81 วัน บทเรียนดีๆ จากวิกฤตโรคCOVID-19

บทความวิชาการ : หลากมมุ หลายมิติ สภู้ ยั โควิด-19

วนั ที่ 5 มิถนุ ายน 2563 ผูเ้ ขียน : อารยา จนั ทรเ์ พชร
ปี 2563 ฉบบั ท่ี11 นกั พฒั นาสงั คมปฏบิ ตั กิ าร

81 วนั บทเรียนดี ๆ จากวิกฤติโรคโควิด-19

ตั้ ง แ ต่ 1 7 มี น า ค ม กีฬาสนั ทนาการ รา้ นตดั ผมและ มาตรการต่างๆ ลงบา้ งเพื่อผ่อน
รฐั บาลมีนโยบายใหป้ ิ ดสถานที่มี รา้ นเสริมสวย รวมถึงรา้ นตดั ขน คลายสาหรับพ้ืนที่ที่มีความเส่ียง
คนมารวมตัวกันเป็ นกิจวัตร และฝากเลี้ยงสัตว์ ของ ศบค. มี นอ้ ย เป็ นสัญญาณท่ีดีว่าอีกไม่
ซึ่งเสี่ยงต่อการแพร่เชื้อไดง้ ่าย ผ ล วั น เ ดี ย ว กั น วั น ท่ี 1 7 นานสถานการณ์ก็น่าจะกลับเขา้ สู่
โ ด ย ส ถ า บั น ก า ร ศึ ก ษ า พฤษภาคม ได้เริ่มบังคับใช้ สภาวะปกติ คนไดอ้ อกจากบา้ น
สถาบันกวดวิชา รา้ นนวด ผับ มาตรการผ่อนปรนในระยะที่ 2 เพ่ือไปทามาหากิน ออกไปใชช้ ีวิต
สถานบันเทิง สถานบริการ ตามประกาศของ ศบค. มีผล กนั ไดอ้ ยา่ งปกตอิ ีกครง้ั
นวด แผนโบราณ และ บั ง คั บ โ ด ย อ นุญ า ต ใ ห้เ ปิ ด
โรงมหรสพ ในพื้นที่กรุงเทพ ห้างสรรพสินค้า ศูนย์การค้า ท่ า ม ก ล า ง วิ ก ฤ ติ
และปริมณฑล ใหป้ ิ ดตง้ั แต่วันที่ สถานออกกาลังกายบางส่วน ส ถ า น ก า ร ณ์ ข อ ง โ ร ค โ ค วิ ด -1 9
18–31 มีนาคม ขณะที่สนาม แตใ่ หป้ ิ ดบริการเวลา 20.00 น. ที่มีท้ังคนเจ็บป่ วย คนเสียชีวิต
มวย สนามกีฬา สนามมา้ ใหป้ ิ ด และปรับเวลาการเริ่มเคอร์ฟิ ว ตกงาน เป็ นคนไรบ้ า้ น เกิดความ
ทั น ที จ น ก ว่ า ส ถ า น ก า ร ณ์ จาก 22.00 เป็ น 23.00 น. ย่งุ ยากว่นุ วาย วิถีชีวิตประจาวัน
จะคล่ีคลาย วันที่ 3 เมษายน แ ต่ ยั ง ค ง ง ด แ ล ะ ช ะ ล อ ก า ร ข อ ง ค น ส่ ว น ใ ห ญ่ ที่ ต้ อ ง
รัฐบาลประกาศหา้ มประชาชน เคล่ือนยา้ ยขา้ มจังหวัด วันท่ี 27 เ ป ล่ี ย น แ ป ล ง ไ ป จ า ก เ ดิ ม อ ย่ า ง
ออกนอกเคหสถานในยามวิกาล พฤษภาคม คณะรัฐมนตรีมีมติ ปั จ จุบั น ทั น ด่ ว น เ ร า ยั ง เ ห็ น
(เคอฟิ ว) ทัว่ ประเทศ ระหว่าง ต่อ พรก. ฉุกเฉินอีก 1 เดือน เ ร่ื อ ง ร า ว ดี ๆ ที่ เ กิ ด ข้ึ น ม า ก ม า ย
เ ว ล า 22.00–04.00 น . มีกาหนดส้ินสุด 30 มิถุนายน อย่างต่อเน่ือง ท่ีสถาการณ์ของ
ข อ ง วั น รุ่ ง ข้ึ น วั น ที่ 3 และมีการผ่อนปรนระยะที่ 3 โรคโควิด-19 ดีข้ึนมาไดอ้ ย่างเช่น
พฤษภา คม ได้เริ่ มบังคับใช้ และลดระยะเวลาเคอฟิ วเป็ น ทกุ วันนี้ลว้ นเป็ นผลมาจากความ
มาตรการผ่อนปรนระยะที่ 1 23.00–3.00 น. จนถึงตอนนี้ ร่ว มมื อร่ วม ใ จข อง ทุก ฝ่ า ย ท่ี
ใน 6 กล่มุ กิจกรรมในโซนสีขาว ก็ ล่ ว ง เ ข้า ม า 8 1 วั น แ ล้ว ร่ ว ม ด้ว ย ช่ ว ย กั น อ ย่ า ง เ ต็ ม
ให้กลับมาดาเนินการได้ปกติ ท่ี ป ร ะ เ ท ศ ไ ท ย ต ้อ ง เ ผ ชิ ญ กั บ ความสามารถ
ได้แก่ ต ลา ด ร้า นจา หน่า ย สถานการณ์ของ โรคโควิด-19
อาหา ร กิจกา รค้า ปลีก -ส่ง ปัจจบุ ันวิกฤติโควิด-19 กาลัง
จะผ่านไป สถานการณ์ต่าง ๆ
เ ร่ิ ม ค ลี่ ค ล า ย ไ ป ใ น ท า ง ท่ี ดี ข้ึ น
จานวนผปู้ ่ วยสะสมเร่ิมจะหยดุ น่งิ
ไม่เพ่ิมจานวนข้ึนเหมือนอย่าง
ช่วง 2 เดือนที่ผ่านมา ผู้ป่ วย
ที่หายดีกลบั บา้ นก็เพิ่มจานวนข้นึ
ทกุ วัน รัฐบาลมีการปลดล็อค

หนา้ 2 บทความวชิ าการ : หลากมุมหลายมิติ สูภ้ ยั โควิด-19

รัฐบาลกาหนดและบังคับใช้ ก า ร ใ ช้เ ท ค โ น โ ล ยี ใ น ยุค
มาตรการต่างเพื่อป้ องกันการ
แพร่ระบาดของโรคไดอ้ ย่างดี ไม่ว่า ดิจิทัลเป็ นเคร่ืองมือ ช่วง 10 ปี
จะเป็ นการการสงั่ เคอรฟ์ ิ ว หา้ มออก
น อ ก บ้ า น ใ น เ ว ล า ท่ี ก า ห น ด ที่ ผ่ า น ม า เ กิ ด ก า ร เ ป ล่ี ย น แ ป ล ง
ก า ร กั ก ตั ว เ พ่ื อ สั ง เ ก ต อ า ก า ร
ของผู้ที่ เดินทา งจา กพื้ นท่ีเ สี่ยง ทางดา้ นการส่งต่อขอ้ มูลข่าวสาร
งดจัดประชมุ หรือรวมกล่มุ การสัง่
ปิ ดสถานบริการที่มีความส่มุ เสี่ยง อย่างรวดเร็ว เรียกไดว้ ่าเรากระโดด
ในการแพร่กระจายเชื้อ หยดุ เดินรถ
ประจาทางระหว่างจงั หวัด เ ข ้า ส่ ูย ุค ดิ จิ ทั ล อ ย่ า ง เ ต็ ม ตั ว แ ล ้ว

ในระดับบคุ คล จะเห็นไดว้ ่า โทรศพั ทเ์ คร่ืองเล็ก ๆ ท่ีสามารถทา
ทกุ คนตนื่ ตวั กบั สถานการณข์ องโรค
โ ค วิ ด -1 9 ที่ แ พ ร่ ร ะ บ า ด อ ย่ า ง อ ะ ไ ร ไ ด้ม า ก ม า ย ห ล า ย อ ย่ า ง
รวดเร็ว มีการติดตามขา่ วสารผ่าน
ส่ื อ ต่ า ง ๆ ต ล อ ด เ ว ล า รู้จั ก มา ก กว่ า กา รใ ช้ส า หรับพูด คุย
ร ะ มั ด ร ะ วั ง ตั ว ใ น ก า ร เ ข ้า ไ ป ใ น ท่ี
สาธารณะ ท่ีท่ีมคี นพลกุ พลา่ น รจู้ ัก ระหว่างคนท่ีอย่หู ่างไกลกันเพียง ไม่ว่ า จ ะ เ ป็ น ก า ร ค่า น้า ค่า ไ ฟ
ดแู ลตัวเอง รักษาความสะอาดดว้ ย อ ย่ า ง เ ดี ย ว อี ก ต่ อ ไ ป เ มื่ อ โ ล ก ค่าโทรศัพท์ เรื่องเงินเยียวยาต่าง
การลา้ งมือบ่อย ๆ กินอาหารที่ทา เปลี่ยนไป ทุกคนจึงจาเป็ นต้อง ๆ การร้องเรียนร้องทุกข์ หรือ
สกุ ใหมๆ่ ใชช้ อ้ นกลาง สวมหนา้ กาก เรียนร้แู ละปรับตัวให้เท่าทันการ จากมาตรการการเวน้ ระยะห่าง
เพื่อป้ องกันโรค รักษาระยะห่าง เปล่ียนแปลง เพราะถึงแมว้ ่าเราจะ ทางสงั คมท่ีทาใหค้ นออกไปไหนมา
ทางสงั คม ปฏิบตั ติ ามมาตรการของ ไม่ไดเ้ ป็ นเจา้ ของธรุ กิจใหญ่โต แต่ก็ ไหนไดล้ าบาก ทาใหต้ อ้ งปรับวิถี
รั ฐ อ ย่ า ง เ ค ร่ ง ค รั ด เ ค า ร พ มีความจาเป็ นตอ้ งเขา้ ถึงเทคโนโลยี ชี วิ ต ใ ห ม่ ใ ช้ชี วิ ต อ ยู่กับ บ้า น
กฎระเบียบของสังคม และมีวินัย ซ่ึงส่งผลต่อการใชช้ ีวิตประจาวัน หาความรใู้ นส่ิงที่เราสนใจ ดหู นัง
มากขน้ึ อย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ จะเห็นว่าจาก ฟังเพลงออนไลน์ การใชอ้ ินเทอ
วิกฤติในคร้ังน้ีมีการใชเ้ ทคโนโลยี เน็ตแบงก์กิ้ง การซื้อขายของ
เป็ นเคร่ืองมือเพื่อแกป้ ัญหาต่าง ๆ ออนไลน์ นกั เรียนใชว้ ิธีการเรียน
มากมาย ทั้งการส่งขา่ วสารความรู้ ออนไลน์แทนการไปโรงเรียน
เก่ียวกับโรคโควิด-19 การปฏิบัติ เพ่ือหลีกเลี่ยงการแพร่ระบาด
ตนเพื่อให้ปลอดภัย จากเช้ือโรค ของเชื้อโรค คนทางานเปล่ียน
รายงานสถานการณ์ของผตู้ ิดเชื้อ รู ป แ บ บ ก า ร ท า ง า น โ ด ย
ในแต่ละวันทั้งในและต่างประเทศ work from home ท า ง า น ผ่ า น
การใชเ้ ทคโนโลยีเป็ นเครื่องมือเพ่ือ แ อ ป พ ลิ เ ค ชั น ต่ า ง ๆ เ ช่ น
รักษาระยะห่างทางสังคม สร้าง แอปพลิเคชัน zoom ประชุมโดย
ค ว า ม ค ล่อ ง ตัว อ า น ว ย ค ว า ม การใช้ VDO conference ซ่ึงล้วน
สะดวกต่อผทู้ ี่ไดร้ ับความเดือดรอ้ น แลว้ แต่ใชเ้ ทคโนโลยีในยุคดิจิทัล
การช่วยเหลือเอื้ ออาท รซ่ึ งกัน เ ป็ น เ ค รื่ อ ง มื อ ท้ั ง สิ้ น ค น ที่
และกนั สง่ ตอ่ ธารนา้ ใจ โดยใชส้ ่ือท่ี ไม่สามารถเขา้ ถึงเทคโนโลยี ก็ไม่
ไม่ได้จากัดอย่แู ค่สื่อหนังสือพิมพ์ สามารถเข้าถึงข่าวสาร หรือ
วิทยุ หรือโทรทัศน์ซ่ึงเป็ นสื่อหลัก สวัสดิการของรัฐได้ จะเห็นว่าการ
อีกต่อไป เพราะทุกคนสามารถ เข้า ถึ งเ ท คโนโลยี ในยุคดิจิ ทัล
เ ข้ า ถึ ง ข้ อ มู ล ข่ า ว ส า ร ผ่ า น มีความจาเป็ นอย่างมากในอนาคต
แอปพลิเคชันต่างๆไ ดจ้ ากมือถือ ทุกคนมีความจาเป็ นท่ีจะต้อง
ไม่ว่าจะเป็ น facebook, line, twitter เรียนรเู้ ร่ืองเทคโนโลยีเพ่ือปรับตัว
และอ่ืน ๆ การเขา้ ถึงมาตรการการ ใหท้ นั ตอ่ การเปลี่ยนแปลง
ชว่ ยเหลือ การจัดสวัสดิการแห่งรัฐ

ผูเ้ ขียน : อารยา จนั ทรเ์ พชร หนา้ 3

ไดเ้ ห็นถึงพลังของจิตอาสา และผทู้ ี่มีกาลงั พอจะช่วยเหลือกนั ได้ รบั การเปลย่ี นแปลงแบบไมค่ าดคิด

ในทุกพ้ืนท่ี คอยช่วยเหลือเพื่อน สังคมที่มีความเอื้ออาทร แบ่งปัน ท่ี อ า จ เ กิ ด ข้ึน ไ ด้อี กใ น อ น า ค ต

มนษุ ยท์ ี่เดือดรอ้ นยากลาบากกว่า กัน เห็นอกเห็นใจกันยังมีใหเ้ ห็นอยู่ การไม่ต่ืนตระหนกกับปั ญหาท่ี

ตนเอง การยอมเอาตวั เองไปเสี่ยง อย่างต่อเนื่อง แม้ว่าในยามปกติ เ กิ ด ขึ้ น แ บ บ ปั จ จุบั น ทั น ด่ ว น

กับโรคของ อสม.ท่ีตอ้ งลงพ้ืนท่ี สงั คมไทยเริ่มจะเปลี่ยนไปเป็ นแบบ ฝึ ก ก า ร แ ก้ปั ญ ห า เ ฉ พ า ะ ห น้า

ไปเยี่ยมติดตามอาการของคนท่ี สงั คมคนเมือง ตา่ งคนต่างอย่มู าก รู้ จั ก ว่ า ง แ ผ น เ พื่ อ เ ต รี ย ม

เ ดิ น ท า ง ม า จ า ก ต่ า ง จั ง ห วั ด ขึ้น แตเ่ ม่อื เกดิ วิกฤติ ถึงภาวะคบั ขนั ความพรอ้ ม การลม้ ในครั้งต่อไป

หรือต่างประเทศ เช่น กรณีของ ข้นึ มา ก็ยงั เห็นว่าคนไทยจะไม่ท้ิงกนั จะไม่เจ็บเหมือนกับครั้งท่ีผ่านมา

กล่มุ ผีนอ้ ยซึ่งเดินทางเขา้ ประเทศ ดแู ลชว่ ยเหลือกนั เท่าที่พอจะช่วยกนั ใ น ร ะ ดั บ ห น่ ว ย ง า น ข อ ง รั ฐ

ในช่วงท่ีรัฐบาลยังไม่ไดม้ ีมาตรการ ได้ เห็นน้าใจจากคนมีอันจะกิน ซึ่งมีหน้าที่บาบัดทุกบารงุ สุขให้

ในการควบคุมติดตามกลุ่มเสี่ยง บริษทั หา้ งรา้ นใหญ่ๆ ไปจนถึงคน ป ร ะ ช า ช น ส า ม า ร ถ น า

อย่างเป็ นระบบ ก็ได้ อสม.ซ่ึงเป็ น ตั ว เ ล็ ก ตั ว น้อ ย ท่ี พ ย า ย า ม จ ะ ป ร ะ ส บ ก า ร ณ์ ค รั้ ง นี้ ไ ป

คนในพื้นที่เป็ นผู้ติดตามสังเกต ช่ ว ย เ ห ลื อ เ กื้ อ กูล กั น ใ น ภ า ว ะ ถ อ ด บ ท เ รี ย น ใ ช้ ใ น ก า ร

อาการอย่างสมา่ เสมอ อาสาสมัคร ยากลาบาก สาหรับคนท่ีมีการ วางแผนการทางาน มีมาตรการ

พัฒนาสังคมและความมัน่ คงของ ว า ง แ ผ น ชี วิ ต ที่ ดี มี ก า ร ที่รัดกุม มีการส่ือสารท่ีชัดเจน

มนุษย์ หรือ อพม. ซึ่งเป็ นกลไก เตรียมพรอ้ มอาจจไดร้ ับผลกระทบ เป็ นขั้นตอน เตรียมความพร้อม

สาคญั ในการขบั เคลื่อนงานในระดบั ไม่มากนัก แต่คนที่ไม่ไดเ้ ตรียมตัว ใ น ก า ร ช่ ว ย เ ห ลื อ ป ร ะ ช า ช น

พื้นที่ของทุกหน่วยงานในสังกัด กว่าจะฟ้ื นขึ้นส่ภู าวะปกติไดค้ งตอ้ ง เมื่อเกิดเหตกุ ารณ์ท่ีไม่คาดคิดได้

กระทรวงการพัฒนาสังคมและ ใชเ้ วลาพอสมควร อย่างทันท่วงทีและครอบคลมุ ทกุ

ความมัน่ คงของมนษุ ย์ ทาหนา้ ท่ีชี้ ช่วงเวลา 81 วันที่ผ่านมา กล่มุ เป้ าหมาย วิกฤติท่ีเกิดขึ้นใน

เป้ าและเฝ้ าระวังในการช่วยเหลือผู้ จากสถานการณ์ที่ไม่มีใครคาดคิด ครั้งต่อไปคงไม่กินเวลายาวนาน
ประสบปัญหาใหไ้ ดร้ ับการเยียวยา ท่ามกลางวิกฤตที่เกิดข้ึน ถา้ ลอง และฟ้ื นตวั ไดอ้ ยา่ งรวดเร็ว
อยา่ งทวั่ ถึงและทนั ท่วงที โดย อพม.
ก ลั บ ไ ป ท บ ท ว น ถึ ง เ ส ้น ท า ง ข อ ง
ได้ร่วมกับหน่วยงานในพ้ืนที่ ทีม สถานการณ์ของโรคโควิด-19 ว่า
One Home เ ก็ บ ข้อ มู ล ผู้ไ ด้รั บ ก ว่ า จ ะ เ ดิ น ท า ง ม า ถึ ง วั น นี้ “เมื่อคณุ

ผ ล ก ร ะ ท บ เ พื่ อ ว า ง แ ผ น ก า ร มีการตื่นตวั และ
มี เ ห ตุก า ร ณ์ อ ะ ไ ร เ กิ ด ขึ้ น บ้า ง
ช่ ว ย เ ห ลื อ เ ยี ย ว ย า ใ น ร ะ ย ะ ต่ อ ไ ป
ประชาชนมีความตื่นตระหนกและ เตรยี มความพรอ้ ม
บุ ค ล า ก ร ท า ง ก า ร แ พ ท ย์ ซ่ึ ง เตรียมพร้อมกับสถานการณ์ท่ี
เปรียบเสมือนทัพหนา้ รักษาผปู้ ่ วย อยตู่ ลอดเวลา

เกิดข้ึนในระดับใด รัฐมีมาตรการ คณุ ก็ไมต่ อ้ งกลวั
อ ย่ า ง เ ข้ม แ ข็ ง แ ล ะ ต่อ เ นื่อ ง ม า
จัดการกับปัญหาที่เกิดขึ้นอย่างไร
ตลอดจนสถาณกาณ์เร่ิมคลี่คลาย บา้ ง การชว่ ยเหลือเยียวยาสามารถ การเปล่ียนแปลง”
ไปในทางที่ดีข้ึน ธารนา้ ใจท่ีหลงั่ ไหล
เขา้ ถึงกล่มุ เป้ าหมายไดค้ รอบคลมุ
มาทุกทางอย่างไม่ขาดสาย เกิด
ทุก ก ลุ่ม แ ล ะ ทั น ท่ ว ง ที ห รื อ ไ ม่
ตปู้ ันสขุ กระจายไปทุกพื้นที่ การ ใน ร ะ ดับ ตัว บุคค ล ส า มา ร ถ น า
บริจาคของอปุ โภคบริโภค หนา้ กาก
บทเรียนที่จากวิกฤติครั้งนี้มาสรา้ ง
ผา้ เจลแอลกอฮอล์ รวมถึงของใช้
การเรียนร้โู ดยการคิดวิเคราะห์
จาเป็ นอื่น ๆ จากหา้ งรา้ นต่าง ๆ เ ต รี ย ม ค ว า ม พ ร้ อ ม เ พื่ อ

สำนกั งำนสง่ เสรมิ และสนบั สนุนวิชำกำร 10 กระทรวงกำรพฒั นำสงั คมและควำมมนั ่ คงของมนุษย์
เลขท่ี 33 หมู่ 1 ตำบลขนุ ทะเล อำเภอเมือง จงั หวดั สุรำษฎรธ์ ำนี 84100 โทรศพั ท์ 0 7735 5022-3 โทรสำร 0 7735 5705