332 หน่วยการเรียนรู้ที่ 5 แบบรูปของจำนวน หน่วยการเรียนรู้ที่ 5 แบบรูปของจำนวน เวลา 6 ชั่วโมง 1. มาตรฐานการเรียนรู้/ตัวชี้วัด ค 1.2 (มีการจัดการเรียนการสอนเพื่อเป็นพื้นฐาน แต่ไม่วัดผล) 2. สาระการเรียนรู้ 2.1 สาระการเรียนรู้แกนกลาง - แบบรูปของจำนวนที่เกิดจากการคูณ การหารด้วยจำนวนเดียวกัน 2.2 สาระการเรียนรู้ท้องถิ่น (พิจารณาตามหลักสูตรสถานศึกษา) 3. สาระสำคัญ/ความคิดรวบยอด แบบรูปของจำนวนที่มีความสัมพันธ์แบบเพิ่มขึ้นและลดลงที่เกิดจากการคูณและการหารด้วยจำนวนเดียวกัน เป็นชุดของจำนวนที่มีความสัมพันธ์กัน สามารถบอกจำนวนต่อไปหรือจำนวนที่หายไปได้ 4. สมรรถนะสำคัญของผู้เรียนและคุณลักษณะอันพึงประสงค์ สมรรถนะสำคัญของผู้เรียน คุณลักษณะอันพึงประสงค์ 1. ความสามารถในการสื่อสาร 2. ความสามารถในการคิดวิเคราะห์ 1) ทักษะกระบวนการคิดแก้ปัญหา 2) ทักษะการนำความรู้ไปใช้ 3. ความสามารถในการใช้ทักษะชีวิต 1. มีวินัย 2. ใฝ่เรียนรู้ 3. มุ่งมั่นในการทำงาน 5. ชิ้นงาน/ภาระงาน (รวบยอด) สมุดเล่มเล็กรวมแบบรูปของจำนวนที่เกิดจากการคูณและหารจำนวนเดียวกัน
333 หน่วยการเรียนรู้ที่ 5 แบบรูปของจำนวน 6. การวัดและการประเมินผล รายการวัด วิธีวัด เครื่องมือ เกณฑ์การประเมิน 6.1 การประเมินชิ้นงาน/ ภาระงาน (รวบยอด) - ตรวจผลงานสมุดเล่ม เล็กรวมแบบรูปของ จำนวนที่เกิดจากการ คูณและหารจำนวน เดียวกัน - แบบประเมินชิ้นงาน/ ภาระงาน - ระดับคุณภาพ 2 ผ่าน เกณฑ์ 6.2 การประเมินก่อนเรียน - แบบทดสอบก่อน เรียน หน่วยการ เรียนรู้ที่ 5 แบบรูป ของจำนวน - ตรวจแบบทดสอบ ก่อนเรียน - แบบทดสอบก่อนเรียน - ประเมินตามสภาพจริง 6.3 ประเมินระหว่างการ จัดกิจกรรมการเรียนรู้ 1) แบบรูปของจำนวน ที่เกิดจากการคูณ ด้วยจำนวนเดียวกัน - ตรวจใบงานที่ 5.1 - ใบงานที่ 5.1 - ร้อยละ 60 ผ่านเกณฑ์ 2) แบบรูปของจำนวน ที่เกิดจากการหาร ด้วยจำนวนเดียวกัน - ตรวจใบงานที่ 5.2 - ตรวจกิจกรรมฝึกทักษะ - ใบงานที่ 5.2 - กิจกรรมฝึกทักษะ - ร้อยละ 60 ผ่านเกณฑ์ - ร้อยละ 60 ผ่านเกณฑ์ 3) พฤติกรรมการ ทำงานรายบุคคล - สังเกตพฤติกรรม การทำงานรายบุคคล - แบบสังเกตพฤติกรรม การทำงานรายบุคคล - ระดับคุณภาพ 2 ผ่าน เกณฑ์ 4) พฤติกรรม การทำงานกลุ่ม - สังเกตพฤติกรรม การทำงานกลุ่ม - แบบสังเกตพฤติกรรม การทำงานกลุ่ม - ระดับคุณภาพ 2 ผ่าน เกณฑ์ 5) คุณลักษณะ อันพึงประสงค์ - สังเกตความมีวินัย ใฝ่เรียนรู้ และมุ่งมั่น ในการทำงาน - แบบประเมิน คุณลักษณะ อันพึงประสงค์ - ระดับคุณภาพ 2 ผ่าน เกณฑ์ 6.4 การประเมินหลังเรียน - แบบทดสอบหลัง เรียนหน่วยที่ 5 แบบ รูปของจำนวน - ตรวจแบบทดสอบ หลังเรียน - แบบทดสอบหลังเรียน - ร้อยละ 60 ผ่านเกณฑ์
334 หน่วยการเรียนรู้ที่ 5 แบบรูปของจำนวน 7. กิจกรรมการเรียนรู้ • เรื่องที่ 1 : แบบรูปของจำนวนที่เกิดจากการคูณด้วยจำนวนเดียวกัน เวลา 3 ชั่วโมง แนวคิด/รูปแบบการสอน/วิธีการสอน/เทคนิค : การเรียนรู้โดยใช้กิจกรรมเป็นฐาน (Activity-Based Learning) • เรื่องที่ 2 : แบบรูปของจำนวนที่เกิดจากการหารด้วยจำนวนเดียวกัน เวลา 3 ชั่วโมง แนวคิด/รูปแบบการสอน/วิธีการสอน/เทคนิค : วิธีการสอนแบบอุปนัย (รวมเวลา 6 ชั่วโมง) 8. สื่อ/แหล่งการเรียนรู้ 8.1 สื่อการเรียนรู้ 1) หนังสือเรียน คณิตศาสตร์ ป.4 เล่ม 1 หน่วยการเรียนรู้ที่ 5 แบบรูปของจำนวน 2) ใบงานที่ 5.1 เรื่อง แบบรูปของจำนวนที่เกิดจากการคูณด้วยจำนวนเดียวกัน 3) ใบงานที่ 5.2 เรื่อง แบบรูปของจำนวนที่เกิดจากการหารด้วยจำนวนเดียวกัน 4) กระดาษรูปวงล้อ 5) แผ่นกระดาษ 1-300 6) กระดาษแข็งรูปวงกลม 7) แผ่นตารางและกระดาษรูปสี่เหลี่ยม 5 x 5 8) ฉลากโจทย์การหาร 9) แถบประโยคแบบรูป 10) แผนภาพรูปตึก 8.2 แหล่งการเรียนรู้ - ห้องเรียน
335 หน่วยการเรียนรู้ที่ 5 แบบรูปของจำนวน เฉลย 1. ค 2. ก 3. ข 4. ข 5. ง 6. ก 7. ข 8. ค 9. ก 10. ง แบบทดสอบก่อนเรียน หน่วยการเรียนรู้ที่5 คำชี้แจง ให้นักเรียนเลือกคำตอบที่ถูกต้องที่สุดเพียงข้อเดียว 1. 80 160 320 ................. จำนวนที่หายไปในแบบรูปคือจำนวนใด ก. 600 ข. 620 ค. 640 ง. 650 2. 384 768 ............ 6,144 จำนวนที่หายไปในแบบรูปคือจำนวนใด ก. 1,536 ข. 1,636 ค. 2,536 ง. 2,636 3. 1856 ............. 116 29 จำนวนที่หายไปในแบบรูปคือจำนวนใด ก. 446 ข. 464 ค. 546 ง. 664 4. .............. 10,500 2,100 420 จำนวนที่หายไปในแบบรูปคือจำนวนใด ก. 52,000 ข. 52,500 ค. 53,000 ง. 53,500 5. .............. 875 4,375 21,875 จำนวนที่หายไปในแบบรูปคือจำนวนใด ก. 475 ข. 375 ค. 275 ง. 175 6. 27 243 2,187 .............. จำนวนที่หายไปในแบบรูปคือจำนวนใด ก. 19,683 ข. 19,836 ค. 29,683 ง. 29,836 7. แบบรูปในข้อใดเป็นแบบรูปของจำนวนที่เพิ่มขึ้นด้วย การคูณด้วย 12 ก. 25 325 4,225 54,925 ข. 42 504 6,048 72,576 ค. 30 420 5,880 82,320 ง. 27 405 6,075 91,125 8. แบบรูปในข้อใดเป็นแบบรูปของจำนวนที่ลดลงด้วย การคูณด้วยจำนวนแตกต่างจากข้ออื่น ก. 18 360 7,200 144,000 ข. 22 440 8,800 176,000 ค. 35 525 7,875 118,1125 ง. 43 860 17,200 344,000 9. บริษัทแห่งหนึ่งทำกำไรในปีแรกได้ 20 ล้านบาท และในปี ถัดมา เขาทำกำไรเพิ่มขึ้นเป็น 3 เท่าของปีก่อนหน้า ในปี ที่ 5 จะมีกำไรเท่าไร ก. 1,620 ล้านบาท ข. 1,820 ล้านบาท ค. 2,000 ล้านบาท ง. 2,250 ล้านบาท 10. ต้นไม้ในป่าแห่งหนึ่งมีจำนวนประมาณ 84,000 ต้น เจ้าหน้าที่กรมป่าไม้คำนวณจำนวนต้นไม้โดยประมาณ ทุก ๆ ปี พบว่าจำนวนต้นไม้ลดลงเป็น 5 เท่าของปี ก่อนหน้าเสมอ เมื่อเวลาผ่านไปอีก 4 ปี ป่าแห่งนั้นจะมี ต้นไม้ประมาณเท่าไร ก. ประมาณ 2,500 ต้น ข. ประมาณ 2,000 ต้น ค. ประมาณ 850 ต้น ง. ประมาณ 672 ต้น
336 หน่วยการเรียนรู้ที่ 5 แบบรูปของจำนวน เฉลย 1. ค 2. ข 3. ก 4. ข 5. ก 6. ง 7. ค 8. ข 9. ง 10. ก แบบทดสอบหลังเรียน หน่วยการเรียนรู้ที่5 คำชี้แจง ให้นักเรียนเลือกคำตอบที่ถูกต้องที่สุดเพียงข้อเดียว 1. 80 160 320 ................. จำนวนที่หายไปในแบบรูปคือจำนวนใด ก. 600 ข. 620 ค. 640 ง. 650 2. 1856 ............. 116 29 จำนวนที่หายไปในแบบรูปคือจำนวนใด ก. 446 ข. 464 ค. 546 ง. 664 3. 384 768 ............ 6,144 จำนวนที่หายไปในแบบรูปคือจำนวนใด ก. 1,536 ข. 1,636 ค. 2,536 ง. 2,636 4. .............. 10,500 2,100 420 จำนวนที่หายไปในแบบรูปคือจำนวนใด ก. 52,000 ข. 52,500 ค. 53,000 ง. 53,500 5. 27 243 2,187 .............. จำนวนที่หายไปในแบบรูปคือจำนวนใด ก. 19,683 ข. 19,836 ค. 29,683 ง. 29,836 6. .............. 875 4,375 21,875 จำนวนที่หายไปในแบบรูปคือจำนวนใด ก. 475 ข. 375 ค. 275 ง. 175 7. แบบรูปในข้อใดเป็นแบบรูปของจำนวนที่ลดลงด้วย การคูณด้วยจำนวนแตกต่างจากข้ออื่น ก. 18 360 7,200 144,000 ข. 22 440 8,800 176,000 ค. 35 525 7,875 118,1125 ง. 43 860 17,200 344,000 8. แบบรูปในข้อใดเป็นแบบรูปของจำนวนที่เพิ่มขึ้นด้วย การคูณด้วย 12 ก. 25 325 4,225 54,925 ข. 42 504 6,048 72,576 ค. 30 420 5,880 82,320 ง. 27 405 6,075 91,125 9. ต้นไม้ในป่าแห่งหนึ่งมีจำนวนประมาณ 84,000 ต้น เจ้าหน้าที่กรมป่าไม้คำนวณจำนวนต้นไม้โดยประมาณ ทุก ๆ ปี พบว่าจำนวนต้นไม้ลดลงเป็น 5 เท่าของปี ก่อนหน้าเสมอ เมื่อเวลาผ่านไปอีก 4 ปี ป่าแห่งนั้นจะมี ต้นไม้ประมาณเท่าไร ก. ประมาณ 2,500 ต้น ข. ประมาณ 2,000 ต้น ค. ประมาณ 850 ต้น ง. ประมาณ 672 ต้น 10. บริษัทแห่งหนึ่งทำกำไรในปีแรกได้ 20 ล้านบาท และในปี ถัดมา เขาทำกำไรเพิ่มขึ้นเป็น 3 เท่าของปีก่อนหน้า ในปี ที่ 5 จะมีกำไรเท่าไร ก. 1,620 ล้านบาท ข. 1,820 ล้านบาท ค. 2,000 ล้านบาท ง. 2,250 ล้านบาท
337 หน่วยการเรียนรู้ที่ 5 แบบรูปของจำนวน การประเมินชิ้นงาน/ภาระงาน (รวบยอด) (แผนฯ ที่ 2) แบบประเมินผลงานสมุดเล่มเล็กรวมแบบรูปของจำนวนที่เกิดจากการคูณและ การหารด้วยจำนวนเดียวกัน ลำดับที่ รายการประเมิน ระดับคุณภาพ 3 (ดี) 2 (พอใช้) 1 (ปรับปรุง) 1 รูปเล่ม/การสร้างผลงาน 2 ความถูกต้องของเนื้อหา 3 ความคิดสร้างสรรค์ 4 กำหนดเวลาส่งงาน รวม ลงชื่อ...................................................ผู้ประเมิน (นายภูวไนย ชัยพลทอง) ............./.................../..............
338 หน่วยการเรียนรู้ที่ 5 แบบรูปของจำนวน เกณฑ์การประเมินผลงานสมุดเล่มเล็กรวมแบบรูปของจำนวนที่เกิดจากการคูณและ การหารด้วยจำนวนเดียวกัน (แผนฯ ที่ 2) รายการประเมิน คำอธิบายระดับคุณภาพ/ระดับคะแนน ดี (3) พอใช้ (2) ปรับปรุง (1) 1. รูปเล่ม/การสร้าง ผลงาน ตกแต่งผลงานได้สวยงาม มีความคิดสร้างสรรค์ดี มาก ทำงานสะอาดและ เรียบร้อยดีมาก ตกแต่งผลงานได้สวยงาม มีความคิดสร้างสรรค์ดี ทำงานสะอาดและ เรียบร้อยดี ตกแต่งผลงานได้สวยงาม มีความคิดสร้างสรรค์ ทำงานสะอาดและ เรียบร้อยน้อย 2. ความถูกต้องของ เนื้อหา เนื้อหาสาระของผลงาน ถูกต้องครบถ้วน เนื้อหาสาระของผลงาน ถูกต้องเป็นส่วนใหญ่ เนื้อหาสาระของผลงาน ถูกต้องเป็นบางประเด็น 3. ความคิดสร้างสรรค์ ผลงานแสดงออกถึง ความคิดสร้างสรรค์ แปลกใหม่และเป็นระบบ ผลงานมีแนวคิด แปลกใหม่แต่ยังไม่เป็น ระบบ ผลงานมีความน่าสนใจ แต่ยังไม่มีแนวคิดแปลก ใหม่ 4. กำหนดเวลาส่งงาน ส่งชิ้นงานภายในเวลาที่ กำหนด ส่งชิ้นงานช้ากว่ากำหนด 1-2 วัน ส่งชิ้นงานช้ากว่ากำหนด เกิน 3 วันขึ้นไป เกณฑ์การตัดสินคุณภาพ ช่วงคะแนน ระดับคุณภาพ 11-12 ดีมาก 9-10 ดี 6-8 พอใช้ ต่ำกว่า 6 ปรับปรุง
339 หน่วยการเรียนรู้ที่ 5 แบบรูปของจำนวน แบบสังเกตพฤติกรรมการทำงานรายบุคคล แบบประเมินการนำเสนอผลงาน คำชี้แจง : ให้ผู้สอนสังเกตพฤติกรรมของนักเรียนในระหว่างเรียนและนอกเวลาเรียน แล้วขีด ✓ลงในช่องที่ ตรงกับระดับคะแนน ลำดับที่ รายการประเมิน ระดับคะแนน 3 2 1 1 เนื้อหาละเอียดชัดเจน 2 ความถูกต้องของเนื้อหา 3 ภาษาที่ใช้เข้าใจง่าย 4 ประโยชน์ที่ได้จากการนำเสนอ 5 วิธีการนำเสนอผลงาน รวม ลงชื่อ...................................................ผู้ประเมิน (นายภูวไนย ชัยพลทอง) ............./.................../.............. เกณฑ์การให้คะแนน ผลงานหรือพฤติกรรมสอดคล้องกับรายการประเมินสมบูรณ์ชัดเจน ให้ 3 คะแนน ผลงานหรือพฤติกรรมสอดคล้องกับรายการประเมินเป็นส่วนใหญ่ ให้ 2 คะแนน ผลงานหรือพฤติกรรมสอดคล้องกับรายการประเมินบางส่วน ให้ 1 คะแนน เกณฑ์การตัดสินคุณภาพ ช่วงคะแนน ระดับคุณภาพ 14-15 ดีมาก 11-13 ดี 8-10 พอใช้ ต่ำกว่า 8 ปรับปรุง
340 หน่วยการเรียนรู้ที่ 5 แบบรูปของจำนวน คำชี้แจง : ให้ผู้สอนสังเกตพฤติกรรมของนักเรียนในระหว่างเรียนและนอกเวลาเรียน แล้วขีด ✓ลงในช่องที่ ตรงกับระดับคะแนน ลำดับที่ รายการประเมิน ระดับคะแนน 3 2 1 1 การแสดงความคิดเห็น 2 การยอมรับฟังความคิดเห็นของผู้อื่น 3 การทำงานตามหน้าที่ที่ได้รับมอบหมาย 4 ความมีน้ำใจ 5 การตรงต่อเวลา รวม ลงชื่อ...................................................ผู้ประเมิน (นายภูวไนย ชัยพลทอง) ............./.................../.............. เกณฑ์การให้คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมอย่างสม่ำเสมอ ให้ 3 คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมบ่อยครั้ง ให้ 2 คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมบางครั้ง ให้ 1 คะแนน เกณฑ์การตัดสินคุณภาพ ช่วงคะแนน ระดับคุณภาพ 14-15 ดีมาก 11-13 ดี 8-10 พอใช้ ต่ำกว่า 8 ปรับปรุง
341 หน่วยการเรียนรู้ที่ 5 แบบรูปของจำนวน แบบสังเกตพฤติกรรมการทำงานกลุ่ม คำชี้แจง : ให้ผู้สอนสังเกตพฤติกรรมของนักเรียนในระหว่างเรียนและนอกเวลาเรียน แล้วขีด ✓ลงในช่องที่ ตรงกับระดับคะแนน ลำดับที่ ชื่อ–สกุล ของนักเรียน การแสดง ความคิดเห็น การยอมรับ ฟังคนอื่น การทำงาน ตามที่ได้รับ มอบหมาย ความมีน้ำใจ การมี ส่วนร่วมใน การปรับปรุง ผลงานกลุ่ม รวม 15 คะแนน 3 2 1 3 2 1 3 2 1 3 2 1 3 2 1 ลงชื่อ...................................................ผู้ประเมิน (นายภูวไนย ชัยพลทอง) ............./.................../.............. เกณฑ์การให้คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมอย่างสม่ำเสมอ ให้ 3 คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมบ่อยครั้ง ให้ 2 คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมบางครั้ง ให้ 1 คะแนน เกณฑ์การตัดสินคุณภาพ ช่วงคะแนน ระดับคุณภาพ 14-15 ดีมาก 11-13 ดี 8-10 พอใช้ ต่ำกว่า 8 ปรับปรุง
342 หน่วยการเรียนรู้ที่ 5 แบบรูปของจำนวน แบบประเมินคุณลักษณะอันพึงประสงค์ คำชี้แจง : ให้ผู้สอนสังเกตพฤติกรรมของนักเรียนในระหว่างเรียนและนอกเวลาเรียน แล้วขีด ✓ลงในช่องที่ ตรงกับระดับคะแนน คุณลักษณะ อันพึงประสงค์ด้าน รายการประเมิน ระดับคะแนน 3 2 1 1. รักชาติ ศาสน์ กษัตริย์ 1.1 ยืนตรงเคารพธงชาติ และร้องเพลงชาติได้ 1.2 เข้าร่วมกิจกรรมที่สร้างความสามัคคี ปรองดอง และเป็นประโยชน์ต่อ โรงเรียน 1.3 เข้าร่วมกิจกรรมทางศาสนาที่ตนนับถือ ปฏิบัติตามหลักศาสนา 1.4 เข้าร่วมกิจกรรมที่เกี่ยวกับสถาบันพระมหากษัตริย์ตามที่โรงเรียนจัดขึ้น 2. ซื่อสัตย์ สุจริต 2.1 ให้ข้อมูลที่ถูกต้อง และเป็นจริง 2.2 ปฏิบัติในสิ่งที่ถูกต้อง 3. มีวินัย รับผิดชอบ 3.1 ปฏิบัติตามข้อตกลง กฎเกณฑ์ ระเบียบ ข้อบังคับของครอบครัว มีความตรงต่อเวลาในการปฏิบัติกิจกรรมต่าง ๆ ในชีวิตประจำวัน 4. ใฝ่เรียนรู้ 4.1 รู้จักใช้เวลาว่างให้เป็นประโยชน์ และนำไปปฏิบัติได้ 4.2 รู้จักจัดสรรเวลาให้เหมาะสม 4.3 เชื่อฟังคำสั่งสอนของบิดา-มารดา โดยไม่โต้แย้ง 4.4 ตั้งใจเรียน 5. อยู่อย่างพอเพียง 5.1 ใช้ทรัพย์สินและสิ่งของของโรงเรียนอย่างประหยัด 5.2 ใช้อุปกรณ์การเรียนอย่างประหยัดและรู้คุณค่า 5.3 ใช้จ่ายอย่างประหยัดและมีการเก็บออมเงิน 6. มุ่งมั่นในการทำงาน 6.1 มีความตั้งใจและพยายามในการทำงานที่ได้รับมอบหมาย 6.2 มีความอดทนและไม่ท้อแท้ต่ออุปสรรคเพื่อให้งานสำเร็จ 7. รักความเป็นไทย 7.1 มีจิตสำนึกในการอนุรักษ์วัฒนธรรมและภูมิปัญญาไทย 7.2 เห็นคุณค่าและปฏิบัติตนตามวัฒนธรรมไทย 8. มีจิตสาธารณะ 8.1 รู้จักช่วยพ่อแม่ ผู้ปกครอง และครูทำงาน 8.2 รู้จักการดูแลรักษาทรัพย์สมบัติและสิ่งแวดล้อมของห้องเรียนและโรงเรียน ลงชื่อ...................................................ผู้ประเมิน (นายภูวไนย ชัยพลทอง) ............./.................../............. เกณฑ์การตัดสินคุณภาพ ช่วงคะแนน ระดับคุณภาพ 51-60 ดีมาก 41-50 ดี 30-40 พอใช้ ต่ำกว่า 30 ปรับปรุง เกณฑ์การให้คะแนน พฤติกรรมที่ปฏิบัติชัดเจนและสม่ำเสมอ ให้ 3 คะแนน พฤติกรรมที่ปฏิบัติชัดเจนและบ่อยครั้ง ให้ 2 คะแนน พฤติกรรมที่ปฏิบัติบางครั้ง ให้ 1 คะแนน
343 หน่วยการเรียนรู้ที่ 5 แบบรูปของจำนวน แผนฯ ที่ 1 แบบรูปของจำนวนที่เกิดจากการคูณด้วยจำนวนเดียวกัน แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 1 แบบรูปของจำนวนที่เกิดจากการคูณด้วยจำนวนเดียวกัน เวลา 3 ชั่วโมง 1. มาตรฐานการเรียนรู้/ตัวชี้วัด ค 1.2 (มีการจัดการเรียนการสอนเพื่อเป็นพื้นฐาน แต่ไม่วัดผล) 2. จุดประสงค์การเรียนรู้ 1) เข้าใจหลักการหาจำนวนในแบบรูปของจำนวนที่เกิดจากการคูณด้วยจำนวนเดียวกันได้ (K) 2) หาจำนวนที่หายไปหรือจำนวนที่อยู่ถัดไปของแบบรูปของจำนวนที่เกิดจากการคูณด้วยจำนวนเดียวกันได้(P) 3) รับผิดชอบต่อหน้าที่ที่ได้รับมอบหมาย (A) 3. สาระการเรียนรู้ สาระการเรียนรู้แกนกลาง สาระการเรียนรู้ท้องถิ่น แบบรูปของจำนวนที่เกิดจากการคูณด้วยจำนวน เดียวกัน พิจารณาตามหลักสูตรของสถานศึกษา 4. สาระสำคัญ/ความคิดรวบยอด แบบรูปของจำนวนที่มีความสัมพันธ์แบบเพิ่มขึ้นหรือลดลงที่เกิดจากการคูณด้วยจำนวนเดียวกันเป็นชุดของ จำนวนที่มีความสัมพันธ์กัน สามารถบอกจำนวนต่อไปหรือจำนวนที่หายไปได้ 5. สมรรถนะสำคัญของผู้เรียนและคุณลักษณะอันพึงประสงค์ สมรรถนะสำคัญของผู้เรียน คุณลักษณะอันพึงประสงค์ 1. ความสามารถในการสื่อสาร 2. ความสามารถในการคิดวิเคราะห์ 1) ทักษะการเชื่อมโยง 2) ทักษะการหาแบบแผน 3. ความสามารถในการใช้ทักษะชีวิต 1. มีวินัย 2. ใฝ่เรียนรู้ 3. มุ่งมั่นในการทำงาน
344 หน่วยการเรียนรู้ที่ 5 แบบรูปของจำนวน แผนฯ ที่ 1 แบบรูปของจำนวนที่เกิดจากการคูณด้วยจำนวนเดียวกัน 6. กิจกรรมการเรียนรู้ แนวคิด/รูปแบบการสอน/วิธีการสอน/เทคนิค : การเรียนรู้โดยใช้กิจกรรมเป็นฐาน (Activity-Based Learning) ชั่วโมงที่ 1 นักเรียนทำแบบทดสอบก่อนเรียน หน่วยการเรียนรู้ที่ 5 แบบรูปของจำนวน ขั้นนำ ขั้นที่ 1 การกระตุ้นและให้ประสบการณ์ 1. ครูกล่าวทักทายนักเรียน จากนั้นให้นักเรียนทบทวนความรู้เรื่อง การคูณด้วยการให้นักเรียนทำกิจกรรม มีขั้นตอนดังต่อไปนี้ - ครูให้แจกกระดาษ A4 และวงล้อจำนวนให้นักเรียนคนละ 1 ใบ (วงล้อจำนวนดังภาพ) - ให้นักเรียนเขียนตัวเลข 1 ถึง 10 ลงในวงล้อ โดยไม่เรียงกัน - ครูให้นักเรียนวางวงกลมในกระดาษ A4 ที่แจกให้ จากนั้นเติมจำนวน 2 ในวงกลมวงใน และให้นักเรียน เขียนสูตรคูณแม่ 2 โดยครูแสดงตัวอย่างบนกระดาน ดังนี้ 6 9 4 1 8 10 5 3 7 2 2 18 8 2 12 4 14 6 10 20 16
345 หน่วยการเรียนรู้ที่ 5 แบบรูปของจำนวน แผนฯ ที่ 1 แบบรูปของจำนวนที่เกิดจากการคูณด้วยจำนวนเดียวกัน - ครูให้เวลานักเรียนประมาณ 3 นาทีให้เขียนผลคูณให้เรียบร้อย จากนั้นให้นักเรียนสลับกันตรวจกับเพื่อน ข้าง ๆ และครูทดสอบนักเรียนด้วยการถามสูตรคูณนักเรียนประมาณ 2-3 ข้อ เช่น 2 × 9, 2 × 7 เป็นต้น - ครูทำกิจกรรมเช่นเดิม โดยเปลี่ยนสูตรคูณเป็นแม่อื่น ๆ เพิ่มเติมอีก 3 สูตรคูณ (ครูอาจให้นักเรียนทำ กิจกรรม โดยใช้แม่สูตรคูณที่นักเรียนในชั้นเรียนมักตอบผิดหรือไม่แม่นยำ) 2. ครูเลือกผลคูณที่ต่อกัน 5 จำนวน จากกิจกรรมขั้นที่ 1 มาเขียนบนกระดาน เช่น สูตรคูณแม่ 9 ครูเขียน ผลคูณบนกระดาน ดังนี้ 9 18 27 36 45 3. ครูให้นักเรียนสังเกตจำนวนที่ครูเขียนบนกระดาน จากนั้นถามนักเรียนว่า จำนวนที่อยู่ถัดจาก 45 คือ จำนวนใด โดยครูอาจตั้งคำถามกระตุ้นความคิดนักเรียน ดังนี้ - จำนวนที่ครูเขียนบนกระดานเป็นจำนวนที่เรียงลำดับเป็นลักษณะอย่างไร (แนวตอบ เรียงจากน้อยไปมาก) - 18 มีค่ามากกว่า 9 อยู่เท่าไร (แนวตอบ 18 – 9 อยู่ 9) - 27 มีค่ามากกว่า 18 อยู่เท่าไร (แนวตอบ 27 – 18 อยู่ 9) - 36 มีค่ามากกว่า 27 อยู่เท่าไร (แนวตอบ 36 – 27 อยู่ 9) - 45 มีค่ามากกว่า 36 อยู่เท่าไร (แนวตอบ 45 – 36 อยู่ 9) 4. ครูให้นักเรียนร่วมกันอภิปรายให้ได้ว่า จำนวนแต่ละจำนวนมีค่าเพิ่มขึ้นครั้งละ 9 พร้อมทั้งเขียนลูกศรแสดง ทิศทางการเพิ่มของจำนวนบนกระดาน 9 18 27 36 45 + 9 + 9 + 9 + 9 + 9 5. ให้นักเรียนช่วยกันหาจำนวนที่อยู่ถัดจาก 45 (แนวตอบ 45 + 9 = 54) และครูบอกนักเรียนว่า ตัวอย่าง ข้างต้นเป็นแบบรูปของจำนวนที่เพิ่มขึ้นครั้งละ 9 6. ครูเขียนจำนวนบนกระดานเพิ่มเติม ดังนี้ 9 27 81 243 729 ขั้นสอน ขั้นที่ 2 การให้ความรู้และลงมือปฏิบัติ 1. จำนวนที่อยู่ถัดจาก 729 คือจำนวนใด โดยครูอาจตั้งคำถามกระตุ้นความคิดนักเรียน ดังนี้ - จำนวนที่ครูเขียนบนกระดานเป็นจำนวนที่เรียงลำดับเป็นลักษณะอย่างไร (แนวตอบ เรียงจากน้อยไปมาก และเป็นแบบรูปของจำนวนที่เพิ่มขึ้น) - 9 เกิดจากผลคูณของจำนวนใด (แนวตอบ 9 × 1 หรือ 3 × 3) - 27 เกิดจากผลคูณของจำนวนใด (แนวตอบ 27 × 1 หรือ 9 × 3)
346 หน่วยการเรียนรู้ที่ 5 แบบรูปของจำนวน แผนฯ ที่ 1 แบบรูปของจำนวนที่เกิดจากการคูณด้วยจำนวนเดียวกัน - 81 เกิดจากผลคูณของจำนวนใด (แนวตอบ 81 × 1 หรือ 9 × 9 หรือ 27 × 3) - 243 เกิดจากผลคูณของจำนวนใด (243 × 1 หรือ 27 × 9 หรือ 81 × 3) - 729 เกิดจากผลคูณของจำนวนใด (729 × 1 หรือ 27 × 27 หรือ 81 × 9 หรือ 243 × 3) 2. ครูให้นักเรียนสังเกตว่า จำนวนทุกจำนวนเกิดจากการคูณด้วย 3 พร้อมทั้งให้นักเรียนออกมาวงกลมโจทย์ การคูณที่จำนวนหนึ่งเป็นจำนวนที่อยู่ข้างหน้ากับสาม และเขียนลูกศรแสดงการคูณดังภาพ 9 27 81 243 729 9 × 3 27 × 3 81 × 3 243 × 3 729 × 3 3. ให้นักเรียนช่วยกันหาจำนวนที่อยู่ถัดจาก 729 (แนวตอบ 729 × 3 = 2,187) และครูบอกนักเรียนว่า ตัวอย่างข้างต้นเป็นแบบรูปของจำนวนที่เพิ่มขึ้นโดยการคูณด้วย 3 4. ครูขอตัวแทนนักเรียนให้เริ่มจำนวน 1 จำนวน จากนั้นให้นักเรียนคนอื่นบอกจำนวนที่เป็นพหุคูณของ จำนวนแรกที่เพื่อนบอกเป็นจำนวนที่ 2 และครูเขียนจำนวนอีก 3 จำนวนให้เป็นแบบรูปของจำนวนที่ เพิ่มขึ้นโดยการคูณ พร้อมทั้งให้นักเรียนหาจำนวนถัดไป โดยครูดำเนินการสอนตามขั้นตอนที่ 1 ถึง 3 ชั่วโมงที่ 2 5. ครูให้นักเรียนทำกิจกรรมร่วมกัน โดยครูวางแผ่นจำนวน 1 – 300 ลงกลางห้อง จากนั้นให้นักเรียนนั่งเป็น วงกลมล้อมรอบแผ่นจำนวน 6. ครูแจกกระดาษแข็งที่ตัดเป็นรูปวงแหวนให้นักเรียนคนละ 1 รูป จากนั้นให้นักเรียนร่วมกันเสนอจำนวน 2-10 มาครั้งละ 1 จำนวน ตัวอย่างวงแหวนดังภาพ
347 หน่วยการเรียนรู้ที่ 5 แบบรูปของจำนวน แผนฯ ที่ 1 แบบรูปของจำนวนที่เกิดจากการคูณด้วยจำนวนเดียวกัน 7. ครูเริ่มวางวงแหวนลงบนจำนวนตัวแรก เป็น 2 จากนั้นให้นักเรียนหาจำนวนที่อยู่ถัดไปและวางวงแหวน ลงในกระดาษครั้งละ 1 คน เพื่อให้เป็นแบบรูปของจำนวนที่เพิ่มขึ้นด้วยการคูณด้วยจำนวนที่นักเรียน ร่วมกันเสนอในขั้นที่ 2 ตัวอย่างเช่น จำนวนที่นักเรียนเสนอ คือ แม่ 2 นักเรียนจะต้องวางวงแหวนใน แผ่นจำนวน ดังนี้
348 หน่วยการเรียนรู้ที่ 5 แบบรูปของจำนวน แผนฯ ที่ 1 แบบรูปของจำนวนที่เกิดจากการคูณด้วยจำนวนเดียวกัน 8. ครูทำกิจกรรมเช่นนี้เพิ่มเติมอีก ดังต่อไปนี้ - แบบรูปของจำนวนที่เกิดจากการคูณด้วย 4 - แบบรูปของจำนวนที่เกิดจากการคูณด้วย 5 - แบบรูปของจำนวนที่เกิดจากการคูณด้วย 6 - แบบรูปของจำนวนที่เกิดจากการคูณด้วย 7 9. ครูให้นักเรียนร่วมกันอภิปรายถึงแบบรูปของจำนวนที่เกิดจากการคูณต่างๆ ที่ได้ทำกิจกรรม โดยครู เขียนจำนวนต่างๆ บนกระดาน และให้นักเรียนออกมาเขียนจำนวนที่อยู่ถัดไปเพิ่มเติมอีก 2-3 จำนวน พร้อมทั้งให้เพื่อน ๆ ในชั้นเรียนร่วมกันตรวจสอบความถูกต้อง 10. ครูให้นักเรียนศึกษาความรู้เรื่อง แบบรูปของจำนวนที่เกิดจากการคูณด้วยจำนวนเดียวกัน จากหนังสือเรียน คณิตศาสตร์ ป.4 เล่ม 1 หน้า 113
349 หน่วยการเรียนรู้ที่ 5 แบบรูปของจำนวน แผนฯ ที่ 1 แบบรูปของจำนวนที่เกิดจากการคูณด้วยจำนวนเดียวกัน 11. ครูให้นักเรียนทำใบงานที่ 5.1 เรื่อง แบบรูปของจำนวนที่เกิดจากการคูณด้วยจำนวนเดียวกัน หาก นักเรียนสามารถทำเสร็จภายในชั่วโมง ครูให้นักเรียนร่วมกันเฉลยใบงาน โดยครูขอตัวแทนนักเรียนออกมา เขียนคำตอบหน้าชั้นเรียน ถ้าทำไม่เสร็จให้กลับไปทำเป็นการบ้าน แล้วนำมาส่งครูในการเรียนครั้งต่อไป ชั่วโมงที่ 3 12. ครูให้นักเรียนทำกิจกรรมกลุ่ม 2-3 คน จากนั้นครูแจกแผ่นตารางและกระดาษรูปสี่เหลี่ยม 5 × 5 ให้ นักเรียน กลุ่มละ 2-3 ชุด และครูกำหนดจำนวนเริ่มต้นให้นักเรียนแต่ละกลุ่ม กลุ่มละ 4 จำนวน/กิจกรรม 1 ชุด 13. ครูอธิบายให้นักเรียนฟังว่า ให้นักเรียนร่วมกันวิเคราะห์ว่า จากจำนวนที่ครูกำหนดให้ในตำแหน่งต่าง ๆ นั้น เป็นแบบรูปของจำนวนที่เกิดขึ้นจากการคูณด้วยจำนวนใด และช่วยกันคำนวณหาจำนวนอื่น ๆ ในแบบรูป ให้สมบูรณ์และเขียนลงในจำนวนต่างๆ ลงในกระดาษรูปสี่เหลี่ยม ดังตัวอย่างต่อไปนี้ แบบรูปของจำนวนที่เกิดจากการคูณด้วย 2 12 24 48 96 192 384 768 1,536 3,072 6,144 12,288 24,576 14. ครูให้นักเรียนรวมกลุ่มกัน 2 กลุ่ม จากนั้นช่วยกันตรวจสอบความถูกต้องของแบบรูปที่เพื่อนสร้างขึ้น หาก พบว่ามีจำนวนใดไม่ถูกต้องให้ช่วยกันแก้ไขให้ถูกต้อง ขั้นที่ 3 ผลสะท้อนกลับ 1. ครูสุ่มตัวแทนนักเรียนแต่ละกลุ่มออกมานำเสนอผลงานหน้าชั้นเรียน และครูกับนักเรียนในชั้นเรียนช่วยกัน ตรวจสอบความถูกต้อง โดยครูอาจเน้นที่จำนวนที่มากกว่า 2 หลักขึ้นไป ด้วยการสุ่มให้นักเรียนออกมา เขียนแสดงวิธีการคูณตามแนวตั้งหน้าชั้นเรียน 2. ครูและนักเรียนร่วมกันอภิปรายวิธีการทำงานกลุ่ม ว่าแต่ละกลุ่มเจอปัญหาใดบ้าง และมีวิธีแก้ปัญหา อย่างไร โดยครูเป็นผู้แนะนำและให้ผลสะท้อนกลับการทำงานของนักเรียนแต่ละกลุ่ม เพื่อให้นักเรียนได้ ฝึกฝนทักษะการทำงานเป็นทีม 3. ครูให้นักเรียนนำผลงานของตนเองไปติดไว้ที่บอร์ดในชั้นเรียนเพื่อให้เป็นแหล่งเรียนรู้เพิ่มเติม ขั้นสรุป 1. ครูให้นักเรียนร่วมกันอภิปรายเพื่อสรุปลักษณะของแบบรูปของจำนวนที่เพิ่มขึ้นด้วยการคูณ 2. ครูตั้งสถานการณ์ให้นักเรียนฟัง ดังนี้ ชาวนาคนหนึ่ง ในปีแรกเขาปลูกพืชบนพื้นที่ 20 งาน และในปีถัดมา เขาจะมีพื้นที่เพิ่มขึ้นเป็น 2 เท่าของปี ก่อนหน้า ถ้าต้องการทราบว่า ปีที่ 6 เขาจะมีพื้นที่เท่าไรจะมีวิธีคิดอย่างไร
350 หน่วยการเรียนรู้ที่ 5 แบบรูปของจำนวน แผนฯ ที่ 1 แบบรูปของจำนวนที่เกิดจากการคูณด้วยจำนวนเดียวกัน 3. ครูให้เวลานักเรียนแต่ละคนวิเคราะห์ปัญหา พร้อมทั้งหาคำตอบ ขั้นที่ 4 การประเมินผล 1. ครูและนักเรียนร่วมกันอภิปรายเพื่อหาคำตอบ ดังนี้ ปีที่ 1 ปีที่ 2 ปีที่ 3 ปีที่ 4 ปีที่ 5 ปีที่ 6 20 20 × 2 = 40 40 × 2 = 80 80 × 2 = 160 160 × 2 = 320 320 × 2 = 640 2. นอกจากนี้ครูประเมินผลนักเรียนจากการการทำใบงานและการตอบคำถามของนักเรียนในการทำกิจกรรม ต่าง ๆ เพิ่มเติม 7. การวัดและประเมินผล รายการวัด วิธีการ เครื่องมือ เกณฑ์การประเมิน ประเมินระหว่างการจัด กิจกรรมการเรียนรู้ 1) บอกความสัมพันธ์ และหาจำนวน ถัดไปหรือจำนวน ที่หายไปของ แบบรูปของ จำนวนที่เกิดจาก การคูณด้วย จำนวนเดียวกัน - ตรวจใบงานที่ 5.1 - ใบงานที่ 5.1 ร้อยละ 60 ผ่านเกณฑ์ 2) พฤติกรรม การทำงาน รายบุคคล - สังเกตพฤติกรรม การทำงานรายบุคคล - แบบสังเกตพฤติกรรม การทำงานรายบุคคล ระดับคุณภาพ 2 ผ่านเกณฑ์ 3) พฤติกรรม การทำงานกลุ่ม - สังเกตพฤติกรรม การทำงานกลุ่ม - แบบสังเกตพฤติกรรม การทำงานกลุ่ม ระดับคุณภาพ 2 ผ่านเกณฑ์ 4) คุณลักษณะ อันพึงประสงค์ - สังเกตความมีวินัย ใฝ่เรียนรู้ และมุ่งมั่น ในการทำงาน - แบบประเมิน คุณลักษณะ อันพึงประสงค์ ระดับคุณภาพ 2 ผ่านเกณฑ์
351 หน่วยการเรียนรู้ที่ 5 แบบรูปของจำนวน แผนฯ ที่ 1 แบบรูปของจำนวนที่เกิดจากการคูณด้วยจำนวนเดียวกัน 8. สื่อ/แหล่งการเรียนรู้ 8.1 สื่อการเรียนรู้ 1) หนังสือเรียน คณิตศาสตร์ ป.4 เล่ม 2 หน่วยการเรียนรู้ที่ 5 แบบรูปของจำนวน 2) ใบงานที่ 5.1 เรื่อง แบบรูปของจำนวนที่เกิดจากการคูณด้วยจำนวนเดียวกัน 3) กระดาษรูปวงล้อ 4) แผ่นจำนวน 1-300 5) กระดาษแข็งรูปวงแหวน 6) แผ่นตารางและกระดาษรูปสี่เหลี่ยม 5×5 8.2 แหล่งการเรียนรู้ - ห้องเรียน
352 หน่วยการเรียนรู้ที่ 5 แบบรูปของจำนวน แผนฯ ที่ 1 แบบรูปของจำนวนที่เกิดจากการคูณด้วยจำนวนเดียวกัน ใบงานที่ 5.1 เรื่อง แบบรูปของจำนวนที่เกิดจากการคูณด้วยจำนวนเดียวกัน คำชี้แจง : เติมจำนวนที่หายไปในแบบรูปให้สมบูรณ์ และบอกว่าแบบรูปเกิดจากการคูณด้วยจำนวนใด 1. 20 40 80 160 320 ................. จำนวนที่หายไปคือ .............. แบบรูปเกิดจากการคูณด้วย ................. 2. 17 68 ..................... 1,088 4,352 17,408 จำนวนที่หายไปคือ .............. แบบรูปเกิดจากการคูณด้วย ................. 3. 35 259 1,813 12,691 88,838 621,859 จำนวนที่หายไปคือ .............. แบบรูปเกิดจากการคูณด้วย ................. 4. 10 30 90 270 .............. 2,430 จำนวนที่หายไปคือ .............. แบบรูปเกิดจากการคูณด้วย ................. 5. 12 ............ 300 1500 7,500 37,500 จำนวนที่หายไปคือ .............. แบบรูปเกิดจากการคูณด้วย ................. 6. 25 150 ............. 5,400 32,400 194,400 จำนวนที่หายไปคือ .............. แบบรูปเกิดจากการคูณด้วย ................. 7. 15 135 1,215 ............ 98,415 885,735 จำนวนที่หายไปคือ .............. แบบรูปเกิดจากการคูณด้วย .................
353 หน่วยการเรียนรู้ที่ 5 แบบรูปของจำนวน แผนฯ ที่ 1 แบบรูปของจำนวนที่เกิดจากการคูณด้วยจำนวนเดียวกัน ใบงานที่ 5.1 เฉลย เรื่อง แบบรูปของจำนวนที่เกิดจากการคูณด้วยจำนวนเดียวกัน คำชี้แจง : เติมจำนวนที่หายไปในแบบรูปให้สมบูรณ์ และบอกว่าแบบรูปเกิดจากการคูณด้วยจำนวนใด 1. 20 40 80 160 320 ................. จำนวนที่หายไปคือ 640 แบบรูปเกิดจากการคูณด้วย 2 2. 17 68 ..................... 1,088 4,352 17,408 จำนวนที่หายไปคือ 272 แบบรูปเกิดจากการคูณด้วย 4 3. 35 245 1,715 .............. 84,035 588,245 จำนวนที่หายไปคือ 12,005 แบบรูปเกิดจากการคูณด้วย 7 4. 10 30 90 270 .............. 2,430 จำนวนที่หายไปคือ 810 แบบรูปเกิดจากการคูณด้วย 3 5. 12 ............ 300 1500 7,500 37,500 จำนวนที่หายไปคือ 60 แบบรูปเกิดจากการคูณด้วย 5 6. 25 150 ............. 5,400 32,400 194,400 จำนวนที่หายไปคือ 900 แบบรูปเกิดจากการคูณด้วย 6 7. 15 135 1,215 ............ 98,415 885,735 จำนวนที่หายไปคือ 10,935 แบบรูปเกิดจากการคูณด้วย 9
354 หน่วยการเรียนรู้ที่ 5 แบบรูปของจำนวน แผนฯ ที่ 1 แบบรูปของจำนวนที่เกิดจากการคูณด้วยจำนวนเดียวกัน 9. ความเห็นของผู้บริหารสถานศึกษาหรือผู้ที่ได้รับมอบหมาย ข้อเสนอแนะ ลงชื่อ ................................. (นายนพพร ชามา) ตำแหน่ง รักษาการในตำแหน่ง ผอ. โรงเรียนบ้านโนนจั่นห้วยแสงพรสวรรค์ 10. บันทึกผลหลังการสอน ด้านความรู้ ด้านสมรรถนะสำคัญของผู้เรียน ด้านคุณลักษณะอันพึงประสงค์ ด้านความสามารถทางภูมิศาสตร์ ด้านอื่น ๆ (พฤติกรรมเด่น หรือพฤติกรรมที่มีปัญหาของนักเรียนเป็นรายบุคคล (ถ้ามี)) ปัญหา/อุปสรรค แนวทางการแก้ไข
355 หน่วยการเรียนรู้ที่ 5 แบบรูปของจำนวน แผนฯ ที่ 2 แบบรูปของจำนวนที่เกิดจากการหารด้วยจำนวนเดียวกัน แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 2 แบบรูปของจำนวนที่เกิดจากการหารจำนวนเดียวกัน เวลา 3 ชั่วโมง 1. มาตรฐาน/ตัวชี้วัด 1.1 ตัวชี้วัด ค 1.2 (มีการจัดการเรียนการสอนเพื่อเป็นพื้นฐาน แต่ไม่วัดผล) 2. จุดประสงค์การเรียนรู้ 1) เข้าใจหลักการหาจำนวนในแบบรูปของจำนวนที่เกิดจากการหารด้วยจำนวนเดียวกันได้ (K) 2) หาจำนวนที่หายไปหรือจำนวนที่อยู่ถัดไปของแบบรูปของจำนวนที่เกิดจากการหารด้วยจำนวนเดียวกันได้(P) 3) รับผิดชอบต่อหน้าที่ที่ได้รับมอบหมาย (A) 3. สาระการเรียนรู้ สาระการเรียนรู้แกนกลาง สาระการเรียนรู้ท้องถิ่น แบบรูปของจำนวนที่เกิดจากการหารด้วยจำนวน เดียวกัน พิจารณาตามหลักสูตรของสถานศึกษา 4. สาระสำคัญ/ความคิดรวบยอด แบบรูปของจำนวนที่มีความสัมพันธ์แบบลดลงที่เกิดจากการหารด้วยจำนวนเดียวกันเป็นชุดของจำนวนที่มี ความสัมพันธ์กัน สามารถบอกจำนวนต่อไปหรือจำนวนที่หายไปได้ 5. สมรรถนะสำคัญของผู้เรียนและคุณลักษณะอันพึงประสงค์ สมรรถนะสำคัญของผู้เรียน คุณลักษณะอันพึงประสงค์ 1. ความสามารถในการสื่อสาร 2. ความสามารถในการคิดวิเคราะห์ 1) ทักษะการเชื่อมโยง 2) ทักษะการหาแบบแผน 3. ความสามารถในการใช้ทักษะชีวิต 1. มีวินัย 2. ใฝ่เรียนรู้ 3. มุ่งมั่นในการทำงาน
356 หน่วยการเรียนรู้ที่ 5 แบบรูปของจำนวน แผนฯ ที่ 2 แบบรูปของจำนวนที่เกิดจากการหารด้วยจำนวนเดียวกัน 6. กิจกรรมการเรียนรู้ แนวคิด/รูปแบบการสอน/วิธีการสอน/เทคนิค : แบบอุปนัย ชั่วโมงที่ 1 ขั้นนำ ขั้นที่ 1 เตรียม 1. ครูกล่าวทักทายนักเรียน จากนั้นให้นักเรียนทบทวนความรู้เรื่องการหารโดยการให้นักเรียนเล่นเกม โดยครูเขียนตารางบนกระดานดังภาพ 2. ครูสุ่มตัวแทนนักเรียนให้ออกมาจับฉลากโจทย์การหารหน้าชั้นเรียน โดยฉลากต่าง ๆ มีดังนี้ 1 2 3 5 4 14 12 10 11 12 9 4 7 6 1. แนวขวาง 7,542 ÷ 3 = 3. แนวขวาง 2,247 ÷ 7 = 5. แนวขวาง 6,615 ÷ 3 = 7. แนวขวาง 7,976 ÷ 8 = 9. แนวขวาง 2,772 ÷ 9 = 11. แนวขวาง 6,384 ÷ 6 = 13. แนวขวาง 5,048 ÷ 8 = 14. แนวขวาง 5,940 ÷ 4 =
357 หน่วยการเรียนรู้ที่ 5 แบบรูปของจำนวน แผนฯ ที่ 2 แบบรูปของจำนวนที่เกิดจากการหารด้วยจำนวนเดียวกัน 3. ครูให้นักเรียนแบ่งออกเป็น 2 ทีม เป็นนักเรียนชายและนักเรียนหญิง เมื่อเพื่อนหยิบโจทย์มาได้ ครูให้ นักเรียนแต่ละทีมส่งตัวแทนออกมาแข่งขันกันเขียนแสดงวิธีทำหน้าชั้นเรียน ใครทำได้ถูกต้องและเร็วที่สุด จะได้รับ 1 คะแนน และครูให้นักเรียนในชั้นเรียนช่วยกันเติมจำนวนลงในตาราง 4. ครูทำกิจกรรมให้ครบทั้ง 16 ข้อ โดยครูสังเกตความชำนาญในการหาผลหารของนักเรียน หากนักเรียน เข้าใจผิด ครูอธิบายเพิ่มเติมพร้อมให้กำลังใจ ขั้นสอน ขั้นที่ 2 สอนหรือแสดง 1. ครูเล่าสถานการณ์ให้นักเรียนฟัง ดังนี้ บ่อน้ำในหมู่บ้านแห่งหนึ่งมีบรรจุน้ำอยู่ 21,875 ลิตร บ่อน้ำแห่งนี้เป็นแหล่งน้ำแหล่งสำคัญที่ชาวบ้าน จะนำน้ำไปใช้ดำเนินชีวิต เมื่อเวลาผ่านไปปีที่ 1 บ่อน้ำเหลือน้ำอยู่ 4,375 ลิตร เมื่อเวลาผ่านไปปีที่ 2 บ่อน้ำเหลือน้ำอยู่ 875 ลิตร ครูเขียนจำนวนบนกระดาน ดังนี้ 21,875 4,375 875 2. ครูให้นักเรียนสังเกตว่า ปริมาณน้ำในบ่อหน้าในแต่ละปีลดลงหรือเพิ่มขึ้น (แนวตอบ ลดลง) 3. ครูตั้งคำถามให้นักเรียนร่วมกันอภิปรายว่า ในปีที่ 4 จะเหลือน้ำในบ่อน้ำกี่ลิตร โดยครูอาจตั้งคำถาม กระตุ้นความคิดนักเรียน ดังนี้ - 21,875 เป็นผลหารของจำนวนใด (แนวตอบ 21,875 ÷ 1) - 4,375 เกิดจากผลคูณของจำนวนใด (แนวตอบ 4,375 ÷ 1 หรือ 21,875 ÷ 5) - 875 เกิดจากผลคูณของจำนวนใด (แนวตอบ 875 ÷ 1 หรือ 21,875 ÷ 25 หรือ 4,375 ÷ 5) 4. ครูให้นักเรียนสังเกตว่า จำนวนทุกจำนวนเกิดจากการหารด้วย 5 พร้อมทั้งให้นักเรียนออกมาวงกลมโจทย์ การหาร และเขียนลูกศรแสดงการหาร ดังภาพ 21,875 4,375 875 ÷5 ÷5 ÷5 2. แนวตั้ง 9,310 ÷ 5 = 3. แนวตั้ง 9,291 ÷ 3 = 8. แนวตั้ง 4,295 ÷ 5 = 4. แนวตั้ง 2,160 ÷ 9 = 6. แนวตั้ง 1,932 ÷ 2 = 9. แนวตั้ง 7,142 ÷ 2 = 10. แนวตั้ง 6,544 ÷ 8 = 12. แนวตั้ง 8,016 ÷ 2 =
358 หน่วยการเรียนรู้ที่ 5 แบบรูปของจำนวน แผนฯ ที่ 2 แบบรูปของจำนวนที่เกิดจากการหารด้วยจำนวนเดียวกัน 5. ครูให้นักเรียนช่วยกันหาจำนวนที่อยู่ถัดจาก 875 (แนวตอบ 875 ÷ 5 = 175) และครูบอกนักเรียนว่าตัวอย่างข้างต้นเป็นแบบรูปของจำนวนที่ลดลงโดยการหารด้วย 5 ชั่วโมงที่ 2 6. ครูขอตัวแทนนักเรียนให้เริ่มจำนวน 1 จำนวน จากนั้นให้นักเรียนคนอื่นบอกจำนวนที่หารจำนวนแรก ที่เพื่อนบอกลงตัวเป็นจำนวนที่ 2 และครูเขียนจำนวนอีก 3 จำนวน ให้เป็นแบบรูปของจำนวนที่ลดลง โดยการหาร พร้อมทั้งให้นักเรียนหาจำนวนถัดไป โดยครูดำเนินการสอนตามขั้นตอนที่ 1 ถึง 3 และร่วมกัน สรุปว่า แบบรูปดังกล่าวเป็นแบบรูปของจำนวนที่ลดลงด้วยจำนวนใด ขั้นที่ 3 เปรียบเทียบและรวบรวม 1. ครูให้นักเรียนช่วยกันยกตัวอย่างแบบรูปของจำนวนที่ลดลงด้วยการหารด้วยจำนวนเดียวกัน 1 แบบรูป พร้อมทั้งให้นักเรียนออกมาเขียนบนกระดาน ดังตัวอย่าง 7,424 1856 464 116 29 ÷ 4 ÷ 4 ÷ 4 ÷ 4 2. ครูตั้งคำถามกับนักเรียนว่า หากครูต้องการสลับการเรียงลำดับของจำนวนในแบบรูปจากซ้ายไปทางขวา ดังนี้ 29 116 464 1856 7,424 จากนั้นครูตั้งให้คำถามให้นักเรียนร่วมกันวิเคราะห์ดังนี้ - แบบรูปดังกล่าวมีลักษณะเปลี่ยนแปลงไปอย่างไร (แนวตอบ เรียงจากน้อยไปมาก) - แบบรูปเพิ่มขึ้นด้วยวิธีใด (แนวตอบ การคูณด้วย 4) 3. ครูเขียนอธิบายเพิ่มเติมบนกระดาน 29 116 464 1856 7,424 × 4 × 4 × 4 × 4 4. ครูยกตัวอย่างแบบรูปของจำนวนเพิ่มเติมอีก 3-4 ข้อ โดยให้นักเรียนช่วยกันวิเคราะห์ว่า แบบรูปดังกล่าว เป็นแบบรูปของจำนวนที่ลดลงด้วยการหารด้วยจำนวนเดียวกัน หรือแบบรูปของจำนวนที่เพิ่มขึ้นด้วยการ คูณด้วยจำนวนเดียวกัน หากนักเรียนตอบผิด ครูกล่าวให้กำลังใจและอธิบายเพิ่มเติมในส่วนที่นักเรียน เข้าใจผิด 5. ครูและนักเรียนร่วมกันอภิปรายจนได้ข้อสรุปเกี่ยวกับความแตกต่างของแบบรูปของจำนวนที่เกิดจากการ คูณหรือการหารด้วยจำนวนเดียวกันว่า แบบรูปของจำนวนเกิดจากการคูณด้วยจำนวนเดียวกัน จะเป็น แบบรูปของจำนวนที่เพิ่มขึ้น แต่แบบรูปของจำนวนที่เกิดจากการหารด้วยจำนวนเดียวกันจะเป็นแบบรูป ของจำนวนที่ลดลง
359 หน่วยการเรียนรู้ที่ 5 แบบรูปของจำนวน แผนฯ ที่ 2 แบบรูปของจำนวนที่เกิดจากการหารด้วยจำนวนเดียวกัน 6. ครูให้นักเรียนทำใบงานที่ 5.2 เรื่อง แบบรูปของจำนวนที่เกิดจากการหารด้วยจำนวนเดียวกัน หาก นักเรียนสามารถทำเสร็จภายในชั่วโมงเรียน ครูให้นักเรียนร่วมกันเฉลยใบงาน โดยครูขอตัวแทนนักเรียน ออกมาเขียนคำตอบหน้าชั้นเรียน ชั่วโมงที่ 3 ขั้นสรุป ขั้นที่ 4 สรุป 1. ครูให้นักเรียนเล่มเกม ซึ่งมีกติกา ดังนี้ - ครูให้นักเรียนแบ่งกลุ่มออกเป็น 6 กลุ่ม จากนั้นอธิบายให้นักเรียนฟังว่า ครูจะมีฐานความรู้ทั้งหมด 6 ฐานในแต่ละฐานจะมีแถบประโยคแบบรูปจำนวนที่ลดลงด้วยการหารด้วยจำนวนเดียวกัน จำนวน 10 ข้อ ให้นักเรียนแต่ละคนหยิบสมุดวิชาคณิตศาสตร์ขึ้นมาเพื่อเขียนคำตอบ 2 คำตอบ ดังนี้ 1) จำนวนที่หายไปคือจำนวนใด 2) แบบรูปของจำนวนที่ลดลงด้วยการหารด้วยจำนวนใด - แต่ละข้อ ครูให้เวลาประมาณ 5 นาที ครูจะเป่านกหวีดให้สัญญาณเริ่ม และเมื่อหมดเวลาจะเป่า นกหวีดอีกครั้ง แล้วให้นักเรียนเวียนกลุ่มไปในฐานถัดไป โดยรอบแรก กลุ่มที่ 1 ถึงกลุ่มที่ 6 จะเข้า ประจำฐานที่ 1 ถึง 6 ตามลำดับ - ครูเตือนนักเรียนว่า ให้นักเรียนแต่ละกลุ่มวางแผนแบ่งหน้าที่การทำงานให้ดี เนื่องจากเวลามีจำกัด หากหมดเวลานักเรียนจะไม่สามารถกลับมาฐานเดิมได้อีก - เมื่อหมดเวลา กลุ่มใดตอบถูกมากที่สุด จะเป็นผู้ชนะ และได้รับของรางวัลเป็นขนม 2. ครูและนักเรียนร่วมกันสรุปเกี่ยวกับแบบรูปของจำนวนที่เกิดจากการหารด้วยจำนวนเดียวกันมีลักษณะ อย่างไร ขั้นที่ 5 ขั้นนำไปใช้ 1. ครูติดแผนภาพเป็นรูปตึกบนกระดาน ดังภาพ 1×1 = 1 ตารางหน่วย 2×2 = 4 ตารางหน่วย 3×3 = 9 ตารางหน่วย 4×4 = 16 ตารางหน่วย
360 หน่วยการเรียนรู้ที่ 5 แบบรูปของจำนวน แผนฯ ที่ 2 แบบรูปของจำนวนที่เกิดจากการหารด้วยจำนวนเดียวกัน 2. ครูให้นักเรียนร่วมกันตอบว่า ตึกแต่ละชั้นมีพื้นที่กี่ตารางหน่วย พร้อมทั้งให้นักเรียนร่วมกันอภิปรายว่า ตึกแต่ละชั้นเกิดจากการคูณของจำนวนใด 3. ครูและนักเรียนร่วมกันอภิปรายจนสรุปได้ว่า ตึกแต่ละชั้นจะมีพื้นที่ เท่ากับ ชั้นของตึกคูณกัน เช่น ชั้นที่ 1 มีพื้นที่เท่ากับ 1 × 1 ตารางหน่วย ชั้นที่ 2 มีพื้นที่เท่ากับ 2 × 2 ตารางหน่วย 4. ครูถามนักเรียนว่า ถ้าต้องการสร้างตึก 10 ชั้น จะมีพื้นที่ทั้งหมดกี่ตารางหน่วย (แนวตอบ 1 + 4 + 9 + 16 +25 + 36 + 49 + 64 +81 + 100 = 385 ) จากนั้นให้เวลานักเรียนจับคู่กันคิดประมาณ 5 นาที เมื่อหมดเวลา ครูให้นักเรียนยกมือขึ้นเพื่อช่วยกันตอบ คำถาม 5. ครูให้นักเรียนทำกิจกรรมฝึกทักษะ ข้อ 1-2 จากหนังสือเรียน คณิตศาสตร์ ป.4 เล่ม 1 หน้า 117 เป็น การบ้าน 6. ครูให้นักเรียนดูสรุปสาระสำคัญ ประจำหน่วยการเรียนรู้ที่ 5 จากหนังสือเรียน คณิตศาสตร์ ป.4 เล่ม 1 หน้า 118 เพื่อทบทวนความรู้ทั้งหน่วยอีกครั้ง 4. ครูให้นักเรียนทุกคนทำแบบทดสอบหลังเรียน หน่วยการเรียนรู้ที่ 5 เพื่อตรวจสอบความรู้ความเข้าใจของ นักเรียน 5. ครูให้นักเรียนแต่ละคู่ตอบคำถามท้าทายการคิดขั้นสูง ในหนังสือเรียน คณิตศาสตร์ ป.4 เล่ม 1 หน้า 119 แล้วครูและนักเรียนร่วมกันเฉลยคำตอบ (แนวตอบ 1. 8 64 512 4,096 32,768 2. 2,304 576 144 36 9) 6. ครูอ่านสถานการณ์จากกิจกรรมเชื่อมโยงสู่ชีวิตประจำวัน ในหนังสือเรียน คณิตศาสตร์ ป.4 เล่ม 1 หน้า 111แล้วให้นักเรียนตอบคำถาม (แนวตอบ 6 สัปดาห์ ถึงจะมีเงินพอซื้อหุ่นยนต์) 7. การวัดและประเมินผล รายการวัด วิธีการ เครื่องมือ เกณฑ์การประเมิน 7.1 การประเมินชิ้นงาน/ ภาระงาน (รวบยอด) - ตรวจผลงานสมุดเล่มเล็ก รวมแบบรูปของจำนวน ที่เกิดจากการคูณและ หารจำนวนเดียวกัน - แบบประเมินชิ้นงาน/ ภาระงาน - ระดับคุณภาพ 2 ผ่าน เกณฑ์ 7.2 ประเมินระหว่าง การจัดกิจกรรม การเรียนรู้ 1) บอกความสัมพันธ์ และหาจำนวน - ตรวจใบงานที่ 5.2 - ตรวจกิจกรรมฝึกทักษะ - ใบงานที่ 5.2 - กิจกรรมฝึกทักษะ ร้อยละ 60 ผ่านเกณฑ์ ร้อยละ 60 ผ่านเกณฑ์
361 หน่วยการเรียนรู้ที่ 5 แบบรูปของจำนวน แผนฯ ที่ 2 แบบรูปของจำนวนที่เกิดจากการหารด้วยจำนวนเดียวกัน รายการวัด วิธีการ เครื่องมือ เกณฑ์การประเมิน ถัดไปหรือจำนวน ที่หายไปของ แบบรูปของ จำนวนที่เกิดจาก การหารด้วย จำนวนเดียวกัน 2) พฤติกรรม การทำงาน รายบุคคล - สังเกตพฤติกรรม การทำงานรายบุคคล - แบบสังเกตพฤติกรรม การทำงานรายบุคคล ระดับคุณภาพ 2 ผ่านเกณฑ์ 3) พฤติกรรม การทำงานกลุ่ม - สังเกตพฤติกรรม การทำงานกลุ่ม - แบบสังเกตพฤติกรรม การทำงานกลุ่ม ระดับคุณภาพ 2 ผ่านเกณฑ์ 4) คุณลักษณะ อันพึงประสงค์ - สังเกตความมีวินัย ใฝ่เรียนรู้ และมุ่งมั่น ในการทำงาน - แบบประเมิน คุณลักษณะ อันพึงประสงค์ ระดับคุณภาพ 2 ผ่านเกณฑ์ 7.3 การประเมินหลังเรียน - แบบทดสอบหลัง เรียนหน่วยที่ 5 แบบรูปของจำนวน - ตรวจแบบทดสอบ หลังเรียน - แบบทดสอบหลังเรียน - ร้อยละ 60 ผ่านเกณฑ์ 8. สื่อ/แหล่งการเรียนรู้ 8.1 สื่อการเรียนรู้ 1) หนังสือเรียน คณิตศาสตร์ ป.4 เล่ม 1 หน่วยการเรียนรู้ที่ 5 แบบรูปของจำนวน 2) ใบงานที่ 5.2 เรื่อง แบบรูปของจำนวนที่เกิดจากการหารด้วยจำนวนเดียวกัน 3) ฉลากโจทย์การหาร 4) แถบประโยคแบบรูป 5) แผนภาพรูปตึก 8.2 แหล่งการเรียนรู้ - ห้องเรียน
362 หน่วยการเรียนรู้ที่ 5 แบบรูปของจำนวน แผนฯ ที่ 2 แบบรูปของจำนวนที่เกิดจากการหารด้วยจำนวนเดียวกัน ใบงานที่ 5.2 เรื่อง แบบรูปของจำนวนที่เกิดจากการหารด้วยจำนวนเดียวกัน คำชี้แจง : เติมจำนวนที่หายไปในแบบรูปให้สมบูรณ์ และบอกว่าแบบรูปเกิดจากการหารด้วยจำนวนใด 1. 2,000 1,000 500 250 ................. จำนวนที่หายไปคือ.................แบบรูปเกิดจากการหารด้วย ................. 2. 28,672 7,168 ............... 448 112 จำนวนที่หายไปคือ.................แบบรูปเกิดจากการหารด้วย ................. 3. 588,245 .............. 12,005 1,715 245 จำนวนที่หายไปคือ.................แบบรูปเกิดจากการหารด้วย ................. 4. 18,225 6,075 ................ 675 225 จำนวนที่หายไปคือ.................แบบรูปเกิดจากการหารด้วย ................. 5. 262,500 ................ 10,500 2,100 420 จำนวนที่หายไปคือ.................แบบรูปเกิดจากการหารด้วย ................. 6. 746,496 124,416 20,736 ................ 576 จำนวนที่หายไปคือ.................แบบรูปเกิดจากการหารด้วย ................. 7. 314,928 34,992 3,888 432 .............. จำนวนที่หายไปคือ.................แบบรูปเกิดจากการหารด้วย .................
363 หน่วยการเรียนรู้ที่ 5 แบบรูปของจำนวน แผนฯ ที่ 2 แบบรูปของจำนวนที่เกิดจากการหารด้วยจำนวนเดียวกัน เฉลย ใบงานที่ 5.2 เรื่อง แบบรูปของจำนวนที่เกิดจากการหารจำนวนเดียวกัน คำชี้แจง : เติมจำนวนที่หายไปในแบบรูปให้สมบูรณ์ และบอกว่าแบบรูปเกิดจากการหารด้วยจำนวนใด 1. 2000 1000 500 250 ................. จำนวนที่หายไป คือ 125 แบบรูปเกิดจากการหารด้วย 2 2. 28,672 7,168 ............... 448 112 จำนวนที่หายไป คือ 1,792 แบบรูปเกิดจากการหารด้วย 4 3. 588,245 .............. 12,005 1,715 245 จำนวนที่หายไป คือ 84,035 แบบรูปเกิดจากการหารด้วย 7 4. 18,225 6,075 ................ 675 225 จำนวนที่หายไป คือ 2,025 แบบรูปเกิดจากการหารด้วย 3 5. 262,500 ................ 10,500 2,100 420 จำนวนที่หายไป คือ 52,500 แบบรูปเกิดจากการหารด้วย 5 6. 746,496 124,416 20,736 ................ 576 จำนวนที่หายไป คือ 3,456 แบบรูปเกิดจากการหารด้วย 6 7. 314,928 34,992 3,888 432 .............. จำนวนที่หายไป คือ 48 แบบรูปเกิดจากการหารด้วย 9
364 หน่วยการเรียนรู้ที่ 5 แบบรูปของจำนวน แผนฯ ที่ 2 แบบรูปของจำนวนที่เกิดจากการหารด้วยจำนวนเดียวกัน 9. ความเห็นของผู้บริหารสถานศึกษาหรือผู้ที่ได้รับมอบหมาย ข้อเสนอแนะ ลงชื่อ ................................. (นายนพพร ชามา) ตำแหน่ง รักษาการในตำแหน่ง ผอ. โรงเรียนบ้านโนนจั่นห้วยแสงพรสวรรค์ 10. บันทึกผลหลังการสอน ด้านความรู้ ด้านสมรรถนะสำคัญของผู้เรียน ด้านคุณลักษณะอันพึงประสงค์ ด้านความสามารถทางภูมิศาสตร์ ด้านอื่น ๆ (พฤติกรรมเด่น หรือพฤติกรรมที่มีปัญหาของนักเรียนเป็นรายบุคคล (ถ้ามี)) ปัญหา/อุปสรรค แนวทางการแก้ไข