นิราศภเู ขาทอง
ถอดคาประพนั ธ์ 2 by ครSู andy
ตามรอยสนุ ทรภู่ ในนริ าศภูเขาทอง ๘ จุดเชค็ อนิ
โรงเหลา้ บา้ นญวน
บางจาก วดั เขมา
บางพลู ตลาดแก้ว
บางโพ ตลาดขวญั
โรงเหลา้
ถึงโรงเหล้าเตากลั่นควันโขมง มีคนั โพงผกู สายไวป้ ลายเสา
โอบ้ าปกรรมนานรกเจียวอกเรา ใหม้ วั เมาเหมอื นหนง่ึ บ้าเปน็ นา่ อาย
เหล้า
โรงเหล้า
ถึงโรงเหล้าก็มคี วันออกมาจากเตากล่ันมากมาย มีเคร่ืองตกั นาผกู ไวป้ ลายเสา
สุนทรภเู่ คยดม่ื นาเหล้าจนเมาเหมอื นคนบา้
โรงเหล้า
ทาบญุ บวชกรวดนาขอสาเร็จ พระสรรพเรพะพชุทญธโเจพ้าธญิ าณประมาณหมาย
ถงึ สุราพารอดไมว่ อดวาย ไมใ่ กลก้ รายแกลง้ เมินก็เกินไป
โรงเหลา้
จึงได้บวชเพอื่ จะได้พ้นจากอบายมขุ ขอใหไ้ ด้ตรสั ร้ดู ังพระพทุ ธเจา้
การดื่มเหลา้ ไมท่ าให้ตาย จะไมย่ อมกินก็กะไรอยู่
วรรคทอง
ไมเ่ มาเหลา้ แล้วแตเ่ รายงั เมารัก สดุ จะหกั หา้ มจติ คดิ ไฉน
ถึงเมาเหล้าเชา้ สายกห็ ายไป แตเ่ มาใจนปี ระจาทุกค่าคนื
เนอื เรื่อง
ถงึ จะไมเ่ มาเหลา้ แตย่ งั เมารักอยู่ หกั ห้ามจิตใจไมใ่ ห้รกั ไมไ่ ด้
การเมาเหลา้ นนั พอรงุ่ ขนึ กห็ ายไป แต่การเมารกั นจี ะเปน็ ทกุ ๆ คนื
บางจาก
บางจาก
ถึงบางจากจากวัดพลดั พ่ีน้อง มามัวหมองม้วนหนา้ ไมฝ่ ่าฝืน
เพราะรักใคร่ใจจดื ไมย่ ืดยนื จาต้องขนื ใจพรากมาจากเมือง
เนอื เร่อื ง
บางจาก
ถึงบางจากไมอ่ ยากได้ยนิ คาวา่ จาก เพราะสนุ ทรภจู่ ากหลาย ๆ
อยา่ งมา ต้องมีใจมัวหมองเพราะรักนนั ไม่ยนื ยาว จึงต้องจากเมอื งพรากมา
บางพลู บางพลดั
บางพลู
ถึงบางพลูคิดถึงคเู่ มอื่ อยู่ครอง เคยใสซ่ องส่งให้ล้วนใบเหลือง
ถงึ บางพลัดเหมือนพ่ีพลัดมาขดั เคอื ง ทังพลัดเมอื งพลัดสมรมารอ้ นรน
เนือเรื่อง บางพลดั
บางพลู
ถึงบางพลคู ิดถงึ นางจนั เมื่อแต่งงานกัน เคยสง่ หมากพลโู ดยใส่ซองให้
ทังหมดเปน็ ใบเหลอื งซึ่งอรอ่ ยมาก ถงึ บางพลัดก็ไม่อยากได้ยนิ คาวา่ พลัด
เพราะได้พลัดจากนางจัน ทังยงั พลดั จากเมืองและอ่นื ๆ อยา่ งร้อนรน
เนอื เรื่อง
บางโพ
ต้นโพธ์ิ เป็ นหลักธรรม อริยสัจ 4
ถงึ บางโพโอพ้ ระศรมี หาโพธิ รม่ นิโรธรุกขมลู ให้พูนผล
ขอเดชะอานภุ าพพระทศพลพระพุทธเจ้า ให้ผอ่ งพ้นภยั สาราญผ่านบุรินทร์
เนือเรอื่ ง
บางโพ
ถงึ บางโพก็คดิ ถึงต้นโพธิ์ ให้รม่ เงา ใหค้ วามร่มเย็นทังยงั ทาให้โคนตน้ ไม้
งอกงามได้ ขอเดชะขอพระพุทธเจา้ ใหพ้ น้ ภยั พาลตลอดไป
เนือเร่ือง
บ้านญวน
โรงเรือน
ถงึ บ้านญวนล้วนแตโ่ รงแลสะพรง่ั มีขอ้ งขงั กุ้งปลาไวค้ ้าขาย
ตรงหนา้ โรงโพงพางเขาวางราย พวกหญงิ ชายพร้อมเพรยี งมาเมียงมอง
อุปกรณ์ดกั ปลา
เนือเรอ่ื ง
บา้ นญวน
ถึงบ้านญวนเห็นมีโรงเรือนมากมาย มคี นคา้ ขายของเช่นกงุ้ หรือปลาโดย
การขังไวใ้ นข้อง ข้างหน้าโรงวางทีส่ าหรับดักปลาวางเรียงไว้ มีทัง
ผหู้ ญงิ และผชู้ ายมาจับจา่ ยซอื ของ
เนือเร่อื ง
วดั เขมา
มองไม่เหน็ กรุงเทพฯ หวั ใจ
จะเหลียวกลับลบั เขตประเทศสถาน ทรมานหมน่ ไหมฤ้ ทัยหมอง
ถงึ เขมาอารามอรา่ มทอง
พ่งึ ฉลองเลกิ งานเม่อื วานซืน
วัดเขมา
เนือเรื่อง
วดั เขมา
จะมองกลบั ไปยังประเทศบา้ นเกดิ กท็ รมานเหมือนโดนไฟไหม้
จิตใจก็หม่นหมอง ล่องเรอื มาจนถึงวัดเขมา
ก็รวู้ ่าพงึ่ เลกิ งานฉลองไปเมอื่ วานซืน
เนือเรือ่ ง
วดั เขมา
อดตี ร.2 ตัดหวายลูกนิมติ
โอ้ปางหลังครังสมเดจ็ บรมโกศ มาผูกโบสถก์ ไ็ ดม้ าบูชาชน่ื
ชมพระพิมพร์ มิ ผนงั ยังยง่ั ยืน
ทงั แปดหม่ืนส่พี ันไดว้ ันทา
พระพทุ ธรูป
เนือเรื่อง
วดั เขมา
คิดถึงเม่อื ก่อนซึง่ รัชกาลที่ ๒ ได้มาตัดหวายลกู นมิ ติ ไดช้ มพระพมิ พ์ทงั
๘๔,๐๐๐ องคซ์ ่ึงเทา่ กับจานวนพระธรรมท่ีอยู่ในพระไตรปฎิ กทีอ่ ยรู่ มิ ผนงั
แต่ครังนีไม่ได้เห็นการเล่นฉลองเพราะสุนทรภ่ตู อ้ งหมดวาสนาและลาบาก
เนือเรอื่ ง
วัดเขมา
โอ้ครังนีมไิ ดเ้ หน็ เลน่ ฉลอง เพราะตัวต้องตกประดาษวาสนา
เปน็ บญุ นอ้ ยพลอยนึกโมทนา พอนาวาตดิ ชลเขา้ วนเวยี น
แม่นา้ แม่นา้
เนือเรอ่ื ง
วัดเขมา
แตค่ รงั นีไมไ่ ดเ้ ห็นการเล่นฉลองเพราะสุนทรภตู่ ้องหมดวาสนาและลาบาก
เป็นเพราะบุญน้อยก็นกึ เศรา้ แต่แล้วเรือกต็ ิดนาวน
เนอื เร่ือง
วัดเขมา
ดนู าวง่ิ กลิงเชยี่ วเป็นเกลียวกลอก กลับกระฉอกฉาดฉดั ฉวัดเฉวียน
บ้างพล่งุ พลุ่งวุ้งวงเหมอื นกงเกวยี น ดูเวยี นเวียนคว้างควา้ งเปน็ หวา่ งวน
เนือเรอื่ ง
วัดเขมา
มองเห็นนาวิ่งเช่ียวหมนุ เป็นเกลยี ว พุ่งไปมาตัดกนั บางส่วนก็พุ่งวนเหมอื น
กงเกวยี น ดเู วียน ๆ เป็นเหมอื นพายวุ น ทังหวั ทา้ ยเรือได้รบี แจวเรือ และ
หลดุ นาวนออกมาได้ แตถ่ ึงเรือจะพ้นนาวนมาแล้วแตใ่ จก็ยงั ไมพ่ น้ จากความ
รกั
เนือเร่อื ง
วัดเขมา
ทังหัวทา้ ยกรายแจวกระชากจ้วง ครรไลลว่ งเลยทางมากลางหน
โอเ้ รือพ้นวนมาในสาชล ใจยงั วนหวงั สวาทไมค่ ลาดคลา
เนอื เรอ่ื ง
วัดเขมา
ทงั หัวท้ายเรอื ไดร้ ีบแจวเรอื ดังนนั เรอื จึงหลดุ นาวนออกมาได้ แต่ถึงเรือจะ
พน้ นาวนมาแลว้ แตใ่ จสุนทรภู่ก็ยังไม่พน้ จากวงั วนของความรัก
เนอื เรื่อง
ตลาดแกว้
ป่ าไม้
ตลาดแก้วแลว้ ไมเ่ ห็นตลาดตัง สองฟากฝ่ังกแ็ ต่ลว้ นสวนพฤกษา
แม่นา้
โอร้ นิ รนิ กลน่ิ ดอกไม้ใกล้คงคา เหมอื นกลน่ิ ผา้ แพรดารา่ มะเกลือ
เนอื เร่อื ง
ตลาดแก้ว
ถึงตลาดแก้วแต่ไม่เหน็ มตี ลาดตังขายของทังสองฝงั่ เหน็ แตต่ น้ ไมพ้ ชื พันธุ์
ต่าง ๆ ไดก้ ลิ่นดอกไมห้ อมไปเรอ่ื ย ๆ ตลอดทางและกลน่ิ เหมอื นผา้ แพร
ที่ยอ้ มด้วยมะเกลอื
เนือเรื่อง
ตลาดแก้ว
เห็นโศกใหญ่ใกลน้ าระกาแฝง ทังรักแซงแซมสวาทประหลาดเหลอื
เหมอื นโศกพชี่ าระกาเจอื เพราะรกั เรือแรมสวาทมาคลาดคลาย
เนือเรื่อง
ตลาดแก้ว
เห็นตน้ โศกใหญแ่ ละตน้ ระกาเป็นแผงแตแ่ ปลกทีม่ ีต้นรักขนึ แซมอยู่ด้วย
เหมอื นความโศกเศร้าระกาใจทีส่ ุนทรภตู่ อ้ งเป็นเพราะรกั แม่จนั
เนือเรอ่ื ง
นนทบุรี
ทางนา้ มีพว่ งแพแพรพรรณเขาคา้ ขาย
พวกหญงิ ชายประชุมกันทกุ วันคนื
ถงึ แขวงนนทช์ ลมารคตลาดขวญั
ทังของสวนลว้ นเรืออย่เู รียงราย
ผักผลไม้ สมุนไพร
เนอื เร่อื ง
นนทบุรี
ถงึ จังหวดั นนทบุรีก็เหน็ มตี ลาดนา มแี พอยู่ ซึ่งขายเสือผ้า
เครือ่ งนุ่งห่ม มที ังเรือจอดอยเู่ พือ่ ขายผลไมจ้ ากสวนแท้
มีทงั ผ้หู ญงิ ผู้ชายมาซือของกนั ทกุ วนั ทุกคนื