The words you are searching are inside this book. To get more targeted content, please make full-text search by clicking here.

หนังสือประวัติศาสตร์ สมัยสุโขทัย

Discover the best professional documents and content resources in AnyFlip Document Base.
Search
Published by rungnapa54086924, 2022-03-03 00:54:44

หนังสือประวัติศาสตร์ สมัยสุโขทัย

หนังสือประวัติศาสตร์ สมัยสุโขทัย

ห นั ง สื อ เ รี ย น ร า ย วิ ช า ป ร ะ วั ติ ศ า ส ต ร์ ช า ติ ไ ท ย

๒๐๐๐-๑๕๐๒

ประวัติศาสตร์ชาติไทย
สมัยสุโขทัย

ฐิ ติ ม า ภู มิ ลำ เ น า

คำนำ

หนังสืออิเล็กทรอนิกส์ (E-BOOK) จัดทำขึ้นเพื่อใช้เป็นคู่มือประกอบการเรียน
การสอนในรายวิชาประวัติศาสตร์ชาติไทย รหัสวิชา ๒๐๐๐-๑๕๐๒ เพื่อพัฒนาผู้เรียนเป็น
สำคัญ ตามหลักสูตรประกาศนียบัตรวิชาชีพ พุทธศักราช ๒๕๖๒ ของสำนักงานคณะ
กรรมการการอาชีวศึกษา กระทรวงศึกษาธิการ การจัดทำได้มีการพัฒนาเพื่อให้เหมาะสมกับ
ผู้เรียน ได้รู้และเข้าใจเกี่ยวกับกระบวนการทางประวัติศาสตร์และประวัติศาสตร์ชาติไทย
สามารถนำความรู้ทางประวัติศาสตร์มาประยุกต์ใช้เป็นพื้นฐาน ในการดำรงชีวิต ตระหนักใน
ความสำคัญของประวัติศาสตร์ชาติไทย เพื่อธำรงไว้ซึ่งสถาบันชาติ ศาสนา และพระมหา
กษัตริย์

พร้อมทั้งแบบฝึกหัด ใบงาน แบบทดสอบพร้อมเฉลย และสื่อการเรียนการสอน
ต่าง ๆ เพื่อให้ผู้เรียนได้ฝึกทักษะในสถานการณ์ต่าง ๆ มีทักษะการคิดและแก้ปัญหา และ
บูรณาการกับการทำงานตามสาขาอาชีพต่าง ๆ ต่อไป

หวังว่าหนังสือเล็กทรอนิกส์ (E-BOOK) เล่มนี้ คงเป็นประโยชน์แก่ครู-อาจารย์
ได้ใช้เป็นแนวทางในการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ให้บรรลุตามวัตถุประสงค์ต่อไป

ฐิติมา ภูมิลำเนา

สารบัญ
ประวัติศาสตร์ชาติ สมัยสุโขทัย

๐๑

การก่อตั้ง อาณาจักรสุโขทัย

๐๒

พื้นที่ อาณาจักรสุโขทัย

๐๓

รายพระนามพระมหากษัตริย์

๐๔

- การปกครอง กรุงสุโขทัย
- การจัดรูปแบบการปกครอง

๐๕

เศรษฐกิจสมัยสุโขทัย

๐๖

ความเจริญทางศิลปวัฒนธรรม

๐๗

ความสัมพันธ์กับต่างประเทศ

๐๘

- ความเสื่อมของกรุงสุโขทัย
- การสิ้นสุดยุคอาณาจักร

ประวัติศาสตร์ชาติไทย   |  ๑ 

ป ร ะ วัติ ศ า ส ต ร์ ช า ติ ไ ท ย โดยคาดว่า เหตุผลคือพ่อขุนผาเมืองมีพระนาง
สิขรเทวีพระมเหสี ( ราชธิดาของพระเจ้าชัยวรมันที่ ๗ )
สมัยสุโขทัย ซึ่งพระองค์เกรงว่าชาวสุโขทัยจะไม่ยอมรับ แต่ก็กลัวว่า
ทางขอมจะไม่ไว้ใจจึงมอบพระนามพระราชทาน และ
การก่อตั้งอาณาจักรสุโขทัย พระแสงขรรค์ชัยศรี ขึ้นบรมราชาภิเษก พ่อขุนผาเมือง
ให้เป็นกษัตริย์ เพื่อเป็นการตบตาราชสำนักขอม
การก่อตั้งกรุงสุโขทัย อาณาจักรสุโขทัย ก่อตั้ง
ขึ้นประมาณ พ.ศ. ๑๗๘๐ พ่อขุนศรีอินทรา- ทิตย์ ทรง หลังจากมีการสถาปนาอาณาจักรสุโขทัยขึ้นเป็น
พระนามเดิมว่า พ่อขุนบางกลางหาว ทรงสถาปนา ราชธานี และมีพ่อขุนศรีอินทราทิตย์ เป็นปฐมกษัตริย์
สุโขทัยขึ้นมา สร้างความเป็นปึกแผ่นให้กับชนชาติ แล้ว พระองค์ทรงดูแลพระราชอาณาจักร และบำรุง
ไทย โดยขยายเขตการปกครองออกไปอย่างกว้าง ราษฏรเป็นอย่างดี
ขวาง สุโขทัยเป็นราชอาณาจักรของชาติไทย อยู่
ประมาณ ๒๐๐ ปี จึงถูกรวมเข้าเป็นส่วนหนึ่งของ พระมหากษัตริย์พระองค์ที่สาม พ่อขุนรามคำแหง
อาณาจักรอยุธยา เมื่อ พ.ศ. ๑๙๘๑ มหาราช ทรงพระปรีชาสามารถทั้งในด้านนิรุกติศาสตร์
การปกครอง กฎหมาย วิศวกรรม ศาสนา ความสัมพันธ์
อาณาจักรสุโขทัย ตั้งอยู่บนเส้นทางการค้าผ่าน ระหว่างประเทศ เป็นต้น ผลงานของพระองค์ที่ปรากฏ
คาบสมุทรระหว่างอ่าวเมาะตะมะ และที่ราบลุ่มแม่น้ำ ให้เห็น อาทิ ศิลาจารึกที่ค้นพบในสมัยของพระบาท
โขงตอนกลาง มีอาณาเขตดังนี้ สมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว ที่อธิบายถึงความเป็นมา
ลีลาชีวิตของชาวสุโขทัยโบราณ น้ำพระทัยของพระมหา
เดิมที สุโขทัย เป็นสถานีการค้าของแคว้นละโว้ กษัตริย์ การพิพากษาอรรถคดี ฯลฯ นอกจากนี้ยังมีผล
(ลวรัฐ) ของอาณาจักรขอม บนเส้นทางการค้าผ่าน งานทางวิศวกรรมชลประทาน คือ เขื่อนสรีดภงค์ที่
คาบสมุทรระหว่าง อ่าวเมาะตะมะ กับ เขตที่ราบลุ่ม เป็นการกักเก็บน้ำไว้ใช้ในยามแล้ง มีการทำท่อส่งน้ำ
แม่น้ำโขงตอนกลาง (ประเทศลาว) คาดว่าเริ่มตั้งเป็น จากตัวเขื่อนมาใช้ในเมือง
สถานีการค้าในราวพุทธศักราช ๑๗๐๐ ในรัชสมัยของ
พระยาธรรมิกราช กษัตริย์ละโว้ โดยมีพ่อขุนศรีนาว พระมหากษัตริย์ที่ทรงทำนุบำรุงศาสนามากที่สุด
นำถม เป็นผู้ปกครอง และดูแลกิจการภายในเมือง คือ พระเจ้าลิไท ในรัชสมัยของพระองค์มีการสร้างวัด
สุโขทัย และศรีสัชนาลัย มากที่สุด

ต่อมาเมื่อพ่อขุนศรีนาวนำถมสวรรคต ขอม กษัตริย์พระองค์สุดท้ายในฐานะรัฐอิสระ คือ พระ
สบาดโขลญลำพง ซึ่งเป็นคล้ายๆกับผู้ตรวจราชการ มหาธรรมราชาที่ ๔ (บรมปาล) ต่อจากนั้น อาณาจักรได้
จากลวรัฐ เข้าทำการยึดอำนาจการปกครองสุโขทัย ถูกแบ่งส่วนออกเป็นของ อาณาจักรอยุธยา และ
จึงส่งผลให้ พ่อขุนผาเมือง (พระราชโอรสของพ่อขุน อาณาจักรล้านนา จนในที่สุดอาณาจักรทั้งหมดก็ถูกรวม
ศรีนาวนำถม) เจ้าเมืองราด และ พ่อขุนบางกลางหาว ศูนย์เข้าเป็นดินแดนสวนหนึ่งของ อาณาจักรอยุธยา
เจ้าเมืองบางยาง ตัดสินพระทัยจะยึดดินแดนคืน การ โดยสมัย สมเด็จพระบรมราชาธิราชที่ ๒(เจ้าสามพระยา)
ชิงเอาอำนาจจากผู้ครองเดิมคือ อาณาจักรขอม เมื่อ แห่งอาณาจักรอยุธยา สุโขทัยถูกแบ่งออกเป็น ๔ ส่วน
ปี พ.ศ. ๑๗๘๑ และสถาปนาเอกราช ให้กรุงสุโขทัยขึ้น
เป็นรัฐอิสระ โดยไม่ขึ้นตรงกับรัฐใด และพ่อขุนผา - พระยาบาล (บรมปาลมหาธรรมราชา) ครองพิษณุโลก
เมือง ก็กลับยกเมืองสุโขทัย ให้พ่อขุนบางกลางหาว - พระยาราม ครองสุโขทัย
ครอง พร้อมทั้ง พระแสงขรรค์ชัยศรี และพระนามกำ - พระยาเชลียง ครองเชลียง
มรเตงอัญศรีอินทรบดินทราทิตย์ซึ่งพระเจ้าชัยวรมัน - พระยาแสนสอยดาว ครองกำแพงเพชร
ที่ ๗ ทรงพระราชทานให้พ่อขุนผาเมืองก่อนหน้านี้

ประวัติศาสตร์ชาติไทย   | ๒  

พื้ นที่
อาณาจักรสุโขทัย

๑. ทิศเหนือ มีเมืองแพร่ (ปัจจุบันคือแพร่)
เป็นเมืองปลายแดนด้านเหนือสุด

๒. ทิศใต้ มีเมืองพระบาง (ปัจจุบันคือนครสวรรค์)
เป็นเมืองปลายแดนด้านใต้

๓. ทิศตะวันตก มีเมืองฉอด (ปัจจุบันคือแม่สอด)
เป็นเมืองชายแดนที่จะติดต่อเข้าไปยังอาณาจักรมอญ

๔. ทิศตะวันออก ถึงเมืองสะค้าใกล้แม่น้ำโขงในเขต
ภาคอีสานตอนเหนือ

ประวัติศาสตร์ชาติไทย   |  ๓ 

พระมหากษัตริย์แห่ง
อาณาจักรสุโขทัย

ร า ย น า ม พ ร ะ ม ห า ก ษั ต ริ ย์ แ ห่ ง อ า ณ า จั ก ร สุ โ ข ทั ย

กษัตริย์ราชวงศ์พระร่วงซึ่งขึ้นครองกรุงสุโขทัย ต่อจากราชวงศ์
ศรีนาวนำถุม ตามที่นักประวัติศาสตร์ในปัจจุบันยอมรับ มีอยู่ทั้งหมด ๙
พระองค์ แต่ปีที่เสด็จขึ้นครองราชย์ และปีที่สวรรคตของกษัตริย์บาง
พระองค์ยังเป็นปัญหาถกเถียงกันอยู่และยังหาข้อยุติที่แน่นอนไม่ได้
รายนามของกษัตริย์แห่งราชวงศ์พระร่วงทั้ง ๙ พระองค์มีดังนี้

ประวัติศาสตร์ชาติไทย   |  ๔ 

การปกครองและ ในแนวราบ
การจัดรูปแบบ จัดการปกครองแบบพ่อปกครองลูก กล่าว
การปกครอง คือผู้ปกครองจะมีความใกล้ชิดกับประชาชน ให้
กรุงสุโขทัย ความเป็นกันเองและความยุติธรรมกับประชาชน
เป็นอย่างมาก เมื่อประชาชนเกิดความเดือดร้อน
การปกครองกรุงสุโขทัย ไม่ได้รับความเป็นธรรม สามารถร้องเรียนกับ
๑. แบบพ่อปกครองลูก พระมหากษัตริย์ พ่อขุนโดยตรงได้ โดยไปสั่นกระดิ่งที่แขวนไว้ที่
หน้าประตูที่ประทับ ดังข้อความในศิลาจารึก
กับประชาชนมีความใกล้ชิดแบบเครือญาติ ปรากฏว่า "…ในปากประตูมีกระดิ่งอันหนึ่งไว้ให้
เรียกพระมหากษัตริย์ว่า พ่อขุน ไพร่ฟ้าหน้าใส…" นั่นคือเปิดโอกาสให้ประชาชน
สามารถมาสั่นกระดิ่งเพื่อแจ้งข้อร้องเรียนได้
๒. แบบธรรมราชา พระมหากษัตริย์
เป็นแบบอย่างของธรรมราชา เรียก พระมหา ในแนวดิ่ง
กษัตริย์ว่าพระมหาธรรมราชา ได้มีการจัดระบบการปกครองขึ้นเป็น ๔ ชนชั้น
- พ่อขุน เป็นชนชั้นผู้ปกครอง อาจเรียกชื่อ
การจัดรูปแบบการปกครอง
๑. การปกครองราชธานี กรุงสุโขทัย อย่างอื่น เช่น เจ้าเมือง พระมหาธรรมราชา หากมี
เป็นศูนย์กลางการปกครองในอาณาจักร โอรสก็ จะเรียก "ลูกเจ้า"
๒. การปกครองส่วนภูมิภาค เป็นการ
ปกครองเมืองต่าง ๆ ที่อยู่นอกเมืองหลวง - ลูกขุน เป็นข้าราชบริพาร ข้าราชการที่มี
ออกไป แบ่ง ออกเป็น ๓ ประเภท ตำแหน่งหน้าที่ช่วงปกครองเมืองหลวง หัวเมือง
- หัวเมืองชั้นใน (เมืองลูกหลวงหรือ ใหญ่น้อย และภายในราชสำนัก เป็นกลุ่มคนที่ใกล้
เมืองหน้าด่าน) เป็นเมืองที่ตั้งอยู่รอบ ชิดและได้รับการไว้วางใจจากเจ้าเมืองให้ปฏิบัติ
ราชธานี ทั้ง ๔ ทิศ หน้าที่บำบัด ทุกข์บำรุงสุขแก่ไพร่ฟ้า

- ไพร่หรือสามัญชน ได้แก่ราษฎรทั่วไปที่อยู่ใน
ราชอาณาจักร (ไพร่ฟ้า)

- ทาส ได้แก่ชนชั้นที่ไม่มีอิสระในการดำรงชีวิต
อย่างสามัญชนหรือไพร่ (อย่างไรก็ตามประเด็น
ทาส นี้ยังคงถกเถียงกันอยู่ว่ามีหรือไม่)

- หัวเมืองชั้นนอก (เมืองพระยามหานคร)
อยู่ไกลจากราชธานีมากกว่า เมืองลูกหลวง
กษัตริย์ทรงแต่งตั้งพระราชวงศ์หรือขุนนาง
ชั้นสูงไปปกครองดูแลดินแดน
-หัวเมืองประเทศราช เป็นเมืองที่อยู่ไกล
ราชธานีออกไปมาก เป็นเมืองของคน ต่าง
ชาติ ต่างภาษา ที่อยู่ภายใต้การปกครองของ
สุโขทัย
ด้านการปกครองสามารถแยกกล่าวเป็น ๒
แนว ดังนี้

ประวัติศาสตร์ชาติไทย   |  ๕ 

ป ร ะ วัติ ศ า ส ต ร์ ช า ติ ไ ท ย

เศรษฐกิจ
สมัยสุโขทัย

สภาพเศรษฐกิจสมัยสุโขทัยเป็นระบบเศรษฐกิจ
แบบเสรีนิยม ดังข้อความปรากฏในหลักศิลาจารึก
หลักที่ ๑
"…ใครจักใคร่ค้าช้างค้า ใครจักใคร่ค้าม้าค้า ใครจัก
ใคร่ค้าเงินค้าทองค้า…" และ "...เมืองสุโขทัยนี้ดี
ในน้ำมีปลาในนามีข้าว..."

ประชาชนประกอบอาชีพเกษตรกรรมด้วยระบบ
การเกษตรแบบพึ่งพาธรรมชาติ เช่นสังคมไทยส่วน
ใหญ่ในชนบทปัจจุบัน

๑. เกษตรกรรม การเพาะปลูกเป็นอาชีพหลักของ
ประชาชน ประชาชนที่ดินทำกินเป็นของตนเอง มี
ระบบชลประทานเข้าช่วยในการทำการเกษตร

๒. หัตถกรรม เครื่องสังคโลก เป็นสินค้าส่งออก
ไปขายยังต่างประเทศ

๓. พาณิชยกรรม ระบบการค้าแบบเสรีไม่เก็บภาษี
เงินตรา คือ เงินพดด้วง แบ่งออกเป็น สลึง บาท และ
ตำลึง

ประวัติศาสตร์ชาติไทย   |  ๖ 

ป ร ะ วัติ ศ า ส ต ร์ ช า ติ ไ ท ย

ความเจริญทางศิลปวัฒนธรรม

๑. ขนบประเพณี เป็นประเพณีที่เกี่ยวกับพุทธศาสนา เช่น ประเพณีการบวช ทอดกฐิน การ สร้าง
วัด เป็นต้น

๒. ศาสนา พระพุทธศาสนานิกายเถรวาท (หีนยาน) ลัทธิลังกาวงศ์ เป็นศาสนาประจำชาติ
๓. ศิลปกรรม ส่วนใหญ่สร้างขึ้นด้วยความศรัทธาในพระพุทธศาสนา สถาปัตยกรรมที่ สำคัญ คือ
เจดีย์ทรงกลมตามแบบอย่างลังกา เจดีย์ทรงพุ่มข้าวบิณฑ์ หรือดอกบัวตูม

๔. ภาษา และวรรณคดี พ่อขุนรามคำแหงมหาราช ได้ประดิษฐ์อักษรไทยขึ้นเป็นครั้งแรก
ใน พ.ศ. ๑๘๒๖

การใช้ชีวิตของผู้คนในสมัยสุโขทัยมีความอิสรเสรี มีเสรีภาพอย่างมากเนื่องจากผู้ปก
ครองรัฐให้อิสระแก่ไพร่ฟ้า และปกครองผู้ใต้ปกครองแบบพ่อกับลูก ดังปรากฏหลักฐานในศิลาจารึก
ว่า "…ด้วยเสียงพาทย์ เสียงพิณ เสียงเลื่อน เสียงขับ ใครจักมักเล่น เล่น ใครจักมักหัว หัว ใครจักมัก
เลื่อน เลื่อน…"

ด้านความเชื่อและศาสนา สังคมยุคสุโขทัยประชาชนมีความเชื่อทั้งเรื่องวิญญาณนิยม
(Animism) ไสยศาสตร์ ศาสนาพราหมณ์ฮินดู และพุทธศาสนา ดังปรากฏหลักฐานในศิลาจารึก
หลักที่ ๑ ด้านที่ ๓ ว่า "…เบื้องหัวนอนเมืองสุโขทัยนี้มีกุฎิวิหารปู่ครูอยู่ มีสรีดพงส์ มีป่าพร้าว ป่าลาง
ป่าม่วง ป่าขาม มีน้ำโคก มีพระขระพุงผี เทพยาดาในเขาอันนั้นเป็นใหญ่กว่าทุกผีในเมืองนี้ ขุนผู้ใดถือ
เมืองสุโขทัยนี้แล้ว ไหว้ดีพลีถูก เมืองนี้เที่ยว เมืองนี้ดี ผิไหว้บ่ดี พลีบ่ถูก ผีในเขาอันนั้นบ่คุ้มบ่เกรง
เมืองนี้หาย…"

ส่วนด้านศาสนา ได้รับอิทธิพลจากพุทธศาสนานิกายเถรวาทแบบลังกาวงศ์จากนครศรี-
ธรรมราช ในวันพระ จะมีภิกษุเทศนาสั่งสอน ณ ลานธรรมในสวนตาล โดยใช้พระแท่นมนังคศิลา
อาสน์ เป็นอาสนะสงฆ์ ในการบรรยายธรรมให้ประชาชนฟัง ยังผลให้ประชาชนในยุคนี้นิยมปฏิบัติตน
อยู่ในศีลธรรม มีการถือศีล โอยทานกันเป็นปกติวิสัย ทำให้สังคมโดยรวมมีความสงบสุขร่มเย็น

ประวัติศาสตร์ชาติไทย   |  ๗ 

ป ร ะ วัติ ศ า ส ต ร์ ช า ติ ไ ท ย

ความสัมพันธ์กับต่างประเทศ

ความสัมพันธ์กับล้านนา และอาณาจักรพะเยา เป็นไมตรีกันตลอดมา
ความสัมพันธ์กับอาณาจักรมอญ มอญสวามิภักดิ์ต่อสุโขทัย ในสมัยพ่อขุนรามคำแหง
มหาราช เพราะทรงสนับสนุนมะกะโทราชบุตรเขยเป็นกษัตริย์
ความสัมพันธ์กับอาณาจักรนครศรีธรรมราช สุโขทัยรับเอาพุทธศาสนา นิกายเถรวาทลัทธิ
ลังกาวงศ์ มาจากลังกา โดยผ่านเมืองนครศรีธรรมราช
ความสัมพันธ์กับลังกา สุโขทัยมีความสัมพันธ์อย่างใกล้ชิดกับลังกา ลังกาได้ถวายพระ
พุทธสิหิงค์แก่สุโขทัย
ความสัมพันธ์กับจีน สุโขทัยทำการค้ากับจีนมาเป็นเวลานาน จีนได้ส่งคณะทูตเข้ามาเจริญ
สัมพันธไมตรีกับไทย ซึ่งเป็นประโยชน์กับไทยทั้งการเมือง และการค้า

ประวัติศาสตร์ชาติไทย   |  ๘ 

ความเสื่ อมของกรุงสุโขทัย
และการสิ้นสุดยุคอาณาจักร

ความเสื่อมของกรุงสุโขทัย ในด้านวิชาการ มีนักวิชาการหลายท่านได้

๑. การแย่งชิงราชสมบัติระหว่างเชื้อพระ เสนอเพิ่มว่า เหตุการณ์อีกประการ อันทำให้
วงศ์ของสุโขทัยทำให้อำนาจการปกครอง
อ่อนแอ ลง ต้องเทครัวเมืองเหนือทั้งปวงโดยเฉพาะ

๒. พระมหากษัตริย์ของสุโขทัยสมัยต่อมา พิษณุโลกนั้น อยู่ที่เหตุการณ์แผ่นดินไหวครั้ง
ทรงสนพระทัยทางด้านศาสนามากกว่าการ
ป้องกันประเทศ ใหญ่ บนรอยเลื่อนวังเจ้า ในราวพุทธศักราช

๓. อาณาจักรอยุธยา สถาปนาขึ้นทางตอน ๒๑๒๗ แผ่นดินไหวครั้งนี้ส่งผลให้ตัวเมือง
ใต้ มีความเข้มแข็งมากขึ้น จึงผนวกอาณาจักร
สุโขทัยเป็นอาณาเขตเดียวกัน พิษณุโลกราพณาสูญ แม้แต่แม่น้ำแควน้อย ก็

เปลี่ยนเส้นทางไม่ผ่านเมืองพิษณุโลก แต่ไป
บรรจบกับแม่น้ำโพ (ปัจจุบันคือแม่น้ำน่าน) ที่

เหนือเมืองพิษณุโลกขึ้นไป และยังส่งผลให้พระ

ศรีรัตนมหาธาตุพิษณุโลก หักพังทลายใน

ลักษณะที่บูรณะคืนได้ยาก ในการฟื้ นฟูจึงกลาย

การสิ้นสุดยุคอาณาจักร เป็นการสร้างพระปรางค์แบบอยุธยาครอบทับ
พ.ศ. ๒๑๒๗ หลังจากชนะศึกที่แม่น้ำสะโตง
ลงไปแทน

แล้ว พระนเรศวรโปรดให้เทครัวเมืองเหนือทั้ง
ปวง (ตาก สุโขทัย ศรีสัชนาลัย พิษณุโลก
กำแพงเพชร ชัยบุรี ศรีเทพ) ลงมาไว้ที่อยุธยา

เพื่อเตรียมรับศึกใหญ่ พิษณุโลกและหัวเมือง

เหนือทั้งหมดจึงกลายเป็นเมืองร้าง หลังจาก

เทครัวไปเมืองใต้ จึงสิ้นสุดการแบ่งแยก

ระหว่างชาวเมืองเหนือ กับชาวเมืองใต้ และถือ

เป็นการสิ้นสุดของรัฐสุโขทัยโดยสมบูรณ์

เพราะหลังจากนี้ ๘ ปี พิษณุโลกได้ถูกฟื้ นฟูอีก

ครั้ง แต่ถือเป็นเมืองเอกในราชอาณาจักร มิใช่

ราชธานีฝ่ายเหนือ

ป ร ะ วัติ ศ า ส ต ร์ ช า ติ ไ ท ย

อ้างอิง

หนังสือเรียน วิชาประวัติศาสตร์ชาติไทย รหัสวิชา ๒๐๐๐-๑๕๐๒
หลักสูตรประกาศนียบัตรวิชาชีพ พุทธศักราช ๒๕๖๒
สมัยสุโขทัย - ประวัติศาสตร์ของไทย (google.com)
อาณาจักรสุโขทัย - วิกิพีเดีย (wikipedia.org)
ประวัติศาสตร์ สมัยสุโขทัย (baanjomyut.com)
https://www.baanjomyut.com/76province/sukhothai.html
https://history-ttech.blogspot.com/p/blog-page_27.html


Click to View FlipBook Version