7.3 proses endogenetik (geliciran)

BAB 7.3: PROSES ENDOGENETIK

PROSES PEMBENTUKAN BENTUK BUMI

GELINCIRAN
By:jecisa jawai
{6 S|||/3}

Rajah 7.12: Bentuk Muka Bumi akibat
Gelinciran

Konsep gelinciran :

■ Merupakan retakan, rekahan, ataupun pecahan di kerak bumi ekoran kesan
penegangan Dan himpitan yang tidak seimbang di kedua-dua belah garisan
gelinciran.

■ Apabila berlakunya penegangannya di kerak bumi,terjadilah bahagian-bahagian
yang terpisah.

■ Sekiranya terdapat bahagian Tgh diantara 2 grsn Kelemahan, bhgian trsbut Akan
tenggelam atau tergelinciran turun.

■ Sebaliknya jika ada strata permukaan yang menunjukkan sifat sendeng atau
melencung ke ats, retakan pda kerak bumi boleh menyebabkan bhgian di sisi
retakan tersebut tergelincir lalu membentuk lembah gelinciran.

Jenis-Jenis gelinciran:

■ Gelinciran biasa
■ Gelinciran rabak
■ Gelinciran Songsang
■ Gelinciran bertangga
■ Gelinciran berlapis
■ Gelinciran serong
https://youtu.be/cHXAbMgfrP8







Pembentukan Muka Bumi Gelinciran

Pembentukan
bantuan,
retakan/rekahan

Penyejukan Gerakan kerak
bumi

Daya
mampatan/
Tegangan

Mnybbkn sbhgian kerak bumi Lbh rndah /terangkat Lbh
tinggi drpda aras permukaan tnh sekeliling.

Mnghasilkn gunung bongkah atau “Horst” Dan lurah sesar atau “graben”.

Gunung bongkah ( horst ) Cerun gelinciran Dan cerun garisan
gelinciran
■ Merujuk kepada bahagian kerak bumi yang
tertolak ke atas. • Cerun gelinciran adalah lereng curam yg
tlh terbentuk oleh perubahan menegak
■ Daya mampatan menyebabkan berlakunya daripada batu batan di spnjng grsn
retakan dan rekahan pada kerak bumi gelinciran.

■ Satu bahagian kerak bumi akan tertolak atau • Dlm gelinciran biasa, cerun gelinciran
terjulang ke atas menjadi lebih tinggi daripada terbentuk olh permukaan di plg terdedah
bahagian kerak bumi yang lain lalu membentuk di kaki dinding.
gunung bongkah ( horst )
• Dlm gelinciran Songsang, cerun
■ Contoh horst ialah Gunung Hunsruck, Vosges terbentuk oleh dinding tergantung yg
dan Black Forest di Eropah. cederung untuk bergantung.

Lurah gelinciran ( graben ) • Proses gondolan berlaku Mnjdikan
permukaan cerun gelinciran terkelar –
■ Merujuk kepada bahagian lurah atau kerak kelar spt yg trdpt di tebing tinggi batu
bumi yang tergelincir ke bawah. kapur di pinggir pantai Laut
Dorset,England.
■ Daya tegangan menyebabkan berlakunya
retakan dan rekahan pada kerak bumi • Di sesetngh kwsn, trdpt proses gondolan
yg berbeza pda kedua-dua Bhgian
■ Satu bahagian kerak bumi kekal dan gelinciran yg mna Btu syil yg lembut trltk
sebahagian lagi akan tergelincir ke bawah lalu di bwh batu pasir yg keras.
membentuk graben.
• Permukaan cerun bhru yg terdedah di
■ Contoh graben ialah Lurah Gelinciran Afrika hakis dgn cptnya sdngkan bongkah
Timur yang terbentuk apabila Plat Arab dan lemparan bwh mengalami sedikit hakisan
Plat Afrika bergerak meninggalkan antara satu kerana dihalang oleh penapis pasir yg
sama lain. keras.

• Contoh cerun gelinciran yg sonsang dan
balik asal :cerun garisan gelinciran Data
ran Tinggi Yukon dan Dataran Tinggi
British Columbia.

Gunung Berapi

■ Keadaan Ini Mnybbkn keadaan paras egiatan ignues melibatkan perubahan
kedudukan bahan magma, pengeluaran bahan cecair, pepejal dan gas Dari dlm
perut bumi.

■ Aktiviti igneus trbhgi kpda 2 iaitu aktiviti igneus jalar dalam dan luar.
■ Aktiviti igneus jalar dlm melibatkan proses Pembentukan plutonik Smntara aktiviti

igneus jalar luar mmbawa pembentukan gunung berapi.
■ Dibina olh bahan yg tlh ditolak keluar Dari perut bumi melalui lohong tertentu.
■ Magma dlm perut bumi Sentiasa berada dlm keadaan Cair kerana mndpt tekanan

yg tinggi dri kerak bumi Dan juga kerana sifat² semula jdi yg atom bahan
pembentuknya.
■ Keadaan Ini mwjdkan kuasa ketegangan melebihi prs biasa shngga Mnybbkn kerak
bumi di Bhgian atsnya rekah, Dan membolehkn magma mengalir naik melalui
rekahan tersebut dgn menolak keluar bahan bantuan dan Tnh ² di atsnya. Akhirnya,
bhn² magma yg bertmbh akn keluar mengikut masa melalui lohong atau rekahan
pada kerak bumi.

Bahan Dan Sifat gunung berapi

Bahan –bahan Pembentukan Sifat –sifat pembentukan
gunung berapi gunung berapi

Proses terbentuk gunung berapi.

https://youtu.be/FpTJ1xqojlo

Kesan tinggalan /gunung berapi mati



Pengaruh proses pergerakan dlm bumi
trhdp Alam sekitar manusia.

Kesan positif Kesan negatif

■ Pertanian ■ Kehilangan nyawa
■ Janakuasa elktrk geoterma ■ Kerosakkn hrta benda
■ Pelancongan ■ Kemsnhn infrstktur
■ Perikanan ■ Hujan asid &penurunan suhu global
■ Perlombongan ■ Aliran lanar
■ Perubatan ■ Tsunami
■ Petempatan

THANKS FOR LANDING
YOUR EARS!

Bahan rujukan :
Internet

Buku rujukan geografi pelangi