V ปฏิทิน พุทธประวัติภาพไทย พุทธศักราช ๒๕๖๖ ธรรมบรรณาการ จาก พระราชวัชรบัณฑิต (ประนอม ธมฺมาลงฺกาโร)
VI พระราชวัชรบัณฑิต สาธกธรรมวิจิตร มหาคณิสสร บวรสังฆาราม คามวาสี (ประนอม ธมฺมาลงฺกาโร)
VII พระมหา กรุณาธิคุณ บุญหลั่งถึงประนอม หนึ่ง ครองคุณ บุญอักโขธัมมา เทศน์ วิเศษศิลป์ ยิ่งภิญโญ ลังกาโร สมกิตติศัพท์ สดับดี พระ จอมไท้ ไพเราะ เสนาะนัก เมธี หลัก สัตถุสาสน์ ประกาศศรีวชิร เกล้าฯ พระองค์ใด พระทัยทวีโสภณ มี พระโองการ ผ่านบัดดล จะตั้งพระมหาประนอมจงพร้อมสนอง ธ ยกย่อง ปิฎกสิกขา พาแผ่ผล เป็นที่ “พระเมธีวชิรโสภณ” มคธค้น ควรคู่ ชนบูชา ปีติในความรู้สึกที่ลึกล�้ำ อานุภาพธรรม พุทโธวาท พระศาสนา ยิ่งล้นพ้น ยิ่งแจ้งชัด พระราชศรัทธา กราบมุทิตา สาธุบุญ “เจ้าคุณประนอม” พระ ผู้ท� ำ ล�้ำลึก การศึกษา ราช ศรัทธา พระภูบาล ประทานสมวัชร ปัญญา เปรียบกล้าคม บัณฑิต ชม แซ่ซร้อง โดยพ้องกัน ณ ทันทีที่ทรงลงประกาศ นาม “พระราชวัชรบัณฑิต” ไม่ผิดผัน เป็นบัณฑิต บันดาล งานส�ำคัญ มโนมั่น เทอดค่า พระบาฬี สงฆ์น�้ำงาม ความหมาย ประกายเพชร ดังบ� ำเหน็จ ธ ผ่อนหนัก เป็นสักขี สานุศิษย์ทั้งสิ้นล้วนยินดี โอกาสนี้ ขออภิวาท “พระราชอาจารย์” ขอกุศลดลสุขอยู่ทุกเมื่อ อีกโอบเอื้อศรัทธามหาศาล พรสัมฤทธิ์ประสิทธิ์ผลดลบันดาล สุขส�ำราญเริงร่าถ้วนหน้า เทอญ. มุทิตาพจน์ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . พระราชวัชรบัณฑิต สาธกธรรมวิจิตร มหาคณิสสร บวรสังฆาราม คามวาสี (ประนอม ธมฺมาลงฺกาโร) รับพระราชทานสัญญาบัตรตั้งสมณศักดิ์ เป็นพระราชาคณะ ในราชทินนามที่ พระเมธีวัชรโสภณ เมื่อ ๖ มีนาคม ๒๕๖๔ รับพระราชทานสัญญาบัตรตั้งสมณศักดิ์ เป็นพระราชาคณะชั้นราช ในราชทินนามที่ พระราชวัชรบัณฑิต เมื่อ ๘ กรกฎาคม ๒๕๖๔ พระมหาวิสุทธิ านากโร ประพันธ์ เจ้าอาวาสวัดจากแดง ต.ทรงคนอง อ.พระประแดง จ.สมุทรปราการ เจ้าสำนักเรียนพระปริยัติธรรมวัดจากแดง ผู้อำนวยการสถาบันพระบาฬีโพธิยาลัย
VIII โย จ วสฺสสตํ ชีเว ทุปฺปญฺโ อสมาหิโต เอกาหํ ชีวิตํ เสยฺโย ปญฺวนฺตสฺส ฌายิโน ฯ ผู้มีปัญญา มีสมาธิแม้มีชีวิตอยู่เพียงวันเดียวประเสริฐกว่าชีวิตตั้งร้อยปีของผู้ทรามปัญญา ไร้สมาธิ นวสํวจฺฉเร โสตฺถิ โหตุ สพฺพทา ขอความสวัสดีจงมีแด่ท่านสาธุชนทั้งหลาย แต่ละปีผ่านไปเราได้อายุเพิ่มขึ้นอีก ๑ ปีเหมือนกัน แต่อายุที่ได้มานั้นไม่อาจบ่งชี้ถึงกุศลธรรมได้ เพราะกุศลธรรมเป็นสิ่งที่ต้องลงมือทำเอง ไม่ใช่สิ่งที่จะได้มาโดยการปล่อยเวลาให้ผ่านเลยไปแต่อย่างใด ตรงกันข้าม กลับต้องเร่งทำกุศลในขณะที่วันคืนล่วงไปทุกขณะ พระสัมมาสัมพุทธเจ้า ทรงสรรเสริญการมีชีวิตที่มีคุณค่าว่าประเสริฐกว่าการมีชีวิตอยู่ยาวนาน ซึ่งการได้ทำกุศล “ทาน ศีล ภาวนา” นั้นคือการทำชีวิตให้ประเสริฐ โดยการให้ ทานนั้นเป็นหลักประกันโภคทรัพย์การรักษาศีลเป็นการประกันความเป็นมนุษย์ซึ่งอัตภาพที่เราได้มานี้ก็ด้วยอำนาจของศีลที่เรารักษาหากเราได้ให้ ทาน รักษาศีล ผลประกอบการบุญสามารถสรุปได้ว่าบุญของเรา “เท่าทุน” หากอยากได้กำไรต้อง “ภาวนา” การภาวนาเป็นหลักประกันความมีปัญญา ในปีพุทธศักราช ๒๕๖๖ นี้ ถือเป็นโอกาสอันดียิ่งที่เราจะได้ตั้งจิตอธิษฐานเพื่อเจริญภาวนา โดยนำปีพุทธศักราชมาถอดรหัสเป็นคติธรรม เพื่อนำปฏิบัติตลอดปี ดังนี้ : ๒ คือ รูป และ นาม อันประกอบกันเป็นชีวิต; ๕ คือ ขันธ์ ๕ รูป เวทนา สัญญา สังขาร วิญญาณ ; ๖ คือ อายตนะภายใน ตา หู จมูก ลิ้น กาย ใจ ; ๖ คือ อายตนะภายนอก รูป รส กลิ่น เสียง สัมผัส ธรรมารมณ์ ขอให้พิจารณาอยู่เสมอ โดยไม่เห็นว่า ขันธ์ต่างๆ นั่นเป็นของเรา เราเป็นนั่น หรือ นั่นเป็นอัตตาของเรา ใช้สติปัญญามากำกับ โดยรู้ใน กองสังขารอยู่เสมอ เมื่อทำได้ดังนี้ย่อมนับว่าเราได้ “ท�ำชีวิตให้มีค่า ท�ำเวลาให้มีคุณ” และผู้ที่รักษากาย วาจา ใจ ได้ดังนี้ นับเป็นเป็นผู้มี “ก�ำไรชีวิต” มีชีวิตที่ประเสริฐ ตลอดปี และตลอดไป ขออำนาจคุณพระศรีรัตนตรัยนิรัติศัยบุญเขต โปรดอภิบาลศรัทธาสาธุชนทุกๆ ท่านให้เจริญสิริสวัสดิ์พิพัฒนมงคล สมบูรณ์พูนผล ในสิ่งอัน พึงปรารถนาทุกประการ เทอญ พระราชวัชรบัณฑิต (ประนอม ธมฺมาลงฺกาโร) เจ้าอาวาสวัดจากแดง ต.ทรงคนอง อ.พระประแดง จ.สมุทรปราการ สัมโมทนียกถา
1 โย จ วสฺสสตํ ชีเว ทุปฺปญฺโ อสมาหิโต เอกาหํ ชีวิตํ เสยฺโย ปญฺวนฺตสฺส ฌายิโน ฯ ผู้มีปัญญา มีสมาธิแม้มีชีวิตอยู่เพียงวันเดียวประเสริฐกว่าชีวิตตั้งร้อยปีของผู้ทรามปัญญา ไร้สมาธิ นวสํวจฺฉเร โสตฺถิ โหตุ สพฺพทา ขอความสวัสดีจงมีแด่ท่านสาธุชนทั้งหลาย แต่ละปีผ่านไปเราได้อายุเพิ่มขึ้นอีก ๑ ปีเหมือนกัน แต่อายุที่ได้มานั้นไม่อาจบ่งชี้ถึงกุศลธรรมได้ เพราะกุศลธรรมเป็นสิ่งที่ต้องลงมือทำเอง ไม่ใช่สิ่งที่จะได้มาโดยการปล่อยเวลาให้ผ่านเลยไปแต่อย่างใด ตรงกันข้าม กลับต้องเร่งทำกุศลในขณะที่วันคืนล่วงไปทุกขณะ พระสัมมาสัมพุทธเจ้า ทรงสรรเสริญการมีชีวิตที่มีคุณค่าว่าประเสริฐกว่าการมีชีวิตอยู่ยาวนาน ซึ่งการได้ทำกุศล “ทาน ศีล ภาวนา” นั้นคือการทำชีวิตให้ประเสริฐ โดยการให้ ทานนั้นเป็นหลักประกันโภคทรัพย์การรักษาศีลเป็นการประกันความเป็นมนุษย์ซึ่งอัตภาพที่เราได้มานี้ก็ด้วยอำนาจของศีลที่เรารักษาหากเราได้ให้ ทาน รักษาศีล ผลประกอบการบุญสามารถสรุปได้ว่าบุญของเรา “เท่าทุน” หากอยากได้กำไรต้อง “ภาวนา” การภาวนาเป็นหลักประกันความมีปัญญา ในปีพุทธศักราช ๒๕๖๖ นี้ ถือเป็นโอกาสอันดียิ่งที่เราจะได้ตั้งจิตอธิษฐานเพื่อเจริญภาวนา โดยนำปีพุทธศักราชมาถอดรหัสเป็นคติธรรม เพื่อนำปฏิบัติตลอดปี ดังนี้ : ๒ คือ รูป และ นาม อันประกอบกันเป็นชีวิต; ๕ คือ ขันธ์ ๕ รูป เวทนา สัญญา สังขาร วิญญาณ ; ๖ คือ อายตนะภายใน ตา หู จมูก ลิ้น กาย ใจ ; ๖ คือ อายตนะภายนอก รูป รส กลิ่น เสียง สัมผัส ธรรมารมณ์ ขอให้พิจารณาอยู่เสมอ โดยไม่เห็นว่า ขันธ์ต่างๆ นั่นเป็นของเรา เราเป็นนั่น หรือ นั่นเป็นอัตตาของเรา ใช้สติปัญญามากำกับ โดยรู้ใน กองสังขารอยู่เสมอ เมื่อทำได้ดังนี้ย่อมนับว่าเราได้ “ท�ำชีวิตให้มีค่า ท�ำเวลาให้มีคุณ” และผู้ที่รักษากาย วาจา ใจ ได้ดังนี้ นับเป็นเป็นผู้มี “ก�ำไรชีวิต” มีชีวิตที่ประเสริฐ ตลอดปี และตลอดไป ขออำนาจคุณพระศรีรัตนตรัยนิรัติศัยบุญเขต โปรดอภิบาลศรัทธาสาธุชนทุกๆ ท่านให้เจริญสิริสวัสดิ์พิพัฒนมงคล สมบูรณ์พูนผล ในสิ่งอัน พึงปรารถนาทุกประการ เทอญ พระราชวัชรบัณฑิต (ประนอม ธมฺมาลงฺกาโร) เจ้าอาวาสวัดจากแดง ต.ทรงคนอง อ.พระประแดง จ.สมุทรปราการ ปฏิทิน พุทธประวัติภาพไทย พุทธศักราช ๒๕๖๖ พุทธประวัติ พระพุทธเจ้า คือ ผู้ทรงค้นพบพระธรรม ความจริงอันลึกซึ้ง อันเป็นหนทางให้พ้นทุกข์ได้อย่างถาวร และทรงมีพระกรุณาอย่างยิ่งที่จะ ถ่ายทอดเผยแผ่พระธรรมนั้นสู่มวลมนุษย์และเทวดาให้พ้นทุกข์โดยถาวรได้เช่นเดียวกับพระองค์ ตลอดพระชนม์ชีพของพระองค์ยังทรงได้วาง รากฐานแก่พระศาสนาให้มีผู้สืบทอดมั่นคงมานานกว่า ๒,๕๐๐ ปีนี้แล้ว พระธรรมคำสอนของพุทธศาสนา คือ ทางรอดของมนุษย์ มีคำสอนที่เริ่มแต่พื้นฐานจนถึงขั้นละเอียดลึกซึ้งโดยลำดับ ส่วนที่สามารถ เข้าใจได้ง่ายและยังใจให้ซาบซึ้งที่สุด คือ พุทธประวัติ อันเป็นเรื่องราวชีวิตของพระองค์เอง ในฐานะที่เป็นคำสอนที่เห็นจริงได้ เป็นแบบอย่าง และเป็นแรงบันดาลใจ ให้เราอยากเดินตามพระองค์ เพื่อสืบสานพระศาสนาของพระองค์ให้ยืนยาว พระพุทธศาสนามีคุณูปการแก่ชาติไทยชาวไทยมากล้น จนเกินจะพรรณนาได้ เป็นรากฐานสำคัญของความเป็นไทยทั้งรูปธรรมและ นามธรรม ในส่วนนามธรรมคือน ้ ำจิตน ้ ำใจของชาวไทยที่อ่อนโยน สมถะ เป็นมิตร ใจกว้าง ฯลฯ อันเป็นสิ่งที่ชาวต่างชาติกล่าวถึงด้วยความ ประทับใจเสมอมา ตั้งแต่ไหนแต่ไร ในส่วนรูปธรรมก็คือ กิริยามารยาทอ่อนน้อมถ่อมตัว โอกาสทำบุญตักบาตรที่มาถึงหน้าบ้านทุกบ้านทุกเช้า ประเพณีสร้างสามัคคีรวมใจชาวพุทธที่สอดคล้องกับชีวิตชาวเกษตรตลอดทั้งปี และรูปธรรมที่สุดยอดก็คือ ศิลปะไทย ที่ได้อาศัยความศรัทธา ในพระศาสนาเป็นทั้งความอนุเคราะห์สนับสนุน และแรงผลักดันให้ครูช่างไทยสร้างสรรค์พัฒนางานศิลปะต่อเนื่องมาจนถึงระดับเลอเลิศ พุทธประวัติที่นำมาเสนอในที่นี้เป็นไปโดยย่อ เพื่ออธิบายภาพเหตุการณ์สำคัญแต่ละตอนที่ครูช่างไทยสร้างสรรค์เป็นภาพไว้ การ อธิบายมีทั้งร้อยแก้วและร้อยกรอง เพื่อสร้างบรรยากาศการรับรู้ศิลปะไทยที่งดงามและไพเราะไปพร้อมๆ กัน ภาพไทย ภาพไทย หมายถึง ภาพจิตรกรรมตามแบบฉบับของไทย เป็นผลงานการสร้างสรรค์ทางศิลปะที่ช่างไทยคิดประดิษฐ์ขึ้นและถ่ายทอด สืบสานพัฒนามาหลายร้อยปี เป็นความงามที่เป็นพื้นฐานเอื้อเฟื้อแก่ศิลปะอื่นๆ ของไทยทุกแขนง ก่อให้เกิดเป็นเอกลักษณ์ทางวัฒนธรรมของ ไทยที่ประณีต วิจิตรอลังการ เป็นที่ภาคภูมิใจได้ไม่น้อยหน้าชาติใดในโลก พุทธศาสนา กับ ภาพไทย มีอุปการะเอื้อเฟื้อแก่กันมาตั้งแต่ต้น กล่าวคือ พุทธศาสนาทำให้ช่างไทยมีศรัทธาที่จะคิดสร้างสรรค์สิ่งที่ดี ที่สุดเพื่อถวายบูชาพระรัตนตรัย และงานศิลปะอันงดงามนี้เองก็กลับมาช่วยให้พระศาสนาเป็นเรื่องที่น่าสนใจ เข้าถึงได้ง่าย ให้พุทธศาสนิกชน มีศรัทธาศึกษาขั้นที่ลึกซึ้งต่อไป ความรักความหวงแหนที่จะรักษาสืบสานภาพไทยเหล่านี้ อีกด้านหนึ่งก็คือการรักษาสืบสานพระศาสนานั่นเอง ร้อยกรอง : พระมหาวิสุทธิ านากโร ภาพ, เรื่องย่อ, และการออกแบบ : ศักดา วิมลจันทร์
2
ขึน ๘ ค�่ำ้ขึน ๑๕ ค�่ำ ้ แรม ๘ ค�่ำแรม ๑๕ (๑๔) ค�่ำ อาทิตย์/Sun จันทร์/Mon อังคาร/Tue พุธ/Wed พฤหัสฯ/Thurs ศุกร์/Fri เสาร์/Sat 3 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 1๒๕๖๖•มกราคมJanuary•2023 พระนางสิริมหามายาเสด็จสู่วิวาหมณฑล ก�ำเนิดเรื่องนั้นอยู่ชมพูทวีป ชูประทีปส่องย้อนทางตอนเหนือสองพาราช้านานสืบว่านเครือ ร่วมเลือดเนื้อ ศากยะ-โกลิยวงศ์ครั้น “สุทโธทนะ”จะมีคู่ ก็สืบสู่ เลือดขัตติยะตามประสงค์ ขอ“สิริมหามายา”ราชาพงษ์ จึงน�ำส่ง เสด็จออกนอกธานี ณ ดินแดนชมพูทวีปตอนเหนือ มีอาณาจักรของ ๒ ตระกูลที่มีเขตแดนติดกัน คือ ศากยะ อันมีศูนย์กลางคือ กรุงกบิลพัสดุ์ กับ โกลิยะ อันมีศูนย์กลางคือ กรุงเทวทหะ ทั้งสองอาณาจักรนี้สืบสายเลือดเดียวกันแห่งวรรณะกษัตริย์ด้วยการแลกเปลี่ยนโอรสธิดาแต่งงานระหว่างกัน ไม่ยอม ให้สายเลือดอื่นมาปะปนต่อเนื่องยาวนานมาจนถึงวาระที่พระเจ้าสีหหนุแห่งกรุงกบิลพัสดุ์ทรงส่งพระราชสาส์นมายังพระเจ้าอัญชนะแห่งกรุงเทวทหะ เพื่อสู่ขอเจ้าหญิงสิริมหามายา มาอภิเษกกับพระโอรสองค์โตคือ เจ้าชายสุทโธทนะ พระเจ้าอัญชนะทรงตอบรับด้วยความยินดี แล้วให้สร้างมณฑป พิธีวิวาห์ขึ้นที่อโศกราชอุทยานชานกรุงเทวทหะ เมื่อถึงก�ำหนดอันเป็นมหาฤกษ์ เจ้าหญิงสิริมหามายาก็เสด็จสู่วิวาหมณฑล แวดล้อมด้วยหมู่ขัตติยกัญญาบริวาร โดยมีขบวนพระราชบิดาพระราชมารดาและพระญาติราชวงศ์ทั้งหลายเสด็จตามมา (1) วันขึ้นปีใหม่ (2) วันหยุดชดเชยวันขึ้นปีใหม่ (14) วันเด็กแห่งชาติ (16) วันครู (18) วันยุทธหัตถีนเรศวร, วันกองทัพไทย (22) วันตรุษจีน • • • • • • • (เค้าโครงจากจิตรกรรมฝาผนัง พระที่นั่งพุทไธยสวรรย์ พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติพระนคร กรุงเทพฯ)
4
ขึน ๘ ค�่ำ้ขึน ๑๕ ค�่ำ ้ แรม ๘ ค�่ำแรม ๑๕ (๑๔) ค�่ำ อาทิตย์/Sun จันทร์/Mon อังคาร/Tue พุธ/Wed พฤหัสฯ/Thurs ศุกร์/Fri เสาร์/Sat 5 2 พระพุทธเจ้าของเรา เมื่อนานมาแล้วเป็นบุรุษผู้ได้ตั้งใจว่า หากตนพ้นทุกข์ได้เพียงใด ก็จะช่วยให้ัผู้อื่นพ้นทุกข์ได้ด้วยเพียงนั้น อันเป็น การเริ่มฐานะแห่งพระโพธิสัตว์ ได้เวียนว่ายตายเกิดมาจนถึงพระชาติของสุเมธดาบส ได้ตั้งความปรารถนาในพุทธภูมิ และได้รับพุทธพยากรณ์ จากพระพุทธเจ้าทีปังกร ว่าต่อไปจักได้เป็นพระพุทธเจ้า จากนั้นได้เวียนว่ายสร้างสมบารมีตลอด ๔ อสงไขยกับ ๑ แสนกัปป์ ผ่านพุทธพยากรณ์ ของพระพุทธเจ้าอีก ๒๓ พระองค์ จนบารมีเต็มเปี่ยมในพระชาติของพระเวสสันดร แล้วไปบังเกิดเป็นเทพบุตร ณ สวรรค์ชั้นดุสิต ครั้นได้เวลาแห่ง พุทธสมัย พระอินทร์ พระพรหม และเหล่าเทวดาก็พากันมากราบทูลเชิญเทพบุตรโพธิสัตว์ให้จุติสู่โลกมนุษย์เพื่อตรัสรู้เป็นพระพุทธเจ้า พระองค์ทรง พิจารณาเงื่อนไข ๕ ประการ ได้แก่ เวลา ทวีป ประเทศ ตระกูล และพระมารดา ครั้นทรงเห็นว่าเหมาะสมดีแล้วจึงรับค�ำเชิญเสด็จจุติ ๒๕๖๖•กุมภาพันธ์February•2023 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 พระโพธิสัตว์สู่พุทธภูมิ เริ่มแต่ตั้งปณิธานเมื่อกาลก่อน แล้วรับพุทธพยากรณ์เป็นสักขีครั้นอบรมสร้างสมมา เต็มบารมี อุบัติที่ดุสิตชั้น สวรรคาถึงพุทธสมัยให้จุติ ทรงด�ำริชาติวิมุติมนุสสาตอบรับค�ำ เทวินทร์พระอินทรา สู่โลกา เพื่อเป็นผู้ตรัสรู้ธรรม (2) วันนักประดิษฐ์ไทย (3) วันทหารผ่านศึก (14) วันวาเลนไทน์ (24) วันพระพุทธเลิศหล้านภาลัย, วันศิลปินแห่งชาติ (26) วันสหกรณ์แห่งชาติ • • • • • • (เค้าโครงบางส่วนจากจิตรกรรมฝาผนัง วัดคงคาราม ราชบุรี)
6
ขึน ๘ ค�่ำ้ขึน ๑๕ ค�่ำ ้ แรม ๘ ค�่ำแรม ๑๕ (๑๔) ค�่ำ อาทิตย์/Sun จันทร์/Mon อังคาร/Tue พุธ/Wed พฤหัสฯ/Thurs ศุกร์/Fri เสาร์/Sat 7 ณ กรุงกบิลพัสดุ์ในความปกครองของพระเจ้าสุทโธทนะซึ่งมีพระนางสิริมหามายาเป็นพระมเหสี ในช่วงเทศกาลที่มหาชนก�ำลังรื่นเริง ด้วยงานต้อนรับนักขัตฤกษ์อาสาฬหะ ในยามใกล้รุ่งของวันเพ็ญอาสาฬหะปีนั้น พระนางสิริมหามายาทรงพระสุบินว่า ท้าวจาตุมหาราชผู้อภิบาลโลก ทั้งสี่พระองค์มายกพระแท่นบรรทมไปวางบนภูเขาเงินในป่าหิมพานต์ แล้วพระเทวีทั้งสี่แห่งท้าวจาตุมหาราชน�ำพระองค์ไปสรงน�้ำในสระอโนดาตเพื่อ ช�ำระมลทินของมนุษย์ออก ก่อนอัญเชิญให้บรรทมในวิมานทอง เวลานั้น ช้างเผือกช้างหนึ่งเดินลงจากภูเขาทอง ชูงวงถือดอกบัวสีขาวเข้ามา กระท�ำ ประทักษิณพระแท่นบรรทม ๓ รอบ ก่อนจะหายเข้าทางด้านขวาของพระครรภ์ ครั้นรุ่งเช้า เมื่อพระเจ้าสุทโธทนะทรงทราบเรื่องจึงให้พราหมณ์ ๖๔ คน ท�ำนายพระสุบิน ได้รับค�ำท�ำนายว่า พระนางทรงพระครรภ์พระโอรสผู้ประเสริฐยิ่ง 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 3๒๕๖๖•มีนาคมMarch•2023 มหาสุบินนิมิต เกิดนิมิตปริศนานิทราฝัน มีเทวัญ ยกพระแท่นแสนงามข�ำ พาไปริมหิมพานต์สนานด�ำ โสรจสรงน�้ำอโนดาตสะอาดดีเห็นช้างเผือกชูสาโรช น่าโปรดล้น เดินเวียนวนรอบแท่นทองดูผ่องศรีเข้าสู่ครรภ์พลันหายในกายอินทรีย์ นิมิตชี้บุรุษเลิศ มาเกิดกาย (5) วันนักข่าว (6) วันมาฆบูชา (8) วันสตรีสากล (17) วันนักมวยไทย (31) วันพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว • • • • • (เค้าโครงจากจิตรกรรมฝาผนัง พระที่นั่งพุทไธยสวรรย์ พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติพระนคร กรุงเทพฯ)
8 -
ขึน ๘ ค�่ำ้ขึน ๑๕ ค�่ำ ้ แรม ๘ ค�่ำแรม ๑๕ (๑๔) ค�่ำ อาทิตย์/Sun จันทร์/Mon อังคาร/Tue พุธ/Wed พฤหัสฯ/Thurs ศุกร์/Fri เสาร์/Sat 9 เมื่อใกล้ก�ำหนดเวลาประสูติ พระนางสิริมหามายาทรงเสด็จกลับไปประสูติกับตระกูลของพระองค์ที่นครเทวทหะ ขณะผ่านอุทยาน ลุมพินีวันที่กึ่งกลางทาง ต้นสาละก�ำลังออกดอกพราวไปทั้งป่า พระนางทรงแวะพักชม ขณะที่ทรงเหนี่ยวกิ่งสาละ ก็ทรงประชวรพระครรภ์ขึ้นกะทันหัน นางสนมทั้งหลายก็ช่วยกันผูกม่านกั้น แล้วทรงประสูติพระโอรส ท้าวมหาพรหมทรงรับพระโพธิสัตว์ก่อนส่งให้ท้าวจตุโลกบาลทั้งสี่ ซึ่งทรงส่งต่อให้ นางนม ภายใต้แวดล้อมแห่งเทพยดาเนืองแน่นไปทั้งแสนจักรวาล ในเวลานั้นเอง พระโพธิสัตว์ทรงลุกขึ้นมองไปโดยรอบ แล้วก้าวเดินไปทางทิศเหนือ ๗ ก้าว หยุดยืนบนดอกบัวทิพย์ ก่อนตรัสอาสภิวาจาว่า “เราเป็นผู้เลิศของโลก เป็นผู้ใหญ่ในโลก ประเสริฐสุดในโลก ชาตินี้จักเป็นที่สุด บัดนี้ การเกิด อีกมิได้มี” เมื่อพระเจ้าสุทโธทนะทรงทราบข่าวการประสูติ จึงให้ยกขบวนมารับพระนางสิริมหามายาและพระโอรสกลับพระนคร 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 4๒๕๖๖•เมษายนApril•2023 ประสูติ ถึงสวนลุมพินีที่แดนเขต ภูมิประเทศ สุคันธา พฤกษาหมายเข้าใต้ต้นสาละเย็นสบาย ในกายคล้ายแม่นเหมือนจะเคลื่อนครรภ์ จึงยืนเหนี่ยวสาขากิ่งสาละ ประสูติพระโอรสา พนาสัณฑ์ กุมารเดินเจ็ดก้าวกล่าวจ�ำนรรจ์ ชาตินี้นั้น จักจบ ภพไม่มี (1) วันข้าราชการพลเรือน (2) วันสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ, วันอนุรักษ์มรดกไทย, วันสายใจไทย, วันหนังสือเด็กแห่งชาติ (6) วันจักรี (7) วันอนามัยโลก (13) วันสงกรานต์, วันผู้สูงอายุแห่งชาติ (14) วันสงกรานต์, วันครอบครัว (15) วันสงกรานต์ (17) วันหยุดชดเชยวันสงกรานต์ (22) วันคุ้มครองโลก (30) วันคุ้มครองผู้บริโภค • • • • • • • • • • • • • • • (เค้าโครงจากจิตรกรรมฝาผนัง พระที่นั่งพุทไธยสวรรย์ พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติพระนคร กรุงเทพฯ)
10
ขึน ๘ ค�่ำ้ขึน ๑๕ ค�่ำ ้ แรม ๘ ค�่ำแรม ๑๕ (๑๔) ค�่ำ อาทิตย์/Sun จันทร์/Mon อังคาร/Tue พุธ/Wed พฤหัสฯ/Thurs ศุกร์/Fri เสาร์/Sat 11 อสิตะดาบส ผู้เป็นที่นับถือของตระกูลศากยะทราบข่าวการประสูติ จึงมาเข้าเฝ้าพระเจ้าสุทโธทนะ เพื่ออวยพรอันเป็นสิริมงคลแด่พระโอรส พระเจ้า สุทโธทนะทรงให้เชิญพระโอรสมาเพื่อท�ำความเคารพพระอาจารย์ แต่ปรากฏว่าพระบาทของพระโอรสกลับขึ้นไปอยู่บนชฎาของพระดาบส ด้วยว่าผู้ใดที่พระโพธิสัตว์ ควรท�ำความเคารพย่อมไม่มี พระดาบสผู้ทรงภูมิหยั่งรู้ความนัยนั้น จึงยกมือขึ้นไหว้ พระเจ้าสุทโธทนะทรงเห็นพระอาจารย์ไหว้พระโอรส ก็ทรงยกมือไหว้ตาม ครั้นพระ ดาบสได้พิจารณาลักษณะทั้งใหญ่น้อยของพระกุมารแล้วเห็นว่าสมบูรณ์พร้อมตามต�ำรา ว่าเป็นลักษณะของพระสัพพัญญู จึงหัวเราะแล้วก็ร้องไห้ พระเจ้าสุทโธทนะทรง เห็นประหลาดจึงตรัสถามว่า พระอาจารย์เป็นอะไรจึงหัวเราะแล้วร้องไห้ พระดาบสตอบว่า อาตมาหัวเราะเพราะดีใจที่โชคดีได้เห็นพระสัพพัญญู ร้องไห้เพราะเสียใจที่ ไม่มีอายุได้อยู่ทันฟังพระธรรมของพระองค์ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 5 31 ๒๕๖๖•พฤษภาคมMay•2023 อสิตะดาบส อสิตะดาบสก�ำหนดนึก เหตุพิลึก โอรสา ทรงราศี ลอยพระบาทเหนือชฏา ปรากฏดี รู้ว่านี้โพธิสัตว์อัศจรรย์จึงวันทา ถ้วนทั่วแล้วหัวเราะ ว่าเป็นเพราะเห็นพระพุทธสุดสุขสันต์แล้วร้องไห้โศกาสุดจาบัลย์ ชีวิตฉัน ม้วยมรณ์ก่อนฟังธรรม (1) วันแรงงานแห่งชาติ (4) วันฉัตรมงคล (5) วันนักเขียน (11) วันปัญญานันทะ (27) วันพุทธทาส • • • • • (เค้าโครงจากจิตรกรรมฝาผนัง พระที่นั่งพุทไธยสวรรย์ พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติพระนคร กรุงเทพฯ)
12
ขึน ๘ ค�่ำ้ขึน ๑๕ ค�่ำ ้ แรม ๘ ค�่ำแรม ๑๕ (๑๔) ค�่ำ อาทิตย์/Sun จันทร์/Mon อังคาร/Tue พุธ/Wed พฤหัสฯ/Thurs ศุกร์/Fri เสาร์/Sat 13 หลังพระประสูติ ๕ วัน พระเจ้าสุทโธทนะทรงให้เชิญพระญาติ ปวงอ�ำมาตย์ และพราหมณ์ผู้ทรงภูมิไตรเพท ๑๐๘ คน มาประชุมกัน เพื่อพยากรณ์อนาคตและถวายพระนามแก่พระโอรส พราหมณ์ทั้งหลายได้เลือกพราหมณ์ชั้นอาจารย์ ๘ คนขึ้นท�ำหน้าที่แทน เมื่อพราหมณ์ทั้ง ๘ ได้ พิจารณามหาปุริสลักษณะทั้งใหญ่น้อยแห่งพระกุมารแล้ว พราหมณ์ ๗ ใน ๘ คน ชูนิ้วพยากรณ์ว่า อนาคตของพระโอรสเป็นได้ ๒ ทาง คือ เป็นพระ มหาจักรพรรดิ์ หรือพระมหาศาสดา แต่พราหมณ์หนุ่มชื่อ โกณฑัญญะ ชูเพียงนิ้วเดียว พยากรณ์ว่า พระกุมารจะออกบวชเป็นพระมหาศาสดาเท่านั้น จากนั้นที่ประชุมร่วมกันถวายพระนามแด่พระกุมารว่า สิทธัตถะ แปลว่า ส�ำเร็จตามต้องการ ครั้นหลังพระประสูติ ๗ วัน พระนางสิริมหามายาเสด็จ สวรรคต พระเจ้าสุทโธทนะจึงทรงให้พระนางปชาบดีพระขนิษฐาของพระนางสิริมหามายาทรงดูแลพระโอรสต่อไป 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 6๒๕๖๖•มิถุนายนJune•2023 มหาพยากรณ์ ประชุมพราหมณ์ร้อยแปดมาแวดล้อม ท�ำบุญพร้อมครบถ้วนล้วนอิ่มหน�ำเลือกแปดพราหมณ์ผู้รู้เป็นผู้ท�ำ- พิธีกรรมท�ำนายถวายนาม เจ็ดพราหมณ์ทายคติสองครองจักรพรรดิ หรือบวชตัดต้นเหตุกิเลสสามแต่ยืนยันตรัสรู้อยู่หนึ่งพราหมณ์ ให้ชื่องาม“สิทธัตถะ”นามพระองค์ (3) วันวิสาขบูชา, วันเฉลิมพระชนมพรรษา สมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินี, วันต้นไม้แห่งชาติ, (5) วันสิ่งแวดล้อมโลก, วันหยุดชดเชยวันวิสาขบูชา, วันหยุดชดเชยวันเฉลิมพระชนมพรรษา สมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินี (11) วันอัฏฐมีบูชา (24) วันเปลี่ยนแปลงการปกครอง (26) วันสุนทรภู่, วันต่อต้านยาเสพติด • • • • • • • • • • (เค้าโครงจากจิตรกรรมฝาผนัง วัดสัมพันธวงศ์ กรุงเทพฯ)
14
ขึน ๘ ค�่ำ้ขึน ๑๕ ค�่ำ ้ แรม ๘ ค�่ำแรม ๑๕ (๑๔) ค�่ำ อาทิตย์/Sun จันทร์/Mon อังคาร/Tue พุธ/Wed พฤหัสฯ/Thurs ศุกร์/Fri เสาร์/Sat 15 เมื่อพระโอรสสิทธัตถะมีพระชนม์ ๗ พรรษา พระราชบิดาให้โดยเสด็จไปร่วมพิธีวัปปมงคลแรกนาขวัญประเพณีแห่งศากยวงศ์ ทรงให้ จัดพื้นที่ใต้ต้นหว้าห่างจากบริเวณพิธีเป็นที่ประทับนั่งนอนของพระโอรสและให้พระพี่เลี้ยงหมู่หนึ่งคอยดูแล แต่เมื่อเวลาผ่านไป บรรดาพระพี่เลี้ยง เห็นพระโอรสบรรทมหลับจึงพากันออกไปดูพระราชพิธี ครั้นพระโอรสทรงตื่นขึ้นไม่เห็นใคร มีแต่ความเงียบ จึงทรงประทับขึ้นนั่งขัดสมาธิก�ำหนดพระ สติตามลมหายใจเข้าออก จนบรรลุปฐมฌาน เป็นภาวะสงบสุขที่ไม่เคยประสบจึงทรงด�ำรงฌานอยู่เช่นนั้น ฝ่ายบรรดาพระพี่เลี้ยงเมื่อพิธีเสร็จในเวลา บ่ายก็กลับมา พบเหตุประหลาด คือเงาของต้นหว้าที่ประทับของพระโอรสมิได้เคลื่อนคล้อยไปเช่นเดียวกับเงาของต้นไม้อื่น จึงรีบไปทูลให้พระราช บิดาทราบ พระเจ้าสุทโธทนะทรงเห็นเป็นอัศจรรย์ด้วยบุญบารมีแห่งพระโอรส จึงยกพระกรขึ้นอัญชลีอีกครั้งหนึ่ง 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 7๒๕๖๖•กรกฎาคมJuly•2023 ปฐมฌานครั้นได้เจ็ดพรรษาชนมายุ ก็บรรลุอัปปนาน่าพิศวงในพิธีแรกนาศากยวงศ์ กุมารทรงพักพาต้นหว้าเงาน่าชื่นชม ปฐมฌานอาการนั่ง ร่มไม้บังกั้นแดดไม่แผดเผาบิตุรงค์ทรงประณต โอรสเรา เห็นการเข้าสมาธิปีติใจ (1) วันลูกเสือแห่งชาติ (28) วันเฉลิมพระชนมพรรษา พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวฯ (29) วันภาษาไทยแห่งชาติ • • • (เค้าโครงจากจิตรกรรมฝาผนัง วัดพระศรีรัตนศาสดาราม กรุงเทพฯ)
16
ขึน ๘ ค�่ำ้ขึน ๑๕ ค�่ำ ้ แรม ๘ ค�่ำแรม ๑๕ (๑๔) ค�่ำ อาทิตย์/Sun จันทร์/Mon อังคาร/Tue พุธ/Wed พฤหัสฯ/Thurs ศุกร์/Fri เสาร์/Sat 17 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 8๒๕๖๖•สิงหาคมAugust•2023 นับแต่พระโอรสสิทธัตถะได้รับการพยากรณ์อนาคตเป็น ๒ ทาง แต่โน้มเอียงไปในทางที่จะเสด็จออกบวช พระเจ้าสุทโธทนะพระบิดา ทรงห่วงว่าพระโอรสจะไม่อยู่สืบราชสมบัติ ทรงหาทางผูกพันพระโอรสด้วยการบ�ำรุงบ�ำเรอต่างๆ ตั้งแต่ยังทรงพระเยาว์ จนกระทั่งพระชันษา ๑๖ พรรษา พระราชบิดาใคร่จะสถาปนาพระโอรสไว้ในสิริราชสมบัติ ทรงโปรดให้สร้างปราสาท ๓ หลังส�ำหรับ ๓ ฤดู คือ ร้อน ฝน หนาว ให้เป็นที่ประทับ ตลอดทั้งปี แล้วส่งพระราชสาส์นไปยังบรรดากษัตริย์ศากยวงศ์ให้ส่งพระธิดามาถวาย แต่กษัตริย์ทั้งหลายทรงสงสัยว่าพระโอรสแม้จะรูปงาม แต่จะมี ความสามารถแห่งขัตติยะ คือความเป็นนักรบ เช่นใดบ้าง ที่จะด�ำรงฐานะกษัตริย์ได้ พระเจ้าสุทโธทนะจึงทรงจัดพิธีพิสูจน์ให้พระโอรสทรงแสดงการ ยิงธนู และความสามารถอื่นๆ จนเป็นที่พอพระทัยของกษัตริย์ทั้งหลาย และทรงมอบพระธิดามาถวายทั้งสิ้น พิสูจน์ขัตติยปรีชา ปราสาทงามสามฤดูอยู่ประทับ ระบ�ำขับ นาฏนวลล้วนสดใสพระบิดา เกรงลูกยา จะคลาไคล หาคู่ให้“ยโสธราพิมพา”นามให้สามารถผลาดแผลงส�ำแดงศิลป์ ทุกสิ่งสิ้นต่อชนแลล้นหลามทรงยกชูธนูหนักประจักษ์ตาม สง่างามขัตติยา ปรีชาชัย (1) วันอาสาฬหบูชา, (2) วันเข้าพรรษา, วันงดดื่มสุราแห่งชาติ (4) วันสื่อสารแห่งชาติ (11) วันหลวงวิจิตรวาทการ (12) วันเฉลิมพระชนมพรรษา สมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง, วันแม่แห่งชาติ (14) วันหยุดชดเชยวันเฉลิม พระชนมพรรษา สมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง (16) วันสันติภาพไทย (17) วันศูนย์ดวงตาสภากาชาดไทย (18) วันวิทยาศาสตร์แห่งชาติ • • • • • • • • • (เค้าโครงจากจิตรกรรมฝาผนัง วัดดุสิดาราม กรุงเทพฯ)
18
ขึน ๘ ค�่ำ้ขึน ๑๕ ค�่ำ ้ แรม ๘ ค�่ำแรม ๑๕ (๑๔) ค�่ำ อาทิตย์/Sun จันทร์/Mon อังคาร/Tue พุธ/Wed พฤหัสฯ/Thurs ศุกร์/Fri เสาร์/Sat 19 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 9๒๕๖๖•กันยายนSeptember•2023 อภิเษก สิทธัตถะพระพงศ์ด�ำรงยศ ร่วมสมรส ด้วยพิมพา ปรีดาสมัยอภิเษกเอกพธูคู่พระทัย มงคลใหญ่สององค์ทรงวิวาห์แล้วประทับ ปราสาทวิลาสเลิศ สิ่งประเสริฐสารพัน ล้วนหรรษา นางแวดล้อมก็จอมนางสุรางคณา เอมโอชา ฟุ้งเฟื่องดั่งเมืองแมน เจ้าชายสิทธัตถะทรงรับเจ้าหญิงพิมพายโสธรา พระธิดาของพระเจ้าสุปปพุทธะ โกลิยวงศ์แห่งกรุงเทวทหะ เป็นพระมเหสี ภายหลัง จากพิธีอภิเษกสมรส ทั้งสองพระองค์ก็ประทับอยู่ในปราสาททั้ง ๓ หลัง ตลอดทั้งปี ปีแล้วปีเล่า โดยไม่จ�ำเป็นต้องย่างกรายไปที่ไหนเลย นอกจากพระ มเหสียโสธราผู้เลอโฉมแล้ว เจ้าชายสิทธัตถะยังมีข้าราชบริพารคอยแวดล้อมรับใช้เป็นพระสนมนารีล้วน มิได้มีบุรุษเจือปน ทั้งนี้เป็นไปตามเจตนาของ พระเจ้าสุทโธทนะที่จะพระโอรสหลงใหลผูกพันกับความสุขอันเนื่องด้วยพระราชสมบัติ พยายามกีดกันมิให้พระโอรสพบเห็นสิ่งที่จะกระทบใจ ชักน�ำ ให้ละทิ้งเส้นทางความเป็นพระมหาจักรพรรดิ์ ไปสู่เส้นทางความเป็นพระมหาศาสดาตามค�ำพยากรณ์ในครั้งโน้น ที่ชี้ว่า เหตุชักน�ำพระโอรสไปทางนั้นก็ เพราะได้พบเห็นภาพอันชวนหดหู่ใจทั้งหลาย ได้แก่ ความชรา ความเจ็บป่วย และความตาย เป็นต้น (8) วันการศึกษานอกโรงเรียน (15) วันศิลป พีระศรี (19) วันพิพิธภัณฑ์ไทย (20) วันเยาวชนแห่งชาติ (24) วันมหิดล • • • • • (เค้าโครงจากจิตรกรรมฝาผนัง วัดเชิงท่า พระนครศรีอยุธยา)
20
ขึน ๘ ค�่ำ้ขึน ๑๕ ค�่ำ ้ แรม ๘ ค�่ำแรม ๑๕ (๑๔) ค�่ำ อาทิตย์/Sun จันทร์/Mon อังคาร/Tue พุธ/Wed พฤหัสฯ/Thurs ศุกร์/Fri เสาร์/Sat 21 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 10๒๕๖๖•ตุลาคมOctober•2023 แต่แล้วความเบื่อก็เกิดแก่พระโพธิสัตว์สิทธัตถะ ท�ำให้ทรงใคร่ประพาสอุทยาน จึงเสด็จโดยราชรถมีนายฉันนะเป็นสารถี ล�ำดับนั้น เทวดาทั้งหลายด�ำริว่าเวลาแห่งการตรัสรู้ของพระโพธิสัตว์ใกล้เข้ามาแล้ว จึงให้เทพบุตรองค์หนึ่งจ�ำแลงเป็นคนแก่หง่อม ฟันหัก ผมหงอก ร่างคุ้มงอ ถือไม้เท้าย่างก้าวขาสั่น พระสิทธัตถะทรงเห็นก็ฉงนพระทัย ตรัสถามนายสารถีว่า นั่นคืออะไร เทวดาดลใจให้นายสารถีกราบทูลตอบว่า นั่นคือคนแก่ คนทุกคนที่เกิดมาต้องเป็นเช่นนี้ ค�ำตอบนี้ท�ำให้พระสิทธัตถะหดหู่พระทัย ให้นายสารถีชักรถกลับ ต่อมาเมื่อเสด็จประพาสอุทยานอีก ก็ได้พบเทวทูต อีก ในรูปคนเจ็บใกล้ตาย และคนตาย ท�ำให้พระองค์ทรงหดหู่ครุ่นคิดลึกซึ้ง ถึงการหาทางข้ามพ้นสภาพเช่นนั้น และเห็นความไร้ประโยชน์ของกามสุข ต่อมาทรงเห็นเทวทูตในรูปสมณะ แต่งกายอย่างสมถะ มีสีหน้าท่าทางอันสุขสงบ ก็ทรงพอพระทัย ด�ำริว่า นี้น่าจะเป็นทางที่จะหาค�ำตอบได้ เทวทูต ๔ ทรงรถเสร็จเสด็จออกนอกปราสาท ไปประพาสอุทยานสราญแสน เทวาท�ำจ�ำแลงแปลงกายแทน เสมือนแม้นเป็นทูตไม่พูดจาแต่แสดงให้เห็นเป็นธรรมแท้ เห็นคนแก่เจ็บตายคล้ายกังขาเห็นนักบวชสมณะพิจารณา หนทางพาพ้นทุกข์สู่สุขจริง (5) วันนวัตกรรมแห่งชาติ (6) วันระลึกวีรชน ๖ ตุลา (13) วันคล้ายวันสวรรคตของพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราชฯ (14) วัน ๑๔ ตุลา ประชาธิปไตย (19) วันเทคโนโลยีของไทย (21) วันสมเด็จพระศรีนครินทรา บรมราชชนนี, วันทันตสาธารณสุขแห่งชาติ, วันพยาบาลแห่งชาติ (23) วันปิยมหาราช (24) วันสหประชาชาติ (29) วันปวารณาออกพรรษา (31) วันออมแห่งชาติ • • • • • • • • • • • • (เค้าโครงจากจิตรกรรมฝาผนัง พระที่นั่งพุทไธยสวรรย์ พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติพระนคร กรุงเทพฯ)
22
ขึน ๘ ค�่ำ้ขึน ๑๕ ค�่ำ ้ แรม ๘ ค�่ำแรม ๑๕ (๑๔) ค�่ำ อาทิตย์/Sun จันทร์/Mon อังคาร/Tue พุธ/Wed พฤหัสฯ/Thurs ศุกร์/Fri เสาร์/Sat 23 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 11๒๕๖๖•พฤศจิกายนNovember•2023 เนกขัมมปณิธาน การประสูติทายาทราชโอรส เหมือนก�ำหนดห่วงหมายมัดชายหญิงต้องจ�ำพลัดตัดใจไม่ประวิง แม้จะยิ่งล�ำบากเมื่อจากจร ในราตรีร�ำงับ ซึ่งสรรพเสียง ได้แต่เพียงทอดมองสองสมร ทรงย่างกรายรายร่างพวกนางนอน ข่มอาวรณ์มุ่งข้ามกามคุณ วันหนึ่ง ขณะพระโพธิสัตว์เสด็จกลับจากประพาสอุทยาน มหาดเล็กมาทูลรายงานว่า พระมเหสีทรงประสูติพระโอรสแล้ว พระโพธิสัตว์ ตรัสอุทานว่า ห่วงเกิดแล้ว เครื่องจองจ�ำเกิดแล้ว เมื่อถึงปราสาทในเวลาต้นราตรีก็เสด็จสู่ที่บรรทม ล�ำดับนั้น เหล่าสตรีนักดนตรี นักขับ นักฟ้อน ผู้ ล้วนเลอโฉมก็บรรเลงขับร้องและร่ายร�ำ จนเห็นว่าพระโพธิสัตว์ทรงหลับจึงหยุดร่ายร�ำบรรเลง แล้วพากันนอนหลับไปกับที่ของตนๆ พระโพธิสัตว์ทรง ตื่นบรรทม ทอดพระเนตรเห็นสตรีทั้งหลายหลับใหลไม่ได้สติ แขนขาปัดป่าย ผ้าผ่อนหลุดลุ่ย อ้าปากน�้ำลายไหล อยู่ในสภาพไม่ต่างจากซากศพใน ป่าช้า ท�ำให้ทรงเบื่อหน่ายในกามจนถึงที่สุด มีจิตมุ่งปรารถนาเนกขัมมะ ตัดสินพระทัยว่าจะออกบวชวันนี้ ทรงเรียกสั่งให้นายฉันนะเตรียมม้าไว้ แล้ว เสด็จไปร�่ำลาพระโอรส แต่ไม่กล้าเอื้อมพระหัตถ์ไปสัมผัส ด้วยเกรงพระมเหสีและพระโอรสจะตื่น จะพาเสียการ จึงได้แต่เสด็จจากไปเงียบๆ (19) วันส้วมโลก (20) วันสิทธิเด็ก (23) วันนักถ่ายภาพไทย (25) วันมหาธีรราชเจ้า, วันประถมศึกษาแห่งชาติ (27) วันลอยกระทง, วันสาธารณสุขแห่งชาติ • • • • • • • (เค้าโครงจากจิตรกรรมฝาผนัง พระที่นั่งพุทไธยสวรรย์ พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติพระนคร กรุงเทพฯ)
24
ขึน ๘ ค�่ำ้ขึน ๑๕ ค�่ำ ้ แรม ๘ ค�่ำแรม ๑๕ (๑๔) ค�่ำ อาทิตย์/Sun จันทร์/Mon อังคาร/Tue พุธ/Wed พฤหัสฯ/Thurs ศุกร์/Fri เสาร์/Sat 25 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 12๒๕๖๖•ธันวาคมDecember•2023 มหาภิเนษกรมณ์ ครั้นขึ้นม้ากัณฐกะเงียบสงัด ด�ำรงสัจ ทรงเสถียร ไม่เปลี่ยนหมุน พาฉันนะจากจรก่อนอรุณ ปล่อยความวุ่นทอดวางทุกอย่างไปแม้มีมารหว่านล้อมพร้อมสมบัติ ก็ทรงตัด แข็งขัน มิหวั่นไหว ดูก่อนมาร โลกีย์เราหนีไกล หวังจะได้สูงสุด โลกุตรธรรม. ในคืนเพ็ญแห่งเดือนอาสาฬหะ พระโพธิสัตว์เสด็จขึ้นประทับบนหลังม้ากัณฐกะ ทรงโปรดให้นายฉันนะจับหางม้า ผ่านออกประตูใหญ่ ของกรุงกบิลพัสดุ์โดยเทวดาผู้รักษาประตูเป็นผู้เปิดให้ ณ เวลานั้น พญาวัสวดีมารก็ปรากฏตัว ยกหัตถ์ขึ้นห้าม กล่าวว่า หยุดก่อน ราชกุมาร พระองค์ อย่าออกบรรพชาเลย อีก ๗ วันข้างหน้า รัตนจักรจักปรากฏแก่พระองค์ และพระองค์จะได้เป็นบรมจักรพรรดิ์ปกครองมหาทวีปทั้ง ๔ และอนุทวีปอีก ๒,๐๐๐ ขอพระองค์จงกลับคืนเข้าพระนครเถิด พระมหาบุรุษตรัสตอบว่า ดูก่อน มาร เราทราบว่ารัตนจักรจักปรากฏแก่เรา แต่เราไม่ปรารถนาจักรพรรดิ สมบัติยิ่งไปกว่าพระพุทธสมบัติอันประเสริฐ เพื่อพาสัตว์โลกทั้งปวงให้พ้นจากห้วงโอฆสงสารแห่งการเวียนว่ายตายเกิด เราจักเป็นพระพุทธเจ้า พระ มหาบุรุษชักม้ากัณฐกะควบขับต่อไป พญามารได้แต่มองตาม คิดว่า เราจักคอยแสวงหาช่องชักจูงอยู่ไม่เลิกรา จะติดตามไปดุจเงาตามตัว (1) วันด�ำรงราชานุภาพ, วันเอดส์โลก (3) วันคนพิการสากล (4) วันสิ่งแวดล้อมไทย (5) วันคล้ายวันพระบรมราชสมภพของพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราชฯ, วันพ่อแห่งชาติ, วันดินโลก (9) วันพลศึกษา (10) วันรัฐธรรมนูญ, วันสิทธิมนุษยชน (11) วันหยุดชดเชยวันรัฐธรรมนูญ (16) วันกีฬาแห่งชาติ (25) วันคริสต์มาส (26) วันคุ้มครองสัตว์ป่า (28) วันสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช (31) วันสิ้นปี • • • • • • • • • • • • • • • • (เค้าโครงจากจิตรกรรมฝาผนัง พระที่นั่งพุทไธยสวรรย์ พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติพระนคร กรุงเทพฯ)
26 วัดจากแดง ด้วยเขตคุ้งฟุ้งฉ ่ ำธรรมชาติฟอกอากาศนคราแหล่งอาศัย แม้นสูญสิ้นถิ่นท่าพฤกษาไปลมหายใจกรุงเทพอักเสบพลันจึงปลูกฝังตั้งหลัก “วัดรักษ์โลก”ไม่รอโชคตั้งจิตคิดสร้างสรรค์ มือขยับ จับขยะ แต่ละวันก่อสัมพันธ์ ผูกสมาน การร่วมมือ แล้วหมุนเวียนเปลี่ยนกองจากของเก่าท�ำขวดเปล่าเป็นจีวร กระฉ่อนชื่อที่เทศน์สอนสัทธรรมก็ร่ำลือว่านี่คือสร้างค่าปัญญาคน จะทำที่พักพาเสนาสนะด้วยขยะแยกเห็นให้เป็นผล บันดาลใจศรัทธาสาธุชนกล้าเริ่มต้น จงเชื่อถือ ลงมือทำ. วัดจากแดง แจ้งเด่นเห็นสะอาดเป็นอาวาสในเกาะกระเพาะหมู ติดแม่น ้ ำเจ้าพระยางามน่าดูแหล่งเรียนรู้คู่ไทยที่ใกล้กรุงชื่ออารามนามนี้มีเหตุเล่ามอญกรุงเก่าหลีกหลบจากรบพุ่ง “จากแดน” มาฟ้าใหม่ได้อำรุงแล้วเขตคุ้งเพี้ยนปากเป็น “จากแดง”ครั้งสมภาร “ธรรมธรฯ” ท่านก่อนหน้าครองสิกขาธรรมะธุระแสวง หาพระสงฆ์องค์ผู้รู้แจกแจงได้แจ่มแจ้งทุกปกรณ์เทศน์สอนดี นิมนต์ “พระมหาประนอม” ได้น้อมรับก็เริ่มนับหนึ่งสองจนผ่องศรี ไตรปิฎกยกธรรมสอนคัมภีร์เป็น “สถาบันพระบาฬีโพธิยาลัย” ร้อยกรองบรรยาย โดย พระมหาวิสุทธิ านากโร
27 วัดจากแดงร่วมกับบริษัทเอกชนจัดทำโครงการ “ขุดทองจากกองขยะ” โดยนำขวดพลาสติกชนิดใสที่ใช้แล้วมาแปรรูปเป็นผ้าบังสุกุลสำหรับพระสงฆ์ โดย ถักทอด้วยการใช้เส้นใยโพลีเอสเตอร์หมุนเวียน (Recycled Polyester) ผสมกับ เส้นใยฝ้าย และเส้นใยนาโนซิงค์ (Nano Zinc Polyester) ที่มีคุณสมบัติต่อต้าน เชื้อราและแบคทีเรีย จึงทำให้ผ้านี้นุ่งห่มสบาย ไม่ร้อน ไม่มีกลิ่นอับชื้น ซักตาก แห้งเร็ว และไม่ยับง่าย 60ใบ ขวดพลาสติกใชแล้ว้ เนื้อผ้าท�าจากขวดพลาสติกรีไซเคิล เป็นเส้นใยโพลีเอสเตอร์รีไซเคิล ผสมกับ Cotton และ โพลีเอสเตอร์ซิงค์รีไซเคิล ที ่ท�าให้ผ้าระบายอากาศได้ดี สวมใส่สบาย พร้อมทั้งย้อมสีที่ถูกต้อง ถักทอเป็นผืนจีวรส�าหรับพระสงฆ์ สนใจ ติดต่อ วิสาหกิจชุมชนวัดจากแดง โทร. 0 2464 1122, 09 5998 1654 แปรรปูถกัทอ แปรรปูถกัทอ 15ใบ ขวดพลาสติกใชแล้ว้ ผ้าไตรจีวร1ชุด ผ้าจีวร1ผืน ตัดเย็บเป็นผ้าบังสุกุลจีวร ส�าหรับพระภิกษุสงฆ์ ถักทอเป็นผืนผ้า พร้อมน�าไปตัดเย็บ น�าขวดมาแปรรูป เป็นวัตถุดิบ (โพลีเอสเตอร์) ในการผลิตผืนผ้า ปั ่นเป็นเส้นใยส�าเร็จรูป เพื ่อน�าเข้าสู่กระบวนการต่อไป คัดแยกขยะ ขวดพลาสติกชนิดใส (PET) เปลี ่ ยนขวดพลาสติก เป็นจีวร 1 2 3 4 5
28
29