Best Practice กศน.ตำบลหนองบอน

เรอ่ื ง จดุ ประสงคก์ ารเรียนรู้ เนื้อหา

แข่งขัน และวางแผนการ 3) ราคาขาย
จัดการความเสย่ี ง 4) คูแ่ ข่งขนั
3.4 การวางแผนการ 3.3.2 การวางแผนกา
ดำเนินงาน ตามแบบตาราง ความเส่ียง
การปฏบิ ัติงาน (Gantt Chart) 3.4 การวางแผนการดำเ
แบบตารางการปฏิบตั ิงาน

4. การบรรจหุ ีบห่อ - บอกความสำคัญของ การ - ความสำคัญของ การบร
สำหรับจำหน่าย บรรจหุ ีบหอ่ สำหรับจำหนา่ ย สำหรบั จำหน่ายหัตถกรรม

รวม

การจัดกระบวนการเรยี นรู้ ชว่ั โมง
ทฤษฎี ปฏิบัติ
3.3.2 ฝกึ การวิเคราะห์การจัดการความเส่ียง พร้อม
11
การวางแผนการจัดการความเส่ยี ง
-1
ารจัดการ 3.4 การวางแผนการดำเนินงาน 9 31

3.4.1 ให้ความรูเ้ ก่ยี วกบั เร่ืองการวางแผนการ

เนินงาน ตาม ดำเนนิ งานในแบบตารางการปฏบิ ัติงาน (Gantt Chart)

(Gantt Chart) 3.4.2 ฝึกปฏบิ ตั ิการทำแผนการประกอบอาชพี การ

ทำหตั ถกรรมไม้ (ไมน้ วด) ตามแบบตารางการ

ปฏิบตั ิงาน (Gantt Chart)

รรจุหีบหอ่ - จัดให้ผู้เรียนศึกษาเน้ือหาจากใบความรู้ เรือ่ ง ความสำคัญ

มไม้ ของการบรรจหุ ีบห่อสาหรบั จำหนา่ ย

โครงสรา้ งเนื้อหา
ชอ่ื หลักสูตรการทำหัตถกรรมไม้ จำนวน 40 ชั่วโมง
แนวคดิ
ชาวบ้านที่หักรา้ งถางพง สร้างไร่-นา ทง้ิ ตอไม้ไวต้ ามหวั ไร่ปลายนาจำนวนมาก ชาวบ้านหนองบอน อำเภอ
ประโคนชยั จังหวดั บุรรี มั ย์ ได้ไปเรยี นรู้การทำตะเกยี บไม้มาจากจังหวัดสรุ นิ ทร์ เมอื่ 10 ปเี ศษที่ผ่านมา จงึ นำไม้
ตามหัวไรป่ ลายนา ได้แก่ ไม้ตาล ไม้มะค่า ไมแ้ ดง ไม้กนั เกรา ไมป้ ระดู่ ไม้มะพร้าว มาทำเป็นตะเกยี บ เครอื่ งใช้
ในครัวเรือน และปจั จบุ ันได้นำมาผลิตไมน้ วดเพอื่ สุขภาพชนดิ ต่างๆ เชน่ ไม้กดจดุ ไม้นวดหลงั ไมด้ ดั หลงั สง่ ขาย
ทั้งในและตา่ งประเทศ เคร่อื งใช้จากไม้ ผลติ จากไม้โรงเลื่อยและไมห้ ัวไร่ปลายนาทีช่ าวบ้านปลอ่ ยท้งิ ไว้เปน็ ตอ
ไม้ โดยนำมาตดั เป็นชนิ้ เท่ากับเคร่อื งใช้ที่ต้องการ แลว้ นำมากลงึ ขัดกระดาษทราย ตกแตง่ ลวดลาย และขดั ซำ้
ด้วยกระดาษทรายละเอยี ด เครื่องใช้ในครัวเรือน อาทิเช่น ทพั พี ตะหลิว ตะเกยี บ ชดุ กาแฟ ชอ้ นส้อม กระบวย
จะไม่ใช้แลกเกอรเ์ คลือบ เพราะต้องการให้ผู้บรโิ ภคมีความปลอดภัย ไม้ทน่ี ิยมนำมาใช้ทำ เปน็ เคร่ืองใช้ ไดแ้ ก่
ไม้แดง ไม้ประดู่ ไมก้ นั เกรา ซึ่งเป็นไมเ้ น้ือแข็ง ใช้งานไดท้ นทาน แหล่งผลิตผลิตภัณฑ์จากไมท้ ี่สำคญั คือ บา้ น
หนองบอน อำเภอประโคนชัย จงั หวดั บรุ รี ัมย์

จุดประสงคก์ ารเรียนรู้
1. เปน็ หลกั สตู รท่เี น้นการบรู ณาการให้สอดคล้องกับศักยภาพด้านต่างๆ หา้ ด้าน ได้แก่ ศกั ยภาพของ

ทรพั ยากรธรรมชาติในแต่ละพ้ืนที่ ศักยภาพของพื้นทีต่ ามลกั ษณะภมู อิ ากาศ ศักยภาพภมู ิประเทศและทำเล
ท่ีตัง้ ของแตล่ ะประเทศ ศักยภาพของศิลปะ วฒั นธรรม ประเพณี และวถิ ีชีวิตของแต่ละพ้นื ท่แี ละศักยภาพ
ของทรัพยากรมนุษย์ในแต่ละพน้ื ที่

2. มงุ่ พัฒนาคนไทยให้ได้รบั การศึกษาเพ่ือพัฒนาอาชีพและการมีงานทำอย่างมี
คณุ ภาพทัว่ ถึงและเท่าเทียมกัน สามารถสรา้ งรายได้ท่มี ั่นคง และเป็นบคุ คลท่มี ีวนิ ัยเปย่ี มไปดว้ ยคุณธรรม จรยิ ธรรม
มจี ติ สำนึกความรบั ผิดชอบตอ่ ตนเอง ผ้อู ืน่ และสังคม

3. สง่ เสริมให้มคี วามร่วมมือในการดำเนินงานรว่ มกับภาคเี ครอื ข่าย
4. เนน้ การฝึกปฏิบตั จิ ริงเพ่ือใหผ้ เู้ รยี นเกิดความรู้ ความเขา้ ใจ และสามารถนำไปประกอบอาชีพให้
เกิดรายได้ทม่ี ัน่ คง มงั่ คั่ง และยังยืนในอาชพี ส่งเสริมให้มีการเทยี บโอนความรแู้ ละประสบการณ์เข้าสหู่ ลักสูตร
การศึกษาข้ันพนื้ ฐาน

ขอบขา่ ยเน้ือหา
ขอบข่ายเนอื้ หาน้ี ใช้เวลาเรียนรู้ 3 ชั่วโมง ประกอบด้วยเน้ือหา จำนวน 3 เร่ือง ดงั น้ี
เรื่องท่ี 1. ช่องทางการประกอบอาชีพหตั ถกรรมไม้
เร่ืองที่ 2. ทกั ษะการประกอบอาชีพหัตถกรรมไม้
เรือ่ งท่ี 3. การบรหิ ารจดั การในการประกอบอาชพี หตั ถกรรมไม้

เรอ่ื งท่ี 1. ช่องทางการประกอบอาชพี หัตถกรรมไม้

เน้อื หาสาระ
1.1 ความสำคัญการเหน็ ช่องทางของการประกอบอาชพี การทำหตั ถกรรมไม้
1.2 ความเป็นไปได้ในการประกอบอาชีพการทำหัตถกรรมไม้
1.2.1 ความต้องการของตลาด
1.2.2 การใช้แรงงาน
1.2.3 การจัดหาวสั ดุ อุปกรณ์
1.2.4 การเลอื กทำเลท่ีต้ัง
1.2.5 ทนุ

จดุ ประสงค์การเรยี นรู้

1.1 บอกความสำคัญการเห็นช่องทางของการประกอบอาชีพการทำหตั ถกรรมไม้
1.2 บอกความเป็นไปไดใ้ นการประกอบอาชพี การทำหตั ถกรรมไม้ ได้แก่ ความต้องการของตลาด
แรงงาน วัสดุ อุปกรณ์ ทำเลที่ต้งั และทุน
1.3 บอกและหาแหล่งเรียนรู้
1.4 บอกทิศทางการประกอบอาชพี การทำหตั ถกรรมไม้

ขอบข่ายเนอื้ หา

ตอนท่ี 1. อธิบาย ข้ันตอน การทำ การเตรยี มและคดั เลอื กวัสดอุ ุปกรณ์

เรอ่ื งที่ 2. ทักษะการประกอบอาชีพหัตถกรรมไม้

เน้อื หาสาระ
2.1 ขน้ั เตรียมการประกอบอาชีพการทำหัตถกรรมไม้

2.1.1 สถานที่ / พ้ืนที่
2.1.2 วสั ดุ อุปกรณ์ ท่ใี ช้ประกอบอาชีพการทำหตั ถกรรมไม้
2.1.3 ความรูเ้ บ้ืองต้นเก่ียวกับการทำหตั ถกรรมไม้

- จรรยาบรรณของผู้ประกอบอาชพี
- การทำไม้นวดจากวัสดุตา่ งๆ
- การนำไม้นวดไปใชป้ ระโยชน์
- การผลติ และการจำหน่าย
2.2 ขน้ั ตอนการทำหตั ถกรรมไม้
2.2.1 การเลือกวสั ดุท่จี ะใช้ทำหัตถกรรมไม้
2.2.2 การกำหนดขั้นตอนการทำ
2.2.3 การเตรยี มวัสดใุ นการทำ
2.3 ข้นั การฝึกปฏิบัติการทำหตั ถกรรมไม้

จดุ ประสงค์การเรียนรู้

2.1 เตรียมการประกอบอาชีพการทำหัตถกรรมไม้ ได้แก่ สถานท่ี / พืน้ ที่ วสั ดุ อปุ กรณ์
- ความรู้เบือ้ งต้นเกี่ยวกับการทำหัตถกรรมไม้
- จรรยาบรรณของผู้ประกอบอาชพี
- การคัดเลอื กไม้
- การผลิตและการจำหน่าย

2.2 หตั ถกรรมไม้ ได้แก่ ไม้นวดเพื่อสขุ ภาพจากภูมปิ ัญญาไทยผลิตจากไม้เนื้อแข็งคุณภาพสงู
2.3 ปฏบิ ตั ิการทำหัตถกรรมไม้

ขอบขา่ ยเนื้อหา

ตอนท่ี 2.
2.1 จดั ใหผ้ ู้เรียนศึกษาเอกสารเกี่ยวกบั การทำหัตถกรรมไม้
2.2 อภปิ รายแลกเปลยี่ นเรยี นรู้
2.3 จดั ผ้เู รยี นไปศึกษาดงู านในแหลง่ เรยี นรู้ชมุ ชน พร้อมจดบนั ทกึ
2.4 จัดทำแผนการฝึกทกั ษะการประกอบอาชีพการทำหัตถกรรมไม้
2.5 จดบันทึกผลการเรียนรู้
2.6 ดำเนินการวัดและประเมินผลตามทีห่ ลักสตู รกำหนด

เร่ืองที่ 3. การบริหารจัดการในการประกอบอาชีพหตั ถกรรมไม้

เน้อื หาสาระ
3.1 การบริหารจดั ทำหัตถกรรมไม้
3.1.1 การจัดการควบคุมคุณภาพในหัตถกรรมไม้
3.1.2 การลดตน้ ทนุ ในการทำหัตถกรรมไม้
3.1.3 การวางแผนการผลติ
3.2 การจัดการตลาดในการทำหตั ถกรรมไม้
3.2.1 การทำฐานขอ้ มูลลูกค้า
3.2.2 การจำหน่ายหัตถกรรมไม้ ไปส่ตู ลาด
3.2.3 การวางแผนการตลาด
3.3 การจัดการความเส่ียง
3.3.1 การวเิ คราะห์และควบคมุ ความเสีย่ ง
1) ระยะเวลาการทำหัตถกรรมไม้ กบั การจำหนา่ ย
2) ปรมิ าณของหตั ถกรรมไม้ กับความต้องการของตลาด
3) ราคาขาย
4) คู่แข่งขนั
3.3.2 การวางแผนการจัดการความเสี่ยง
3.4 การวางแผนการดำเนนิ งาน ตามแบบตารางการปฏิบตั ิงาน (Gantt Chart)

จุดประสงคก์ ารเรยี นรู้

3.1 การบริหารจัดทำหตั ถกรรมไม้ ไดแ้ ก่
- ควบคมุ คณุ ภาพในหตั ถกรรมไม้
- ลดตน้ ทนุ ในการทำหตั ถกรรมไม้
- การวางแผนการผลติ

3.2 การจัดการตลาดในการทำหตั ถกรรมไม้
- ทำฐานขอ้ มลู ลูกคา้
- การจำหน่ายหตั ถกรรมไม้ ไปสู่ตลาด
- การวางแผนการตลาด

3.3 การจดั การความเสย่ี ง
- วเิ คราะหแ์ ละควบคุมความเส่ียง ไดแ้ ก่ ระยะเวลา ขนาดของ ราคาขาย คู่แข่งขนั และวางแผนการจัดการ

ความเสย่ี ง
3.4 การวางแผนการดำเนินงาน ตามแบบตารางการปฏิบตั ิงาน (Gantt Chart)

ขอบขา่ ยเนอ้ื หา

ตอนท่ี 3.
3.1 การบรหิ ารจดั การการผลติ จัดให้ผเู้ รยี น

3.1.1 สำรวจและศึกษาแหล่งวัสดุ อปุ กรณ์ และการใช้ประโยชนข์ องแหลง่ ทรัพยากรธรรมชาติ และทนุ
ตา่ งๆ

3.1.2 การกำหนดและการควบคุมคุณภาพผลผลิตที่ตอ้ งการ
3.1.3 ศกึ ษาการลดตน้ ทุนการผลติ แต่คณุ ภาพคงเดิม
3.1.4 ศกึ ษา วเิ คราะห์ ปจั จยั ความเสย่ี งทค่ี าดว่าจะเกิดข้ึน และมแี นวทางในการจัดการความเสย่ี ง
3.2 การบรหิ ารจัดการการตลาด จัดให้ผ้เู รยี นศกึ ษา
3.2.1 ขอ้ มูลการตลาด และวิเคราะหค์ วามต้องการของตลาด
3.2.2 กำหนดทิศทาง เป้าหมาย และแผนการจัดการตลาดทเี่ กย่ี วข้องกบั การทำหตั ถกรรมไม้
3.2.3 ดำเนนิ การตามกระบวนการจดั การการตลาด เชน่ การคดิ ต้นทุนการผลติ การกำหนดราคาขาย
การสง่ เสรมิ การขาย จำหน่ายสนิ คา้ ฯลฯ
3.3 การจัดการความเสยี่ ง จัดให้ผูเ้ รียนศกึ ษา
3.3.1 ให้ผเู้ รียนศึกษาเอกสารเรอ่ื งการจดั การความเสย่ี ง
3.3.2 ฝกึ การวิเคราะห์การจัดการความเสย่ี ง พร้อมการวางแผนการจัดการความเสี่ยง
3.4 การวางแผนการดำเนินงาน
3.4.1 ใหค้ วามรเู้ กี่ยวกับเรื่องการวางแผนการดำเนนิ งานในแบบตารางการปฏบิ ัติงาน (Gantt Chart)
3.4.2 ฝกึ ปฏบิ ตั ิการทำแผนการประกอบอาชีพการทำหัตถกรรมไม้ (ไมน้ วด)ตามแบบตารางการ

ปฏบิ ัติงาน (Gantt Chart)

รายละเอียดเนือ้ หา

ตอนท่ี 1.อธบิ าย ขั้นตอน การทำ การเตรียมและคัดเลือกวสั ดุอุปกรณ์

1. ความหมาย/เป็นมา

แต่กอ่ นชาวบ้านท่ีหักร้างถางพง สรา้ งไร่-นา ทงิ้ ตอไม้ไว้ตามหวั ไรป่ ลายนาจำนวนมาก ชาวบา้ นหนองบอน
อำเภอประโคนชยั จังหวัดบุรีรัมย์ ได้ไปเรยี นรู้การทำตะเกียบไม้มาจากจงั หวัดสุรินทร์ เมือ่ 10 ปเี ศษที่ผา่ นมา จึงนำ
ไม้ตามหวั ไรป่ ลายนา ได้แก่ ไมต้ าล ไมม้ ะค่า ไม้แดง ไม้กันเกรา ไมป้ ระดู่ ไม้มะพรา้ ว มาทำเปน็ ตะเกยี บ เคร่ืองใช้ใน
ครัวเรอื น และปัจจุบนั ไดน้ ำมาผลิตไม้นวดเพ่ือสขุ ภาพชนดิ ต่างๆ เช่นไม้กดจุด ไม้นวดหลัง ไมด้ ัดหลงั สง่ ขายทั้งใน
และตา่ งประเทศ เคร่อื งใช้จากไม้ ผลิตจากไม้โรงเล่ือยและไมห้ วั ไร่ปลายนาที่ชาวบา้ นปล่อยทง้ิ ไวเ้ ปน็ ตอไม้ โดยนำมา
ตัดเปน็ ชน้ิ เทา่ กบั เครือ่ งใช้ทีต่ ้องการ แล้วนำมากลงึ ขดั กระดาษทราย ตกแต่งลวดลาย และขัดซ้ำด้วยกระดาษทราย
ละเอยี ด เคร่ืองใชใ้ นครัวเรอื น อาทเิ ชน่ ทัพพี ตะหลิว ตะเกียบ ชุดกาแฟ ชอ้ นส้อม กระบวย จะไม่ใช้แลกเกอร์
เคลือบ เพราะต้องการให้ผบู้ ริโภคมีความปลอดภยั ไมท้ ่นี ยิ มนำมาใช้ทำ เปน็ เครื่องใช้ ได้แก่ ไมแ้ ดง ไม้ประดู่ ไม้
กันเกรา ซึ่งเป็นไมเ้ น้ือแข็ง ใช้งานไดท้ นทาน แหลง่ ผลิตผลิตภณั ฑ์จากไมท้ ี่สำคญั คือ บา้ นหนองบอน อำเภอประโคน
ชยั จงั หวดั บรุ ีรัมย์

2. ส่วนประกอบ

- มอเตอร์ไฟฟา้ แรงคร่ึง ถงึ 3 แรง
- กระดาษทราย
- ผา้ ขัด
- ดินนำ้ มัน

3. วธิ ีสว่ นประกอบ

- ตัดไม้ตาลเปน็ ชิ้นๆ แยกเป็นสว่ นๆ
- ขัดด้วยกระดาษทราย
- ขดั เงากับผา้ ขัดกับดินนำ้ มนั

รายละเอยี ดเนื้อหา

ตอนที่ 2. การทำหัตถกรรมไม้

1. วสั ดุ/อปุ กรณ์

1. วงเดือน
2. กระดาษทราย เบอร์ 40 ถึงเบอร์ 400
3. มอเตอร์ไฟฟ้า แรงครึง่ ถงึ 3 แรง
4. ผ้าขัด
5. ดินน้ำมนั

2. วิธเี ลอื กวัสดุ/อุปกรณ์

1. ความจำเป็น
2. ลักษณะงาน
3. คา่ ใช้จ่าย
4. ประโยชน์

3.ข้ันตอน/วธิ กี ารปฏบิ ัติ

1. ตดั ไมต้ าลเปน็ ชิ้นๆ แยกเป็นสว่ นๆ
2. ขัดด้วยกระดาษทราย
3. ขดั เงากบั ผา้ ขัดกบั ดินน้ำมัน
4. นำมาประกอบเปน็ ผลิตภัณฑ์

รายละเอยี ดเนอ้ื หา

ตอนท่ี 3. การบริหารจัดการ

1. การคำนวณตน้ ทุน และกำหนดราคาขาย

ต้นทนุ ในการผลิตสนิ ค้ามอี ยดู่ ้วยกนั หลายรูปแบบ ไม่อาจนำต้นทนุ ใดตน้ ทุนหนึ่งมาคดิ เพียงอย่างเดยี ว
โดยไมค่ ำนึงถงึ ค่าใช้จา่ ยอนื่ ๆได้ ต้นทนุ ที่แท้จรงิ ท่ีคณุ จะต้องนำมาคำนวณมีดงั ต่อไปน้ี

- วตั ถุดิบ: คอื ต้นทนุ ท่ีเป็นต้นทุนหลักในการผลิตสนิ ค้าเพ่ือออกมาจำหน่าย แต่กระนั้นต้นทนุ ในเร่อื งวัตถดุ บิ กย็ ัง
ไมใ่ ช่ต้นทนุ ที่แทจ้ ริงทค่ี ณุ จะนำมาคดิ เพราะต้นทุนทแี่ ทจ้ รงิ ในการผลติ สินคา้ ยงั คงมีรายละเอยี ดส่วนอื่นอยู่
- การบริหาร: การบริหารกเ็ ป็นอีกหนึง่ คา่ ใชจ้ า่ ยท่ีถอื เปน็ ส่วนของต้นทนุ ดว้ ยเช่นกัน ค่าใช้จา่ ยในสว่ นน้ีคือ
ค่าใช้จา่ ยเก่ียวกบั การดำเนินงานของหลักสตู รน้นั ๆ ไม่ว่าจะเปน็ คา่ บรหิ ารคน ค่าวสั ดุ จำเป็นตอ้ งนำคา่ ใช้จา่ ยส่วน
นีม้ าคำนวณอย่างละเอียดและนำไปรวมกบั ต้นทุนวัตถดุ บิ ด้วยเช่นกนั
- การตลาด: การตลาดเปน็ ค่าใชจ้ ่ายท่ีคนทัว่ ไปมกั จะลมื นึกถึง ค่าใชจ้ ่ายในด้านนีก้ ็คอื ค่าใช้จ่ายที่เกย่ี วข้องกับการ
โฆษณาหรือการประชาสมั พนั ธ์เพ่ือใหส้ ินคา้ และแบรนดเ์ ปน็ ที่รจู้ ักนน่ั เอง ไมว่ ่าจะเปน็ การตลาดในรูปแบบออนไลน์
หรอื ออฟไลน์ คา่ ใช้จา่ ยในส่วนนค้ี ุณกต็ ้องคำนวณอย่างละเอยี ดและนำไปรวมคิดกับตน้ ทุนใน 2 ส่วนแรกด้วย
เชน่ กัน - การกำหนดราคาขาย แบบราคาแปรผนั ราคาจะเปล่ียนแปลงไปตามตน้ ทุน หรอื ความต้องการท่ี
เปล่ยี นแปลงไป ต้นทุนอาจแปรเปลี่ยนไปตามฤดกู าล หรือแนวโน้มบางอย่าง เช่น ราคาวตั ถุดิบ อาจเปลย่ี นไป
ตามสถานท่ี หรือเวลา

2. การทำบัญชีจากการประกอบอาชีพ
สามารถจดั ทำเอกสารการทำบญั ชจี ากการประกอบอาชีพ เชน่ รายรับ-รายจา่ ย ในแต่ละวนั ของ

การจำหน่ายสนิ ค้า เพอื่ ใหส้ อดคล้องในการจำหนา่ ยสนิ ค้า จัดฝกึ อบรมความรู้ดา้ นการทำบัญชี เชน่ การบริหาร
จดั การ การจดั ทำบญั ชรี ายรับ-รายจา่ ย การ พัฒนาผลิตภัณฑ์ การตลาด และการจำหน่ายสนิ ค้า ด้าน
ประสบการณ์ชีวติ ให้กบั ผเู้ ข้าอบรม เพ่ือให้รบั ความรู้ ในเร่ืองที่ เปน็ ประโยชน์ต่อการดำรงชวี ติ รู้เท่าทัน
สถานการณ์และความเปลย่ี นแปลงของสภาพเศรษฐกิจและ สงั คม







รปู ภาพการจดั กิจกรรมการศึกษาตอิ เนอ่ื งเพื่อพัฒนาอาชีพ รปู แบบช้นั เรยี นวิชาชพี
หลักสตู รการทำหัตถกรรมจากไม้