บทที่ 4 เรื่องเล่าจากพัทลุง

วิชำภำษำไทย
ช้ันประถมศกึ ษำปีที่ ๔/๘

วรรณคดลี ำนำ
บทที่ ๔ เรื่องเล่ำจำกพทั ลงุ

นำงวิรงรอง ศรีพอ
ครูผู้สอน

ตวั ช้วี ดั
• อ่ำนเรื่องสน้ั ๆ ตำมเวลำที่กำหนดและตอบคำถำมจำกเรื่องทีอ่ ำ่ น (ท ๑.๑ ป. ๔/๓)
• คำดคะเนเหตกุ ำรณ์จำกเรื่องที่อำ่ นโดยระบเุ หตผุ ลประกอบ (ท ๑.๑ ป. ๔/๕)
• สรปุ ควำม0ร1แู้ ละข้อคิดจำกเรือ่ งที่อ่ำนเพื่อนำไปใช้ในชีวิตประจำวัน (ท ๑.๑ ป. ๔/๖)
• อำ่ นหนงั สือทีม่ ีคุณคำ่ ตำมควำมสนใจอยำ่ งสม่ำเสมอและแสดงควำมคิดเหน็ เก่ยี วกบั

เรื่องที่อ่ำน (ท ๑.๑ ป. ๔/๗)
• อธิบำยข้อคิดจำกกำรอ่ำนเพื่อนำไปใช้ในชวี ิตจรงิ (ท ๕.๑ ป. ๔/๒)
• ท่องจำบท0อ4ำขยำนตำมทีก่ ำหนดและบทร้อยกรองทีม่ ีคณุ ค่ำตำมควำมสนใจ

(ท ๕.๑ ป. ๔/๔)

วรรณคดแี ละวรรณกรรม ช้ันประถมศกึ ษาปที ่ี ๔

คลิกเลือกหวั ข้อเพื่อศึกษำเนือ้ หำ

พระรำชประวัติ บทนำเรอ่ื ง
ผ้พู ระรำชนิพนธ์

แนะน0ำ1ตัวละคร เนอ้ื เร่อื งยอ่

บทละคร เรือ่ ง คำศพั ทน์ ำ่ รู้

เงำะปำ่ ถ้อยคำสำนวน
ลว้ นตอ้ งศกึ ษำ
04

สรุปควำมรู้

แบบพฒั นำทักษะในกำรทำข้อสอบปรนยั เพื่อประเมินผลตัวชีว้ ดั

วรรณคดวแี รลระวณรรคณดกีแรลรมะวชร้ันรปณรกะถรมรศมกึ ษชานั้ ปปที รี่ ๔ะถมศกึ ษำปที ี่ ๔

พระรำชประวัติ

พระบำทสมเด็จพระจลุ จอมเกล้ำเจำ้ อยหู่ วั (รัชกำลที่ ๕) เปน็
พระรำชโอรสพระองค์ใหญใ่ นพระบำทสมเดจ็ พระจอมเกลำ้ -เจ้ำอยหู่ วั
และสมเด็จพระเท0พ1 ศิรนิ ทรำบรมรำชินี เสดจ็
พระรำชสมภพเมือ่ วันท่ี ๒๐ กันยำยน พ.ศ. ๒๓๙๖ ทรงพระนำมว่ำ
สมเดจ็ พระเจำ้ ลกู ยำเธอเจ้ำฟำ้ จุฬำลงกรณ์

พระบำทสมเด0จ็ 4พระจุลจอมเกล้ำเจ้ำอยู่หัวทรงเปน็ ปรำชญ์
ทำงร้อยแก้วและร้อยกรอง ทรงพระรำชนิพนธ์วรรณคดที ีส่ ำคัญหลำย
เรือ่ ง เชน่ พระบรมรำโชวำท ไกลบ้ำน บทละคร เรอ่ื ง เงำะปำ่

วรรณคดแี ละวรรณกรรม ชั้นประถมศกึ ษำปีท่ี ๔

วรรณคดแี ละวรรณกรรม ชนั้ ประถมศกึ ษาปที ี่ ๔

บทนำเรือ่ ง

บทละคร เรื่อง เงำะป่ำ เป็นพระรำชนิพนธ์ในพระบำทสมเด็จ -
พระจุลจอมเกล้ำเจ้ำอยู่หัว ทรงนำมำจำกเค้ำเรื่องจริงของเงำะซำไก
ซึ่งมีถิ่นอำศ0ัย1ในแถบจังหวัดพัทลุง เมื่อครั้งเสด็จประพำสหัวเมือง
ทำงภำคใตไ้ ดเ้ สด็จไปหมู่บ้ำนเงำะซำไกแม่เฒำ่ เงำะคนหนึ่งเล่ำเรือ่ งถวำย

พระบำทสมเด็จพระจุลจอมเกล้ำเจ้ำอยู่หัวทรงแทรกภำษำเงำะ หรือ
ภำษำก็อยไว้ใ0น4บทละครเรื่องนี้ด้วย โดยทรงสอบถำมภำษำเงำะจำก
“คนัง” เด็กเงำะคนหนึ่งที่พระองค์ทรงนำมำชุบเลี้ยงไว้ และให้ตัวละครตัว
หนึ่งชือ่ ว่ำ คนงั ดว้ ย

วรรณคดแี ละวรรณกรรม ช้ันประถมศกึ ษำปีท่ี ๔

เนือ้ เรื่องย่อของบทละคร เรื่อง เงำะป่ำ

คนังกับไม้ไผ่เป็นเพื่อนรักกัน เด็กทั้งสองชื่นชมซมพลำเงำะหนุ่มผู้
เก่งกำจ ซึ่ง0ส1ำมำรถต่อสู้และฆ่ำเสือตำยได้ ซมพลำน้ันหลงรักลำหับสำว
สวยประจำหมู่บำ้ นซึ่งเป็นพี่สำวของไม้ไผ่ ไม้ไผ่จึงเป็นพ่อสื่อให้จนสำเร็จ
สมประสงค์ แต่ควำมรักของหนุ่มสำวต้องมีอุปสรรค เนื่องจำกบิดำ
มำรดำของลำหบั ยกนำงใหแ้ ก่ฮเนำบุตรชำยของยอปำนผ้ใู หญบ่ ้ำน

ซมพลำ0ท4ำอุบำยลักพำลำหับหนีไปหลังจำกนำงเข้ำพิธีแต่งงำนกับ
ฮเนำแล้ว ฮเนำออกตดิ ตำมจนพบซมพลำและตอ่ สู้กนั รำแก้วพีช่ ำย

วรรณคดแี ละวรรณกรรม ช้ันประถมศกึ ษำปีท่ี ๔

ของฮเนำใช้ “บิลำ” ลูกดอกอำบยำพิษลอบยิงซมพลำได้รับบำดเจ็บ
สำหัส ซมพลำวิ่งหนีซมซำนไปพบกับลำหับซึ่งออกมำตำมหำด้วยควำม
เ ป็ น ห่ ว ง ซ0ม1พ ล ำ สั่ ง เ สี ย ใ ห้ น ำ ง ก ลั บ ไ ป ห ำ ฮ เ น ำ ล ำ หั บ จึ ง ใ ช้
“บำเดะ” ซึ่งเป็นมีดสั้น ของซมพลำฆ่ำตัวตำยเพื่อพิสูจน์รักแท้ของนำง
ที่มีต่อซมพลำ เมื่อฮเนำทรำบว่ำซมพลำกับลำหับรักกัน และคิดว่ำตน
เปน็ ตน้ เหตแุ ห0่ง4กำรตำยของคนทั้งสอง จงึ ฆำ่ ตวั ตำยตำมไปด้วย

วรรณคดีและวรรณกรรม ชัน้ ประถมศกึ ษำปที ี่ ๔

ลำหับ

01 ซมพลำ

แนะนำ
ตัวละคร

04

ฮเนำ ไม้ไผ่

นักเรียนอ่ำนบทละคร เรือ่ ง เงำะปำ่
เป็นทำนองเสนำะพร้อมกัน
คลิกลำโพงเพอ่ื ฟังเสยี ง

01

04

คำศพั ท์น่ำรู้

กำสรด (กำ-สด) สลด เศรำ้

เกียดกัน 01 กันไม่ให้ทำโดยสะดวก

ดำษดำ (ดำด-สะ-ดำ) มำกมำย เกลือ่ นกลำด มีท่วั ไป

ตะโพง อำกำรวิง่ กำ้ วยำว ๆ หรือว่งิ อยำ่ งกระโดด

ตกั ษัย (ตัก-ไส) สิน้ ชีวิต ตำย

ถึก 04 เปลีย่ ว หนมุ่ (ใชแ้ ก่วัวควำยตวั ผู้)

เถื่อน ปำ่

ประทิ่น เครื่องหอม

ปะ มำเจอกนั มำประเชิญหน้ำกนั

วรรณคดีและวรรณกรรม ชั้นประถมศกึ ษำปที ี่ ๔

คำศพั ท์นำ่ รู้

พงพี ป่ำดง
พระพำย ลม, เทพเจำ้ แห่งลม
พฤกษำ (พ0ฺร1ึก-สำ) ต้นไม้
พิศ (พิด) เพง่ ดู แลดโู ดยถ่ถี ้วน
ฟำยมือ เต็มอุ้งมอื
มรคำ (มอ-0ร4ะ-คำ) ทำง ชอ่ ง ถนน
ยำ่ งเยื้อง เดินอยำ่ งมที ่ำงำม
ระมำด แรด
ระสำ่ ระสำย วนุ่ วำย

วรรณคดีและวรรณกรรม ช้ันประถมศกึ ษำปที ี่ ๔

คำศพั ทน์ ่ำรู้

เรียม คำใช้แทนตัวผู้พดู สำหรับผู้ชำยพูดกับ

โลมำ 01 ผู้หญงิ ทร่ี ัก
ขน

วำยปรำณ (วำย-ปฺรำน) ตำย

วิกล (วิ-กน) ไม่ปรกติ แปลกไป ไม่สมบูรณ์

วิโยค (ว0-ิ 4โยก) กำรจำกไป กำรพลดั พรำก

วิไล งำม

วิวำห์ (วิ-วำ) กำรแต่งงำน

สมประดี ควำมรู้สึกตัว

วรรณคดีและวรรณกรรม ชนั้ ประถมศกึ ษำปที ี่ ๔

คำศัพทน์ ่ำรู้

หฤทยั (หะ-ร-ึ ไท) หวั ใจ, ใจ

อโณทยั01(อะ-โน-ไท) พระอำทิตยเ์ พิ่งขึน้

อ้น ชือ่ สัตว์เลี้ยงลกู ดว้ ยน้ำนมในวงศ์

Rhizomyidae ลำตวั กลมอ้วนปอ้ ม

หำงสัน้ 04 สีนำ้ ตำล ตำและหูเลก็ มำก ขำและ

อำศัยอยู่ใต้ดินหรือโพรงไม้ ฟนั แทะ

คหู่ นำ้ มีขนำดใหญ่เห็นไดช้ ดั

ในประเทศไทยมี ๓ ชนิด คือ อ้น

ใหญ่

อ้นกลำง และอน้ เลก็

วรรณอครุ ดะีและวรรณกรรม ชน้ั ประถมศกึ อษำกปที ี่ ๔

คำศพั ทน์ ่ำรู้

ต้วั เตีย้ 01 คำศพั ท์ภำษำกอ็ ย
บอเลำ ชักช้ำ ยืดยำด
กลอ้ งทำด้วยไมไ้ ผส่ ีเหลือง มีลกั ษณะยำว
บำเดะ 04 กลวงตลอด
บลิ ำ มดี ส้ัน
อิแนะ ลูกดอก
ปช่ี วำ

วรรณคดีและวรรณกรรม ช้ันประถมศกึ ษำปที ี่ ๔

ในกำรอ่ำนคำประพันธ์ตำ่ ง ๆ กำรเขำ้ ใจควำมหมำยของ
ถอ้ ยคำสำนวน จะทำให้เข้ำใจเร่อื งรำวไดล้ ะเอยี ดชัดเจนยง่ิ ขึ้น
เชน่ 01

04

วรรณคดีและวรรณกรรม ช้ันประถมศกึ ษำปที ี่ ๔

01
04

วรรณคดีและวรรณกรรม ช้ันประถมศึกษาปีที่ ๔

บทละคร เรื่อง เงำะป่ำ เป็นเรื่องที่มีคุณค่ำทำงวรรณคดี
อย่ำงครบ0ถ1้วนไม่ว่ำจะเป็นคุณค่ำด้ำนวรรณศิลป์ที่มีควำมไพเรำะ
ด้วยกำรใช้ถ้อยคำและคำสัมผัสที่สร้ำงจินตนำกำร ควำมรู้สึก
ดม่ื ดำ่ ไดอ้ รรถรสจำกกำรอ่ำนหลำกหลำยอำรมณต์ ำมบทกลอน

นอกจำ0ก4นั้นยังให้ข้อคิดคติเตือนใจเรื่องควำมรักของหนุ่มสำวที่ขำด
ควำมยั้งคิด ทำตำมใจปรำรถนำโดยไม่ปรึกษำผู้ใหญ่ รวมท้ังได้เรียนรู้
ภำษำ ประเพณี ชีวิตควำมเป็นอยู่ของชำวเงำะซำไก

วรรณคดีและวรรณกรรม ชนั้ ประถมศกึ ษำปที ี่ ๔

01
04

๑ “บิดำมำรดำของฮเนำไดม้ ำสู่ขอลำหับ
ให้แกบ่ ตุ รชำย” กำรกระทำนี้ตรงกับสำนวนใด
๑ 01เข้าผเู้ ข้าคน

๒ เข้าพระเข้านาง

04

๓ เข้าตามตรอก ออกตามประตู

๔ เข้าเมืองตาหลิ่ว ตอ้ งหลิว่ ตาตาม

เฉลย

๒ “บิดำมำรดำของลำหับยกลำหบั ให้ฮเนำเพรำะเหน็ วำ่
ท้ังสองเหมำะสมกัน”

ข้อควำ0ม1 ท่ขี ีดเสน้ ใตต้ รงกบั สำนวนใด
๑ กิง่ ทองใบหยก

๒ ข0ม4ิน้ กับปูน

๓ ขิงก็รา ข่ากแ็ รง

๔ กระตายหมายจันทร์ เฉลย

๓ “ควำมรกั ของซมพลำและลำหบั มีอปุ สรรคเนือ่ งจำก
บิดำมำรดำของลำหับยกนำงใหแ้ กฮ่ เนำบตุ รชำยของ
ยอปำน0ผ1ใู้ หญ่บำ้ น”

สำนวนใดตรงกบั เหตกุ ำรณ์นี้

๑ คลมุ ถงุ ชน
04

๒ ลกู ไก่ในกามือ

๓ ปลกู เรือนคร่อมตอ

๔ ปลูกเรือนตามใจผู้อยู่ เฉลย

๔ กำรทล่ี ำหับยอมหนีตำมซมพลำแสดงวำ่ นำง
เป็นคนอย่ำงไร
๑ 01 หลงเชือ่ คนง่าย

๒ ยึดมั่นในคาสญั ญา

๓ 04เห็นแก่ความรักเป็นใหญ่

๔ เชือ่ ฟงั คาสั่งสอนของบิดามารดา

เฉลย

๕ ลำหบั ควรทำอย่ำงไรเพือ่ ไม่ให้เกิดเร่อื งรำ้ ย
ในภำยหลัง
๑ หนไี 0ป1กับซมพลาก่อนการแต่งงาน

๒ เล่าความจรงิ เกีย่ วกับซมพลาให้บิดามารดาทราบ

04

๓ บอกเลิกกบั ฮเนาก่อนแล้วค่อยหนีไปกับซมพลา

๔ ฆ่าตัวตายเพือ่ หนีการแตง่ งานกับฮเนา

เฉลย

อา่ นคาประพันธ์ต่อไปนี้ และตอบคาถามข้อ ๖ - ๘

พีต่ ายจ0า1กพรากเจ้าไปทั้งรกั สดุ จะหักห้ามวิโยคโศกจิต
มาตรแมน้ ชีวีพีม่ ้วยมิด จงคืนคิดรกั ใคร่ในฮเนา
เขาคงพิศวาสไม่บาดหมาง จงเสื่อมสร่างวิโยคโศกเศร้า
ให้พี่ตายวา0ย4พะวงด้วยนงเยาว์ จะหลบั ตาลาเจ้าบรรลัยลาญ

ไปยังข้อ ๖ ไปยังข้อ ๗ ไปยงั ข้อ ๘

๖ ใจควำมของคำประพันธ์นีม้ ีจุดประสงค์เพื่ออะไร
๑ ขอร้อง

01

๒ แนะนา
๓ 0ส4ั่งสอน
๔ ส่งั เสีย

กลับไปยังคาประพนั ธ์ เฉลย

๗ ซมพลำพดู ด้วยควำมรู้สึกอย่ำงไร
๑ ความรบั ผิดชอบ

01

๒ ความกังวลหว่ งใย
๓ ค0วา4มเมตตาสงสาร
๔ ความสานึกผดิ

กลับไปยงั คาประพนั ธ์ เฉลย

๘ เหตุใดลำหับจึงฆำ่ ตวั ตำยตำมซมพลำ

๑ เพื่อพิสูจนร์ กั แท้
01

๒ เพื่อลบล้างความผิดของตน
๓ 0เ4พือ่ หลีกเล่ยี งการกลบั ไปอยู่กบั ฮเนา
๔ เพือ่ หนกี ารถกู ลงโทษตามประเพณี

กลบั ไปยงั คาประพนั ธ์ เฉลย

อ่ำนคำประพันธ์ตอ่ ไปนี้ แล้วตอบคำถำมขอ้ ๙
- ๑๐

แ0ม1น้ แตเ่ ดิมเริ่มรู้ควำมตระหนกั
จะห้ำมหักจิตไวใ้ หน้ กั หนำ
ไมช่ งิ รักหกั หำญดวงกำนดำ
เพร0ำ4ะควำมแสนเสนหำหักอำลัย

ไปยงั ข้อ ๙ ไปยงั ข้อ ๑๐

อ่ำนคำประพันธต์ ่อไปนี้ แล้วตอบคำถำมข้อ ๙ - ๑๐

แ0ม1น้ แต่เดิมเริม่ ร้คู วำมตระหนกั
จะห้ำมหกั จิตไวใ้ ห้นกั หนำ
ไมช่ ิงรักหักหำญดวงกำนดำ
เพรำ0ะ4ควำมแสนเสนหำหักอำลัย

ไปยงั ข้อ ๙ ไปยงั ข้อ ๑๐

๙ ควำมคดิ ของฮเนำตำมคำประพนั ธ์ตรงกบั ข้อใด

๑ รกั นักมักหน่าย เฉลย
01

๒ รักแท้คือการเสียสละ
๓ 04รักผู้หญงิ ต้องอิงผู้ใหญ่
๔ รักยาวให้บัน่ รกั ส้ันให้ต่อ

กลบั ไปยงั คาประพันธ์

๑๐ กำรทีฮ่ เนำฆำ่ ตัวตำยเพรำะคดิ ว่ำตนเป็นต้นเหตุ
แหง่ กำรตำยของคนทง้ั สองซึ่งรักกนั แสดงวำ่
ฮเนำรู้ส0ึก1อย่ำงไรในขณะน้นั

๑ เศร้าสลดใจ

๒ โกร0ธ4แค้น
๓ กลวั ความผิด

๔ หมดอาลยั ในชีวติ

กลบั ไปยังคาประพนั ธ์ เฉลย

ภำระงำนสำหรบั วนั นี้
วรรณคดีและวรรณกรรม

หนว่ ยกำรเรียนร้ทู ี่ ๑ หนำ้ ๑๕๖-๑๖๔
แบบฝกึ หดั ทกั ษะภำษำ หน้ำ ๘๐-๘๓

และคัคคำศพั ท์น่ำรลู้ งในสมดุ ค่ะ

หมดเวลาเรียนแล้ว
ไว้เจอกนั ในช่วั โมงต่อไปนะคะ