ระยะทางและการกระจัด

การเคลือ่ นที่

การเคล่ือนท่ีของวตั ถจุ าเป็นตอ้ งรูต้ าแหน่งของวตั ถุ ณ เวลาตา่ ง ๆ ซง่ึ การบอกตาแหน่งของวตั ถตุ อ้ งอา้ งอิงจดุ ใดจดุ

“ หนง่ึ เรยี กจดุ นีว้ า่ จุดอา้ งองิ (reference point)
ใหจ้ ุด 0 ทตี่ น้ ไม้เป็ นจุดอ้างองิ เมอ่ื เวลา 8.30 น. เดก็ ชายยนื อยูห่ า่ งจากจุด 0 ไปทางทศิ ตะวันออกเป็ นระยะทาง
”25 เมตรต่อมาเมื่อเวลา 8.45 น. น้องจนิ ยนื อยทู่ ต่ี าแหน่งหา่ งจากจุด 0 ไปทางทศิ ตะวันออกเป็ นระยะทาง 55 เมตร

(8.30) (8.45) ระยะทาง (เมตร)

0 10 20 30 40 50 60

- การเคลื่อนทขี่ องวัตถุมปี ริมาณใดบ้างทเี่ ป็ นปริมาณสเกลาร์ และปริมาณเวกเตอร์

(แนวคาตอบ : ระยะทาง และอตั ราเร็ว เป็ นปริมาณสเกลาร์ การกระจดั และความเร็ว เป็ น
ปริมาณเวกเตอร์)

- ปริมาณสเกลาร์แตกต่างกบั ปริมาณเวกเตอร์อย่างไร

(แนวคาตอบ ระยะทาง (Distance คือ ความยาววดั ตามแนวเส้นทอ่ี นุภาคเคล่ือนท่ี เป็ น
ปริมาณสเกลาร์ (มีเฉพาะขนาด) หน่วยมาตรฐาน SI คือ "เมตร" แต่ การกระจัด
Displacement คือ เส้นตรงทล่ี ากจากจุดต้ังต้นของการเคลื่อนทไี่ ปยงั จุดสุดท้ายของการ
เคลื่อนที่ เป็ นปริมาณเวกเตอร์ มีท้งั ขนาดและทศิ ทาง (คือ ทศิ จากทห่ี ัวศรลากจากจุดต้งั ต้นไป
สุดท้าย มหี น่วย "เมตร")

1.ขอ้ ใดต่อไปน้ีเป็นปริมาณเวกเตอร์ท้งั หมด
ก. เวลา และแรง
ข. ความเร็ว และอตั ราเร็ว
ค. ความเร็ว และโมเมนตมั
ง. การกระจดั และระยะทาง

ตอบขอ้ ……ค.………
เพราะ ปริมาณเวกเตอร์เป็นปริมาณทางกายภาพมีท้งั ขนาดและทิศทางเช่นการ
กระจดั ความเร็วแรงโมเมนตมั .

2. ขอ้ ใดเป็นปริมาณสเกลาร์
ก. แรง
ข. ความเร่ง
ค. ระยะทาง
ง. การกระจดั

ตอบขอ้ ……ค………
เพราะ ปริมาณสเกลาร์เป็นปริมาณทางกายภาพที่มีเพียงขนาดอยา่ งเดียวเช่นเวลา
ระยะทางอตั ราเร็วเป็นปริมาณเวกเตอร์เป็นปริมาณทางกายภาพท่ีมีท้งั ขนาดและ
ทิศทางเช่นแรงความเร่งการกระจดั โมเมนตมั





การเคลอื่ นที่ ระยะทางและการกระจัด

ระยะทาง (distance) คือ ความยาวตามเสน้ ทางท่ีวตั ถเุ คล่ือนท่ีไปได้ ระยะทาง
ทงั้ หมดเป็นปรมิ าณสเกลาร์ ใหส้ ญั ลกั ษณ(์ s)
การกระจดั
การกระจัด (displacement) คือตาแหน่งเร่ิมตน้ ไปยงั ตาแหน่ง
สุดท้าย และมีขนาดเท่ากับระยะในแนวเส้นตรงท่ีสั้นท่ีสุดระหว่าง
ตาแหนง่ เรม่ิ ตน้ และตาแหนง่ สดุ ทา้ ย เป็นปรมิ าณเวกเตอร์ โดยท่วั ไปเขียน
แบบเวกเตอรเ์ ป็น s

การเคล่อื นท่ี ระยะทางและการกระจัด

A รถยนตเ์ คล่ือนท่ีจากตาแหน่ง A ไปยงั B เป็นระยะทางเทา่ กบั 150 เมตร
และจากตาแหน่ง B ไปยงั C เป็นระยะทางเท่ากบั 100 เมตร ดงั นนั้ วตั ถจุ ะ
60 เมตร 150 เมตร เคล่ือนท่ีจากตาแหน่ง A ไปยงั C เป็นระยะทางเท่ากบั 250 เมตร
100 เมตร
B การกระจดั ของรถยนตจ์ ากตาแหน่ง A ไปยงั B มีขนาดเท่ากบั 60 เมตร
และจากตาแหน่ง B ไปยงั C มีขนาดเท่ากบั 90 เมตร และจากตาแหน่ง A
ไปยงั C มีขนาดเท่ากบั 100 เมตร

90 เมตร C
100 เมตร















3. นิดหน่อยเดินไปทางซา้ ย 2 เมตรและเดินวนกลบั ไปทางขวา 5 เมตรระยะทาง
และการกระจดั ในการเรียนของนิดหน่อยมีขนาดเท่าใดตามลาดบั
ก. 3 และ 2 เมตร
ข. 3 และ 7 เมตร
ค. 7 และ 3 เมตร
ง. 7 และ 2 เมตร

ตอบขอ้ ……ค.………
เพราะ ระยะทางมีค่าเท่ากบั 5 + 2 = 7 และการกระจดั มีค่าเท่ากบั 5 - 2 = 3 เมตร
นิดหน่อยเดินเป็นระยะทาง 7 เมตรและการกระจดั 3 เมตรไปทางขวา