งานนำเสนอ1

ความหมายของระบบสรุ ยิ ะ

ระบบสรุ ิยะ คือระบบดาวที่มีดาวฤกษเ์ ป็ น
ศนู ยก์ ลาง และมีดาวเคราะห์ (Planet) เป็ น
บริวารโคจรอย่โู ดยรอบ เมื่อสภาพแวดลอ้ ม
เอื้ออานวย ต่อการดารงชีวิต ส่ิงมีชีวิตก็จะ
เกิดข้ึนบนดาวเคราะห์เหล่าน้ัน หรือ บริวาร
ข อ ง ด า ว เ ค ร า ะ ห์ เ อ ง ที่ เ รี ย ก ว่ า ด ว ง จั น ท ร์
(Satellite)

ระบบสรุ ิยะท่ีโลกของเราเป็ นบริวารอย่อู ย่าง
แน่นอน เพียงแต่ว่าระยะทางไกลมากเกินกว่า
ความสามารถในการติดต่อจะทาไดถ้ ึงที่โลกของเรา
อย่เู ป็ นระบบท่ีประกอบดว้ ย ดวงอาทิตย์ (The sun)
เป็ นศนู ยก์ ลาง มดี าวเคราะห์ (Planets) 9 ดวง ท่ีเรา
เรียกกนั ว่า ดาวนพเคราะห์ ( นพ แปลว่า เกา้ ) เรียง
ตามลาดบั จากในสดุ คือ ดาวพธุ ดาวศกุ ร์ โลก ดาว
องั คาร ดาวพฤหัส ดาวเสาร์ ดาวยเู รนสั ดาวเนปจนู
ดาวพลโู ต (ตอนน้ีไม่มีพลโู ตแรว้ เหลือแค่ 8 ดวง )
และยงั มดี วงจนั ทรบ์ ริวารของ ดวงเคราะหแ์ ตล่ ะดวง
(Moon of sattelites) ยกเวน้ เพียง สองดวงคือ ดาว
พธุ และ ดาวศกุ ร์ ที่ไม่มีบริวาร ดาวเคราะห์นอ้ ย
(Minor planets) ดาวหาง (Comets) อกุ กาบาต
(Meteorites) ตลอดจนกลมุ่ ฝ่ ุนและกา๊ ซ

วตั ถใุ นระบบสรุ ยิ ะ

ดวงอาทิตย์ เป็ นดาวฤกษ์ที่มีชนิดสเปกตรัม
G2 มมี วลประมาณ 99.86% ของทงั้ ระบบ

ดาวเคราะห์ ดาวเคราะหใ์ นระบบสรุ ิยะมี 8 ดวง
ไดแ้ ก่ ดาวพธุ ดาวศกุ ร์ โลก ดาวองั คาร ดาวพฤหัสบดี
ดาวเสาร์ ดาวยเู รนสั และ ดาวเนปจนู

ดาวบรวิ าร คอื วัตถทุ ่ีโคจรรอบดาวเคราะห์
ฝ่ ุนและอนภุ าคขนาดเล็กอ่ืนๆ ท่ีประกอบกันเป็ น
วงแหวนโคจรรอบดาวเคราะห์ ขยะอวกาศท่ีโคจร
รอบโลก เป็ นช้นิ ส่วนของจรวด ยานอวกาศ หรือ
ดาวเทยี มทม่ี นษุ ยส์ รา้ งขน้ึ

ดาวเคราะหท์ ง้ั 8 ดวงในระบบสรุ ยิ ะ

1. ดาวพธุ (Mercury)

ดาวพธุ เป็ นดาวเคราะห์ท่ีอย่ใู กลด้ วงอาทิตย์
มากท่ีสดุ ไม่มีดาวบริวาร และเป็ นดาวเคราะห์ท่ี
เล็กท่ีสดุ ในระบบสรุ ิยะ และดว้ ยความท่ีมนั เป็ นดาว
ท่ีมขี นาดเล็ก (เสน้ ผา่ นศนู ยก์ ลางประมาณ 4,878
กิโลเมตร) จึงทาใหม้ ันไม่สามารถสรา้ งสนามโนม้
ถ่ ว งท่ี มีพ ลัง ม าก พ อ ท่ี จ ะดึ ง ดูด แ ล ะกักเ ก็ บ
บรรยากาศได้

ดาวพธุ ใชเ้ วลาโคจรรอบดวงอาทิตยร์ อบละ 88
วัน แตก่ ลบั หมนุ รอบตวั เอง 1 รอบ ใชเ้ วลาถึง 180
วันเลยทีเดียว นนั่ หมายความว่า ดาวพธุ จะมีดา้ นท่ี
หันเขา้ หาดวงอาทิตยย์ าวนานมาก เชน่ เดียวกบั ดา้ น
ที่หันออกไปในทิศทางตรงกันขา้ มกับดวงอาทิตย์
ดาวพธุ จึงไดร้ ับฉายาว่า ดังนน้ั เมื่อมีดา้ นท่ีดาวพธุ
หันเขา้ หาดวงอาทิตย์ยาวนาน ประกอบกับไม่มีชั้น
บรรยากาศ จึงทาใหพ้ ื้นผิวดาวรอ้ นมาก ส่วนดา้ นท่ี
หนั ทิศตรงขา้ มดวงอาทิตย์ ก็เย็นมากเชน่ กนั เตาไฟ
แชแ่ ข็ง

ทง้ั นี้ ดาวพธุ มกั ปรากฏใกล้ หรืออย่ภู ายใตแ้ สง
จา้ ของดวงอาทิตย์ ทาใหส้ ังเกตเห็นไดย้ าก แต่ก็พอ
มองเห็นไดด้ ว้ ยตาเปลา่ ในเวลาพลบคา่

2.ดาวศกุ ร์ (Venus)

ดาวศกุ ร์ เป็ นดาวเคราะหเ์ พ่ือนบา้ นท่ีอย่ใู กลโ้ ลก
มากที่สดุ ไม่มีดวงจันทร์เป็ นดาวบริวาร มีขนาด
เล็กกว่าแตก่ ็ใกลเ้ คียงกบั โลกมาก จนไดช้ อ่ื ว่าเป็ นฝา
แฝดกบั โลก เราสามารถสงั เกตเห็นดาวศกุ รไ์ ดด้ ว้ ย
ตาเปล่า โดยสามารถมองเห็นไดท้ างขอบฟ้ าดา้ นทิศ
ตะวนั ตกในเวลาใกลค้ า่ เราเรียกว่า ดาวประจาเมือง
(Evening Star)

ส่วนชว่ งเชา้ มืดปรากฏใหเ้ ห็นทางขอบฟ้ าดา้ นทิศ
ตะวนั ออกเรียกว่า ดาวรงุ่ (Morning Star)

ดาวศกุ รม์ ีขนาดเสน้ ผา่ นศนู ยก์ ลาง 12,104
กิโลเมตร หมนุ รอบตัวเอง 1 รอบใชเ้ วลา 224
วัน และมีทิศทางการหมนุ ที่ไม่เหมือนดาวเคราะห์
ดวงอ่ืนในระบบสรุ ิยะ คือในขณะทด่ี าวเคราะหด์ วง
อื่นหมนุ ทวนเข็มนาฬิกา ดาวศกุ รก์ ลับหมนุ ตาม
เข็มนาฬิกา ส่วนช้ันบรรยากาศบนดาวนั้น
ประกอบดว้ ยคารบ์ อนไดออกไซตถ์ ึง 97% ทาให้
ดาวศกุ รร์ อ้ นมาก อณุ หภมู ิสงู เฉียด 500 องศา
เซลเซียส และสะทอ้ นแสงอาทิตยไ์ ดด้ ี จึงสกุ สว่าง
เมอ่ื มองเห็น

3.โลก (Earth)

โลก เป็ นดาวเคราะห์ดวงเดียวที่มีส่ิงมีชีวิต
อาศัยอยู่ เน่ืองจากมีชั้นบรรยากาศและมี
ระยะห่าง จากดวงอาทิตย์ท่ีเหมาะสมต่อการ
เจริญเตบิ โตและการดารงชวี ิตของสิ่งมชี วี ิต

นกั ดาราศาสตรอ์ ธิบายเก่ียวกับการเกิดโลกว่า
โลกเกิดจากการรวมตวั ของกล่มุ ก๊าซ และมีการ
เคล่ือนท่ีสลับซับซ้อนมาก แต่มีพ้ืนผิวเป็ นหิน
เช่นเดียวกับ ดาวเคราะห์ช้ันในดวงอื่น ๆ ท้ังน้ี
โลกมีดวงจันทร์เป็ นบริวาร โคจรอย่รู อบโลก
เพียงดวงเดยี ว มขี นาดเสน้ ผา่ ศนู ยก์ ลาง 3,476
กิ โ ล เ ม ต ร ห รื อ ป ร ะ ม า ณ 1 ใ น 4 ข อ ง
เสน้ ผ่าศนู ย์กลางโลก และโคจรอย่หู ่างจากโลก
โดยเฉล่ียประมาณ 384,400 กิโลเมตร และ
โคจรรอบโลกในระยะเวลาประมาณ 29.5 วัน
เป็ นดวงจนั ทรเ์ ป็ นดาวดวงเดียวท่ีมนษุ ยเ์ ดนิ ทาง
ไปสารวจ โดยการนาตวั อย่างดนิ และหินจากดวง
จนั ทรก์ ลบั มาตรวจวิเคราะหบ์ นโลก

4. ดาวองั คาร (Mars)

ดาวองั คาร มีขนาดเล็กกว่าโลก เสน้ ผ่าน
ศนู ย์กลางราว 6,794 กิโลเมตร พ้ืนผิวดาว
อังคารมีปรากฏการณ์เมฆและพายฝุ ่ ุนเสมอ
เป็ นท่ีนา่ สนใจในการศึกษาของนกั วิทยาศาสตร์
เ ป็ น อ ย่ า ง ม า ก เ นื่ อ ง จ า ก มี ลั ก ษ ณ ะ แ ล ะ
องคป์ ระกอบ ทใ่ี กลเ้ คียงกบั โลก

เช่น มีระยะเวลาในการหมุนรอบตัวเอง 1 วัน
เท่ากับ 24.6 ชัว่ โมง และระยะเวลาใน 1 ปี เม่ือ
เทียบกับโลกเท่ากับ 1.9 มีการเอียงของแกน 25
องศา ดาวอังคารมีดวงจันทรเ์ ป็ นบริวาร 2 ดวง
และมอี ณุ หภมู ิพื้นผวิ ค่อนขา้ งเย็น อย่ทู ่ีประมาณ -
65 องศาเซลเซียส

ปัจจบุ นั นกั วิทยาศาสตรอ์ ย่รู ะหว่างการศึกษา
ดาวองั คารอย่างละเอียด โดยการส่งยานคิวริออส
ซิตี้ขึ้นไปศึกษาสภาพบนดาว เพื่อวิเคราะห์ความ
เป็ นไปไดใ้ นการเป็ นโลกใบท่ีสอง และนนั่ อาจเป็ น
ขา่ วดสี าหรบั มวลมนษุ ยชาติ

5. ดาวพฤหสั บดี (Jupiter)

ดาวพฤหัสบดี เป็ นดาวเคราะห์ที่ใหญ่
ท่ีสดุ ในระบบสรุ ิยะจักรวาล มีขนาดเสน้ ผ่าน
ศูนย์กลางยาวกว่าโลก 11 เท่า หมุนรอบ
ตวั เอง 1 รอบใชเ้ วลา 9.8 ชวั่ โมง ซ่ึงเร็วที่สดุ
ในบรรดาดาวเคราะห์ท้ังหลาย และโคจรรอบ
ดวงอาทิตย์ 1 รอบ ใชเ้ วลา 12 ปี

นักดาราศาสตร์อธิบายว่า ดาวพฤหัสเป็ นกล่มุ
กอ้ นกา๊ ซหรือของเหลวขนาดใหญ่ ท่ีไมม่ สี ่วนท่ีเป็ น
ของแข็งเหมือนโลก และเป็ นดาวเคราะห์ที่มีดาว
บริวารมากถึง 67 ดวง

ดาวพฤหสั บดหี มนุ รอบตวั เองดว้ ยอตั ราเร็ว
สงู ท่ีสดุ เม่ือเทียบกับดาวเคราะหด์ วงอื่นในระบบ
สุริยะ ทาให้มีรูปร่างแป้ นเมื่อดูผ่านกล้อง
โทรทรรศน์ นอกจากชนั้ เมฆท่หี ่อหมุ้ ดาวพฤหสั บดี
ร่องรอยท่ีเด่นชัดที่สดุ บนดาวพฤหัสบดี คือ จดุ
แดงใหญ่ ซ่ึงเป็ นพายหุ มนุ ท่ีมขี นาดใหญก่ ว่าโลก

6.ดาวเสาร์ (Saturn)

ดาวเสาร์ เป็ นดาวเคราะห์ที่เราสามารถ
มองเห็นไดด้ ว้ ยตาเปล่า เป็ นดาวที่ประกอบไป
ด้วยก๊าซและ ของเหลวสีค่อนข้างเหลือง
หมนุ รอบตัวเอง 1 รอบใชเ้ วลา 10.2 ชัว่ โมง
และโคจรรอบดวงอาทิตย์ 1 รอบใชเ้ วลา 29 ปี
ลักษณะเด่นของดาวเสาร์ คือ มีวงแหวน
ลอ้ มรอบ

ซ่ึงวงแหวนดังกล่าวเป็ นอนภุ าคเล็ก ๆ หลาย
ชนิดรวมกัน และดาวเสาร์มีวงแหวนถึง 3 ช้ัน
นอกจากน้ี ดาวเสาร์ยังมีดาวบริวาร 62 ดวง
หนงึ่ ในนน้ั คือดวงจันทรไ์ ททนั (Titan) ซึ่งถือว่า
เป็ นดวงจันทร์ท่ีแปลกท่ีสุดในระบบสุริยะ
จกั รวาล เพราะเป็ นดวงจันทรด์ วงเดียวในระบบ
สุริยะที่มีบรรยากาศ และนักวิทยาศาสตร์
วิเคราะหด์ วงจันทรด์ วงนมี้ ีสภาพเหมือนโลกยคุ
แรก ๆ หากดวงอาทิตย์รอ้ นข้ึนเม่ือไร นา้ แข็ง
บนดวงจันทร์จะละลาย และมีวิวัฒนาการ
คลา้ ยกนั กบั โลกเลยทีเดยี ว

7.ดาวยเู รนสั (Uranus)

ดาวยเู รนัส หรือดาวมฤตยู เป็ นดาวเคราะห์
แก๊สขนาดใหญ่ มีดวงจันทร์บริวาร 27 ดวง
หมนุ รอบตวั เอง 1 รอบ ใชเ้ วลา 16.8 ชวั่ โมง และ
โคจรรอบดวงอาทิตย์ 1 รอบ ใชเ้ วลานานถึง 84 ปี
ด า ว ยูเ ร นั ส ป ร ะ ก อ บ ด้ว ย ก๊ า ซ แ ล ะ ข อ ง เ ห ล ว
เช่นเดียวกบั ดาวพฤหัสบดี และดาวเสาร์ ทั้งน้ี ดาว
ยเู รนสั เป็ นดาวเคราะหใ์ หญ่เป็ น ท่ี 3 รองจากดาว
พฤหสั บดี และดาวเสาร์

โคจรห่างจากดวงอาทิตย์โดยเฉลี่ย 2,871 ลา้ น
กิโลเมตร ทาใหม้ องเห็นดว้ ยตาเปล่าไดย้ าก แตเ่ มื่อ
ใชก้ ลอ้ งโทรทัศน์ และรตู้ าแหนง่ แนช่ ดั ก็จะสามารถ
เห็นไดใ้ นคืนฟ้ าใสกระจ่าง
ดาวยเู รนัสเป็ นดาวเคราะห์ดวงเดียวท่ีมีเสน้ ศนู ย์
สตู รเกือบจะต้ังฉาก ในการโคจรของซึ่งมีความ
เอียง 97.77 องศา สาเหตอุ าจเป็ นผลมาจากการ
ชนกบั วตั ถขุ นาดเท่าโลกนานมาแลว้ ความลาดเอียง
ที่ไม่ซ้าแบบนี้ทาให้เกิดฤดกู าลที่ย่ิงใหญ่ที่สุดใน
ระบบสรุ ิยะ (Solar System) เกือบ 1 ใน 4 ของการ
โคจรรอบดวงอาทิตย์ กลายเป็ นฤดหู นาวที่ยาวนาน
ถึง 21 ปี และนอกจากนนั้ ดาวยเู รนสั เป็ นหน่ึงใน
ดาวเคราะห์สองดวง ท่ีหมนุ ไปในทิศทางตรงกัน
ขา้ มกบั ดาวเคราะหส์ ่วนใหญ่ คือจากทิศตะวันออก
ไปทางทิศตะวนั ตกเชน่ ดาวศกุ ร์ (Venus)

8.ดาวเนปจนู (Neptune)

ดาวเนปจนู หรือดาวเกตุ เป็ นดาวเคราะห์
ขนาดใหญ่เป็ นท่ี 4 ในระบบสุริยะ มีเสน้ ผ่าน
ศนู ย์กลางราว 50,000 กิโลเมตร จโุ ลกไดถ้ ึง
60 ดวง ระยะห่างเฉลี่ยจากดวงอาทิตย์ 4,504
ลา้ นกิโลเมตร หมนุ รอบตวั เองครบรอบในเวลา
16 ชัว่ โมงอยู่ไกลจากโลกมากจนไม่สามารถ
มองเห็นไดด้ ว้ ยตาเปลา่

ตอ้ งใชก้ ลอ้ งโทรทรรศนข์ นาดใหญ่เท่านัน้ จึงจะเห็น
เป็ นจดุ ริบหร่ีได้ ส่ิงที่มนษุ ยร์ เู้ ก่ียวกบั ดาวเนปจนู ใน
ทกุ วันน้ี จึงเป็ นขอ้ มลู ที่ไดม้ าจากยาน วอยเอเจอร์ 2
ซึ่งโคจรสารวจดาวเนปจนู ระยะใกล้ เมอื่ พ.ศ. 2532

ดาวเนปจนู มีสีนา้ เงิน เน่ืองจากองค์ประกอบ
หลักของบรรยากาศผิวนอกเป็ น ไฮโดรเจน ฮีเลียม
และมีเทน บรรยากาศของดาวเนปจนู มีกระแสลมท่ี
รนุ แรง (2500 กม/ชม.) อุณหภูมิพื้นผิวอยู่ที่
ประมาณ -220℃ (-364 °F) ซ่ึงหนาวเย็นมาก
เน่ืองจาก ดาวเนปจนู อย่ไู กลดวงอาทิตย์มาก แต่
แกนกลางภายในของดาวเนปจนู ประกอบดว้ ยหิน
แ ล ะ ก๊า ซ ร้อ น อุณ ห ภูมิ ป ร ะ ม า ณ 7 ,0 0 0 ℃
(12,632 °F) ซ่ึงรอ้ นกว่าพ้ืนผวิ ของดวงอาทิตย์