โภชนาการสำหรับผู้สูงอายุ

จัดทำ โดย นางสาวคัมภีร์พรรณ ช่วยวงศ์ญาติ โภชนาการสำสำ สำสำ หรัรั รั บรั บผู้ผู้ ผู้ สู ผู้ สู สู ง สู งอายุยุ ยุยุ

E-Book เรื่อง"โภชนาการสำ หรับผู้สูงอายุ"ฉบัับนี้จัดทำ ขึ้นเพื่อใช้ประกอบการเรียนการสอนรายวิชา โภชนาการสำ หรับ ผู้สูงอายุ วิทยาลัยสารพัดช่างอุดรธานี ซึ่งมีเนื้อหาตรงตามหลักสูตรอาชีวศึกษา สังกัดสำ นักงานคณะกรรมการการ อาชีวศึกษา พุทธศักราช 2562 ผู้จัดทำ หวังเป็นอย่างยิ่งว่า E-Book ฉบับนี้จะเป็นประโยชน์ต่อผู้เรียนทุกคน ที่กำ ลังศึกษาในเรื่อง"โภชนาการ สำ หรับผู้สูงอายุ"และจะสามารถช่วยให้นักเรียนบรรลุตามวัตถุประสงค์การเรียนรู้ตามหลักสูตรอาชีวศึกษา นางสาวคัมภีร์พรรณ ช่วยวงศ์ญาติ ผู้จัดทำ คำคำ คำคำ นำนำ นำนำ

อาหารหลัก 5 หมู่ หน้า 2 ความต้องการพลังงานและสารอาหาร ในผู้สูงอายุ 1. พลังงาน หน้า 3 2. โปรตีน หน้า 3 3. ไขมัน หน้า 4 4. คาร์โบไฮเดรต หน้า 4 5. วิตามิน หน้า 4 2 อาหารที่ควรหลีกเลี่ยง หน้า 5 แบบฝึกหัด หน้า 7-8 สารบับั บัญบั 1 ความหมาย หน้า 1 ตัวอย่างเมนูอาหารสำ หรับผู้สูงอายุ หน้า 6 3 บรรณานุกรม หน้า 9 4 6 5 7

ความหมาย ผู้สูผู้ งสูอายุ มนุษย์ที่มีอายุอยู่ในช่วงปลายของชีวิต นิยามของผู้สูงอายุ แตกต่างกันออกไป ขึ้นอยู่กับว่ามองผ่านความรู้สาขาใด เช่น ทางชีววิทยา ประชากรศาสตร์ การจ้าง งาน และทางสังคมวิทยา เป็นต้น สำ หรับประเทศไทย ตามกฎหมายกำ หนดไว้ ว่าผู้สูงอายุคือบุคคลที่มีอายุตั้งแต่ 60 ปีขึ้นไป ในขณะที่ ประเทศพัฒนาแล้ว ส่วนใหญ่จะมีสัดส่วนผู้สูงอายุต่อประชากรทั้งประเทศสูงกว่าประเทศกำ ลัง พัฒนา

อาหารหลัก 5 หมู่ เนื้อสัตว์ ไข่ นม ถั่ว ให้สารอาหารประเภท โปรตีน อาหารหลักหมู่ที่ 1 อาหารหลักหมู่ที่ 2 อาหารหลักหมู่ที่ 3 อาหารหลักหมู่ที่ 4 ข้าวกล้อง ข้าว แป้ง เผือกมัน น้ำ ตาล ให้ สารอาหารประเภท คาร์โบไฮเดรต พืชผักต่าง ๆ ให้สารอาหาร ประเภท เกลือแร่ และแร่ธาตุต่าง ๆ ผลไม้ต่าง ๆ ให้สารอาหาร ประเภทวิตามิน อาหารหลักหมู่ที่ 5 ไขมัน ให้สารอาหาร ประเภทไขมัน

ความต้ต้ ต้ อ ต้ องการพลัลั ลั งลั งงานและสารอาหาร ในผู้ผู้ ผู้ สู ผู้ สู สู ง สู งอายุยุ ยุยุ พลังงาน ความต้องการพลังงานของวัยผู้สูงอายุจะลดลง เนื่องจากการทำ งานของอวัยวะ ต่าง ๆ เช่น หัวใจ ตับ ปอด ฯลฯ การทำ งานของกล้ามเนื้อลดน้อยลง และกิจกรรมในการ ใช้แรงงานหนักต่าง ๆ ก็น้อยลง ดังนั้นความต้องการพลังงานของผู้สูงอายุจะลดลง ร้อย ละ 20-30 เปอร์เซ็นต์ เมื่อเปรียบเทียบกับความต้องการพลังงานที่ได้รับใน 1 วัน ของ กลุ่มอายุ 20-30 ปี กล่าวคือ ผู้สูงอายุชายและหญิง อายุ 60 ปีขึ้นไป ต้องการพลังงาน เฉลี่ยประมาณ 1,600 กิโลแคลอรี 1. 2. โปรตีน สารอาหารโปรตีน จำ เป็นในการซ่อมแซม ส่วนที่สึกหรอของร่างกาย ตั้งแต่ผิวหนัง กล้ามเนื้อ เลือด กระดูก ตลอดจนเนื้อเยื่อต่าง ๆ ผู้สูงอายุต้องการโปรตีน ประมาณ 0.88 กรัม ต่อน้ำ หนักตัว 1 กิโลกรัม/วัน แหล่งโปรตีนคุณภาพดี ได้แก่ อาหารจำ พวกเนื้อ ไข่ นม และถั่วเมล็ดแห้ง

ความต้ต้ ต้ อ ต้ องการพลัลั ลั งลั งงานและสารอาหาร ในผู้ผู้ ผู้ สู ผู้ สู สู ง สู งอายุยุ ยุยุ (ต่ต่ ต่ อ ต่ อ) 3. ไขมัน เป็นอาหารที่ให้พลังงานสูง เป็นตัวนำ วิตามินที่ละลายในไขมันให้ใช้ประโยชน์ได้ใน ร่างกาย และยังช่วยให้อาหารมีรสอร่อยและ ทำ ให้รู้สึกอิ่ม ผู้สูงอายุมีความต้องหารพลังงาน ลดลง จึงควรลดการบริโภคไขมันลงด้วย คือไม่ ควรเกินร้อยละ 25-30 เปอร์เซ็นต์ ของ ปริมาณพลังงานทั้งหมด ที่ได้รับต่อวัน 4. คาร์โบไฮเดรต เรามักจะได้รับพลังงานส่วนมาก จากคาร์โบไฮเดรต เป็นอาหารที่ประกอบได้ง่าย และกินง่าย เคี้ยวง่าย แต่ผู้สูงอายุควรลดการกิน อาหารจำ พวกคาร์โบไฮเดรต โดยเฉพาะน้ำ ตาล ต่างๆ เพื่อเป็นการลดปริมาณพลังงานผู้สูงอายุได้ รับคาร์โบไฮเดรต ร้อยละ 55 % ของปริมาณ พลังงานทั้งหมดต่อวัน 5. วิตามิน ช่วยให้ร่างกายทำ งานได้ตาม ปกติ ผู้สูงอายุมีความต้องวิตามินเท่ากับ วัยหนุ่มสาว แต่เนื่องจากผู้สูงอายุมีปัญหา เรื่องฟัน จึงได้รับวิตามินบางตัวไม่เพียง พอ

อาหารที่มีไขมันสูง โดยเฉพาะไขมันอิ่มตัว เช่น หมูสามชั้น คอหมูย่าง เนื้อไก่ติดหนัง อาหารที่มีรสจัด โดยเฉพาะเค็มจัดและหวานจัด อาหารที่มีปริมาณเกลือสูงทำ ให้เพิ่มความเสี่ยง ต่อการเป็นโรคไตและความดันโลหิตสูง อาหาร ที่หวานจัดจะเพิ่มความเสี่ยงต่อการเป็นโรคเบา หวาน อาหารที่ที่ ที่ที่ควรหลีลี ลีลีกเลี่ลี่ ลี่ลี่ยง

มื้อเย็น มื้อเที่ยง มื้อเช้า ข้าวต้มปลา กล้วยสุก น้ำ เต้าหู้ ข้าวกล้อง แกงจืดมะระยัดไส้หมู ผัดบวบใส่ไข่ มะละกอสุก ข้าวกล้อง น้ำ พริกกะปิ + ปลาทูนึ่ง ผักนึ่ง ส้มเขียวหวาน ตัวอย่างเมนูอาหารสำ หรับผู้สูงอายุ

แบบฝึกหัด คำ ชี้แจง ให้นักเรียนทำ กิจกรรมการจัดรายการอาหารโดยจัดกิจกรรมดังต่อไปนี้ จัดรายการอาหาร ใน 7 วันให้ได้ปริมาณพลังงานที่เหมาะสมกับผู้สูงอายุ โดยที่มีสารอาหาร ครบถ้วน วันที่ 1 มื้อเช้า .............................................................................................................................................. มื้อเที่ยง............................................................................................................................................ มื้อเย็น.............................................................................................................................................. วันที่ 2 มื้อเช้า .............................................................................................................................................. มื้อเที่ยง............................................................................................................................................ มื้อเย็น.............................................................................................................................................. วันที่ 3 มื้อเช้า .............................................................................................................................................. มื้อเที่ยง............................................................................................................................................ มื้อเย็น..............................................................................................................................................

วันที่ 5 มื้อเช้า .............................................................................................................................................. มื้อเที่ยง............................................................................................................................................ มื้อเย็น.............................................................................................................................................. แบบฝึกหัด (ต่อ) วันที่ 4 มื้อเช้า .............................................................................................................................................. มื้อเที่ยง............................................................................................................................................ มื้อเย็น.............................................................................................................................................. วันที่ 6 มื้อเช้า .............................................................................................................................................. มื้อเที่ยง............................................................................................................................................ มื้อเย็น.............................................................................................................................................. วันที่ 7 มื้อเช้า .............................................................................................................................................. มื้อเที่ยง............................................................................................................................................ มื้อเย็น..............................................................................................................................................

บรรณานุกรม สุนีย์ สหัสโพธิ์ และคณะ. (2565). โภชนาการพื้นฐาน. กรุงเทพฯ : ศูนย์หนังสือจุฬา. วีรศักดิ์ เมืองไพศาล. (2560). การจัดการภาวะโภชนาการในผู้สูงอายุ (NUTRITIONAL MANAGEMENT IN THE ELDERLY). กรุงเทพฯ : ศูนย์หนังสือจุฬา.

ประวัติผู้จัดทำ ชื่อ : นางสาวคัมภีร์พรรณ ช่วยวงศ์ญาติ ชื่อเล่น : แอมมี่ ตำ แหน่ง : ครูผู้ช่วย (ครูประจำ แผนกวิชาอาหารและโภชนาการ) หัวหน้างานวิทยบริการและห้องสมุด ผู้ช่วยหัวหน้างานบุคลากร ผู้ช่วยหัวหน้างานหลักสูตร สถานที่ทำ งาน : วิทยาลัยสารพัดช่างอุดรธานี สังกัดคณะกรรมการการอาชีวศึกษา อีเมลล์ : [email protected]