แนวปฏิบัติในสังคมดิจิทัล

แนวปฏิบัติ
ในสังคมดิจิทัล

9 ข้อควรปฏิบัติของผลเมืองดิจิทัล

1. Digital Access สิทธิเท่าเทียมกัน
ในการใช้อินเทอร์เน็ต

ผู้ใช้เทคโนโลยีที่จำเป็นต้องทราบว่า ทุกคนไม่มีโอกาสเดียวเมื่อกล่าวถึงเทคโนโลยี
ทำงานลิขสิทธิ์ดิจิทัลเท่า และสนับสนุนการเข้าถึงแบบอิเล็กทรอนิกส์เป็นการเริ่มต้นจุดของ
พลเมืองยุค ดิจิทัล แยกดิจิตอลทำให้มันยากที่จะเติบโตเป็นสังคมมากขึ้นโดยใช้เครื่องมือ
เหล่านี้ ช่วยในการให้บริการ และขยายการเข้าถึงเทคโนโลยีควรเป็นเป้ าหมายของ
ประชาชนดิจิตอล ผู้ใช้ต้องจำไว้ว่ามีบางคนที่อาจจำกัดการเข้าถึง ทรัพยากรอื่น ๆ
อาจจำเป็นต้องได้รับ เป็น พลเมืองที่มีประสิทธิภาพ เราจำเป็นต้องทำให้แน่ใจว่า
ไม่มีใครจะปฏิเสธการเข้าถึงดิจิทัล

2. Digital Commerce
ซื้อขายออนไลน์แบบมีกติกา

ผู้ใช้เทคโนโลยีที่จำเป็นต้องเข้าใจว่า กำลังทำหุ้นใหญ่ของเศรษฐกิจตลาดอิเล็กทรอนิกส์
แลกเปลี่ยนที่ถูกต้องตามกฎหมาย และกฎหมายเกิดขึ้น แต่ผู้ซื้อหรือผู้ขายต้องตระหนักถึง
ปัญหาที่เกี่ยวข้องกับมัน พร้อมหลักของอินเทอร์เน็ตเพื่อซื้อของเล่น เสื้อผ้า รถยนต์ อาหาร
ฯลฯ กลายเป็นธรรมดาที่ผู้ใช้หลายคน ในเวลาเดียวกัน เท่ากับจำนวนสินค้าและบริการที่ขัด
ต่อกฎหมายหรือศีลธรรมของบางประเทศมีพื้นผิว (ซึ่งอาจรวมถึงกิจกรรมต่าง ๆ เช่นการ
ดาวน์โหลด อนาจาร ผิดกฎหมาย และการพนัน) ผู้ใช้ต้องเรียนรู้เกี่ยวกับวิธีการที่จะบริโภคมี
ประสิทธิภาพในระบบเศรษฐกิจดิจิตอลใหม่

3. Digital Communication
แลกเปลี่ยนข้อมูลข่าวสารที่เหมาะสม

ใครๆก็สามารถใช้สื่อออนไลน์เพื่อสื่อสารหรือแสดงตัวตนให้ผู้อื่นรู้
(Line, Instagram,Facebook, YouTube, etc.)แต่คนที่รู้จริงเท่านั้นจึงจะสามารถเลือกใช้สื่อ
ออนไลน์ได้ถูกกาละเทศะ และได้ประสิทธิภาพสูงสุด เริ่มตั้งแต่อุปกรณ์สื่อสารคือ
โทรศัพท์มือถือ, tablet, laptop และ PC เครือข่ายที่เหมาะสมเช่น 3G, Wifi, หรือ tethering
รวมถึงแอพพลิเคชั่นต่างๆเช่น e-mail, instant messaging หรือ social media

4. Digital Literacy
เรียนรู้ ถ่ายทอด ใช้ประโยชน์จากเทคโนโลย

เทคโนโลยีดิจิตอลเป็นศาสตร์ที่กว้างมาก คุณครูจำเป็นต้องเลือกสรรเนื้อหาที่นักเรียนควร
รู้ แล้วนำมาถ่ายทอดและฝึกฝนให้นักเรียนใช้เป็นและใช้คล่องเทคโนโลยีบางอย่างเช่น video
conference and online sharing space such as wikis ถูกนำไปใช้ เป็นเครื่องมือสื่อสาร
ปกติในภาคธุรกิจ แต่ยังไม่ค่อยเป็นที่นิยมในการเรียนการสอน (Skype, live chat)นักเรียน
จะได้ฝึกค้นหาข้อมูล ฝึกการใช้ search engine ฝึกวิเคราะห์ แยกแยะ ตรวจสอบความถูก
ต้องของข้อมูลก่อนที่จะแชร์หรือส่งต่อให้ผู้อื่น รู้จักสร้างหรือเขียนข้อความของตนเองโดย
เคารพกฎหมายลิขสิทธิ์และทรัพย์สินทางปัญญา (ไม่ copy & paste) และไม่ละเมิดสิทธิส่วน
บุคคลของคนอื่นDigital Literacy เป็นทักษะหนึ่งที่สำคัญ นักเรียนจำเป็นต้องมีติดตัวเหมือน
computer literacy ซึ่งใช้เป็นเกณฑ์วัดความสามารถอย่างหนึ่งในการสอบเข้ามหาวิทยาลัย
รวมถึงการสมัคร

5. Digital Etiquette
รู้กาลเทศะ ประพฤติดี มีมารยาท

- คุณพ่อคุณแม่ต้องเป็นตัวอย่างที่ดีสำหรับลูก เลือกดูเว็บที่สร้างสรรค์ หลีกเลี่ยงเว็บโป๊
เกมการพนันเว็บบอร์ดหรือกระทู้ที่ดูหมิ่นชาติ ศาสนา และสถาบันกษัตริย์ หรือที่แสดงความ
เกลียดชัง ยุยงให้ คนไทยแตกแยกกัน
- นักเรียนควรเลือกใช้คำศัพท์ คำสแลง ไอคอน และสัญลักษณ์ที่สุภาพ
ในสังคมออนไลน์ text สำคัญกว่าหน้ าตา ข้อความที่นักเรียนโพสต์บอกคนทั่วไปว่าเราคือใคร
มีอุปนิสัยอย่างไร ให้เกียรติผู้หญิงหรือเปล่า นักเรียนจะได้รับการยอมรับหรือปฏิเสธในสังคม
ออนไลน์ ขึ้นอยู่กับสิ่งที่โพสต์เป็นหลัก

5. Digital Etiquette
รู้กาลเทศะ ประพฤติดี มีมารยาท

- ใช้อุปกรณ์สื่อสารให้ถูกที่ ถูกเวลา เช่น ไม่ควรใช้โทรศัพท์มือถือในโรงภาพยนตร์
- นักเรียนต้องไม่ก้าวร้าว ข่มขู่ ทะเลาะวิวาท ทำให้ผู้อื่นหวาดกลัว ตกใจ เสียชื่อเสียง หรือ
เสียเงินเพราะ ถูกหลอก
- สิ่งที่นักเรียนโพสต์ ไม่ว่าจะเป็นข้อความ ภาพ คลิป หรือเสียงพูด อาจถูกเก็บบันทึกไว้ และ
ถูกนำมาใช้ เป็นหลักฐานฟ้ องร้องนักเรียนได้ (digital footprint)

6. Digital Law
ละเมิดสิทธิ ผิดกฎหมาย

สอนนักเรียนให้รู้ว่า การกระทำใดบ้างที่ถือว่าผิดกฎหมายออนไลน์ เช่นการก้อปปี้ข้อความ
ของคนอื่นมาใช้ (plagiarism) การโกหก หลอกลวง ข่มขู่ หรือจงใจทำให้ผู้อื่นเสียชื่อ
(cyber bully) ด้วยข้อความ คำพูด กราฟิค หรือคลิปวิดีโอ การล้วงข้อมูลผู้อื่น (hacking)
การดาวน์โหลดเพลง ภาพ หรือคลิปโดยไม่ได้รับอนุญาต การจงใจแพร่กระจายไวรัส
การนำ ID ของคนอื่นมาใช้หรือปลอมเป็นคนอื่น ฯลฯ

7. Digital Rights & Responsibilities
มีอิสระในการแสดงออก แต่ต้องรับผิดชอบทุกการกระทำ

เทคโนโลยีดิจิตอลทำให้การสื่อสารออนไลน์เกิดขึ้นได้ง่าย สะดวก และรวดเร็ว ข้อมูลที่เรา
โพสต์สามารถกระจายถึงคนอื่นให้อ่านหรือดูได้ทั่วทุกมุมโลกภายในพริบตา พลังเช่นนี้
หากใช้ในทางที่ผิดเรื่องเล็กๆอาจกลายเป็นเรื่องใหญ่ ส่งผลร้ายต่อครอบครัว สังคม หรือระดับ
ประเทศได้ พลเมืองที่ดีจึงต้องเรียนรู้ขอบเขตสิทธิของตนเองในสังคมออนไลน์ (Rights) และ
รับผิดชอบในสิ่งที่ตนโพสต์ (Responsibilities) เพื่อที่จะไม่ละเมิดสิทธิของผู้อื่น
และอยู่ร่วมกันในสังคม

8. Digital Health & Wellness
ดูแลสุขภาพกายใจ ห่างไกลผลกระทบจากโลกดิจิทัล

นักเรียนเรียนรู้ท่านั่งที่ถูกต้องขณะใช้ PC รู้ถึงผลกระทบต่อสายตา กระดูกสันหลัง สมอง
(กรณีคลื่นโทรศัพท์) หากใช้โทรศัพท์มือถือ แท็บเล็ต หรือ PC ผิดวิธีการเล่นเกมเป็นเวลา
นาน โดยเฉพาะเกมต่อสู้หรือที่มีเนื้อหารุนแรง นอกจากจะทำให้ดวงตาเสื่อมเร็วแล้ว
ยังสามารถทำให้ผู้เล่นเครียด หงุดหงิด และกลายเป็นคนอารมณ์ฉุนเฉียวง่าย

9. Digital Security
ระวังทุกการใช้งาน มั่นใจปลอดภัย

สังคมทั่วไปมีทั้งคนดีและไม่ดี เมื่ออยู่ที่บ้าน คุณพ่อคุณแม่ดูแลความปลอดภัยให้ลูกๆ
ด้วยการสร้างรั้วสูง ติดล้อคกลอนประตูหน้ าต่าง ติดระบบสัญญาณกันขโมย ฯลฯ ในสังคม
ออนไลน์ ภัยอันตรายมาถึงตัวเด็กๆได้หลายรูปแบบ ยากมากที่พ่อแม่จะคอยปกป้ อง เด็กๆ
จึงจำเป็นต้องรู้จักวิธีป้ องกันตัวเองจากผู้คิดร้าย เช่น ไม่เปิดเผยข้อมูลส่วนตัว ติด
โปรแกรมป้ องกันไวรัส back up ข้อมูลบ่อยๆ ฯลฯ