ืองตน้ รหสั วิชา 20200 -1002 69

งาน : การบนั ทึกรายการคา้ ตามหลักการบัญชีทีร่ ับรองทว่ั ไป แผ่นท่ี 1/9

ของธุรกิจบรกิ ารเจา้ ของคนเดยี วในสมุดรายวันท่วั ไป

จุดประสงคเ์ ชงิ พฤติกรรม

1. อธิบายความหมาย และประโยชน์ ของสมุดรายวนั ทว่ั ไปได้

2. บอกประเภทของสมุดบัญชไี ด้

3. อธบิ ายรปู แบบของสมดุ รายวนั ท่วั ไปได้

4. จัดทาํ ผงั บัญชีได้

5. บนั ทึกรายการค้าในสมดุ รายวันท่ัวไปตามหลกั การบญั ชไี ด้

เนื้อหาสาระ

1. สมดุ รายวัน (Journal)

สมุดรายวัน (Journal) เปน็ เครอื่ งมือทใี่ ช้ในการบนั ทกึ รายการค้าที่เกิดขน้ึ ในแต่ละรายการของแต่ละวัน โดยบันทึกใน

รปู ของเงนิ ตรา ดังนน้ั สมดุ รายวันจึงเป็นท่รี วมรายการทกุ ประเภท โดยทไ่ี มไ่ ดม้ ีการจัดหมวดหมู่ แตท่ ําใหท้ ราบว่าในวนั ใด

เกิดเหตุการณอ์ ะไร เป็นจาํ นวนเงนิ เทา่ ใด และเป็นจดุ เริ่มต้นของการบนั ทกึ บัญชี หรือทีเ่ รียกกนั ว่าลงบญั ชี

2. ประเภทของสมดุ รายวนั

ในกิจการหน่งึ ๆ อาจมสี มดุ รายวนั เป็นสมดุ บันทึกรายการข้นั ต้นเพยี งเล่มเดยี วกไ็ ด้แลว้ แตค่ วามต้องการและลกั ษณะ

ของรายการคา้ ของกจิ การ ถ้ากจิ การมีรายการค้าเกดิ ขน้ึ จาํ นวนมากในแต่ละวัน ย่อมเปน็ การเสียเวลาในการบันทกึ

รายการท้งั หมดในสมดุ รายวนั เพียงเลม่ เดยี วดงั น้ันเพ่ือให้การบนั ทกึ เหตกุ ารณ์ตา่ งๆ รวดเรว็ เสร็จเรียบร้อยในแต่ละวันและ

เป็นการประหยดั ค่าใชจ้ ่าย กจิ การอาจจะใชส้ มุดรายวันหลายเล่มกไ็ ด้ สมุดรายวนั แบ่งออกเป็นประเภทใหญ่ ๆ

ได้ 2 ประเภทคือ สมุดรายวนั เฉพาะ (Special Journal) และสมุดรายวันทวั่ ไป (General Journal)

3. สมุดรายวันเฉพาะ (Special Journal) คือสมดุ บันทกึ รายการข้ันตน้ ทใ่ี ชบ้ นั ทกึ รายการเรอ่ื งใดเร่ืองหน่ึงโดยเฉพาะ

และเป็นเรื่องทมี่ ีรายการคา้ เกดิ ขึ้นจาํ นวนมาก ๆ และมรี ายการซ้ํากนั บอ่ ย ๆ สมดุ รายวันประเภทนีไ้ ด้แก่

3.1 สมดุ รายวนั ซ้ือสินค้า (Purchase Journal) ใช้บนั ทึกรายการซ้ือสินค้าเปน็ เงนิ เชอ่ื

3.2 สมุดรายวันขายสนิ คา้ (Sales Journal) ใช้บันทกึ รายการขายสนิ คา้ เป็นเงนิ เช่ือ

3.3 สมุดรายวนั รับเงิน (Cash Receipts Journal) ใช้บันทกึ รายการรับเงนิ สดและนาเงินฝากธนาคาร

3.4 สมดุ รายวนั จ่ายเงนิ (Cash Payments Journal) ใชบ้ ันทกึ รายการจ่ายเงินสดและการเบกิ เงินฝากธนาคาร

3.5 สมดุ รายวนั รับคนื สินค้าและจํานวนทยี่ อมลดให้ (Sales Returns and Allowances Journal) ใช้สําหรบั บนั ทกึ

รายการเกย่ี วกับการรบั คืนสนิ ค้าทขี่ ายเป็นเงินเช่ือ

3.6 สมุดรายวันส่งคนื สินค้า และจาํ นวนทไี่ ดล้ ด (Purchases Returns and Allowance Journal) ใช้สําหรับบนั ทกึ

รายการเก่ยี วกับการส่งคืนสินคา้ ที่ซื้อเป็นเงนิ เชื่อ

4. สมุดรายวันทั่วไป (General Journal) รายการคา้ ที่ไม่อาจนําไปบนั ทกึ ในสมดุ รายวนั เฉพาะเล่มใดเล่มหนง่ึ ดงั กลา่ ว

ข้างตน้ ได้ ให้นาํ มาบันทกึ ในสมดุ รายวนั ท่วั ไป ถา้ กจิ การมีสมดุ รายวันทวั่ ไปเพียงเลม่ เดยี ว ใหน้ ํารายการทุกประเภทท่ีเกิด

ขน้ึ มาบนั ทึกในสมดุ เล่มน้ไี ด้

สาขาวชิ า : การบญั ชี ใบความรู้ หนา้ ที่

ชอ่ื วิชา : การบญั ชีเบ้ืองตน้ รหัสวชิ า 20200 -1002 70

งาน : การบันทึกรายการค้าตามหลักการบัญชที ่ีรบั รองทวั่ ไป แผ่นท่ี 2/9

ของธุรกิจบรกิ ารเจ้าของคนเดยี วในสมุดรายวนั ทว่ั ไป

5. แบบฟอร์มของสมดุ รายวันท่ัวไป

แบบฟอร์มของสมุดรายวันท่วั ไป

สมุดรายวันทัว่ ไป (1)

หน้า………(2)…

พ.ศ. …….. รายการ หนา้ บญั ชี เดบติ เครดติ
เดือน วนั ท่ี บาท สต. บาท สต.

(3) (4) (5) (6) (7)

สว่ นประกอบของสมุดรายวนั ทว่ั ไป
(1) ชอื่ สมุดรายวันท่ัวไป
(2) หน้า ของสมดุ รายวันท่วั ไป
(3) ชอ่ งวันท่ี ใชส้ าํ หรบั บันทึกวนั ที่ทีบ่ ันทึกรายการนน้ั ๆ
(4) ชอ่ งรายการใช้บนั ทกึ ชอ่ื บญั ชที ่ีเดบิตและชือ่ บญั ชที ่เี ครดติ พรอ้ มคําอธบิ ายรายการ
(5) ชอ่ งเลขทีบ่ ัญชี ใชบ้ ันทึกเลขทบ่ี ญั ชีท่ผี ่านไปบัญชีแยกประเภทต่าง ๆ ท่ีเก่ยี วขอ้ ง
(6) ชอ่ งเดบติ ใช้บนั ทึกจํานวนเงินทบี่ ันทึกทางด้านเดบิต
(7) ช่องเครดิต ใช้บนั ทกึ จาํ นวนเงนิ ท่บี ันทกึ ทางดา้ นเครดิต(อานวย : 2551)

6. ประโยชนข์ องสมุดรายวนั
การบันทกึ รายการในสมดุ รายวนั กอ่ นทจี่ ะนําไปบนั ทกึ ในบัญชแี ยกประเภทต่างๆ ให้ประโยชนต์ ่อกิจการดงั ต่อไปน้ี
1. การบนั ทกึ รายการในสมุดรายวันทาํ ใหเ้ หน็ ไดช้ ดั เจนว่ารายการใดขนึ้ กอ่ นหลัง เพราะไดบ้ นั ทกึ เรยี งตามลาํ ดับวนั ที่

ถ้าบนั ทกึ เพียงบัญชีแยกประเภทเลม่ เดยี ว จะเปน็ การยากทีจ่ ะทราบไดเ้ พราะในการปฏิบตั งิ านจรงิ ๆ มีการค้าเกิดข้นึ
หลายรายการในแตล่ ะวนั

2. การบนั ทกึ รายการในสมุดรายวนั แสดงผลการวเิ คราะห์รายการคา้ ได้ชัดเจนกว่าบนั ทึกในบัญชีแยกประเภทเพยี ง
เลม่ เดยี ว

3. ตามหลักบญั ชีคู่ รายการคา้ ท่ีเกดิ ขน้ึ 1 รายการจะตอ้ งบันทึกบญั ชีแยกประเภทอยา่ งน้อยท่สี ุด 2 บญั ชคี อื บัญชี
หนงึ่ ทางดา้ นเดบติ อกี บญั ชีหนึ่งทางด้านเครดติ ในจาํ นวนเงินทเี่ ทา่ กันเสมอ การบันทกึ รายการค้าที่สมดุ แยกประเภท
ทัว่ ไป ผบู้ ันทกึ อาจบันทกึ ผิดพลาดโดยหลงลืมบันทึก รายการเพยี งบญั ชเี ดยี ว สมุดรายวนั จะช่วยแก้ปญั หานีไ้ ด้

4. การใช้สมุดรายวนั มาประกอบการบนั ทกึ รายการค้าในบัญชแี ยกประเภทด้วยนน้ั จะช่วยแกป้ ัญหาดา้ นการควบคุม
ภายใน เพราะจะตอ้ งมเี จ้าหนา้ ที่บัญชีมากกว่า 1 คน (กานตน์ ภสั : 2554)

สาขาวิชา : การบญั ชี ใบความรู้ หนา้ ท่ี

ชื่อวิชา : การบญั ชีเบอ้ื งตน้ รหสั วิชา 20200 -1002 71

งาน : การบนั ทกึ รายการค้าตามหลักการบัญชที รี่ บั รองทว่ั ไป แผน่ ท่ี 3/9

ของธรุ กิจบรกิ ารเจา้ ของคนเดียวในสมดุ รายวันทั่วไป

7. หลกั การบันทกึ รายการคา้ ในสมุดรายวันท่วั ไป

การบนั ทึกรายการคา้ ในสมดุ บนั ทึกรายการขั้นตน้ ตามลําดบั ขนั้ ตอนของวงจรบัญชี เมอื่ วเิ คราะห์รายการคา้ ทเี่ กดิ ขึน้

ว่าจะเดบติ และเครดิตบัญชใี ดแลว้ จงึ นําไปบันทึกในสมุดรายวันทัว่ ไป ตามลําดับดังนี้

1. เขยี น วนั เดือน ปี ทร่ี ายการค้านน้ั เกดิ ขนึ้ ตามลาํ ดบั กอ่ นหลัง

2. เขียนชอื่ รายการท่จี ะต้องเดบิตใหช้ ิดเสน้ ทางดา้ นซา้ ยในช่องรายการ พรอ้ มท้ังใส่จํานวนเงนิ ในช่องเดบิต ซง่ึ

รายการท่ีจะลงทางดา้ นเดบติ อาจจะมมี ากกวา่ 1 รายการกไ็ ด้

3. เขียนชื่อรายการท่จี ะลงดา้ นเครดิตเมือ่ ได้บันทกึ รายการด้านเดบติ หมดแล้ว โดยเยอื้ งเข้ามาทางขวาของรายการท่ี

อยเู่ ดบติ ประมาณ 1 นิ้ว พรอ้ มท้ังใสจ่ าํ นวนเงนิ ในชอ่ ง เครดติ ในทํานองเดยี วกนั รายการทจ่ี ะบันทึกดา้ นเครดติ ก็อาจจะมี

มากกว่า 1 รายการก็ได้

4. เขยี นคาํ อธิบายรายการค้าที่เกิดขึ้นหลังจากลงรายการ เดบิตและเครดติ เสร็จแลว้ ในบรรทัดถดั มาโดยเร่ิมจาก

ขอบเส้นทางซา้ ยของช่องรายการอกี คร้งั หนึง่

5. ขดี เสน้ จบรายการ เม่ือเขียนคําอธิบายเสรจ็ แลว้ (สมนกึ : 2540)

ตัวอยา่ งท่ี 5.1 เมอ่ื วันที่ 1 กรกฎาคม 2556 นายตน้ ข้าวนาเงินสด 60,000 บาท เงินฝากธนาคาร 70,000 บาท

เครอื่ งถา่ ยเอกสาร 35,000 บาท เจ้าหนี้ 41,000 บาท มาลงทนุ รายการค้าระหว่างเดือน กรกฎาคม 2556 มีดังนี้

2556

ก.ค. 2 รับเงนิ คา่ ถา่ ยเอกสาร 5,050 บาท

3 ซื้อเครอ่ื งถ่ายเอกสารเปน็ เงินเชือ่ 80,000 บาท

6 จา่ ยค่าโฆษณา 6,000 บาท

9 นําเงินสดฝากธนาคาร 90,000 บาท

11 จา่ ยค่าใชจ้ ่ายเบ็ดเตลด็ 600 บาท

12 จ่ายเชค็ เลขท่ี 2006489 ซื้อเคร่ืองตกแต่ง 22,000 บาท

14 ซื้อวสั ดุสานกั งาน 4,000 บาท

16 รับค่าถา่ ยเอกสารนาฝากธนาคารทนั ที 8,000 บาท

17 ซอื้ วสั ดุสานกั งานเปน็ เงินเชอ่ื 50,000 บาท

18 ถ่ายเอกสารให้ลูกคา้ ยังไม่ไดร้ บั เงนิ 7,800 บาท

19 ถอนเงินจากธนาคารมาใช้ในกิจการ 30,000 บาท

22 จา่ ยเชค็ เลขที่ 2006490 ชาระหนีใ้ หเ้ จา้ หนี้ 15,000 บาท

26 รับชาระหนีจ้ ากลกู หนี้ นาฝากธนาคารทันที 7,000 บาท

30 จา่ ยค่านา้ ค่าไฟ 1,500 บาท

31 จา่ ยเงนิ เดือนพนกั งาน 19,000 บาท ดว้ ยเชค็ เลขท่ี 2006491

จงทํา : 1. บันทึกรายการในสมดุ รายวนั ท่ัวไป

2. ผ่านรายการ (Post) ไปบัญชแี ยกประเภทท่วั ไป

สาขาวิชา : การบัญชี ใบความรู้ หน้าที่
แผ่นที่ 4/9 72
ชอ่ื วิชา : การบญั ชเี บ้ืองตน้ รหสั วชิ า 20200 -1002

งาน : การบันทกึ รายการคา้ ตามหลกั การบญั ชที ีร่ บั รองทว่ั ไป

ของธุรกิจบริการเจ้าของคนเดยี วในสมุดรายวันท่วั ไป

สาขาวิชา : การบญั ชี ใบความรู้ หนา้ ที่
แผ่นที่ 5/9 73
ชอ่ื วิชา : การบญั ชีเบือ้ งตน้ รหัสวิชา 20200 -1002

งาน : การบนั ทึกรายการค้าตามหลกั การบญั ชที ร่ี บั รองทว่ั ไป

ของธรุ กจิ บรกิ ารเจา้ ของคนเดยี วในสมดุ รายวนั ทว่ั ไป

การบันทึกรายการในสมุดรายวันทว่ั ไปครั้งแรก ช่องเลขทีบ่ ัญชยี ังไมใ่ สเ่ ลขท่ีบัญชี จะใส่เลขทบ่ี ญั ชตี อ่ เมือ่ ได้ผา่ น
รายการจากสมุดรายวันทว่ั ไป ไปบญั ชีแยกประเภทแล้วจงึ นาํ เอาเลขที่บัญชีแยกประเภทมาใสใ่ นช่องเลขท่บี ญั ชใี นสมดุ
รายวนั ท่ัวไป
8. การกาหนดเลขทีบ่ ัญชี

การบนั ทกึ บัญชใี นสมุดบญั ชีต่างๆ ตามวงจรบัญชี ท้งั ในสมดุ บญั ชรี ายวนั ข้ันต้น (Journal) และในสมดุ บญั ชแี ยก
ประเภท (Ledger) การจาํ แนกและการจดั หมวดหมขู่ องช่อื บญั ชีตา่ งๆ นับว่าเป็นสิ่งท่ีมคี วามสาํ คัญ ทั้งน้ีเพราะจะทําให้
สรปุ ผลการดาํ เนินงาน (งบกําไรขาดทนุ ) การแสดงฐานะการเงิน (งบดลุ ) มีความถูกตอ้ งและรวดเร็วทันต่อความต้องการ
นอกจากน้ีการกําหนดเลขท่ีบญั ชี หรือรหสั บัญชี (Account Code) ยังสามารถใชเ้ ป็นเครอ่ื งมอื ในการอา้ งองิ ขอ้ มูลและ
อาํ นวยประโยชนส์ ําหรบั การค้นหาขอ้ มลู ทางบัญชไี ด้อกี ด้วย

สาขาวชิ า : การบญั ชี ใบความรู้ หน้าที่

ช่ือวชิ า : การบญั ชีเบือ้ งตน้ รหัสวชิ า 20200 -1002 74

งาน : การบนั ทกึ รายการค้าตามหลักการบญั ชีที่รับรองทวั่ ไป แผ่นท่ี 6/9

ของธรุ กิจบรกิ ารเจา้ ของคนเดยี วในสมุดรายวนั ทว่ั ไป

สําหรบั การกาํ หนดเลขทบ่ี ญั ชีหรือรหัสบัญชีทีเ่ ปน็ มาตรฐานปกติโดยทั่วไป จะกาํ หนดเลขที่บัญชี โดยแบง่ ช่อื บญั ชี

ทง้ั หมดออกเป็น 5 หมวด ซ่งึ แต่ละหมวดจะมีเลขท่บี ญั ชีหลกั ดังนี้

หมวดที่ 1 หมวดสินทรพั ย์ รหัสบัญชี = 1

หมวดที่ 2 หมวดหน้สี ิน รหสั บัญชี = 2

หมวดที่ 3 หมวดส่วนของเจา้ ของ รหัสบัญชี = 3

หมวดที่ 4 หมวดรายได้ รหสั บัญชี = 4

หมวดที่ 5 หมวดค่าใช้จา่ ย รหสั บัญชี = 5

ถงึ แม้ว่าจะได้มกี ารกาํ หนดหมวดของบญั ชตี า่ งๆ แลว้ ก็ตามแตเ่ พ่ือความสะดวกและรวดเรว็ ในการคน้ หาและอ้างอิง

จึงไดม้ ีการกาํ หนดเลขที่บญั ชีหรือรหสั บัญชตี า่ งๆ เรียกว่า “ผังบัญชี” (Chart of Account) ตวั อยา่ งการกําหนดเลขท่ี

บัญชใี นกิจการทมี่ ลี กั ษณะประกอบธุรกิจแบบเจ้าของคนเดียวและมีจาํ นวนบัญชีไม่มากนกั สามารถกาํ หนดไดด้ งั นี้

สาขาวิชา : การบัญชี ใบความรู้ หน้าที่
แผ่นที่ 7/9 75
ชอ่ื วิชา : การบญั ชเี บ้ืองตน้ รหสั วชิ า 20200 -1002

งาน : การบันทกึ รายการคา้ ตามหลกั การบญั ชที ีร่ บั รองทว่ั ไป

ของธุรกิจบริการเจ้าของคนเดยี วในสมุดรายวันท่วั ไป

สาขาวิชา : การบญั ชี ใบความรู้ หนา้ ท่ี

ช่อื วชิ า : การบัญชเี บ้ืองตน้ รหสั วชิ า 20200 -1002 76

งาน : การบันทึกรายการค้าตามหลกั การบัญชีทรี่ ับรองทว่ั ไป แผ่นที่ 8/9

ของธรุ กิจบรกิ ารเจา้ ของคนเดียวในสมดุ รายวนั ท่วั ไป

ขอ้ สังเกตประการหนึง่ ในการกาํ หนดเลขทีห่ รือรหัสบัญชี ทีก่ ิจการส่วนใหญน่ ิยมถือปฏบิ ัติโดยทั่วไปก็คือ การ

เรียงลําดับกอ่ นหลังสําหรบั ชื่อบญั ชตี า่ งๆ ทอี่ ยู่ในหมวดเดียวกัน เชน่ การเรียงลําดับชือ่ บัญชีทีอ่ ยใู่ นหมวดสินทรัพย์และ

หน้ีสนิ จะเนน้ เรียงตามลาดับสภาพคลอ่ ง กลา่ วคอื สนิ ทรพั ย์และหน้ีสนิ ท่ีมีลักษณะหมนุ เวียนหรือผูกพนั ในระยะสน้ั จะถูก

เรยี งลําดบั ขนึ้ กอ่ น สว่ นสําหรบั การเรยี งชือ่ บัญชีในหมวดรายได้และค่าใช้จ่ายก็จะเนน้ ท่จี ํานวนเงนิ ทเ่ี กดิ ขนึ้ รายไดแ้ ละ

ค่าใช้จ่ายทีม่ จี าํ นวนเงนิ เกิดขน้ึ มากก็จะถอื วา่ มีความสาํ คญั และถูกเรยี งลาํ ดับไวใ้ นเลขทต่ี ้นๆ (สมนึก : 2543)

การกาํ หนดเลขท่ีบญั ชีหรอื รหัสบัญชขี องแต่ละกจิ การไม่จาํ เป็นต้องเหมือนกัน ทัง้ น้เี พราะการกําหนดเลขทีบ่ ัญชนี จี้ ะ

ขึ้นอยู่กับประเภทของธรุ กิจขนาดของธุรกจิ ชนดิ ของรายการที่เกิดขนึ้ ซึ่งผทู้ ําบญั ชีหรอื นักบัญชีของกจิ การค้าตา่ งๆ จะ

เปน็ ผกู้ าํ หนดเพื่อให้เหมาะสมและสะดวกตอ่ การจดบันทกึ โดยเฉพาะอยา่ งย่งิ กิจการที่มขี นาดใหญ่และมีบัญชีจาํ นวนมาก

ก็อาจจะกาํ หนดเลขทีห่ รอื รหสั บัญชีเป็นแบบ 3 ตวั หรอื 4 ตวั ก็เป็นได้ เชน่

สาขาวิชา : การบัญชี ใบความรู้ หน้าที่
แผ่นที่ 9/9 77
ชอ่ื วิชา : การบญั ชเี บ้ืองตน้ รหสั วชิ า 20200 -1002

งาน : การบันทกึ รายการคา้ ตามหลกั การบญั ชที ีร่ บั รองทว่ั ไป

ของธุรกิจบริการเจ้าของคนเดยี วในสมุดรายวันท่วั ไป

สาขาวิชา : การบัญชี ใบทดสอบ หนา้ ท่ี
แผ่นท่ี 1/2 78
ชอ่ื วชิ า : การบัญชเี บ้อื งตน้ รหสั วิชา 20200 -1002

งาน : การบนั ทึกรายการคา้ ตามหลกั การบัญชีท่ีรับรองทวั่ ไป

ของธุรกิจบริการเจา้ ของคนเดยี วในสมุดรายวนั ทว่ั ไป

คาสง่ั จงเลือกคาตอบท่ีถกู ท่ีสดุ เพยี งข้อเดียวโดยทาเคร่ืองหมาย X ลงในกระดาษคาตอบ

1. ขอ้ ใดไม่ใชส่ มดุ รายวันเฉพาะ
ก. สมุดรายวนั ซ้อื สนิ ค้า
ข. สมดุ รายวนั รบั เงิน
ค. สมุดรายวนั ขายสินค้า
ง. สมดุ รายวนั ทวั่ ไป

2. กิจการขนาดเลก็ และมรี ายการค้าไม่มาก นยิ มใชส้ มุดเลม่ ใดเพยี งเล่มเดียว
ก. สมุดรายวนั ซื้อสนิ ค้า
ข. สมดุ รายวนั รบั เงนิ
ค. สมดุ รายวันท่ัวไป
ง. สมดุ รายวนั จา่ ยเงิน

3. สมุดรายวนั ซื้อสินคา้ ใช้บันทึกรายการอะไร
ก. ซอ้ื สนิ คา้ เปน็ เงนิ เชอ่ื
ข. ซ้อื สนิ ค้าเปน็ เงนิ สด
ค. ซอ้ื สินทรพั ย์อืน่ ๆ เปน็ เงินเชอ่ื
ง. สง่ คนื สนิ คา้ และไดส้ ว่ นลด

4. การบันทกึ ชอ่ งวนั ทใี่ นสมุดรายวนั ท่ัวไปตรงกบั ขอ้ ใด
ก. ต้องเรยี งลําดับข้อมลู ดงั น้ี เดอื น วันที่ พ.ศ.
ข. การเขยี นเดอื นเขยี นเป็นตวั ย่อ เชน่ ม.ค. ก.พ.
ค. การบนั ทกึ วันท่ีไมต่ อ้ งเรียงตามลาํ ดบั ก่อนหลัง
ง. ตอ้ งเรยี งลําดับข้อมูลดังนี้ พ.ศ.เดือน วันท่ี

5. ข้อใดกล่าวถกู ต้องในการบนั ทกึ ช่องรายการสมดุ รายวันท่วั ไป
ก. การเขียนชือ่ บัญชีเดบิตจะต้องหา่ งเสน้
ข. การเขยี นช่ือบัญชเี ดบติ ชิดเส้นทางซ้ายมอื
ค. การเขยี นชอื่ บัญชีเครดติ จะเขียนในบรรทัดที่ 1
ง. การเขียนคาํ อธบิ ายรายการเขยี นบรรทดั ท่ี 2

สาขาวชิ า : การบัญชี ใบทดสอบ หน้าที่
79
ช่อื วชิ า : การบัญชีเบ้อื งตน้ รหัสวิชา 20200 -1002

งาน : การบนั ทึกรายการค้าตามหลักการบญั ชีทรี่ ับรองทว่ั ไป แผน่ ท่ี 2/2

ของธุรกิจบริการเจ้าของคนเดียวในสมดุ รายวันทัว่ ไป

6. ขอ้ ใดไม่ใชป่ ระโยชนข์ องสมดุ รายวัน

ก. ช่วยในการวิเคราะหร์ ายการค้า

ข. ชว่ ยในการผา่ นรายการไปยังบัญชแี ยกประเภท

ค. ช่วยให้ขอ้ มลู การบญั ชีเช่อื ถือได้อย่างครบถ้วนสมบรู ณ์

ง. สามารถตรวจสอบความถูกตอ้ งไดภ้ ายหลงั

7. การเขยี นคําอธิบายรายการจะเขียนสว่ นใด

ก. ชอ่ งวันที่

ข. ช่องรายการบรรทัดแรก

ค. ช่องรายการบรรทดั ท่ี 3

ง. ช่องเลขท่ีบัญชี

8. คาอธบิ ายรายการในสมุดรายวันทัว่ ไปมีประโยชนอ์ ย่างไร

ก. ชว่ ยในการอ้างอิงรายการ

ข. ชว่ ยจาํ แนกประเภทบญั ชี

ค. ช่วยในการวิเคราะหร์ ายการคา้

ง. ชว่ ยให้รายละเอยี ดเก่ยี วกับรายการที่บันทึก

9. รายการเจ้าของกิจการนาํ จักรเยบ็ ผา้ มาลงทนุ จะบันทกึ รายการอย่างไร

ก. เดบิต จกั รเยบ็ ผา้ เครดติ ส่วนของเจ้าของ

ข. เดบติ อุปกรณ์สาํ นักงาน เครดติ ทนุ -เจา้ ของกจิ การ

ค. เดบิต ทุน-เจา้ ของกิจการ เครดิต อุปกรณ์สํานักงาน

ง. เดบิต อปุ กรณ์สํานักงาน เครดิต ส่วนของเจ้าของ

10. รายการเจา้ ของกจิ การถอนเงินฝากธนาคารไปใช้สว่ นตัว จะบันทกึ รายการอยา่ งไร

ก. เดบิต ถอนใช้ส่วนตัว-เจ้าของกจิ การ เครดติ เงินฝากธนาคาร

ข. เดบติ เงินสด เครดิต ถอนใชส้ ว่ นตัว-เจา้ ของกจิ การ

ค. เดบติ เงินฝากธนาคาร เครดติ ถอนใช้สว่ นตัว-เจา้ ของกิจการ

ง. เดบิต เงินถอน-เจ้าของกิจการ เครดิต เงนิ สด

สาขาวชิ า : การบญั ชี ใบเฉลยใบทดสอบ หนา้ ท่ี
80
ชอ่ื วิชา : การบัญชเี บือ้ งตน้ รหัสวิชา 20200 -1002 แผ่นที่ 1/1

งาน : การบนั ทึกรายการคา้ ตามหลกั การบญั ชีทร่ี บั รองท่วั ไป

ของธรุ กิจบรกิ ารเจ้าของคนเดยี วในสมดุ รายวันท่วั ไป

1. ข้อใดไม่ใช่สมุดรายวันเฉพาะ
คาํ ตอบ : ง. สมุดรายวันทั่วไป
2. กิจการขนาดเล็กและมรี ายการค้าไม่มาก นิยมใช้สมดุ เลม่ ใดเพยี งเลม่ เดยี ว
คาํ ตอบ : ค. สมุดรายวันทวั่ ไป
3. สมุดรายวันซอื้ สินคา้ ใช้บันทึกรายการอะไร
คาํ ตอบ : ก. ซ้ือสนิ ค้าเป็นเงนิ เช่อื
คําตอบ : ข. การเขียนเดอื นเขียนเป็นตวั ย่อ เชน่ ม.ค. ก.พ.
5. ขอ้ ใดกลา่ วถูกต้องในการบันทึกช่องรายการสมุดรายวันท่วั ไป
คาํ ตอบ : ข. การเขียนชือ่ บญั ชีเดบติ ชดิ เส้นทางซ้ายมือ
6. ขอ้ ใดไม่ใชป่ ระโยชนข์ องสมุดรายวนั
คาํ ตอบ : ค. ชว่ ยใหข้ ้อมลู การบญั ชเี ชอ่ื ถือไดอ้ ย่างครบถ้วนสมบูรณ์
7. การเขยี นคาอธิบายรายการจะเขยี นส่วนใด
คําตอบ : ค. ช่องรายการบรรทัดที่ 3
8. คาอธบิ ายรายการในสมุดรายวันทั่วไปมีประโยชนอ์ ย่างไร
คําตอบ : ง. ชว่ ยใหร้ ายละเอยี ดเกย่ี วกับรายการทบ่ี ันทึก
9. รายการเจา้ ของกิจการนาจักรเยบ็ ผา้ มาลงทุนจะบันทกึ รายการอยา่ งไร
คําตอบ : ข. เดบติ อปุ กรณส์ านกั งาน เครดติ ทุน-เจา้ ของกิจการ
10. รายการเจ้าของกจิ การถอนเงนิ ฝากธนาคารไปใชส้ ่วนตวั จะบนั ทึกรายการอย่างไร
คาํ ตอบ : ก. เดบติ ถอนใช้สว่ นตวั -เจา้ ของกิจการ เครดติ เงนิ ฝากธนาคาร

สาขาวิชา : การบญั ชี ใบมอบหมายงาน หนา้ ท่ี
81
ชื่อวชิ า : การบญั ชีเบ้ืองตน้ รหัสวชิ า 20200 -1002 แผน่ ที่ 1/1

งาน : การบนั ทึกรายการค้าตามหลักการบญั ชีทร่ี บั รองทวั่ ไป

ของธรุ กจิ บริการเจ้าของคนเดยี วในสมดุ รายวันท่วั ไป

จุดประสงค์การมอบงาน
1. เพ่อื ใหผ้ ้เู รยี นรู้จักใช้เวลาว่างให้เปน็ ประโยชน์
2. เพอ่ื ใหผ้ เู้ รียนไดค้ น้ คว้าหาความรเู้ พิ่มเตมิ
3. เพอื่ ให้ผเู้ รียนมีความรับผดิ ชอบตอ่ ตนเอง

แนวทางการปฏิบัติงาน

ครมู อบหมายงาน นกั เรียนค้นคว้า นกั เรียนนาํ เสนอ นักเรียนสง่ ผลงาน
งานตนเอง ครูใหค้ ะแนน
เป็นการบา้ น

แหล่งคน้ ควา้
หนังสอื เรียน ตําราเรยี น

คาถาม/ปญั หา
1. ในการค้นคว้างานนักเรียนพบปัญหาอะไรบา้ ง
2. นกั เรยี นแก้ปัญหาอยา่ งไร
3. นกั เรยี นไดอ้ ะไรจากการไปคน้ ควา้ งาน

กาหนดเวลาสง่ งาน
ก่อนครสู อนคาบต่อไป

หนงั สอื อา้ งอิง
บรษิ ทั สาํ นักพิมพ์เอมพันธ์ จาํ กัด
http://www.aimphan.co.th

กานต์นภัส บุญลกึ บญั ชีเบอ้ื งตน้ 1 ซีเอด็ ยูเคช่นั กรุงเทพฯ 2554
สมนกึ เออื้ จิระพงษพ์ ันธ์ และคณะ หลกั การบญั ชขี ้ันต้น แมคกรอ-ฮิล กรงุ เทพฯ 2540
อาํ นวย ศรีสุโข การบญั ชี 1 บรษิ ทั บุญศิริการพิมพ์ กรงุ เทพฯ 2551
อดศิ ร เลาหวณชิ และคณะ การบญั ชขี ั้นตน้ 1 โรงพิมพ์แหง่ จุฬาลงกรณม์ หาวทิ ยาลยั
กรงุ เทพฯ 2551

แบบท่ี 1

6. กิจกรรมการจดั การเรียนรู้

แบบที่ 2

6. กจิ กรรมการจดั การเรียนรู้ กจิ กรรมผูเ้ รียน
กจิ กรรมผสู้ อน

4การบนั ทึกรายการในสมุดรายวนั ทั่วไปของธรุ กิจบรกิ ารเจา้ ของคนเดียว

1. สมุดรายวันข้ันตน้ เลม่ ใดทีใ่ ชจ้ ดบันทึกรายการค้า 6. การเพ่ิมขึ้นของสินทรัพย์ จะบนั ทึกบญั ชีดา้ นใด

ต่าง ๆ ท่เี กดิ ขน้ึ เปน็ ครั้งแรก ก. ดา้ นเดบิต

ก. สมุดรายวันข้นั ตน้ ข. ด้านเครดติ

ข. สมดุ รายวันเฉพาะ ค. ทง้ั สองด้าน

ค. สมดุ แยกประเภททั่วไป ง. ไม่ตอ้ งบนั ทกึ

ง. ถกู ทกุ ข้อ

2. ข้อใดหมายถึง Special Journal 7. การเพม่ิ ข้นึ ของสนิ ทรัพย์ จะบันทกึ บญั ชดี ้านใด

ก. สมุดรายวนั ท่วั ไป ก. ดา้ นเดบติ

ข. สมดุ รายวนั เฉพาะ ข. ดา้ นเครดติ

ค. สมดุ รายวันขั้นตน้ ค. ท้ังสองด้าน

ง. สมุดแยกประเภททวั่ ไป ง. ไมต่ อ้ งบนั ทึก

3. Sales Journal คือขอ้ ใด 8. รายการเปิดบัญชีไดแ้ ก่

ก. สมุดรายวันรับเงิน ก. ส้มจนี จา่ ยเงนิ เดอื นคนงาน

ข. สมุดรายวนั ขายสินค้า ข. สม้ เปร้ยี วถอนใช้สว่ นตัว

ค. สมุดรายวนั ซ้อื สินค้า ค. มดดํานาํ เงนิ สดมาลงทุน

ง. สมุดรายวนั จา่ ยเงิน ง. องนุ่ รบั เงนิ ค่าบริการเสรมิ สวย

4. General Journal คอื ขอ้ ใด 9. นายนดิ นําเงินสดมาลงทุนในกิจการ 35,000 บาท

ก. สมุดรายวนั สง่ คืน สามารถบันทกึ บัญชีโดย

ข. สมุดรายวันรบั คนื ก. เดบิตเงินสด 35,000 บาท เครดิตทนุ -นายนดิ

ค. สมดุ รายวันเฉพาะ 35,000 บาท

ง. สมดุ รายวนั ทั่วไป ข. เดบติ ทุน-นายนดิ 35,000 บาท เครดติ เงนิ สด

35,000 บาท

ค. เดบติ เงนิ สด 35,000 บาท เครดติ รายได้

35,000 บาท

ง. เดบิตถอนใช้สว่ นตวั 35,000 บาท เครดิตเงนิ สด

35,000 บาท

5. หลกั การบันทกึ รายการอย่างไรที่ไม่เปน็ ที่นยิ มใช้ 10. นางเจนจริ านําเงนิ สด 20,000 บาท เงินฝาก

ก. บัญชตี ้นทุนๆ ธนาคาร 35,000 บาท เครือ่ งตกแตง่ 18,000 บาท

ข. บญั ชขี ายสนิ คา้ เจ้าหนีก้ ารค้า 5,500 บาท และเงินกู้ 9,000 บาท มา

ค. บญั ชเี ดี่ยว ลงทนุ อยากทราบว่ามีสินทรพั ย์ทั้งส้ินเท่าใด

ง. บัญชคี ู่ ก. 73,000 บาท

ข. 58,500 บาท

ค. 55,000 บาท

ง. 14,500 บาท

11. จากข้อ 10 มีหน้สี ินท้ังสนิ้ จํานวนเทา่ ใด 16. นายโชคดนี าํ เงนิ สด 30,000 บาท อปุ กรณ์
ก. 5,500 บาท สาํ นักงาน 12,000 บาท เงนิ กู้ 8,000 บาท เจ้าหนี้
ข. 9,000 บาท 5,000 บาท มาลงทุน ทุนของนายโชคดคี อื ขอ้ ใด
ค. 14,500 บาท ก. 55,000 บาท
ง. 73,000 บาท ข. 42,000 บาท
ค. 29,000 บาท
ง. 13,000 บาท

12. จากข้อ 10 อยากทราบว่านางเจนจิรามีทุน 17. จากขอ้ 16 หน้ีสินภายนอกคอื ขอ้ ใด
จาํ นวนเทา่ ใด ก. 5,000 บาท
ก. 14,500 บาท ข. 8,000 บาท
ข. 55,500 บาท ค. 12,000 บาท
ค. 58,500 บาท ง. 30,000 บาท
ง. 73,000 บาท

13. ส่งบลิ เรยี กเกบ็ เงนิ จากลูกคา้ คา่ บริการที่ค้างชําระ 18. หนสี้ นิ ภายในคือข้อใด

สามารถบนั ทึกบัญชโี ดย ก. 5,000 บาท

ก. เดบิตเจา้ หนี้ เครดิตเงินสด ข. 8,000 บาท

ข. เดบติ เงนิ สด เครดิตเจา้ หนี้ ค. 12,000 บาท

ค. เดบิตลกู หน้ี เครดติ เงนิ สด ง. 30,000 บาท

ง. เดบติ ลูกหน้ี เครดิตรายได้ค่าบรกิ าร

14. จ่ายค่าไฟฟา้ สามารถบันทกึ บญั ชีโดย 19. Single-entry book-keeping คอื ข้อใด
ก. เดบิตลูกหนี้ เครดิตรายได้
ข. เดบติ คา่ ไฟฟา้ เครดติ เจา้ หนี้ ก. หลกั การบัญชเี ด่ียว
ค. เดบิตค่าไฟฟา้ เครดิตเงินสด ข. หลกั การบญั ชีคู่
ง. เดบิตเจา้ หน้ี เครดติ เงินสด ค. รายการเปิดบญั ชี
ง. รายการปกติของกิจการ

15. นางสมใจถอนเงินจากบัญชีสว่ นตัวของตนเองไป 20. Journal Entry คือขอ้ ใด
ใช้ส่วนตวั สามารถบนั ทึกบญั ชโี ดย ก. หลักการบญั ชเี ดี่ยว
ข. หลกั การบญั ชีคู่
ก. เดบิตถอนใช้ส่วนตัว เครดติ เงนิ สด ค. รายการเปดิ บญั ชี
ข. เดบติ เงนิ สด เครดติ ถอนใช้ส่วนตัว ง. รายการปกติของกิจการ
ค. เดบิตทุน-นางสมใจ เครดติ ถอนใชส้ ว่ นตัว
ง. ไมบ่ ันทกึ รายการ