รวมคาถาบูชาพญสนาคราช1

ท�ำ ความเข้าใจกอ่ นบชู า
จกั ไดม้ ีศรัทธาทีต่ ้ังมน่ั

หากเอ่ยถึงเรื่อง “พญานาค” เชื่อม่ันเหลือเกินว่าทุกท่านต้อง
รู้จัก เนื่องจากเป็นตำ�นานความเชื่อท่ีมีอยู่คู่กับสังคมไทยมาเป็นเวลา
ชา้ นาน นอกจากนนั้ เวลาท่เี ราไปวดั หรอื ศาสนสถานต่างๆ กม็ ักจะเหน็
รูปปั้นขององค์พญานาคเป็นบันไดทอดยาวไปบ้าง เป็นรูปป้ันเฉพาะ
องค์บ้าง นั่นเป็นเพราะว่า พญานาคและพระพุทธศาสนา มีตำ�นานท่ี
เก่ยี วเน่อื งกันอย่หู ลายครัง้

โดยส่วนตัวของคณะผู้จัดทำ� มีความศรัทธาและเช่ือมั่นใน
อิทธิปาฏิหาริย์ขององค์พญานาคราช ว่าสามารถท่ีอำ�นวยอวยพรผล
ส่ิงดีๆ ต่อผู้สักการบูชา ทั้งน้ี เนื่องจากว่าพญานาคราชนั้น เป็นเสมือน
ด่ังสัญลักษณ์แห่งความย่ิงใหญ่ สัญลักษณ์แห่งโชคลาภ ความอุดม-
สมบูรณ์ร่มเย็นเป็นสุข ดุจทิพยวิมานของท่านที่มีความสงบเย็น เพราะ
เปน็ ถ�ำ้ หนิ ผาหรอื วา่ แมน่ �ำ้ ดว้ ยเหตดุ งั กลา่ วน้ี จงึ ไดร้ วบรวมบทสวดมนต์
ที่เก่ียวกับการบูชาองค์พญานาคราชต่างๆ ตามท่ีปรากฏโดยช่ือบ้าง
โดยตระกลู บา้ ง มารวมไวใ้ นเลม่ น้ี เพอื่ ใหท้ า่ นทงั้ หลายไดส้ วดสกั การบชู า

หวังเป็นอย่างย่ิงว่า เมื่อท่านท้ังหลายได้สวดมนต์ภาวนา และ
ลงมอื ประพฤตดิ ี ปฏบิ ตั ชิ อบไปพรอ้ มๆ กนั กจ็ กั เกดิ ความอยเู่ ยน็ เปน็ สขุ
ปราศจากโรคาพยาธิมาเบียดเบียน คิดสิ่งใดที่เป็นไปโดยชอบประกอบ
ดว้ ยธรรมก็สมหวังดงั ใจคิดทกุ ประการ

คณะผจู้ ัดท�ำ

2 รวมคาถาบูชาพญานาคราช

ตำ�นานพญานาค

พญานาค เป็นสัตว์ในตำ�นานท่ีมีลักษณะคล้ายงูขนาดใหญ่
มีหงอน ลำ�ตัวเป็นเกล็ดเหมือนปลา มีหลายสีแตกต่างกันไปตาม
บารมี พญานาคบางตนมีพลังวิเศษแปลงกายเป็นรูปมนุษย์ได้
บางครั้งมีการสร้างรูปของพญานาคในลักษณะของมนุษย์ซึ่งมีงูหรือ
มังกรปรกอยู่เหนอื ศีรษะ

พญานาค เป็นสัญลักษณ์แห่งความย่ิงใหญ่ ความม่ังคั่ง
อุดมสมบูรณ์ หลายคนมีความเชื่อว่า พญานาคสามารถให้คุณแก่
ผู้ท่ีบูชาได้ และช่วยส่งเสริมชะตาชีวิต สามารถช่วยสร้างอำ�นาจ
บารมี โชคลาภเงินทอง แต่ทั้งนี้ท้ังนั้นผู้บูชาจำ�เป็นต้องอยู่ในศีล
อย่างจริงจังถึงจะสัมฤทธิผล และขอให้ทำ�บุญทำ�ทานเป็นประจำ�
เหตุผลเนื่องจากพญานาคมีความเลื่อมใสในหลักคำ�สอนของพระ-
พุทธเจ้าอย่างแท้จรงิ

ในตำ�นานพระพุทธศาสนามีเรื่องเล่าไว้ว่า เคยมีพญานาค
ตนหนึ่งซึ่งแปลงกายอยู่ในรูปมนุษย์มีความพยายามที่จะออกบวช
แต่พระโคดมพุทธเจ้าตรัสว่า ไม่สามารถให้พญานาคบวชได้ หาก
ต้องการบวชจักต้องเกิดใหม่ในชาติท่ีเป็นมนุษย์จึงจะบวชได้ ต่อมา
จึงกลายมาเป็นประเพณีว่า ถ้าชายใดประสงค์จะบรรพชาหรือ
อุปสมบท ใหแ้ ตง่ กายเป็นนาคก่อน

ในศาสนาพุทธเช่ือว่าพญานาคอาศัยในบาดาล เช่นเดียวกัน
กบั เทวดาบางส่วน และอาศยั ในสว่ นตา่ งๆ ของโลกมนษุ ย์ บางส่วน

รวมคาถาบชู าพญานาคราช 3

อาศัยในน้ำ� เช่น ลำ�ธาร แม่น้ำ� ทะเล มหาสมุทร และบางส่วน
อาศยั บนบก เชน่ ในถ�ำ้ เปน็ ตน้ พญานาค เปน็ บรวิ ารของทา้ ววริ ปู กั ษ์
หนง่ึ ในโลกบาลผพู้ ทิ กั ษท์ ศิ ตะวนั ตก นาคตา่ งๆ ท�ำ หนา้ ทเ่ี ปน็ ผพู้ ทิ กั ษ์
บนเขาพระสุเมรุ เพอื่ ปกป้องช้ันดาวดงึ ส์จากอสูร

พญานาคที่เป็นท่ีรู้จักดีในศาสนาพุทธ คือพญานาคท่ีชื่อว่า
มุจลินท์ ซ่ึงปรากฏในมุจจลินทสูตรว่า ระหว่างท่ีพระพุทธเจ้าเสวย
วิมุตติสุข เกิดฝนฟ้าคะนองรุนแรง พญามุจลินท์จึงได้ขดรอบ
พระพุทธองค์แล้วแผ่พังพานปกพระเศียรของพระพุทธเจ้าเพื่อ
มิให้ทรงต้องฝน หลังจากฝนหยุด พญามุจลินท์ได้คลายขดออก
และแปลงกายเป็นชายหนุ่มยืนพนมมือถวายความเคารพอยู่เฉพาะ
พระพักตร์ ตำ�นานในส่วนนี้มีความแตกต่างกันในรายละเอียดเล็กๆ
นอ้ ยๆ ไปตามความเชอ่ื ในแต่ละภมู ภิ าคน่นั เอง

เคร่ืองไหว้บชู าพญานาค

๑. ถวายนำ้�
๒. ดอกไม้ หมากพลู หรอื จะไหว้โดยไม่ต้องใชธ้ ปู
และไม่ถวายของใดกไ็ ด้ ทสี่ �ำ คญั คือให้บชู า
โดยใชภ้ าวนาคาถาและต้งั จติ ใหม้ ั่น มศี รัทธาเป็นสำ�คญั
๓. ดอกไม้ เช่น ดอกบัว, ดอกดาวเรือง, ดอกมะลิ
๔. ผลไม้ เชน่ มะพร้าว แก้วมงั กร ทับทมิ ส้ม กลว้ ย
มะขาม แอปเปลิ หรอื ผลไมต้ ามฤดกู าลทีเ่ ป็นมงคล

4 รวมคาถาบูชาพญานาคราช

รวมคาถาบชู าพญานาคราช

บชู าพระรตั นตรัย

อมิ ินา สกั กาเรนะ พทุ ธงั อะภิปชู ะยามิ.
อมิ ินา สักกาเรนะ ธัมมัง อะภปิ ูชะยามิ.
อมิ ินา สักกาเรนะ สังฆงั อะภปิ ชู ะยาม.ิ

กราบพระรตั นตรยั

อะระหงั สมั มาสมั พทุ โธ ภะคะวา
พทุ ธงั ภะคะวันตัง อะภวิ าเทม.ิ (กราบ)
สวากขาโต ภะคะวะตา ธัมโม
ธัมมัง นะมสั สามิ. (กราบ)
สปุ ะฏปิ ันโน ภะคะวะโต สาวะกะสังโฆ
สงั ฆัง นะมาม.ิ (กราบ)

ขอขมาพระรตั นตรัย

วันทามิ พุทธัง สพั พัง เม โทสงั ขะมะถะ เม ภนั เต.
วนั ทามิ ธมั มัง สพั พัง เม โทสงั ขะมะถะ เม ภนั เต.
วนั ทามิ สังฆัง สพั พงั เม โทสงั ขะมะถะ เม ภนั เต.

สมาทานศีล ๕

ปาณาตปิ าตา เวระมะณี สกิ ขาปะทงั สะมาทยิ าม.ิ
อะทนิ นาทานา เวระมะณี สกิ ขาปะทงั สะมาทิยามิ.

รวมคาถาบชู าพญานาคราช 5

กาเมสุ มิจฉาจารา เวระมะณี สกิ ขาปะทัง สะมาทิยาม.ิ
มุสาวาทา เวระมะณี สิกขาปะทัง สะมาทยิ ามิ.
สุราเมระยะมชั ชะปะมาทัฏฐานา เวระมะณี สกิ ขาปะทงั
สะมาทิยาม.ิ

ชุมนุมเทวดา

ผะริตว๎ านะ เมตตัง สะเมตตา ภะทันตา,
อะวิกขิตตะจิตตา ปะรติ ตัง ภะณนั ต,ุ
สัคเค กาเม จะ รูเป คิริสิขะระตะเฏ จันตะลิกเข
วิมาเน, ทีเป รัฏเฐ จะ คาเม ตะรุวะนะคะหะเน เคหะ-
วตั ถุมหิ เขตเต, ภุมมา จายันตุ เทวา ชะละถะละวิสะเม
ยักขะคันธัพพะนาคา, ติฏฐันตา สันติเก ยัง มุนิวะระ-
วะจะนงั สาธะโว เม สุณนั ต.ุ
ธมั มัสสะวะนะกาโล อะยัมภะทนั ตา.
ธัมมัสสะวะนะกาโล อะยมั ภะทนั ตา.
ธัมมัสสะวะนะกาโล อะยัมภะทันตา.

นอบนอ้ มพระพทุ ธเจา้

นะโม ตัสสะ ภะคะวะโต อะระหะโต สัมมาสมั พทุ ธสั สะ.
(สวด ๓ จบ)

6 รวมคาถาบชู าพญานาคราช

คาถาบชู าพญาศรีสัตตนาคราช

(ต้งั นะโม ๓ จบ)
กาเยนะ วาจายะ วะ เจตะสา วา อิมัง สิรสิ ตั ตะ-
นาคะราชะนามะกงั อะหงั วันทามิ สพั พะทา สพั พะโสตถี
ภะวนั ตุ เม.
ทุตยิ ัมปิ กาเยนะ วาจายะ วะ เจตะสา วา อิมงั
สิริสัตตะนาคะราชะนามะกัง อะหัง วันทามิ สัพพะทา
สพั พะโสตถี ภะวนั ตุ เม.
ตะตยิ มั ปิ กาเยนะ วาจายะ วะ เจตะสา วา อมิ ัง
สิริสัตตะนาคะราชะนามะกัง อะหัง วันทามิ สัพพะทา
สัพพะโสตถี ภะวันตุ เม.

คาถาบชู าแมย่ า่ ศรสี ัตตญาณีรตั นวดเี ทวี

(ตั้งนะโม ๓ จบ)
กาเยนะ วาจายะ วะ เจตะสา วา อิมัง สิรสิ ัตตะ-
ญาณีระตะนะวะตีเทวินามะกัง อะหัง วันทามิ สัพพะทา
สพั พะโสตถี ภะวนั ตุ เม.
ทุตยิ มั ปิ กาเยนะ วาจายะ วะ เจตะสา วา อิมงั
สิริสัตตะญาณีระตะนะวะตีเทวินามะกัง อะหัง วันทามิ
สพั พะทา สัพพะโสตถี ภะวันตุ เม.

18 รวมคาถาบชู าพญานาคราช

ตะตยิ มั ปิ กาเยนะ วาจายะ วะ เจตะสา วา อมิ ัง
สิริสัตตะญาณีระตะนะวะตีเทวินามะกัง อะหัง วันทามิ
สพั พะทา สัพพะโสตถี ภะวนั ตุ เม.

คาถาบชู าพญาทะนะมูลนาคราช

(ตั้งนะโม ๓ จบ)
พุทธะ มะอะอุ นะโม พุทธายะ พุทโธ ธัมโม สังโฆ
ยะธาพุทโมนะ สีสะหัสสะ สุธรรมา มณีนพรัตน์ เอหิ
สังคัง ปิยัง มะมะ เมตตัญจะ มะหาลาโภ ปิโย นาคะ
สปุ นั นานงั อะหงั วนั ทามิ ทะนะมลู ะนาคาธบิ ดี นะมามหิ งั
สิทธิลาโภ นิรันตะรัง สัพพะสิทธิ ภะวันตุ เม อะหัง
วนั ทามิ สัพพะโส พทุ ธะ ธมั ะ สังฆะ ปูเชมิ.

คาถาบูชาแม่ย่าเกศปทมุ เทวี

(ต้งั นะโม ๓ จบ)
พทุ ธะ มะอะอุ นะโม พทุ ธายะ พทุ โธ ธมั โม สังโฆ
ยะธาพุทโมนะ สีสะหัสสะ สุธรรมา มณีนพรัตน์ เอหิ
สังคัง ปิยัง มะมะ เมตตัญจะ มะหาลาโภ ปิโย นาคะ
สุปันนานัง อะหัง วันทามิ เกศปทุมนาคิณี นะมามิหัง
สิทธิลาโภ นิรันตะรัง สัพพะสิทธิ ภะวันตุ เม อะหัง
วันทามิ สัพพะโส พทุ ธะ ธัมะ สงั ฆะ ปูเชมิ.

รวมคาถาบชู าพญานาคราช 19

คาถาบชู าพญามุจลินทน์ าคราช

(ต้งั นะโม ๓ จบ)
กายะ วาจะ จิตตัง อะหัง วันทามิ พญามุจลินท์
จะ มะหาราชา นาคาธิบดี พญามุจลินโท วิสุทธิเทวา
ปูเชมิ.
เมตตา ตัญจะ สัพพะโลกัส๎มิง เทวะมะนุสสานัง
จะ มะหาโภคงั จะ มะหาลาภงั จะ มะหาเมตตา จะ มะหา-
บารมี นะได้เงิน นะได้ทอง นะได้โชคดี นะได้ทรัพย์
นะเปิดขุมทรัพย์ นะล้างอาถรรพ์ ปิยะนาโค ปิโยนาคา
ขันธะปะริตตัง นะโมพุทธายะ นะมะพะธะ จะภะกะสะ
นาสังสโิ ม อะภปิ ูชะยามิ.
ทตุ ิยัมปิ กายะ วาจะ จติ ตัง อะหงั วนั ทามิ พญา-
มุจลินท์ จะ มะหาราชา นาคาธิบดี พญามุจลินโท
วสิ ุทธิเทวา ปูเชมิ.
เมตตา ตัญจะ สัพพะโลกัส๎มิง เทวะมะนุสสานัง
จะ มะหาโภคงั จะ มะหาลาภงั จะ มะหาเมตตา จะ มะหา-
บารมี นะได้เงิน นะได้ทอง นะได้โชคดี นะได้ทรัพย์
นะเปิดขุมทรัพย์ นะล้างอาถรรพ์ ปิยะนาโค ปิโยนาคา
ขันธะปะริตตัง นะโมพุทธายะ นะมะพะธะ จะภะกะสะ
นาสงั สิโม อะภิปูชะยามิ.

20 รวมคาถาบชู าพญานาคราช