วรรณคดีวิจักษ์ ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๕

พฤตกิ รรมดCาน
ตามทฤษฎกี า

กจิ กรรมการเรียนรCู ความ ูDรความจำ
ความเ Dขาใจ

บทที่ ๔ คัมภรี ฉ3 ันทศาสตร3 แพทย3ศาสตรส3 งเคราะห3 ü
วิเคราะหเ3 นอื้ หา
ü
๑. รวบรวมศัพท+และสำนวนที่พบในเรื่องแพทย+ศาสตร+
สงเคราะห+ ตอนคัมภีร+ฉันทศาสตร+ พร]อมทั้งให]คำจำกัด
ความทส่ี อดคลอ] งกับบรบิ ท

๒. เรียบเรียงเนื้อความในคัมภีร+ฉันทศาสตร+ให]เป;นความ
เรียงร]อยแก]วที่เข]าใจง<ายโดยใช]สำนวนภาษาของนักเรียน
เอง
๓. บทประพันธ+ต<อไปนี้ให]ข]อคิดอะไรบ]าง และนักเรียนจะ
สามารถนำขอ] คดิ ที่ได]รบั ไปใช]ในชีวิตประจำวนั ไดอ] ยา< งไร

ให&ดำรงกระษัตริยไ4 ว& อน่ึงหา& มอย6าโกรธา
คอื ดวงใจใหเ& รง6 ยา ข&าศกึ มาจะอนั ตราย

๓๗

นพทุ ธพิสยั (Cognitive Domain)
ารเรียนรขูC อง Benjamin Bloom

การนำไปใ Dช ผลการวิเคราะห1
การ ิวเคราะ 3ห
การประเ ิมน Mคา
การส Dรางสรร 3ค

มีความรู]ความจำรวบรวบศัพท+และ
สำนวนในบทเรียน
เข]าใจในเนื้อเรื่องเพื่อเรียบเรียงขึ้น
ใหม<ได]
นำข]อคิดไปปรับใช]ในชีวิตประจำวัน
ได]
ü

พฤตกิ รรมดาC น
ตามทฤษฎีกา

กิจกรรมการเรยี นรCู ความ ูDรความจำ
ความเ Dขาใจ

พิจารณาภาษาการประพนั ธ3 ü

๑. เหตใุ ดจงึ กลา< ววา< "แพทยศ+ าสตรส+ งเคราะหเ+ ปน; มรดกทาง ü
วรรณกรรมของชาติ" อภิปรายและแสดงตัวอย<างประกอบ
ใหช] ัดเจน

๒. เลอื กจำบทประพันธ+ตอนท่ีนกั เรียนชอบมากทส่ี ุด ถอดคำ
ประพันธ+ และเขียนบนั ทึกสรปุ โดยใช]ภาษาท่ีสน้ั และกระชับ

๓. ฝ_กแต<งบทประพันธ+ที่มีเนื้อหาทางวิชาการ โดยใช]คำ
ประพนั ธท+ ่ีนักเรยี นสนใจ

เลือกสรรนำไปใชD

๑. เชื่อมโยงความสัมพันธ+ของชื่อต<าง ๆ ต<อไปนี้ แล]วค]นคว]า
หาความร]เู พ่มิ เติม

๑.๑ เวชศกึ ษา
๑.๒ พระยาพศิ ณปุ ระสาทเวช
๑.๓ โรงพยาบาลวังหลัง

๓๘

นพทุ ธพิสัย(Cognitive Domain)
ารเรยี นรขCู อง Benjamin Bloom

การนำไปใ Dช ผลการวิเคราะห1
การ ิวเคราะ 3ห
การประเ ิมน Mคา
การส Dรางสรร 3ค

เข]าใจในเหตุผล เพื่ออภิปรายและ
แสดงตัวอย<างประกอบได]

ü ประเมนิ คา< บทประพนั ธ+บททชี่ อบ

ü นำความรู]มาใช]ในการแต<งบท
ประพนั ธ+ได]

มีความรู]ความจำในการค]นคว]าหา
ความรูเ] พ่มิ เตมิ

พฤติกรรมดาC น
ตามทฤษฎีกา

กจิ กรรมการเรยี นรCู ความ ูDรความจำ
ความเ Dขาใจ

๑.๔ โรงเรยี นเวชสโมสร ü
๑.๔ โรงเรยี นราชแพทยาลยั

๒. ศึกษาเรื่องแพทย+ศาสตร+สงเคราะห+เพิ่มเติมจากหนังสือ
ชุดแพทย+ศาสตร+สงเคราะห+ : ภูมิปŽญญาทางการแพทย+และ
มรดกทางวรรณกรรมของชาติ ฉบับกระทรวงศึกษาธิการ
จัดพมิ พ+ พ.ศ.๒๕๔๒

๓. อภิปรายหรือโต]วาทีในญัตติ “แพทย+แผนโบราณสำคัญ
จริงหรือ” หรือ “แพทย+ทางเลือกยังมีความจำเป;นใน
สงั คมไทย” หรือญตั ติอ่ืน ๆ ตามที่เหน็ สมควร

๔. จัดทัศนศึกษาสวนสมุนไพรในท]องถิ่น หรือหาโอกาสทัศน
ศึกษา ณ วัดพระเชตุพนวิมลมังคลาราม กรุงเทพมหานคร
มหาวิทยาลัยเป•ดแห<งแรกของประชาชนเพื่อศึกษาตำรา
แพทย+แผนโบราณ ประติมากรรม–ษีดัดตน และตำราต<าง
ๆ ที่จารกึ ไว]โดยรอบพระระเบยี ง

๓๙

นพทุ ธพิสัย(Cognitive Domain)
ารเรียนรูขC อง Benjamin Bloom

การนำไปใ Dช ผลการวิเคราะห1
การ ิวเคราะ 3ห
การประเ ิมน Mคา
การส Dรางสรร 3ค

มีความรู]ความจำในการศึกษา
เพมิ่ เติมจากหนังสือ

นำความรู]มาใช]อภิปรายหรือโต]วาที
ü ได]

มีความสร]างสรรค+ในการทัศนศึกษา
เรียนรเู] พ่ิมเติมในแหล<งเรยี นรู]
ü

พฤติกรรมดCาน
ตามทฤษฎีกา

กจิ กรรมการเรยี นรูC ความ ูDรความจำ
ความเ Dขาใจ

บทที่ ๕ โคลนติดลอD ตอนความนยิ มเปนl เสมยี น ü
วเิ คราะหเ3 นอื้ หา ü

๑. ความนิยมเป;นเสมียนหมายความว<าอย<างไร รวบรวม ü
อาชีพที่อยู<ในขอบข<ายของคำว<า “เสมียน” ตามคำจำกัด
ความข]างต]น

๒. เพราะเหตุใดจึงกล<าวว<าเรื่องโคลนติดล]อเป;นเรื่องท่ี
ทรงคุณค<าเหนือกาลเวลา

๓. พจิ ารณาขอ] ความต<อไปนีแ้ ล]วตอบคำถาม "ขอ& ทีว่ า6 บรรดา
กระทรวงทบวงการมีเสมียนมากกว6าความจำเป\นนั้นถึงแม&ผ&ู
ที่ดูแต6เผิน ๆ ก็เห็นได&ว6าเป\นความจริง เพราะฉะนั้นสถานที่
เหล6านั้นจึงต&องจัดการถ6ายเทพวกที่เกินต&องการออกเสียเป\น
ครัง้ คราวเพื่อไดร& ับคนใหม6ๆ ตอ6 ไป"
๓.๑ นักเรียนเห็นด]วยกับข]อความที่ยกมาหรือไม< เพราะเหตุ
ใด

๔๐

นพุทธพสิ ัย(Cognitive Domain)
ารเรยี นรขูC อง Benjamin Bloom

การนำไปใ Dช ผลการวเิ คราะห1
การ ิวเคราะ 3ห
การประเ ิมน Mคา
การส Dรางสรร 3ค

มีความรู]ความจำความหมายของ
คำศพั ท+

มีความรู]ความจำในความสำคัญของ
เร่อื งราว
เข]าใจในเน้ือเรื่องบทเรียน

พฤติกรรมดาC น
ตามทฤษฎีกา

กิจกรรมการเรยี นรูC ความ ูDรความจำ
ความเ Dขาใจ

๓.๒ เนื้อความที่ยกมานี้ยังคงใช]ได]ในยุคปŽจจุบันหรือไม<
เพราะเหตใุ ด
๓.๓ การจัดให]มีการเกษียณอายุราชการก<อนกำหนด
สอดคลอ] งกับเนื้อความทย่ี กมาหรือไม< เพราะเหตุใด

๔. นักเรียนคิดว<า “ค<านิยม” ของ “ความนิยมเป;นเสมียน”
ในปŽจจุบันยังคงมีอยู<มากน]อยเพียงใด ในฐานะคนยุคใหม<
นกั เรยี นจะมวี ธิ กี ารเปล่ียนแปลงคา< นยิ มนี้ได]อยา< งไร

๕. แสดงทรรศนะเกี่ยวกับเรื่องโคลนติดล]อว<า มีเรื่องใดหรือ
อะไรอีกบ]างในปŽจจุบันที่นักเรียนคิดว<าเป;น “โคลน” ติดล]อ
หรือเป;นปŽญหาอุปสรรคที่กีดขวางความเจริญของ
ประเทศชาตินอกเหนือจาก “ความนิยมเป;นเสมียน” และ
จะมแี นวทางแกไ] ขได]อยา< งไร

๔๑

นพทุ ธพิสัย(Cognitive Domain)
ารเรยี นรขCู อง Benjamin Bloom

การนำไปใ Dช ผลการวเิ คราะห1
การ ิวเคราะ 3ห
การประเ ิมน Mคา
การส Dรางสรร 3ค

ü ประเมินค<าค<านิยมในสังคมไทย
ü และการเปลีย่ นแปลงคา< นยิ มได]

วิเคราะห+ปŽญหาอุปสรรคที่กีดขวาง
ความเจรญิ ของประเทศได]

พฤติกรรมดาC น
ตามทฤษฎีกา

กจิ กรรมการเรียนรCู ความ ูDรความจำ
ความเ Dขาใจ

พจิ ารณาภาษาการประพนั ธ3 ü ü
๑. อธิบายความในพระราชนิพนธ+ต<อไปนี้ ตามความเข]าใจ ü
ของนักเรียน “เมื่อไรหนอพวกหนุ6มๆ ของเราจึงจะเข&าใจได&
บ&างวา6 การเป\นชาวนาชาวสวน หรอื คนทำงานการอน่ื ๆ น้ัน ü
ก็มีเกยี รติยศเทา6 กับทจี่ ะเป\นผทู& ำงานดว& ยปากกาเหมอื นกนั ”

๒. ยกตัวอย<างการใช]ภาษาโน]มน]าวใจในเรื่องโคลนติดล]อมา
๒ - ๓ ตอน แล]วเขียนแสดงความคิดเห็นต<อกลวิธีการโน]ม
น]าวใจนน้ั

เลอื กสรรนำไปใชD
๑. แบ<งกลุ<มอ<านเรื่องโคลนติดล]อตอนอื่น ๆ กลุ<มละ ๑ ตอน
สรุปใจความสำคัญและข]อคิดที่ได]รับ นำมาแลกเปลี่ยน
ความร]ซู ่ึงกันและกนั
๒. จัดอภิปรายเรื่อง “พระอัจฉริยภาพของสมเด็จพระมหา
ธรี ราชเจา] ” โดยศกึ ษาจากพระราชนพิ นธข+ องพระองค+

๔๒

นพุทธพสิ ัย(Cognitive Domain)
ารเรียนรขCู อง Benjamin Bloom

การนำไปใ Dช ผลการวเิ คราะห1
การ ิวเคราะ 3ห
การประเ ิมน Mคา
การส Dรางสรร 3ค

เขา] ใจในบทพระราชนพิ นธ+

เข]าใจและสามารถแสดงความ
คดิ เหน็ ตอ< ลวิธกี ารโนม] นา] วได]

มีความรู]ความจำในเรื่องราวแต<ละ
ตอน
เข]าใจและสามารถอภปิ รายเร่ืองได]

พฤตกิ รรมดาC น
ตามทฤษฎีกา

กจิ กรรมการเรียนรูC ความ ูDรความจำ
ความเ Dขาใจ

๓. จัดโต]วาทีเรื่อง “สิบพ<อค]าไม<เท<าพระยาเลี้ยง” หรือญัตติ ü
อืน่ ๆ ที่เกีย่ วกบั อาชพี
๔. เขียนบทความเกี่ยวกับอาชีพที่น<ายกย<องตามทัศนะของ
นักเรียน

๔๓

นพทุ ธพสิ ยั (Cognitive Domain)
ารเรียนรขูC อง Benjamin Bloom

การนำไปใ Dช ผลการวิเคราะห1
การ ิวเคราะ 3ห
การประเ ิมน Mคา
การส Dรางสรร 3ค

ü นำความร]มู าใช]ในการโตว] าทีได]
เขา] ใจและสามารถเขยี นบทความได]

ตารางสรปุ ความสอดคลDองระหวาM งกจิ กรรมชวนคดิ พ ความ ูDรความจำ
ตามทฤษฎกี ารเรยี น

บทเรยี น

บทท่ี ๑ มหาเวสสนั ดรชาดก กัณฑม+ ัทรี ๔
บทที่ ๒ ลิลติ ตะเลงพา< ย ๒
บทท่ี ๓ บทละครพดู คำฉนั ท+ เรอ่ื งมัทนะพาธา ๑
บทท่ี ๔ คัมภีร+ฉนั ทศาสตร+ แพทย+ศาสตรส+ งเคราะห+ ๓
บทท่ี ๕ โคลนติดลอ] ตอนความนยิ มเปน; เสมียน ๓
๑๓
รวม

๔๔

พินิจคุณคMากบั พฤตกิ รรมดาD นพทุ ธพสิ ัย (Cognitive Domain)
นรูDของ Benjamin Bloom

ผลการวิเคราะห3

ความเ Dขาใจ
การนำไปใ Dช
การ ิวเคราะ 3ห
การประเ ิมน Mคา
การส Dรางสรร 3ค

๒๒๕ ๐ ๑
๕๒๔ ๐ ๑
๔๒๒ ๐ ๒
๒๓๐ ๑ ๑
๕๑๑ ๑ ๐
๑๘ ๑๐ ๑๒ ๒ ๕

บทที่ ๕
วิเคราะหข1 Cอดแี ละขอC บกพรLองของแบบเรยี น

จากการศึกษาวิเคราะห+หนังสือเรียน รายวิชาพื้นฐาน ภาษาไทย วรรณคดีวิจักษ+ ชั้นมัธยมศึกษาปQที่ ๕
ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช ๒๕๕๑ ศึกษาภัณฑ+พาณิชย+ องค+การค]าของ
สกสค. สามารถสรุปข]อดแี ละขอ] บกพร<องของแบบเรยี นเปน; ไดด] ังน้ี

ขDอดี

๑. เนื้อหาในบทเรียนตรงตามสาระการเรียนรู]ทั้ง ๕ มาตรฐานในรายวิชาภาษาไทย โดยเฉพาะ
เนื้อหาสาระที่ ๕ มาตรฐาน ท ๕.๑ ซึ่งมีจุดมุ<งหมายให]นักเรียนเข]าใจและแสดงความคิดเห็นวิจารณ+
วรรณคดแี ละวรรณกรรมไทยอยา< งเหน็ คุณค<า และนำมาประยุกต+ใชใ] นชีวติ จริงได]

๒. เนื้อหาในหนังสือเล<มนี้จัดแบ<งเนื้อหาได]ดีเพื่อให]ง<ายต<อการเรียนรู] โดยแบ<งเนื้อหาเป;น ๔ ส<วน
ประกอบด]วย ๑. บทวิเคราะห+วรรณคดี ๒. ตัวบทวรรณคดี ๓. คำอธิบายศัพท+และข]อความ ๔. กิจกรรม
ชวนคดิ พินจิ คณุ คา<

๓. กิจกรรมในส<วนชวนคิดพินิจคุณค<า เป;นกิจกรรมที่ให]นักเรียนได]คิดวิเคราะห+ในบทเรียนนั้น ๆ
และให]นักเรียนได]มีการนำความรู]ในบทเรียนมาประยุกต+ใช]ได] ประกอบด]วย ๑. วิเคราะห+เนื้อหา
๒. พิจารณาภาษาการประพันธ+ และ ๓. เลือกสรรนำไปใช]

๔. ภาษาเป;นทางการ อ<านง<าย เรียบเรียงเนื้อหาได]ดี และมีคำอิบายศัพท+และข]อความเพื่อให]
เขา] ใจในเนอ้ื หามากข้ึน

๕. ภาพประกอบภายในเล<มล]วนแต<สอดคล]องกับเนื้อหาในแต<ละบท ซึ่งทำให]เข]าใจในเนื้อหา
บทเรยี นมากขนึ้

ขอD บกพรอM ง
๑. บทที่ ๑ มหาเวสสันดรชาดก กัณฑ+มัทรี ในตัวบทวรรณคดี มีการเขียนภาษาบาลี แต<ไม<มีส<วน
อธบิ ายความหมาย และวธิ ีการอา< นภาษาบาลี

บรรณานกุ รม

กระทรวงศึกษาธิการ. (๒๕๕๗). หนังสือเรียนรายวิชาพื้นฐานภาษาไทย วรรณคดีวิจักษ3
ชั้นมัธยมศึกษาปvท่ี ๕. พิมพ+ครัง้ ที่ ๕. กรงุ เทพฯ : สกสค. ลาดพร]าว

กระทรวงศึกษาธิการ. (๒๕๕๑). หลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช ๒๕๕๑.
กรงุ เทพฯ : ชุมนุมสหกรณ+การเกษตรแหง< ประเทศไทย จำกัด.

ทิพย+เกสร กำปนาท และคณะ. (๒๕๖๓). พฤติกรรมการเรียนรูDดDานพุทธิพิสัยตามแนวคิดของบลูมท่ี
ปรับใหม,M ๑๑(๒), ๑-๙.