ภาษาไทย เรื่อง กลอน 8 จัดทำ โดย เสนอ คุณครู รภัทร โรจทองประสาร นาย เหมรัศมิ์ ศรีวงษา
หน้า คำ นำ 1 ความหมาย 2 ประวัติ 3 ลักษณะคำ ประพันธ์ 4-5 ตัวอย่างกลอน 8 6 สารบัญ
คำ นำ รายงานนี้เป็นส่วนหนึ่งของรายวิชาภาษาไทย มีวัตถุประสงค์ในการศึกษาค้นคว้า เรื่อง ประเภทของกลอนสุภาพ (กลอนแปด) ซึ่งจะกล่าวถึงความหมาย คุณค่าและ ประโยชน์และตัวอย่าง คณะผู้จัดทำ ขอ ขอบคุณ ผู้ที่สนับสนุนและให้ข้อมูลทำ ให้ รายงานนี้ มีความสมบูรณ์ คณะผู้จัดทำ หวังเป็นอย่าง ยิ่งว่ารายงานนี้จะมีประโยชน์ต่อผู้ที่สนใจ ศึกษา ค้นคว้าเรื่องกลอนสุภาพ (กลอนแปด)
เป็นกลอนประเภทหนึ่ง ซึ่งลักษณะคำ ประพันธ์ของภาษาไทย ที่เรียบเรียงเข้าเป็น คณะ ใช้ถ้อยคำ และทำ นองเรียบ ๆ ซึ่งนับได้ ว่ากลอนสุภาพเป็นกลอนหลักของกลอน ทั้งหมด เพราะเป็นพื้นฐานของกลอนหลาย ชนิด หากเข้าใจกลอนสุภาพ ก็สามารถเข้าใจ กลอนอื่น ๆ ได้ง่ายขึ้น คำ ประพันธ์ ที่ต่อท้ายว่า "สุภาพ" นับว่าเป็น คำ ประพันธ์ที่แสดงลักษณะเป็นไทยแท้ ด้วยมี ข้อบังคับในเรื่อง "รูปวรรณยุกต์" ในกลอน สุภาพนอกจากมีบังคับเสียงสระเป็น แบบแผนเช่นกลอนปกติแล้ว ยังบังคับรูป วรรณยุกต์เพิ่ม จึงมีข้อจำ กัดทั้งรูปและเสียง วรรณยุกต์ [1] เป็นการแสดงไหวพริบ ปฏิภาณและความแตกฉานในการใช้ภาษา ไทยของผู้แต่งให้เด่นชัดยิ่งขึ้น เนื้อหา ความหมาย
เนื้อหา ประวัติ คำ ประพันธ์กลอนสุภาพนิยมเล่น กันมากตั้งแต่สมัยอยุธยา จวบจนถึง ปัจจุบัน ในต้นรัตนโกสินทร์นั้นงานกลอน สุภาพเด่นชัดในรัชกาลที่ 2 ซึ่งเฟื่องฟูถึง ขนาดมีการแข่งขันต่อกลอนสด กลอน กระทู้ ตลอดรัชสมัยมีผลงานออกมา มากมาย เช่น กลอนโขน กลอนนิทาน กลอนละคร กลอนตำ ราวัดโพธิ์ เป็นต้น บทพระราชนิพนธ์เรื่อง เงาะป่า ก็เกิดขึ้น ในยุคนี้ ยังมีกวีท่านอื่นที่มีชื่อเสียง เช่น สุนทรภู่ เป็นต้น และในสมัยรัชกาลที่ 6 ก็ มีปราชญ์กวีทางกลอนสุภาพที่สำ คัญ หลายท่านเช่นกัน
๑. บทบทหนึ่งมี ๔ วรรค วรรคที่หนึ่งเรียกวรรคสดับ วรรคที่สอง เรียกวรรครับ วรรคที่สามเรียกวรรครอง วรรคที่สี่เรียก วรรคส่ง แต่ละวรรคมีแปดคำ จึงเรียกว่า กลอนแปด ๒. เสียงคำ กลอนทุกประเภทจะกำ หนดเสียง คำ ท้ายวรรคเป็นสำ คัญ กำ หนดได้ ดังนี้ คำ ท้ายวรรคสดับ กำ หนดให้ใช้ได้ทุกเสียง คำ ท้ายวรรครับ กำ หนดห้ามใช้เสียงสามัญ กับตรี คำ ท้ายวรรครอง กำ หนดให้ใช้เฉพาะเสียง สามัญกับตรี คำ ท้ายวรรคส่ง กำ หนดให้ใช้เฉพาะเสียง สามัญกับตรี เนื้อหา ลักษณะคำ ประพันธ์
๓. สัมผัส ก. สัมผัสนอกหรือสัมผัสระหว่างวรรค อันเป็นสัมผัส บังคับ มีดังนี้ คำ สุดท้ายของวรรคที่หนึ่ง (วรรคสดับ) สัมผัสกับคำ ที่สามหรือที่ห้า ของวรรคที่สอง (วรรครับ) คำ สุดท้ายของวรรคที่สอง (วรรครับ) สัมผัสกับคำ สุดท้ายของวรรคที่สาม (วรรครอง) และคำ ที่สามหรือ ที่ห้าของวรรคที่สี่ (วรรคส่ง) สัมผัสระหว่างบทของกลอนแปด คือ คำ สุดท้ายของวรรคที่สี่ (วรรคส่ง) เป็นคำ ส่งสัมผัส บังคับให้บทต่อไปต้องรับสัมผัส ที่คำ สุดท้ายของ วรรคที่สอง (วรรครับ) ข. สัมผัสในแต่ละวรรคของกลอนแปด แบ่งช่วง จังหวะออกเป็นสามช่วง ดังนี้ หนึ่งสองสาม – หนึ่งสอง – หนึ่งสองสาม ฉะนั้นสัมผัสในจึงกำ หนดได้ตามช่วงจังหวะในแต่ละ วรรคนั่นเอง ดังตัวอย่าง อันกลอนแปด– แปด คำ – ประจำ วรรค วางเป็นหลัก– อัก ษร– สุนทรศรี
เรื่องกานท์กลอนอ่อนด้อยค่อยค่อยหัด แม้นอึดอัดขัดใจอย่าไปเลี่ยง ทีละวรรคถักถ้อยนำ ร้อยเรียง แม้ไม่เคียงเยี่ยงเขาจะเศร้าไย วางเค้าโครงโยงคำ ค่อยนำ เขียน เฝ้าพากเพียรเจียรจารนำ ขานไข จะถูกนิดผิดบ้างช่างปะไร เขียนด้วยใจใฝ่รักอักษรา เนื้อหา ตัวอย่างกลอน 8
วิช วิ าภาษาไทย