คำเชื่อม (คำสันธาน) ป.๖

วิชาภาษาไทย
ชนั้ ประถมศึกษาปีที่ ๖/๘

นางวริ งรอง ศรพี อ
ครูผูส้ อน

หลกั ภาษาและการใช้ภาษาไทย ช้ันประถมศึกษาปี ท่ี ๖

คาเชื่อม…สะพานประสานคาและประโยค

หลกั ภาษาและการใช้ภาษาไทย ช้ันประถมศึกษาปี ที่ ๖

นักเรียนอา่ นข้อความทีก่ าหนด
สงั เกตคาทีม่ ีอกั ษรสีชมพูว่าเป็นคาชนิดใด

แฝดคนละฝา

เรียบเรียงโดย นฤภร รุจิเรข

หลกั ภาษาและการใช้ภาษาไทย ช้ันประถมศึกษาปี ท่ี ๖

สังเกตและจา

คาเช่ือม ชนิดของคาเช่ือม

กบั แต่ ส่วน และ หรือ คำเช่ือมสมภำค

ที่ ซ่ึง คำเชื่อมอนุประโยค

ก็ จึง คำเชื่อมเสริม

เน่ืองจำก กล่ำวคือ คำเชื่อมสัมพนั ธสำร

หลกั ภาษาและการใช้ภาษาไทย ช้ันประถมศึกษาปี ท่ี ๖

คาเช่ือม

คาเช่ือม คือ คำที่ใชเ้ ชื่อมคำ กลุ่มคำ หรือประโยคใหม้ ีใจควำมต่อเนื่องกนั
ทำใหส้ ่ือควำมหมำยไดช้ ดั เจนยง่ิ ข้ึน คำเชื่อมแบ่งเป็น ๔ ชนิด คือ

คาเชื่อมสมภาค

คาเชื่อมอนุประโยค

คาเช่ือมเสริม

คาเช่ือมสัมพนั ธสาร

หลกั ภาษาและการใช้ภาษาไทย ช้ันประถมศึกษาปี ที่ ๖ คลกิ เลือกชนิดของคาเช่ือมเพ่ือศึกษาเนื้อหา

ตัวอย่าง

คาเอือ้ ยกบั คาอ้ายชอบกนิ ใบไผ่

(กบั เช่ือมคานาม คาเอือ้ ย กบั คาอ้าย)

หลกั ภาษาและการใช้ภาษาไทย ช้ันประถมศึกษาปี ท่ี ๖

ตวั อย่าง

ฉันและเขาเดนิ ไปโรงเรียนทุกวนั พ่อแม่รักแต่ไม่ตามใจลูก

(และ เช่ือมคาสรรพนาม ฉัน กบั เขา) (แต่ เชื่อมคากริยา รัก กบั ไม่ตามใจ)

หลกั ภาษาและการใช้ภาษาไทย ช้ันประถมศึกษาปี ท่ี ๖

คำเชื่อมอนุประโยค

ตัวอย่าง

ปิ ยวฒั น์ซึ่งเป็ นนักเรียนรุ่นพ่ี
ช่วยเหลือน้อง ๆ ทางานเสมอ

(ซึ่ง เป็ นคาเช่ือมอนุประโยค “เป็ นนักเรียนรุ่นพ”ี่
ทาหน้าทเ่ี ป็ นส่วนเตมิ เตม็ “ปิ ยวฒั น์” ซ่ึงเป็ น
ประธานของประโยค)

หลกั ภาษาและการใช้ภาษาไทย ช้ันประถมศึกษาปี ท่ี ๖

ตัวอย่าง

ฉันเข้านอนเมื่ออ่านหนังสือจบแล้ว

(เม่ือ เป็ นคาเช่ือมอนุประโยค “อ่านหนังสือจบแล้ว”
ทาหน้าทข่ี ยาย “เข้านอน” ซึ่งเป็ นกริยาของประโยค)

หลกั ภาษาและการใช้ภาษาไทย ช้ันประถมศึกษาปี ท่ี ๖

ตัวอย่าง

แม่กระต่ายคอยดูแลลูกทเ่ี พงิ่ เกดิ

(ที่ เป็ นคาเช่ือมอนุประโยค “เพงิ่ เกดิ ” ทาหน้าทขี่ ยาย “ลูก”
ซ่ึงเป็ นกรรมของประโยค)

หลกั ภาษาและการใช้ภาษาไทย ช้ันประถมศึกษาปี ที่ ๖

คำเชื่อมเสริม ใชเ้ ช่ือมคำหรือประโยคใหต้ ่อเน่ืองสมั พนั ธ์กนั
ชดั เจนยง่ิ ข้ึน ไดแ้ ก่คำวำ่ จึง ถึง ก็

ตัวอย่าง

เขานอนดกึ จึงตื่นสาย ถงึ ภูเขาจะสูง นมรสนีเ้ พงิ่ ออกใหม่
เขากส็ ามารถปี น จึงซื้อมาให้เธอลองชิม
สู่ยอดเขาได้สาเร็จ

หลกั ภาษาและการใช้ภาษาไทย ช้ันประถมศึกษาปี ท่ี ๖

ตัวอย่าง ชาตไิ ทยเป็ นชาติเก่าแก่ มอี ารยธรรม
และเอกลกั ษณ์ทโ่ี ดดเด่นไม่เหมือนใคร
อน่ึงบ้านเมืองของเรามีโบราณสถาน
สวยงามมากมาย ชาวต่างชาตผิ ู้สนใจ
ในอารยธรรมและศิลปกรรม
ทางตะวนั ออกจงึ ชอบมาเทยี่ วเมืองไทย

หลกั ภาษาและการใช้ภาษาไทย ช้ันประถมศึกษาปี ท่ี ๖

ตัวอย่าง

ในวยั เดก็ เขายากจนต้องประสบความทุกข์ยากลาบากเพื่อการหาเลยี้ งชีพ
แต่ด้วยความมานะบากบั่น ขยนั ขันแข็ง ในทส่ี ุดเขาประสบความสาเร็จ
มีฐานะร่ารวย จงึ คอยช่วยเหลือผู้ยากไร้เสมอ

หลกั ภาษาและการใช้ภาษาไทย ช้ันประถมศึกษาปี ท่ี ๖

คาเชื่อมสมภาค คาเชื่อมอนุประโยค

ชนิดของคาเช่ือม

คาเชื่อมสัมพนั ธสาร คาเช่ือมเสริม

คาเช่ือมทาหน้าที่เชื่อมคา กลุ่มคา หรือประโยคเข้าด้วยกนั

หลกั ภาษาและการใช้ภาษาไทย ช้ันประถมศึกษาปี ท่ี ๖

แบบพฒั นาทักษะในการทาข้อสอบปรนัย
เพื่อประเมินผลตวั ชี้วดั

ตวั ชี้วดั
วเิ คราะห์ชนิดและหน้าทขี่ องคาในประโยค (ท ๔.๑ ป.๖/๑)

เร่ิมทาแบบทดสอบ

หลกั ภาษาและการใช้ภาษาไทย ช้ันประถมศึกษาปี ที่ ๖

นักเรียนวเิ คราะห์ชนิดและหน้าทีข่ องคาเชื่อมในประโยค

๑ ผมมคี วามสุขทไี่ ด้ช่วยเหลือผู้อ่ืน

คำเชื่อม คือ ____________________
ชนิดของคำเชื่อม คือ _______________

หลกั ภาษาและการใช้ภาษาไทย ช้ันประถมศึกษาปี ท่ี ๖ เฉลย

นักเรียนวเิ คราะห์ชนิดและหน้าท่ีของคาเช่ือมในประโยค

๒ ละครเกาหลจี ะออกอากาศซ้าในเวลา ๑๔ นาฬิกา

กบั ๑๘ นาฬิกา

คำเชื่อม คือ ____________________
ชนิดของคำเชื่อม คือ _______________

หลกั ภาษาและการใช้ภาษาไทย ช้ันประถมศึกษาปี ที่ ๖ เฉลย

นักเรียนวเิ คราะห์ชนิดและหน้าทข่ี องคาเชื่อมในประโยค

๓ ต้นไม้มปี ระโยชน์ต่อส่ิงแวดล้อม แต่มนุษย์กย็ งั ตดั ต้นไม้

คำเช่ือมที่ ๑ คือ ____________________
ชนิดของคำเชื่อม คือ _________________
คำเช่ือมที่ ๒ คือ ____________________
ชนิดของคำเชื่อม คือ _________________

หลกั ภาษาและการใช้ภาษาไทย ช้ันประถมศึกษาปี ท่ี ๖ เฉลย

๔ นักเรียนวเิ คราะห์ชนิดและหน้าที่ของคาเช่ือมในประโยค
ใคร ๆ ในละแวกน้ันต่างเคารพนบั ถือท่านอย่างจริงใจ
เน่ืองจากท่านเป็ นผู้ใหญ่ทมี่ ีเมตตา มกั ให้ความช่วยเหลือ
ผู้ตกทุกข์ได้ยากเสมอ

คำเชื่อม คือ ____________________

ชนิดของคำเช่ือม คือ _______________

หลกั ภาษาและการใช้ภาษาไทย ช้ันประถมศึกษาปี ท่ี ๖ เฉลย

เฉลยแบบพฒั นาทักษะในการทาข้อสอบปรนัย
เพื่อประเมินผลตัวชี้วดั

ตัวชี้วดั
วเิ คราะห์ชนิดและหน้าท่ขี องคาในประโยค (ท ๔.๑ ป. ๖/๑)

หลกั ภาษาและการใช้ภาษาไทย ช้ันประถมศึกษาปี ท่ี ๖

๑ นักเรียนวเิ คราะห์ชนิดและหน้าทขี่ องคาเชื่อมในประโยค

ผมมคี วามสุขทไี่ ด้ช่วยเหลือผู้อื่น

คำเช่ือม คือ ___ท_ี่ ________________

ชนิดของคำเช่ือม คือ __ค_ำเช_ื่อ_ม_อ_น_ุป_ระ_โ_ยค____

หลกั ภาษาและการใช้ภาษาไทย ช้ันประถมศึกษาปี ที่ ๖ ไปยงั ข้อ ๒

นักเรียนวเิ คราะห์ชนิดและหน้าทข่ี องคาเช่ือมในประโยค

๒ ละครเกาหลจี ะออกอากาศซ้าในเวลา ๑๔ นาฬิกา

กบั ๑๘ นาฬิกา

คำเช่ือม คือ ___กบั_________________
ชนิดของคำเชื่อม คือ __ค_ำเช_ื่อ_ม_ส_ม_ภำ_ค______

หลกั ภาษาและการใช้ภาษาไทย ช้ันประถมศึกษาปี ที่ ๖ ไปยงั ข้อ ๓

นักเรียนวเิ คราะห์ชนิดและหน้าทขี่ องคาเช่ือมในประโยค

๓ ต้นไม้มปี ระโยชน์ต่อสิ่งแวดล้อม แต่มนุษย์กย็ งั ตดั ต้นไม้

คำเชื่อมที่ ๑ คือ __แ_ต_่ ___________________
ชนิดของคำเช่ือม คือ _ค_ำ_เช_่ือ_ม_ส_ม_ภ_ำ_ค__________

คำเชื่อมท่ี ๒ คือ _ก_็ ____________________
ชนิดของคำเช่ือม คือ _ค_ำ_เช_ื่อ_ม_เส_ร_ิม____________

หลกั ภาษาและการใช้ภาษาไทย ช้ันประถมศึกษาปี ท่ี ๖ ไปยงั ข้อ ๔

นักเรียนวเิ คราะห์ชนิดและหน้าท่ีของคาเชื่อมในประโยค

๔ ใคร ๆ ในละแวกน้ันต่างเคารพนับถือท่านอย่างจริงใจ

เนื่องจากท่านเป็ นผู้ใหญ่ทม่ี เี มตตา มักให้ความช่วยเหลือ
ผู้ตกทุกข์ได้ยากเสมอ

คำเช่ือม คือ ___เน_่ือ_งจ_ำ_ก_________________
ชนิดของคำเช่ือม คือ __ค_ำเช_ื่อ_ม_ส_มั _พ_นั ธ_ส_ำ_ร_______

หลกั ภาษาและการใช้ภาษาไทย ช้ันประถมศึกษาปี ที่ ๖

นักเรียนทาแบบฝึกหัดภาษาไทย
หนว่ ยการเรียนรทู้ ี่ ๖

คาเชื่อม...สะพานประสานคาและประโยค
หนา้ ๓๓-๓๗

กลบั หน้าหลกั

หลกั ภาษาและการใช้ภาษาไทย ช้ันประถมศึกษาปี ท่ี ๖