ทรัพยากรสัตว์ภาคใต้

ิ
วทยาลยชมชนระนอง วทยาลยชมชนพงงา
ุ
ั
ั
ิ
ุ
ั
RANONG COMMUNITY COLLEGE PHANGNGA COMMUNITY COLLEGE
เครือขายภาคใตตอนบน
มหาวิทยาลััยวลััยลััก้ษณ์์ มหาวิทยาลััยราช่ภัฏนิครศรีธิรรมราช่
มหาวิทยาลััยราช่ภัฏสุราษฎร์ธิานิี มหาวิทยาลััยราช่ภัฏภ้เก้็ต
มหาวิทยาลััยตาปี วิทยาลััยเทคโนิโลัยีภาคใต�
วิทยาลััยชุ่มช่นิระนิอง วิทยาลััยชุ่มช่นิพิังงา





ั
ุ
ิ
วทยาลยชมชนสงขลา
SONGKHLA COMMUNITY COLLEGE
ั
ิ
ั
ุ
ุ
ุ
ิ
ั
วทยาลยชมชนยะลา วทยาลยชมชนสตล ู วทยาลยชมชนนราธวาส ิ วทยาลยชมชนปตตาน ี
ิ
ิ
ั
ุ
ั
YALA COMMUNITY COLLEGE SATUN COMMUNITY COLLEGE NARATHIWAT COMMUNITY COLLEGE PATTANI COMMUNITY COLLEGE
เครือขายภาคใตตอนลาง
มหาวิทยาลััยสงขลัานิครินิทร์ มหาวิทยาลััยเทคโนิโลัยีราช่มงคลัศรีวิช่ัย
มหาวิทยาลััยทัก้ษิณ์ มหาวิทยาลััยนิราธิิวาสราช่นิครินิทร์
มหาวิทยาลััยราช่ภัฏสงขลัา มหาวิทยาลััยราช่ภัฏยะลัา
มหาวิทยาลััยหาดใหญ่ มหาวิทยาลััยฟาฏอนิ ี
วิทยาลััยชุ่มช่นิสงขลัา วิทยาลััยชุ่มช่นิยะลัา
วิทยาลััยชุ่มช่นิสต้ลั วิทยาลััยชุ่มช่นินิราธิิวาส
วิทยาลััยชุ่มช่นิปัตตานิี วิทยาลััยพิระพิุทธิศาสนิานิานิาช่าต ิ

ISBN : 978-974-7557-87-9



์
ั
ิ
�
ที่่�ปรึึกษา ผู้้�ช่่วยศาสตราจารย ดร.นิิวต แก้วประดับ
อธิิก้ารบดีมหาวิทยาลััยสงขลัานิครินิทร์
ำ
ศาสตราจารย ดร.สมบัต ธิารงธิัญวงศ ์
์
ิ
อธิิก้ารบดีมหาวิทยาลััยวลััยลััก้ษณ์์
ั
ุ
รองศาสตราจารย ดร.สณ์ห์ช่ัย ก้ลัิ�นิพิิก้ลั
์
ำ
ั
ั
ผู้้�อานิวยก้ารสำานิก้งานิประสานิงานิโครงก้ารอนิเนิ่�องมาจาก้พิระราช่ดำาร ิ
ำ
ิ
ั
สำานิก้วจัยแลัะพิัฒนิาแลัะประธิานิคณ์ะทางานิเคร่อข่าย C-อพิ.สธิ.
ภาคใต�ตอนิลั่าง มหาวิทยาลััยสงขลัานิครินิทร์
ศาสตราจารย์ ดร.ธิวช่ช่ัย ศุภดิษฐ์์
ั
ประธิานิคณ์ะทำางานิเคร่อข่าย C-อพิ.สธิ. ภาคใต�ตอนิบนิ
ผู้้�ช่่วยศาสตราจารย ดร.รุ่งรวี จิตภก้ด ี
์
ั
ผู้้�อานิวยก้ารอุทยานิพิฤก้ษศาสตร ์
ำ
อาจารยสุธิีระ ทองขาว
์
มหาวิทยาลััยวลััยลััก้ษณ์์
์
�
ุ
บรึรึณาธิิการึ รองศาสตราจารย ดร.สัณ์หช่ัย ก้ลัินิพิิก้ลั
์
ั
ั
ผู้้�อำานิวยก้ารสำานิก้งานิประสานิงานิโครงก้ารอนิเนิ่�องมาจาก้พิระราช่ดาร ิ
ำ
ุ
บรึรึณาธิิการึผู้้�ช่่วย นิายสพิร เก้่�อพิิทก้ษ ์
ั
ำ
ั
ั
สำานิก้งานิประสานิงานิโครงก้ารอนิเนิ่�องมาจาก้พิระราช่ดาริ
มหาวิทยาลััยสงขลัานิครนิทร ์
ิ
์
ี
นิางจรังก้านิต ปก้เข็ม
ั
อุทยานิพิฤก้ษศาสตร มหาวิทยาลััยวลััยลััก้ษณ์์
์
ำ
จััดที่าโดย มหาวิทยาลััยวลััยลััก้ษณ์์ มหาวิทยาลััยสงขลัานิครินิทร ์
กองบรึรึณาธิิการึ นิายอาวธิ แก้นิเพิช่ร มหาวิทยาลััยวลััยลััก้ษณ์์
่
ุ
นิายศัก้ดิ�ดา ใบมิเดนิ มหาวิทยาลััยวลััยลััก้ษณ์์
็
์
นิางรวมพิร คงจนิทร มหาวิทยาลััยวลััยลััก้ษณ์์
ั
ศิิลปกรึรึมและรึ้ปเล่ม นิายศัก้ดิ�ดา ใบมิเด็นิ
�
พิิมพิ ์ ครั�งที 1
พิิมพิ์ที่่� บรษัท บลั้อิมเมจ จำาก้ัด
ิ
์
ปีีที่่�พิิมพิ ก้ันิยายนิ 2564
์
จำำ�นวนพิิมพิ 2,000 เลั่ม

คำ�นำ�

ในิปีงบประมาณ์ ๒๕๖๓ สำานิัก้งานิปลััดก้ระทรวงวิทยาศาสตร์ อุดมศก้ษา วิจัย แลัะ
ึ
นิวัตก้รรม (สป.อว.) ได�อนิุมัติงบประมาณ์จำานิวนิ ๑๕๐,๐๐๐ บาท ให�เครอข่าย C-อพิ.สธิ.
่
่
ภาคใต�ตอนิบนิ แลัะเคร่อข่าย C-อพิ.สธิ. ภาคใต�ตอนิลั่าง ร่วมก้ันิ จัดทำาหนิังสอ
�
ี
�
ั
ึ
ิ
ั
�
“ทรพิยาก้รสัตว์ภาคใต�” ซงมุ่งเนิ�นิไปทสัตว์ในิท�องถ�นิภาคใต� ทงสัตว์บก้ สัตว์ปีก้ แลัะสัตว์นิำ�า
ี
�
ท�หายาก้ แลัะ/หร่อ มีแนิวโนิ�มท�จะส้ญพินิธิุ์ เพิ่อเป็นิข�อม้ลัเบ่องต�นิให�ชุ่มช่นิแลัะหนิ่วยราช่ก้าร
ี
�
ั
ี
�
ั
ท�เก้ียวข�องนิำาไปพิิจารณ์าหาแนิวทางก้ารอนิุรก้ษ์ ฟื้นิฟ้ แลัะ/หร่อ ขยายพิันิธิุ์ให�สัตว์เหลั่านิี �
ั
�
ั
ึ
�
่
ี
้
ให�ดำารงอย่อย่างยงย่นิต่อไปในิอนิาคต ซ�งก้ารจัดทำาหนิังสอครงนิ�นิับเป็นิก้ิจก้รรมสนิอง
ุ
พิระราช่ดำาริในิโครงก้ารอนิุรก้ษ์พินิธิก้รรมพิ่ช่อันิเนิ่องมาจาก้พิระราช่ดำาร สมเด็จพิระเทพิ
ั
ั
ิ
�
ี
รัตนิราช่สุดาฯ สยามบรมราช่กุ้มารี ท�สำาคัญอย่างยิ�ง
มหาวิทยาลััยวลััยลััก้ษณ์์ แลัะมหาวิทยาลััยสงขลัานิครนิทร์ ในิฐ์านิะประธิานิ
ิ
�
เคร่อข่ายเพิ่อพิัฒนิาอุดมศก้ษาภาคใต�ตอนิบนิ แลัะภาคใต�ตอนิลั่าง ได�จัดให�มีก้ารประชุ่ม
ึ
ั
คณ์ะทำางานิร่วมก้ันิเมอวนิท� ๖ สิงหาคม ๒๕๖๓ แลัะได�มอบหมายให�สถาบนิต่างๆ
ั
�
่
ี
ี
ี
ท�เป็นิสมาช่ิก้เคร่อข่ายฯ ไปทำาก้ารรวบรวมข�อม้ลัทรพิยาก้รสัตว์ในิพิ่�นิท�ของสมาช่ิก้
ั
โดยมีก้ำาหนิดแลั�วเสร็จในิเดอนิธิันิวาคม ๒๕๖๓ จาก้นิ�นิก้็จะนิำาข�อม้ลัดังก้ลั่าวมาร่วมก้นิ
่
ั
ั
พิิจารณ์าก้ลัั�นิก้รองให�ถ้ก้ต�องแลั�วจึงนิำาไปจัดพิิมพิ์เผู้ยแพิร่ต่อไป
เคร่อข่าย C-อพิ.สธิ. ภาคใต�ตอนิบนิ แลัะเคร่อข่าย-อพิ.สธิ. ภาคใต�
�
ิ
ตอนิลั่าง หวังเป็นิอย่างย�งว่าหนิังส่อ “ทรพิยาก้รสัตว์ภาคใต�” ฉบับนิีจะเป็นิประโยช่นิ์
ั
ี
ึ
�
ั
ุ
�
ี
ี
ุ
�
แก้่ช่มช่นิแลัะหนิ่วยราช่ก้ารทเก้ยวข�อง ตลัอดจนิบุคคลัท�วไป ทีมจิตสำานิก้ในิก้ารอนิรก้ษ์
ั
ั
ิ
ั
แลัะหวงแหนิทรพิยาก้รของช่าติแลัะช่่วยก้ันิด้แลัให�ทรพิยาก้รสัตว์ท�องถ�นิในิภาคใต�
ไดดำารงอย้่อย่างยังย่นิตลัอดไป
�
�
่
�
ลังช่่อ ลังช่อ
�
(ผู้้�ช่่วยศาสตราจารย์ ดร.นิิวัต แก้�วประดับ) (ศาสตราจารย์ ดร.สมบัต ธิำารงธิัญวงศ์)
ิ
ิ
ิ
ั
อธิิก้ารบดีมหาวิทยาลััยสงขลัานิครนิทร์ อธิก้ารบดีมหาวิทยาลััยวลััยลัก้ษณ์์
ิ

ส�รบัญ



นิวสปีชีส์
หน้า 13

ค�างคาวจม้ก้หลัอดบาลัา....................................14
ค�างคาวมงกุ้ฎสามใบพิัดเทาดำา........................15
ี
ค�างคาวแวมไพิร์แปลังทองอารย์.....................16
ั
แมลังวนิขายาวปาก้หนิาแคระ.........................17
ั
แมลังวนิขายาวปาก้หนิาอสมมาตร.................18
แมลังวนิขายาวปาก้หนิาเด่อยสีช่า..................19
ั
แมลังวนิขายาวปาก้หนิาขนิยาว.......................20
ั
แมลังวนิขายาวปาก้หนิาจิ�ว...............................21
ั
ี
ั
แมลังวนิขายาวปาก้หนิาตนิก้ระสวยเลัก้.......22
็
ี
ั
แมลังวนิขายาวปาก้หนิาตนิก้ระสวยใหญ่......23
ี
ั
แมลังวนิขายาวปาก้หนิาตนิโลันิครศรี............24
่
�
แมลังวนิขายาวปาก้หนิาถินิลัังก้าวี..................25
ั
แมลังวนิขายาวปาก้หนิาหลัาก้สี......................26
ั
แมลังวนิขายาวปาก้หนิาอาจารยสิงโต...........27
ั
์
แมลังวนิขายาวปีเตอร์อาจารยจุฑามาส........28
์
ั
ำ�
แมลังหางดีดถาสรนิธิร.......................................29
ิ
ิ
โรติเฟอร์.................................................................30
ไรนิาก้�นิหยก้..........................................................31
ั
ำ�
หน้า 32 แมลง/แมง
ั
�
จก้จันิงวงเขียว...........................................33
จิ�งโก้ร่ง........................................................34
ำ
ตั�ก้แตนิตาข�าวใบไม�แห�งยก้ษ์.................35
ั
ผู้ีเส่�อก้ลัางค่นิ............................................36
ผู้ีเส่�อถุงทองธิรรมดา................................37
ผู้ีเส่�อถุงทองปก้ษ์ใต�..................................38
ั
ผู้ีเส่�อถุงทองป่าส้ง.....................................39
ี
ผู้ีเส่�อปก้ค�างคาว.......................................40
ผู้ีเส่�อมอธิตานิก้ฮู้ก้....................................41
ั
ผู้ีเส่�อมอธิพิิรามหนิ�ายก้ษ์........................42
ผู้ีเส่�อร่อนิลัมสมัว......................................43
ี

ผู้ีเส่�อสะพิายฟ้า........................................44
ผู้ีเส่�อหนิอนิก้ระท�อนิ...............................45
ผู้ีเส่�อหางติ�งนิางลัะเวง...........................46
ผู้ีเส่�อหางติ�งสะพิายเขียว.......................47
ั
ี
ผู้ีเส่�อหางยาวตาเคียวปก้ลัายหยก้........48
ผู้ีเส่�อเหยี�ยวหัวก้ะโหลัก้..........................49
มอธิแต�มสี�มาเลัย์......................................50
แมงมุมเดวิด โบวี�....................................51
แมงมุมหลัังหนิามเขาโง�ง........................52
หน้า 53 สัตว์นํ้า

�
ก้ั�งตัก้แตนิเจ็ดสี................................54
�
ั
จก้จันิทะเลั........................................55
ปลัาก้ะทิ.............................................56
ปลัาก้ัดทุ่ง...........................................57
ปลัาแขยงใบข�าว...............................58
ปลัาจิ�มฟนิจระเข�ปีศาจ...................59
ั
ปลัาซิวข�างขวานิใหญ่......................60
ำ
ุ
ปลัาดก้ลัาพิันิ.....................................61
ปลัาแปบขาวหางดำา.........................62
ปลัาแปบหางดอก้.............................63
ปลัาผู้ีเส่�อปาก้ยาว............................64
ปลัาพิลัวงช่มพิ้..............65
ปลัาสร�อยลั้ก้ก้ลั�วย.......66
ปลัาหลัดลัาย..................67
ปลัาไหลัริบบิ�นิ...............68
ป้เขารามโรม..................69
ป้เขาหนิป้นิทุ่งหว�า.......70
ิ
ป้เขาหินิป้นิสต้ลั............71
ป้เจ�าฟ้า...........................72
ป้แดงระนิอง..................73
ป้นิำ�าตก้หลัังลัาย............74

ป้ภ้เขาอาจารย์ไพิบ้ลัย์...................75
ป้มดแดง............................................76
ป้ลัำาห�วย............................................77
ิ
ป้แสมปติวงษ์...................................78
ป้แสมภ้เขา.......................................79
ป้หินินิครศรี......................................80
แม่หอบ..............................................81
ี
หอยช่ัก้ตนิ.........................................82
หอยท�ายเภา.....................................83
หอยม่อเส่อ.......................................84
สัตว์สะเทินนํ้าสะเทินบก
หน้า 85
ก้บเขาหลัังตอง...................................86
ก้บเขาหลัังตองมลัาย้........................87
ก้บช่ะง่อนิผู้าใต�..................................88
ก้บท่าสาร............................................89
ก้บนิา....................................90
ก้บบัว....................................91
ก้บภ้เขา................................92
ก้บแรด.................................93
ิ
ก้บลัายหนิใต�.......................94
็
ก้บว�าก้เลัก้...........................95
ก้บว�าก้ใหญ่.........................96
ก้บหนิอง..............................97
ก้บหลัังลัายเฉียง................98
ก้บห�วยขาปุ่มใต�.................99
ก้บอ่องมลัาย้......................100
ก้บอ่องเลั็ก้..........................101
เขียดทราย..........................102
เขียดลั่�นิ...............................103
คางคก้แคระ.......................104
คางคก้ห�วยเขาช่�าง............105
คางคก้ห�วยระนิอง.............106

จงโคร่ง..............................107
ี
ปาดเขียวตนิแดง............108
ปาดตะปุ่มผู้ิวเรียบ..........109
ปาดใต�................................110
ปาดลัายเลัอะใต�..............111
ปาดห้ดำา............................112





อึ�งก้รายจม้ก้แหลัม.........113
อึ�งก้รายท�องลัาย.............114
อึ�งก้รายลัายจุด................115
อึ�งก้รายลัายเลัอะ............116 หน้า 121
อึ�งก้รายหัวมนิ..................117 สัตว์เลื้อยคลาน
ำ
อึ�งข�างดา...........................118
ี
อึ�งแมนิทย์.........................119 ก้ิ�งก้่าแก้วใต�..............................................122
�
อึ�งแม่หนิาว.......................120 ก้ิ�งก้่าเขานิันิ.............................................123
ก้ิ�งก้่าเขาหนิามภ้เก้็ต..............................124
ก้ิ�งก้่าเขียวห้ดำา........................................125
ั
ก้ิ�งก้่าดงคิ�วสนิ.........................................126
ี
ก้ิ�งก้่าดงตาสฟ้า.......................................127
ก้ิ�งก้่าดงใหญ่............................................128
ี
ิ
ก้ิ�งก้่าบนิคอสส�ม.....................................129
ิ
ก้ิ�งก้่าบนิใหญ่...........................................130
ิ
ก้ิ�งก้่าพิระอนิทร์.......................................131
ง้ก้�นิขบ......................................................132
ง้ก้าบหมาก้หางนิิลั.................................133
ง้แก้วหางแดง..........................................134
�
ง้เขยวดงลัาย............................................135
ี
ง้เขียวตุ�ก้แก้.............................................136
ง้เขียวบอนิ...............................................137
ง้เขียวหัวจิ�งจก้มลัาย้..............................138

ง้เขียวหางไหม�ท�องเขียวใต�....139
ง้เขียวหางไหม�ภ้เก้็ต................140
ุ
ง้ควนิขนินิ..................................141 ง้สายม่านิพิระอนิทร์ใต�...........154
ิ
ง้คุด.............................................142 ง้สายม่านิหลัังทอง...................155
ง้ดงคาทอง.................................143 ง้สิงทอง......................................156
ง้เถา............................................144 ง้แสงอาทิตย์..............................157
ง้ทางมะพิร�าวลัายขีด..............145 ง้แส�หางม�า.................................158
ิ
ง้ปลั�องฉนิวนิก้นิง้.....................146 ง้หลัามปาก้เป็ด.........................159
ง้ปลั�องฉนิวนิบอร์เนิียว..........147 ง้หัวจิ�งจก้ลัายก้ระ....................160
ง้ปลั�องฉนิวนิอินิเดีย................148 ง้หางแฮู่มใต�...............................161
ง้ปลั�องทอง................................149 จิ�งจก้ดนิระนิอง.........................162
ิ
ง้ปาลั์ม........................................150 จิ�งจก้นิิ�วยาวก้ัมพิลั...................163
ั
ง้ปี�แก้วเก้าะพิะงนิ...................151 จิ�งจก้นิิ�วยาวคลัองนิาคา.........164
�
ง้ลัายสอจุดขาว........................152 จิ�งจก้นิิ�วยาวจุดค้่......................165
ง้สายม่านิแดงหลัังลัาย...........153








จิ�งจก้นิิ�วยาวเก้าะตะรุเตา.......166
จิ�งจก้นิิ�วยาวท่าช่นิะ.................167
จิ�งจก้นิิ�วยาวนิิยมวนิ................168
ั
จิ�งจก้นิิ�วยาวพิังงา....................169
จิ�งจก้นิิ�วยาวภ้เก้็ต....................170

จิ�งจก้นิิ�วยาวลัานิสก้า .................171
จิ�งจก้นิิ�วยาวสต้ลั..........................172
จิ�งจก้นิิ�วยาวหมอสุเมธิ...............173
์
จิ�งจก้นิิ�วยาวอาจารยธิัญญา......174
จิ�งจก้นิิ�วยาวเก้าะอาดัง-ราวี......175
�
ตุก้ก้ายคอขวันิ...............................176
�
�
ตุก้ก้ายโคนินิิ�วติด.........................177
ำ�
ตุ�ก้ก้ายถาสต้ลั...............................178 ตุก้แก้ป่าลัายจุด............................187
�
ุ
ำ�
�
ตุก้ก้ายถาสนิก้...............................179 ตุ�ก้แก้ลัายจุดค้่..............................188
ตุก้ก้ายถาสุราษฎร์.......................180 ตุก้แก้สีเทา.....................................189
ำ�
�
�
ตุ�ก้ก้ายเท�าแสนิปม......................181 เต่าก้ระ...........................................190
�
ตุก้ก้ายภ้เก้็ต..................................182 เต่าก้ระอานิ...................................191
�
ตุก้ก้ายระนิอง...............................183 เต่าจก้ร...........................................192
ั
ตุ�ก้ก้ายลัายจุด...............................184 เต่าตนิุ.............................................193
ตุ�ก้ก้ายลัายสีขีด............................185 เต่าเหลั่อง.......................................194
�
ตุก้ก้ายหมอบุญส่ง.......................186 แย�ใต�...............................................195
�
สัตว์ปีก
หน้า 196
นิก้เค�าแดง.................................................197
นิก้เค�าหนิ�าผู้าก้ขาว..................................198
นิก้เง่อก้หัวแรด.........................................199
นิก้เง่อก้หัวหงอก้.......................................200
นิก้ช่าปีไหนิ................................................201
นิก้นิางแอนิแปซฟิค.................................202
่
ิ
นิก้หว�า........................................................203
�
นิก้อีโก้ง.......................................................204
เป็ดหงส์.......................................................205
เหยี�ยวหงอนิสนิาตาลัท�องขาว...............206
ำ�
ี

สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม
หน้า 207
ก้ระจงเลั็ก้......................................208
ก้ระจ�อนิ.........................................209
ก้ระแตใต�.......................................210
ก้ระทิง.............................................211
ำ
ก้ระรอก้ปลัายหางดา..................212
ก้ระรอก้หนิ�าก้ระแต....................213
ก้วางป่า..........................................214
ค�างคาวจม้ก้หลัอดมลัาย้............215
ั
์
ค�างคาวหนิ�ายก้ษกุ้มภก้รรณ์.....216
่
ค่างแวนิถิ�นิใต�...............................217
ำ
พิญาก้ระรอก้ดา...........................218
พิญาก้ระรอก้เหลั่อง....................219
พิะย้นิ..............................................220
พิังพิอนิก้นิป้..................................221 ลัิงเสนิ.........................................224
ิ
เม่นิใหญ่.........................................222 ลัิงแสม........................................225
ลัิงลัมใต�..........................................223 โลัมาหลัังโหนิก้..........................226
สมเสร็จ.......................................227
หนิ้ขนิเสี�ยนิปลัายหางพิ้่..........228
หนิ้ควาย......................................229
หนิ้ป่ามาเลัย์...............................230
็
หนิ้เหมนิ......................................231
หม้หริ�ง.........................................232
็
อีเหนิข�างลัาย.............................233
ุ
บรรณ์านิก้รม.............................234

นิวสปีชีส์

ภาพโดย : พิพัฒน์ สร้้อยสุข





















ค้างคาวจมูกหลอดบาลา



ช่ื�อที่�องถิ�น ค�างคาวจม้ก้หลัอดบาลัา
ช่ื�อสามัญ Bala tube-nosed Bat
ชื�อวิที่ย�ศ�สตร์ Murina balaensis Soisook, Karapan, Satasook & Bates, 2013

�
้
ถินที่่�อย่อาศิัย
่
็
่
่
อาศัยอย้่ในิป่าดิบช่�นิท�ราบต�า เช่อว่าเก้าะนิอนิตามโพิรงไม�ขนิาดเลัก้หรอใบไม�แห�ง แต่ยังไม่มีข�อม้ลัแนิ่ช่ัด
�
ำ
ี
ี
ิ
่
ิ
็
็
็
บนิหาก้ินิใต�เรอนิยอดในิป่ารก้ หลับหลัีก้สิ�งก้ีดขวางในิท�รก้ๆ ได�ดีมาก้ ก้นิแมลังขนิาดเลัก้เปนิอาหาร จัดเปนิ
ิ
สัตว์เฉพิาะถ�นิของไทย (endemic species) แลัะพิบได�เฉพิาะในิป่าบาลัา จังหวัดนิราธิิวาส ภาคใต�
ตอนิลั่างของไทยเท่านิั�นิ (แต่เช่อว่าหาก้มีก้ารตรวจสอบตัวอย่างจาก้มาเลัเซีย เป็นิไปได�ส้งมาก้ทจะพิบ
่
ี
�
�
�
ค�างคาวช่นิิดนิไดในิมาเลัเซียดวยเช่นิก้นิ)
ั
่
ี
�
�
้
สถานภาพตามกฎหมายไที่ย : อย่ระหว่างก้ารเสนิอเพิิมเขาในิบัญช่ีสัตว์ป่าคุมครอง
�
�
�
�
ั
ั
้
ิ
ี
�
สถ�นภ�พิก�รอนุรักษ์ : สิงมีช่ีวิตท�มีความเสียงข�นิวก้ฤติต่อก้ารสญพินิธิุ์ (Critically endangered
(IUCN 3.1))
�
้
ั
�
ขอมลเพิมเติม : ทง IUCN Red List แลัะสำานิก้งานินิโยบายแลัะแผู้นิทรพิยาก้รธิรรมช่าติแลัะสิงแวดลั�อม
ั
�
ั
�
จัดให�ค�างคาวจม้ก้หลัอดบาลัาอย้่ในิสถานิภาพิ “ใก้ลั�ส้ญพินิธิุ์อย่างยิง” หร่อ “Critically Endangered
�
ั
�
ี
ี
่
(CR)” ค�างคาวช่นิิดนิีเป็นิค�างคาวป่าท�มีความชุ่ก้ชุ่มค่อนิข�างนิ�อย แลัะมีถ�นิอาศัยเป็นิป่าดิบช่�นิท�ราบตำ�า
ิ
ซึ�งมีโอก้าสถ้ก้บุก้รุก้ทำาลัายอย่างง่ายดาย
14 ทรัพย�กร
สัตว์ภ�คใต้

ค้างคาวมงกุฎสามใบพัดเทาดํา ภาพโดย : พิพัฒน์ สร้้อยสุข



ช่ื�อที่�องถิ�น ค�างคาวจม้ก้หลัอดบาลัา ช่ื�อที่�องถิ�น ค�างคาวมงกุ้ฏสามใบพิัดเทาดำา
ช่ื�อสามัญ Bala tube-nosed Bat ช่ื�อสามัญ Francis’s Wooly Horseshoe Bat
ชื�อวิที่ย�ศ�สตร์ Murina balaensis Soisook, Karapan, Satasook & Bates, 2013 ชื�อวิที่ย�ศ�สตร์ Rhinolophus francisi thailandicus Soisook, Struebig, Bates & Miguez, 2015

�
้
ถินที่่�อย่อาศิัย
�
่
�
่
้
ิ
อาศัยอย่ในิป่าดิบช่่�นิ เช่่�อว่าเก้าะนิอนิตามโพิรงไมหรอซอก้หินิ แต่ยังไม่มีขอม้ลัแนิช่ัด หาก้นิในิ
ช่่องว่างใต�เร่อนิยอดในิป่ารก้ เป็นิช่นิิดที�หายาก้ พิบได�ในิมาเลัเซีย อินิโดนิีเซีย (เก้าะบอร์เนิียว)
ไทย แลัะเวียดนิาม ช่นิิดย่อยที�พิบในิไทยช่่�อ Rhinolophus francisi thailandicus จัดเป็นิ
ช่นิิดย่อยที�เป็นิสัตว์เฉพิาะถิ�นิของไทย แลัะพิบเพิียงตัวอย่างเดียว ครั�งเดียวเท่านิั�นิที� จังหวัด
ราช่บุรี
�
้
�
�
สถานภาพตามกฎหมายไที่ย : อย่ระหว่างก้ารเสนิอเพิมเขาในิบัญช่ีสัตว์ป่าคุมครอง
ิ
สถ�นภ�พิก�รอนุรักษ์ : -
้
�
ขอมลเพิ�มเติม : ค�างคาวช่นิิดนิี�พิบทั�งหมดจาก้ตัวอย่างเพิียง 6 ตัวเท่านิั�นิ จึงยังมีข�อม้ลันิ�อยมาก้
แต่เช่่�อว่าเป็นิค�างคาวที�แม�จะก้ระจายก้ว�างแต่มีความชุ่ก้ชุ่มนิ�อย แลัะเสี�ยงต่อก้ารส้ญพิันิธิุ์
�
�
ำ
เนิ่�องจาก้พิ่�นิทีอาศัยค่อป่าก้าลัังถ้ก้เปลัียนิแปลังสภาพิอย่างรวดเร็ว
ทรัพย�กร 15
สัตว์ภ�คใต้

ภาพโดย : พิพัฒน์ สร้้อยสุข





















ค้างคาวแวมไพร้์แปลงทองอาร้ีย์



ช่ื�อที่�องถิ�น ค�างคาวแวมไพิร์แปลังทองอารีย์
ช่ื�อสามัญ Thongaree’s Disc-nosed Bat
ชื�อวิที่ย�ศ�สตร์ Eudiscoderma thongareeae Soisook, Prajakjitr, Karapan, Francis & Bates, 2015

�
้
ถินที่่�อย่อาศิัย
�
ิ
อาศัยเก้าะนิอนิในิโพิรงไมขนิาดใหญ่ ก้นิดวงขนิาดใหญ่เป็นิอาหาร หาก้นิในิป่าดิบช่่�นิตามช่่องว่าง
�
ิ
ใต�เร่อนิยอดในิป่าหร่อขอบป่า จัดเป็นิสัตว์เฉพิาะถิ�นิของไทย (endemic species) แลัะพิบได�
ั
เฉพิาะในิป่าบาลัา จังหวัดนิราธิิวาส ภาคใต�ตอนิลั่างของไทยเท่านิ�นิ
�
สถานภาพตามกฎหมายไที่ย : อย่ระหว่างก้ารเสนิอเพิมเขาในิบัญช่ีสัตว์ป่าคุมครอง
้
�
ิ
�
�
ขอม้ลเพิ�มเติม : ทั�ง IUCN Red List แลัะสำานิก้งานินิโยบายแลัะแผู้นิทรัพิยาก้รธิรรมช่าติแลัะ
ั
สิ�งแวดลั�อม จัดให�ค�างคาวแวมไพิร์แปลังทองอารีย์อย้่ในิสถานิภาพิ “ใก้ลั�ส้ญพิันิธิุ์อย่างยิ�ง” หร่อ
�
�
ี
�
“Critically Endangered (CR)” มีก้ารพิบคางคาวช่นิิดนิเพิียงสามครังในิรอบ 15 ปี ในิพิ่�นิที�
ี
ุ
ั
แคบ ๆ เท่านิ�นิในิป่าบาลัา จึงเช่่�อไดว่าค�างคาวช่นิิดนิมีความช่ก้ชุ่มนิ�อยมาก้ แลัะเสี�ยงต่อก้าร
�
�
ั
ส้ญพินิธิุ์เนิ่�องจาก้สญเสียถิ�นิทีอย่อาศัย
�
้
้
16 ทรัพย�กร
สัตว์ภ�คใต้

1mm ภาพโดย : อับดุลเลาะ ซาเมาะ



แมลงวันขายาวปากหนาแคร้ะ



ช่ื�อที่�องถิ�น ค�างคาวแวมไพิร์แปลังทองอารีย์ ช่ื�อที่�องถิ�น -
ช่ื�อสามัญ Thongaree’s Disc-nosed Bat ช่ื�อสามัญ แมลังวันิขายาวปาก้หนิาแคระ
ชื�อวิที่ย�ศ�สตร์ Eudiscoderma thongareeae Soisook, Prajakjitr, Karapan, Francis & Bates, 2015 ชื�อวิที่ย�ศ�สตร์ Thinophilus minutus Samoh, Boonrotpong & Grootaert, 2015

�
้
ถินที่่�อย่อาศิัย
ี
อาศัยตามพิ่�นิท�ดินิเลันิของป่าช่ายเลันิปลั้ก้ใหม่ในิคาบสมุทรไทย บริเวณ์มหาวิทยาลััยสงขลัานิครินิทร์
วิทยาเขตปัตตานิี จังหวัดปัตตานิี แลัะแอ่งนิ�ำาก้ร่อยบนิเก้าะพิระทอง จังหวัดพิังงา
สถานภาพ : พิบเจอไม่บ่อยแลัะยังไม่ได�รับก้ารประเมินิสถานิภาพิทางก้ารอนิุรัก้ษ์
�
้
ขอมลเพิมเติม : เป็นิแมลังวันิขายาวก้ลัุ่มขนิาดเลั็ก้ โดยมีขนิาดลัำาตัวเพิียง 2.4 มิลัลัิเมตร
�
้
่
่
่
หนิวดทุก้ปลั�องมีสีเหลั่อง ส่วนิ coxa ของขาคหนิ�าสุดสีเหลั่อง แตค้ก้ลัางแลัะค้่ท�ายจะเป็นิสี
นิ�ำาตาลัคลั�าจนิก้ระทั�งดำา
ำ




ทรัพย�กร 17
สัตว์ภ�คใต้

ภาพโดย : อับดุลเลาะ ซาเมาะ
เพศเมีีย
เพศผู้้้










1mm





1mm





แมลงวันขายาวปากหนาอสมมาตร้



ช่ื�อที่�องถิ�น -
ช่ื�อสามัญ แมลังวันิขายาวทางทะเลั
ชื�อวิที่ย�ศ�สตร์ Thinophilus inaequalis Samoh, Boonrotpong & Grootaert, 2015


ถินที่่�อย่อาศิัย
้
�
พิบอาศัยบริเวณ์แอ่งนิ�ำาก้ร่อยบนิเก้าะพิระทอง จังหวัดพิังงา
สถานภาพ : พิบเฉพิาะถิ�นิ (endemic) ไม่บ่อย แลัะยังไม่ได�รับก้ารประเมินิสถานิภาพิทาง
ก้ารอนิุรัก้ษ์
็
�
ำ
ขอมลเพิมเติม : เป็นิแมลังวันิขายาวก้ลัุ่มปาก้หนิาขนิาดเลัก้ช่นิิดใหม่ของโลัก้ มีขนิาดลัาตัวเพิียง
้
�
2.4 มิลัลัิเมตร ว่องไวในิเวลัาก้ลัางวันิ มัก้หาก้ินิตามเนิินิดินิทรายช่่�นิของแอ่งนิ�ำาก้ร่อยบนิเก้าะ
�
พิระทอง ปัจจุบันิมีรายงานิพิบแมลังวันิขายาวช่นิิดนิบนิเก้าะพิระทอง จังหวัดพิังงาเท่านิั�นิ
ี
18 ทรัพย�กร
สัตว์ภ�คใต้

เพศผู้้้ ภาพโดย : อับดุลเลาะ ซาเมาะ















1mm
เพศเมีีย







1mm






แมลงวันขายาวปากหนาเดือยสีชา



ช่ื�อที่�องถิ�น -
ช่ื�อสามัญ แมลังวันิขายาวปาก้หนิาเด่อยสีช่า
ชื�อวิที่ย�ศ�สตร์ Thinophilus plektron Samoh, Boonrotpong & Grootaert, 2015

้
ถินที่่�อย่อาศิัย
�
พิบอาศัยตามดินิเลันิป่าช่ายเลันิบริเวณ์ท่าเทียบเรอประมงช่าวบานิ
�
่
สถานภาพ : พิบเฉพิาะถิ�นิ (endemic) เจอได�ไม่บ่อยแลัะยังไม่ได�รับก้ารประเมินิสถานิภาพิ
ทางก้ารอนิุรัก้ษ์
�
ข�อม้ลเพิมเติม : เป็นิแมลังวันิขายาวก้ลัุ่มปาก้หนิาขนิาดก้ลัางช่นิิดใหม่ของโลัก้ มีขนิาดลัำาตัว
ประมาณ์ 7 มิลัลัิเมตร ร้ปพิรรณ์ภายนิอก้มีความแตก้ต่างจาก้ก้ลัุ่มเคร่อญาติแมลังวันิขายาว
ปาก้หนิาช่นิิดอ่�นิ ๆ ที�เด่นิช่ัด ค่อส่วนิปลัายสุดของ tibia ของขาค้่หลััง ย่ดยาวด้คลั�ายเด่อย
มีสีตาลัอ่อนิจนิก้ระทั�งเหลั่อง ตามข�อม้ลัปัจจุบันิพิบอาศัยตามดินิเลันิปนิทรายของป่าช่ายเลันิช่ั�นิในิ
ติดแผู้่นิดินิใหญ่ บริเวณ์ท่าเทียบเร่อประมงช่าวบ�านิ คลัองช่ะนิ้ด อำาเภอก้ะเปอร์ จังหวัดระนิอง
ั
เท่านิ�นิ
ทรัพย�กร 19
สัตว์ภ�คใต้

เพศเมีีย

ภาพโดย : อับดุลเลาะ ซาเมาะ

เพศผู้้้










1mm








1mm


แมลงวันขายาวปากหนาขนยาว



ช่ื�อที่�องถิ�น -
ช่ื�อสามัญ แมลังวันิขายาวปาก้หนิาขนิยาว
ชื�อวิที่ย�ศ�สตร์ Thinophilus subapicalis Samoh, Boonrotpong & Grootaert, 2015

ถิ�นที่่�อย่อาศิัย
้
�
อาศัยตามเนินิดินิป่าช่ายเลันิ มีร่มเงาจาก้ไมป่าช่ายเลันิปก้คลัุมเป็นิส่วนิใหญ่
ิ
สถานภาพ : พิบเฉพิาะถิ�นิ (endemic) เจอได�ไม่บ่อยแลัะยังไม่ได�รับก้ารประเมินิสถานิภาพิ
ทางก้ารอนิุรัก้ษ์
�
็
ำ
้
ข�อมลเพิมเติม : เป็นิแมลังวันิขายาวก้ลัุ่มปาก้หนิาขนิาดเลัก้ช่นิิดใหม่ของโลัก้ มีขนิาดลัาตัว 3.2
มิลัลัิเมตร แม�ร้ปพิรรณ์ภายนิอก้อาจจะด้คลั�ายช่นิิดที�เคยมีรายงานิมาก้่อนิหนิ�านิี�จาก้ป่าช่ายเลันิ
จังหวัดสต้ลั (Thinophilus superbus) แต่ช่นิิดนิี�มีลััก้ษณ์ะเท�าก้ลัางส่วนิท�ายโป่งพิอง สีนิ�ำาตาลัอ่อนิ
เป็นิลัก้ษณ์ะเฉพิาะช่นิิด ซึงไม่ปราก้ฏในิช่นิิดใด ๆ ทีเคยรายงานิมา แลัะทีสำาคัญยังปราก้ฎเส�นิ
�
�
�
ั
ขนิยาวมาก้บริเวณ์เท�าหลัังสุดแลัะสังเก้ตเห็นิได�ช่ัด นิอก้จาก้นิี�สามารถพิบเจอแมลังวันิขายาวช่นิิดนิี�
ั
�
�
จาก้ป่าช่ายเลันิคลัองในิหงบ บานิท่าด่านิ อำาเภอเม่อง จังหวัดพิังงาเพิียงทีเดียวเท่านิ�นิ
20 ทรัพย�กร
สัตว์ภ�คใต้

1mm ภาพโดย : อับดุลเลาะ ซาเมาะ












แมลงวันขายาวปากหนาจ๋�ว



ช่ื�อที่�องถิ�น -
ช่ื�อสามัญ แมลังวันิขายาวปาก้หนิาจิ�ว
ชื�อวิที่ย�ศ�สตร์ Thinophilus parvulus Samoh, Boonrotpong & Grootaert, 2015


�
้
ถินที่่�อย่อาศิัย
�
พิบอาศัยตามดินิเลันิป่าช่ายเลันิงอก้ เป็นิป่ารุ่นิสองทีปลั้ก้ทดแทนิ มีแสงแดดส่องรำาไร
สถานภาพ : พิบไม่บ่อยแลัะยังไม่ได�รับก้ารประเมินิสถานิภาพิทางก้ารอนิุรัก้ษ์
ข�อม้ลเพิ�มเติม : เป็นิแมลังวันิขายาวก้ลั่มปาก้หนิาช่นิิดใหม่ของโลัก้ที�เลั็ก้ที�สุดของสกุ้ลันิี� มีความยาว
ุ
ั
ลัาตัวเพิียง 1.8 มิลัลัิเมตร ปัจจุบันิมีรายงานิสำารวจพิบจาก้สองประเทศเท่านิ�นิ คอ ประเทศไทย
่
ำ
บริเวณ์ป่าช่ายเลันิภายในิมหาวิทยาลััยสงขลัานิครินิทร์วิทยาเขตปัตตานิี จังหวัดปัตตานิีเพิียง
ที�เดียว แลัะป่าช่ายเลันิในิประเทศสิงคโปร์

ทรัพย�กร 21
สัตว์ภ�คใต้

เพศผู้้้

ภาพโดย : อับดุลเลาะ ซาเมาะ


เพศเมีีย














1mm

1mm




แมลงวันขายาวปากหนาตีนกร้ะสวยเล็ก



ช่ื�อที่�องถิ�น -
ช่ื�อสามัญ แมลังวันิขายาวปาก้หนิาตีนิก้ระสวยเลั็ก้
ชื�อวิที่ย�ศ�สตร์ Thinophilus spinatus Samoh, Boonrotpong & Grootaert, 2015


ถินที่่�อย่อาศิัย
�
้
พิบอาศัยตามดินิเลันิป่าช่ายเลันิ ที�มีแสงแดดส่องรำาไร
สถานภาพ : พิบไม่บ่อยแลัะยังไม่ได�รับก้ารประเมินิสถานิภาพิทางก้ารอนิุรัก้ษ์
ข�อม้ลเพิ�มเติม : เป็นิแมลังวันิขายาวก้ลัุ่มปาก้หนิาช่นิิดใหม่ก้ลัุ่มขนิาดก้ลัาง มีความยาวลัำาตัว
�
ำ
้
�
4.3 มิลัลัิเมตร ปัจจุบันิมีรายงานิสำารวจพิบในิป่าช่ายเลันิทีค่อนิขางสมบรณ์์แลัะมีก้ารรบก้วนิตา
�
จาก้สองประเทศเท่านิั�นิ ได�แก้่ ป่าช่ายเลันิบางพิัฒนิ์ อำาเภอเม่อง จังหวัดพิังงาของประเทศไทย
แลัะป่าช่ายเลันิบนิ PULAU SARIMBUN ประเทศสิงคโปร์
22 ทรัพย�กร
สัตว์ภ�คใต้

เพศผู้้้ ภาพโดย : อับดุลเลาะ ซาเมาะ
เพศเมีีย











1mm 1mm
















แมลงวันขายาวปากหนาตีนกร้ะสวยใหญ่่



ช่ื�อที่�องถิ�น - ช่ื�อที่�องถิ�น -
ช่ื�อสามัญ แมลังวันิขายาวปาก้หนิาตีนิก้ระสวยเลั็ก้ ช่ื�อสามัญ แมลังวันิขายาวปาก้หนิาตีนิก้ระสวยใหญ่
ชื�อวิที่ย�ศ�สตร์ Thinophilus spinatus Samoh, Boonrotpong & Grootaert, 2015 ชื�อวิที่ย�ศ�สตร์ Thinophilus spinatoides Samoh, Boonrotpong & Grootaert, 2015

�
ถินที่่�อย่อาศิัย
้
พิบอาศัยตามดินิเลันิป่าช่ายเลันิ ที�มีแสงแดดส่องรำาไร
สถานภาพ : พิบเฉพิาะถิ�นิ (endemic) ไม่บ่อยแลัะยังไม่ได�รับก้ารประเมินิสถานิภาพิทางก้าร
อนิุรัก้ษ์
ำ
�
�
ขอม้ลเพิมเติม : เป็นิแมลังวันิขายาวก้ลัุ่มขนิาดก้ลัางทีมีความยาวลัาตัวประมาณ์ 4.5 มิลัลัิเมตร
�
ลัก้ษณ์ะทีโดดเด่นิแลัะแตก้ต่างจาก้ช่นิิดอ่�นิ ๆ มีดังต่อไปนิ� ขามีสีเหลั่องเรียวยาวดคลั�ายก้ระสวยแลัะ
ี
�
ั
้
ค่อย ๆ พิองออก้ทางด�านิท�าย มีเส�นิขนิแข็งเรียงตัวอย่างเป็นิระเบียบประมาณ์ 4-5 เส�นิตรง
บริเวณ์ femur ของขาค้่หนิ�าสุด นิอก้จาก้นิี�ยังมีเส�นิขนิเรียวยาวจำานิวนิ 1 เส�นิ ปราก้ฏตรงบริเวณ์
tarsomere ของขาค้่หนิ�าสุด ตามข�อม้ลัปัจจุบันิมีรายงานิจาก้ป่าช่ายเลันิบ�านิบาก้ันิโต�ะทิด
อำาเภอลัะง้ จังหวัดสต้ลัเท่านิ�นิ แต่คาดว่านิ่าจะเจอไดอีก้ในิป่าช่ายเลันิก้ลัุ่มจังหวัดฝั�งอันิดามันิ)
�
ั
ทรัพย�กร 23
สัตว์ภ�คใต้

ภาพโดย : อับดุลเลาะ ซาเมาะ
เพศผู้้้
เพศเมีีย








1mm
1mm













แมลงวันขายาวปากหนาตีนโล่นคร้ศร้ี



ช่ื�อที่�องถิ�น -
ช่ื�อสามัญ แมลังวันิขายาวปาก้หนิาตีนิโลั่นิครศรี
ชื�อวิที่ย�ศ�สตร์ Thinophilus parmatoides Samoh, Boonrotpong & Grootaert, 2015

ถินที่่�อย่อาศิัย
้
�
พิบอาศัยตามเนิินิดินิทรายปนิก้รวดในิป่าช่ายเลันิแลัะมัก้ติดแผู้่นิดินิใหญ่
สถานภาพ : พิบได�ไม่บ่อยแลัะยังไม่ได�รับก้ารประเมินิสถานิภาพิทางก้ารอนิุรัก้ษ์
ข�อม้ลเพิ�มเติม : เป็นิแมลังวันิขายาวขนิาดเลั็ก้ค่อนิก้ลัางช่นิิดใหม่ของโลัก้ ลัำาตัวมีความยาว
ประมาณ์ 2.6 มิลัลัิเมตร ลััก้ษณ์ะที�โดดเด่นิของแมลังวันิขายาวช่นิิดนิี� ได�แก้่ ปราก้ฏโครงสร�าง
คลั�ายร้ปโลั่ตรงบริเวณ์ปลัาย tarsomere ของขาค้่ก้ลัาง แลัะยังมีก้ลัุ่มขนิขนิาดเลั็ก้ด้คลั�ายหนิาม
จำานิวนิ 10 เส�นิ เรียงตัวบริเวณ์ฐ์านิด�านิท�องของ femur ของขาค้่ก้ลัาง ปัจจุบันิพิบก้ระจาย
ทั�งฝั�งอ่าวไทย (ป่าช่ายเลันิบ�านิโก้�งโค�ง อำาเภอปาก้พินิัง จังหวัดนิครศรีธิรรมราช่) แลัะฝั�งอันิดามันิ
ำ
(ป่าช่ายเลันิตำาบลัก้าแพิง อำาเภอลัะง้ จังหวัดสต้ลั)
24 ทรัพย�กร
สัตว์ภ�คใต้

1mm ภาพโดย : อับดุลเลาะ ซาเมาะ







แมลงวันขายาวปากหนาถิ่ิ�นลังกาวี



ช่ื�อที่�องถิ�น - ช่ื�อที่�องถิ�น -
ช่ื�อสามัญ แมลังวันิขายาวปาก้หนิาตีนิโลั่นิครศรี ช่ื�อสามัญ แมลังวันิขายาวปาก้หนิาถิ�นิลัังก้าวี
ชื�อวิที่ย�ศ�สตร์ Thinophilus parmatoides Samoh, Boonrotpong & Grootaert, 2015 ชื�อวิที่ย�ศ�สตร์ Thinophilus langkawensis Samoh, Boonrotpong & Grootaert, 2015

้
�
ถินที่่�อย่อาศิัย
่
พิบบริเวณ์ป่าช่ายเลันิที�ติดอยก้ับช่ายหาดแลัะทะเลัเปิด
้
สถานภาพ : พิบได�ไม่บ่อยแลัะยังไม่ไดรับก้ารประเมินิสถานิภาพิทางก้ารอนิุรัก้ษ์
�
ข�อม้ลเพิ�มเติม : เป็นิแมลังวันิขายาวขนิาดก้ลัางค่อนิใหญ่ช่นิิดใหม่ของโลัก้ ลััก้ษณ์ะเด่นิของ
แมลังวันิขายาวช่นิิดนิี�ค่อ ลัำาตัวค่อนิข�างใหญ่ ยาวประมาณ์ 6.2-6.4 มิลัลัิเมตร มีสีเขียวอมทอง
หนิวดทุก้ส่วนิจะเหลั่อง ส่วนิ male hypopygium จะอย้่แนิบช่ิดก้ับท�องแลัะย่ดยาวมาก้ก้ว่า
ครึ�งหนิึ�งของความยาวลัำาตัว แมลังวันิขายาวช่นิิดนิี�สำารวจเจอครั�งแรก้บริเวณ์ช่ายหาดเก้าะลัังก้าวี
ประเทศมาเลัเซีย สำาหรับประเทศไทยพิบอาศัยที�เก้าะตะรุเตา จังหวัดสต้ลั แลัะเก้าะพิระทอง
จังหวัดพิังงา

ทรัพย�กร 25
สัตว์ภ�คใต้

ภาพโดย : อับดุลเลาะ ซาเมาะ

เพศเมีีย
เพศผู้้้












1mm


1mm





แมลงวันขายาวปากหนาหลากสี



ช่ื�อที่�องถิ�น -
ช่ื�อสามัญ แมลังวันิขายาวปาก้หนิาหลัาก้สี
ชื�อวิที่ย�ศ�สตร์ Thinophilus variabilis Samoh, Boonrotpong & Grootaert, 2015

้
ถินที่่�อย่อาศิัย
�
อาศัยในิป่าช่ายเลันิทั�วไป ทั�งที�ถ้ก้แลัะไม่ถ้ก้รบก้วนิด�วยก้ิจก้รรมของมนิุษย์ในิคาบสมุทรไทย
�
สถานภาพ : พิบไดไม่บ่อยแลัะยังไม่ไดรับก้ารประเมินิสถานิภาพิทางก้ารอนิุรัก้ษ์
�
สถ�นภ�พิก�รอนุรักษ์ : -
�
้
ข�อมลเพิมเติม : เป็นิแมลังวันิขายาวช่นิิดใหม่ของโลัก้ ลัำาตัวขนิาดเลั็ก้ค่อนิก้ลัาง ความยาวลัำาตัว
้
ำ
ประมาณ์ 2.7 มิลัลัิเมตร ปีก้สีนิ�าตาลัจาง ขาค่หนิ�าสีเหลั่องก้ระทังสีนิ�าตาลัเหลั่อง บริเวณ์แขงขา
�
�
ำ
ค้่หนิ�ามีเส�นิขนิแข็งด้คลั�ายหนิาม แม�สามารถพิบได�จาก้ป่าช่ายเลันิทั�ว ๆ ไป ทั�งที�ไม่ถ้ก้รบก้วนิ
่
แลัะถ้ก้รบก้วนิ แต่พิบไม่ก้�พิ่�นิที�ของคาบสมุทรไทย เช่นิ ป่าช่ายเลันิแหลัมโพิธิิ� อำาเภอหาดใหญ่
ี
ำ
่
จังหวัดสงขลัา ท่าเทียบเรอประมงช่าวบานิของบานิเหนิ่อนิ�า ตำาบลัพิุมเรียง อำาเภอไช่ยา จังหวัด
�
�
สุราษฎร์ธิานิ ี
26 ทรัพย�กร
สัตว์ภ�คใต้

เพศเมีีย ภาพโดย : อับดุลเลาะ ซาเมาะ

เพศผู้้้


1mm
1mm









แมลงวันขายาวปากหนาอาจาร้ย์สิงโต



ช่ื�อที่�องถิ�น - ช่ื�อที่�องถิ�น -
ช่ื�อสามัญ แมลังวันิขายาวปาก้หนิาหลัาก้สี ช่ื�อสามัญ แมลังวันิขายาวปาก้หนิาอาจารย์สิงโต
ชื�อวิที่ย�ศ�สตร์ Thinophilus variabilis Samoh, Boonrotpong & Grootaert, 2015 ชื�อวิที่ย�ศ�สตร์ Thinophilus boonrotpongi Samoh, Boonrotpong & Grootaert, 2015

้
�
ถินที่่�อย่อาศิัย
พิบตามดินิโคลันิเลันิของป่าช่ายเลันิที�มีแสงแดดส่องเต็มที �
สถานภาพ : พิบได�บ่อยแลัะยังไม่ได�รับก้ารประเมินิสถานิภาพิทางก้ารอนิุรัก้ษ์
ข�อม้ลเพิ�มเติม : เป็นิแมลังวันิขายาวช่นิิดใหม่ของโลัก้ มีลััก้ษณ์ะที�โดดเด่นิค่อ ลัำาตัวมีสีเขียวอมทอง
เป็นิแมลังวันิขายาวก้ลัุ่มขนิาดก้ลัาง มีความยาวลัำาตัวประมาณ์ 3.5 มิลัลัิเมตร บริเวณ์ coxa
ั
ปราก้ฏก้ลัุ่มเส�นิขนิสีขาว ยาว แลัะมีก้ารเรียงตัวก้นิอย่างเป็นิระเบียบ ส่วนิบริเวณ์ปลัายสุดของ
tibia สีค่อนิข�างซีดจาง แลัะปราก้ฏแต�มสีดำาร่วมด�วย แลัะบริเวณ์ปลัายสุดของ tarsomere
จะปราก้ฏแต�มจุดสีดำา นิอก้จาก้นิี�สามารถพิบเจอแมลังวันิขายาวช่นิิดนิี�จาก้ป่าช่ายเลันิฝั�งทะเลั
อันิดามันิเท่านิ�นิ
ั
ทรัพย�กร 27
สัตว์ภ�คใต้

ภาพโดย : อับดุลเลาะ ซาเมาะ



























แมลงวันขายาวปีเตอร้์อาจาร้ย์จุฑามาส



ช่ื�อที่�องถิ�น -
ช่ื�อสามัญ แมลังวันิขายาวปีเตอร์อาจารย์จุฑามาส
ชื�อวิที่ย�ศ�สตร์ Ngirhaphium chutamasae Samoh, Boonrotpong & Grootaert, 2015


ถิ�นที่่�อย่อาศิัย
้
พิบตามโคลันิเลันิของป่าช่ายเลันิติดทะเลัเปิด แสงส่องเต็มที�
สถานภาพ : พิบได�ไม่บ่อย หายาก้ (rare) แลัะเจอเฉพิาะถิ�นิ (endemic) แลัะยังไม่ได�รับ
ก้ารประเมินิสถานิภาพิทางก้ารอนิุรัก้ษ์
�
้
ขอมลเพิมเติม : เป็นิแมลังวันิขายาวขนิาดใหญ่ ลัำาตัวสีเขียวอมนิ�ำาเงินิ หนิวดหนิาแลัะใหญ่
�
่�
ั
�
�
่
พิบในิป่าช่ายเลันิทีติดก้ับทะเลัเปิด หรอคลัองป่าช่ายเลันิช่�นิในิที�มีพิ่�นิที�ดินิเลันิก้วางเมอนิ�ำาทะเลั
ลัดลังส้งสุด เป็นิช่นิิดที�เจอเฉพิาะถิ�นิ (endemic species) หายาก้ แลัะปราก้ฏตัวไม่บ่อย
ตามข�อม้ลัปัจจุบันิมีรายงานิสำารวจพิบจาก้หนิ่วยวิจัยป่าช่ายเลันิตำามะลััง จังหวัดสต้ลัเท่านิั�นิ
28 ทรัพย�กร
สัตว์ภ�คใต้

1mm ภาพโดย : โสภาค จันทฤทธ๋�

แมลงหางดีดถิ่ํ้าสิร้๋นธร้



ช่ื�อที่�องถิ�น -
ช่ื�อสามัญ แมลังหางดีดถำ�าสิรินิธิร
ชื�อวิที่ย�ศ�สตร์ Coecobrya sirindhornae Jantarit, Satasook & Deharveng, 2019


ถินที่่�อย่อาศิัย
�
้
�
ำ
่
ำ
�
พิบได�เฉพิาะภายในิถาที�มดสนิิท ในิถาของอำาเภอมะนิัง จังหวัดสต้ลัเท่านิั�นิ
�
สถานภาพ : ก้ารค�นิพิบใหม่/ช่นิิดใหม่ของโลัก้ พิบไดยาก้ (rare)
�
ข�อมลเพิมเติม : เป็นิแมลังหางดีดที�มีความจำาเพิาะก้ับถ�ำาส้งมาก้ (endemism) แลัะเป็นิสัตว์
้
�
ถาแท� (highly troglomorphy) ทีมีก้ารปรับตัวทางดานิสัณ์ฐ์านิวิทยาเพิ่�อใหสามารถครอบครอง
�
�
ำ
�
ระบบนิิเวศถ�ำาโดยเฉพิาะ โดยแสดงลััก้ษณ์ะของหนิวด (antennae) ขา (legs) เท�า (claws)
แลัะหาง (furca) ที�ยาวมาก้
ทรัพย�กร 29
สัตว์ภ�คใต้

ภาพโดย : สุเปญ่ญ่า จ๋ตตพันธ์














10




โร้ติเฟอร้์



ช่ื�อที่�องถิ�น -
ช่ื�อสามัญ โรติเฟอร์
ชื�อวิที่ย�ศ�สตร์ Keratella taksinensis Chittapun, Pholpunthin & Segers, 2002

้
ถินที่่�อย่อาศิัย
�
พิรุโตะแดง จังหวัดนิราธิิวาส
�
สถานภาพตามกฎหมายไที่ย : -
สถ�นภ�พิก�รอนุรักษ์ : -
์
�
ั
้
ขอมลเพิมเติม : เป็นิโรติเฟอร์ช่นิิดใหม่ของโลัก้ถ้ก้พิบในิปี พิ.ศ.2545 โดยจิตตพินิธิ แลัะคณ์ะ
�
ั
โรติเฟอร์ช่นิิดนิ�พิบเฉพิาะในิพิรุโตะแดงจังหวัดนิราธิิวาสเท่านิ�นิ แลัะจนิถึงปัจจุบันิยังไม่มีรายงานิ
�
ี
จาก้บริเวณ์อ่�นิ




30 ทรัพย�กร
สัตว์ภ�คใต้

50 ภาพโดย : พร้ร้ณีี สอาดฤทธ๋�



ไร้นํ้าก้นหยัก



ช่ื�อที่�องถิ�น ไรนิำ�าก้�นิหยัก้
ช่ื�อสามัญ ไรนิำ�าก้�นิหยัก้
ชื�อวิที่ย�ศ�สตร์ Karualona serrulata Van Damme, Maiphae & Sa-ardrit, 2013

�
้
ถินที่่�อย่อาศิัย
พิรุบริเวณ์เข่�อนิรัช่ช่ประภา จังหวัดสุราษฎร์ธิานิี หนิองนิาท่าม จังหวัดตรัง แลัะพิรุค�างคาว
จังหวัดสงขลัา
สถานภาพตามกฎหมายไที่ย : -
สถ�นภ�พิก�รอนุรักษ์ : -
�
ำ
ขอม้ลเพิมเติม : เป็นิไรนิ�าช่นิิดใหม่ของโลัก้ ถ้ก้ค�นิพิบในิปี พิ.ศ. 2556 โดย Van Damme แลัะ
�
คณ์ะจาก้รายงานิพิบก้ารแพิร่ก้ระจายเฉพิาะภาคใต�








ทรัพย�กร 31
สัตว์ภ�คใต้

แมลง/แมง

ั
จักจ่นงวงเขียว ภาพโดย : นเรศ สุุขรินทร์


ชื่อท้องถิ่น -
ชื่อสามัญ Green Lanternfly
ชื่อวิทยาศาสตร์ Pyrops viridirostris (Westwood, 1848)

ถิ่นที่อยู่อาศัย
สวนผลไม้ ป่าดงดิบ ป่าเบญจพรรณ
สถานภาพตามกฎหมายไทย : -
สถานภาพการอนุรักษ์ : -
ข้อมูลเพิ่มเติม : จักจั่นงวงเขียวมีส่วนหัวยื่นยาวและโค้งขึ้น สีเขียว














ทรัพยากร 33
สัตว์ภาคใต้

ภาพโดย : ณััฐรดา มิิตรปวงชน



















จิ�งโกร่ง


ชื่อท้องถิ่น -

ชื่อสามัญ จิ้งโกร่ง จิ้งหรีดถ้ำา (The Cave Cricket)
ชื่อวิทยาศาสตร์ -

ถิ่นที่อยู่อาศัย
ในถำ้า
สถานภาพตามกฎหมายไทย : -
สถานภาพการอนุรักษ์ : -
ข้อมูลเพิ่มเติม : จิ้งโกร่งหรือจิ้งหรีดถ้ำา เป็นแมลง
ในอันดับเดียวกับกลุมตั๊กแตน จัดอยู่ในวงศ์
่
Rhaphidophoridae เป็นแมลงที่อาศัยอยู่ในถ้ำา
กระจายอยู่ทั่วทุกภูมิภาคของประเทศ โดยเฉพาะ
ในพื้นที่ภาคใต้ ปัจจุบันในประเทศไทยมีการศึกษาอนุกรมวิธาน และการจำาแนกในระดับชนิดได้ยาก
เป็นกลุ่มที่มีความสำาคัญในระบบนิเวศถ้ำา





34 ทรัพยากร
สัตว์ภาคใต้

�
ั
ต๊กแตนตาข้าวใบไมิ้แห้งยักษ์ ภาพโดย : ศิริวัฒน์ แดงศรี

ชื่อท้องถิ่น -
ชื่อสามัญ Giant Dead Leaf Mantis
ชื่อวิทยาศาสตร์ Deroplatys desiccata Westwood, 1839

ถิ่นที่อยู่อาศัย ถิ่นที่อยู่อาศัย
ในถำ้า มีการกระจายพันธุ์ในคาบสมุทรมลายู หมู่เกาะเมนตาไว เกาะสุมาตรา เกาะชวา และเกาะบอร์เนียว
สถานภาพตามกฎหมายไทย : - สถานภาพตามกฎหมายไทย : -
สถานภาพการอนุรักษ์ : - สถานภาพการอนุรักษ์ : -
ข้อมูลเพิ่มเติม : จิ้งโกร่งหรือจิ้งหรีดถ้ำา เป็นแมลง ข้อมูลเพิ่มเติม : เพศผู้มีความยาว 65-70 มิลลิเมตร
ในอันดับเดียวกับกลุมตั๊กแตน จัดอยู่ในวงศ์ เพศเมีย 75-80 มิลลิเมตร สีคล้ายกับใบไม้แห้ง
่
Rhaphidophoridae เป็นแมลงที่อาศัยอยู่ในถ้ำา ช่วยให้อำาพรางตัวจากผู้ล่าได้ดี
กระจายอยู่ทั่วทุกภูมิภาคของประเทศ โดยเฉพาะ
ในพื้นที่ภาคใต้ ปัจจุบันในประเทศไทยมีการศึกษาอนุกรมวิธาน และการจำาแนกในระดับชนิดได้ยาก
เป็นกลุ่มที่มีความสำาคัญในระบบนิเวศถ้ำา





ทรัพยากร 35
สัตว์ภาคใต้

ภาพโดย : มิูฮำ�าหมิัดตายุดิน บาฮำะคิรี


















ผีเสุ�อกลางคืน
ื


ชื่อท้องถิ่น -
ชื่อสามัญ -
ชื่อวิทยาศาสตร์ Euplocia membliaria Walker

ถิ่นที่อยู่อาศัย
ป่าดิบชื้นทางภาคใต้ แหล่งที่พบบริเวณหุบเขาลำาพญา
อำาเภอเมือง จังหวัดยะลา
สถานภาพตามกฎหมายไทย : -
สถานภาพการอนุรักษ์ : -
ข้อมูลเพิ่มเติม : หากินในเวลากลางคืน เวลากลางวันอาศัยตามพุ่มไม้ทึบ












36 ทรัพยากร
สัตว์ภาคใต้

ื
ผีเสุ�อถุงทองธรรมิดา ภาพโดย : ณััฐรดา มิิตรปวงชน


ชื่อท้องถิ่น -
ชื่อสามัญ ผีเสื้อถุงทองธรรมดา (The Golden Birdwing)
ชื่อวิทยาศาสตร์ Troides aeacus (C. & R. Felder,1860)

ถิ่นที่อยู่อาศัย
พบตามป่าดงดิบ ป่าโปร่ง และป่าละเมาะ
สถานภาพตามกฎหมายไทย : สัตว์ป่าคุ้มครอง (แมลงคุ้มครอง)
สถานภาพการอนุรักษ์ : -
ข้อมูลเพิ่มเติม : ผีเสื้อถุงทองธรรมดา เป็นแมลงที่อยู่ในอันดับ Lepidoptera วงศ์ Papilionidae
สกุล Troides ผีเสื้อในสกุลถุงทอง มีลำาตัวค่อนข้างใหญ่และหนา ปีกสีดำาปนเหลือง ผีเสื้อเพศเมีย
มีขนาดใหญ่กว่าเพศผู้ มีปีกกว้างประมาณ 100-140 มิลลิเมตร ผีเสื้อกลุ่มนี้ในโลกมีเพียง 3 สกุล คือ
สกุล Trogonoptera พบในมาเลเซีย สกุล Ornitoptera พบมากในบอร์เนียวและออสเตรเลีย และ
สกุล Troides ซึ่งเป็นสกุลที่พบมากในประเทศไทย ชนิดที่พบได้แก่ ผีเสื้อถุงทองป่าสูง Troides
helena ผีเสื้อถุงทองปักษ์ใต้ Troides amphrysus และผีเสื้อถุงทองธรรมดา Troides aeacus
ทุกชนิดเป็นสัตว์ป่าคุ้มครอง อาหารในระยะที่เป็นตัวหนอน ได้แก่ กระเช้าผีมดและกระเช้าสีดา ผีเสื้อ
จะวางไข่มากในช่วงฤดูฝนเพื่อให้ตัวหนอนมีอาหารกินอย่างสมบูรณ์ ในธรรมชาติผีเสื้อถุงทองสามารถ
เอาตัวรอดได้ดีจากผู้ล่าที่เป็นนกหรือสัตว์ด้วยกัน เนื่องจากตัวหนอนสามารถปล่อยกลิ่นเหม็นเพื่อไล่ศัตรู
และมีพิษกับนกหรือสัตว์อื่น ๆ ที่จะมาจับกินเป็นอาหาร
ทรัพยากร 37
สัตว์ภาคใต้

ภาพโดย : ณััฐรดา มิิตรปวงชน




















ผีเสุือถุงทองปักษ์ใต้
�


ชื่อท้องถิ่น -
ชื่อสามัญ ผีเสื้อถุงทองปักษ์ใต้ (The Malayan Birdwing)
ชื่อวิทยาศาสตร์ Troides amphrysus (Cramer, 1779)

ถิ่นที่อยู่อาศัย
พบตามป่าดงดิบ ป่าโปร่ง และลำาห้วย
สถานภาพตามกฎหมายไทย : สัตว์ป่าคุ้มครอง (แมลงคุ้มครอง)
สถานภาพการอนุรักษ์ : -
ข้อมูลเพิ่มเติม : ผีเสื้อในสกุลถุงทอง (Troides) มีลำาตัวค่อนข้างใหญ่และหนา ปีกมีเกล็ดสีดำาปนเหลือง
ผีเสื้อถุงทองปักษ์ใต้มีปีกกว้างประมาณ 135-160 มิลลิเมตร เพศเมียมีขนาดใหญ่กว่าเพศผู้ ปีกบน
เพศผู้มีพื้นปีกสีดำาคล้ายกำามะหยี่ ปีกคู่หน้ามีเงาสีขาวรอบเส้นปีก ผีเสื้อสกุลถุงทองทุกชนิด เป็นสัตว์ป่า
คุ้มครอง (กลุ่มแมลงคุ้มครอง) ชนิดนี้มีรายงานการแพร่กระจายเฉพาะพื้นที่ภาคใต้เท่านั้น ปัจจุบัน
ค่อนข้างพบได้ยาก







38 ทรัพยากร
สัตว์ภาคใต้

�
ผีเสุือถุงทองป่าสุูง ภาพโดย : ณััฐรดา มิิตรปวงชน


ชื่อท้องถิ่น -
ชื่อสามัญ ผีเสื้อถุงทองป่าสูง (The Common Birdwing)
ชื่อวิทยาศาสตร์ Troides helena (Linnaeus, 1758)

ถิ่นที่อยู่อาศัย
พบตามป่าดงดิบ ป่าโปร่ง และป่าละเมาะ
สถานภาพตามกฎหมายไทย : สัตว์ป่าคุ้มครอง (แมลงคุ้มครอง)
สถานภาพการอนุรักษ์ : -
ข้อมูลเพิ่มเติม : ผีเสื้อถุงทองป่าสูง เป็นแมลงที่อยู่ในอันดับ Lepidoptera วงศ์ Papilionidae
สกุล Troides ผีเสื้อในสกุลถุงทอง มีลำาตัวค่อนข้างใหญ่และหนา ปีกสีดำาปนเหลือง ผีเสื้อเพศเมีย
มีขนาดใหญ่กว่าเพศผู้ มีปีกกว้างประมาณ 100-140 มิลลิเมตร อาหารในระยะที่เป็นตัวหนอน ได้แก่
กระเช้าผีมดและกระเช้าสีดา ผีเสื้อจะวางไข่มากในช่วงฤดูฝนเพื่อให้ตัวหนอนมีอาหารกินอย่างสมบูรณ์
ในธรรมชาติผีเสื้อถุงทองสามารถเอาตัวรอดได้ดีจากผู้ล่าที่เป็นนกหรือสัตว์ด้วยกัน เนื่องจากตัวหนอน
สามารถปล่อยกลิ่นเหม็นเพื่อไล่ศัตรู และมีพิษกับนกหรือสัตว์อื่น ๆ ที่จะมาจับกินเป็นอาหาร





ทรัพยากร 39
สัตว์ภาคใต้

ภาพโดย : มิูฮำ�าหมิัดตายุดิน บาฮำะคิรี


















ผีเสุือปีกค้างคาว
�


ชื่อท้องถิ่น กลามอมาแล ซายัตตือลอลาวา
ชื่อสามัญ Long-tailed Moth
ชื่อวิทยาศาสตร์ Peridrome orbicularis (Walker)

ถิ่นที่อยู่อาศัย
ป่าดิบชื้นทางภาคใต้ แหล่งที่พบจังหวัดยะลา ปัตตานี และนราธิวาส
สถานภาพตามกฎหมายไทย : สัตว์ป่าคุ้มครอง
สถานภาพการอนุรักษ์ : -
ข้อมูลเพิ่มเติม : หนอนกินใบชมพู่สาแหรก ตอนกลางวันชอบเกาะนอนตามมุมมืดในพุ่มไม้ทึบ














40 ทรัพยากร
สัตว์ภาคใต้

�
ผีเสุือมิอธตานกฮำูก ภาพโดย : มิูฮำ�าหมิัดตายุดิน บาฮำะคิรี


ชื่อท้องถิ่น กลามอมาแล มาตอบูรงฮาตู
ชื่อสามัญ The Great Owl Moth
ชื่อวิทยาศาสตร์ Erebus macrops L.

ถิ่นที่อยู่อาศัย
ป่าดิบชื้นทางภาคใต้ แหล่งที่พบหุบเขาลำาพญา อำาเมือง จังหวัดยะลา
สถานภาพตามกฎหมายไทย : -
สถานภาพการอนุรักษ์ : -
ข้อมูลเพิ่มเติม : หากินในเวลากลางคืน ช่วงเวลากลางวันอาศัยตามพุ่มไม้หรือมุมมืดในป่าทึบ














ทรัพยากร 41
สัตว์ภาคใต้

ภาพโดย : มิูฮำ�าหมิัดตายุดิน บาฮำะคิรี


















ผีเสุือมิอธพิรามิหน้ายักษ์
�


ชื่อท้องถิ่น กลามอมาแล มูคอกาสี
ชื่อสามัญ -
ชื่อวิทยาศาสตร์ Erebus ephesperis Hubner

ถิ่นที่อยู่อาศัย
ำ
ป่าดิบชื้นทางภาคใต้ แหล่งที่พบหุบเขาลาพญา อำาเภอเมือง จังหวัดยะลา
สถานภาพตามกฎหมายไทย : -
สถานภาพการอนุรักษ์ : -
ข้อมูลเพิ่มเติม : หากินในเวลากลางคืน ช่วงเวลากลางวันอาศัยตามพุ่มไม้หรือมุมมืดในป่า














42 ทรัพยากร
สัตว์ภาคใต้

�
ี
ผีเสุือร่อนลมิสุมิัว ภาพโดย : ณััฐรดา มิิตรปวงชน

ชื่อท้องถิ่น -
ชื่อสามัญ ผีเสื้อร่อนลมสีมัว (The Tree Nymph)
ชื่อวิทยาศาสตร์ Idea lynceus lynceus (Drury, 1773)

ถิ่นที่อยู่อาศัย
เป็นผีเสื้อที่บินเชื่องช้า ร่อนไปตามกระแสลม จึงเป็นที่มาของคำาว่า “ร่อนลม” พบบริเวณป่า
ดิบชื้น พืชอาหารของตัวหนอนคือ โมกเครือ และพบแพร่กระจายอยู่ในจังหวัดสุราษฎร์ธานี
นครศรีธรรมราช กระบี่ ยะลา นราธิวาส และพบเฉพาะในพื้นที่ภาคใต้ของประเทศไทยเท่านั้น
สถานภาพตามกฎหมายไทย : แมลงและสัตว์ขาข้อที่ห้ามนำาเข้าและส่งออก
สถานภาพการอนุรักษ์ : -
ข้อมูลเพิ่มเติม : มีปีกกว้างประมาณ 140-150 มิลลิเมตร ลักษณะภายนอกเนื้อปีกมีสีขาว แนวเส้นปีก
เป็นสีดำา และมีจุดสีดำาเรียงตัวกระจายทั่วทั้งปีก เป็นผีเสื้อที่บินเชื่องช้า ร่อนไปตามกระแสลม จึงเป็น
ที่มาของคำาว่า “ร่อนลม” พืชอาหารในระยะที่เป็นตัวหนอนคือ ต้นโมกเครือ การแพร่กระจายพบเฉพาะ
ในภาคใต้เท่านั้น และพบได้ค่อนข้างน้อย ปัจจุบันผีเสื้อชนิดนี้อยู่ในบัญชีรายชื่อชนิดสัตว์ป่าและ
ซากสัตว์ป่าที่ห้ามนำาเข้าหรือส่งออก




ทรัพยากร 43
สัตว์ภาคใต้

ภาพโดย : ณััฐรดา มิิตรปวงชน




















�
ื
ี
ผเสุอสุะพายฟ้้า
ชื่อท้องถิ่น -
ชื่อสามัญ ผีเสื้อสะพายฟ้า (The Common Bluebottle)
ชื่อวิทยาศาสตร์ Graphium sarpedon (Linnaeus, 1758)


ถิ่นที่อยู่อาศัย
้
ำ
พบบริเวณป่าโปร่ง ลาห้วย และใกลน้าตก
ำ
สถานภาพตามกฎหมายไทย : แมลงและสัตว์ขาข้อที่ห้ามนำาเข้าและส่งออก
สถานภาพการอนุรักษ์ : -
ข้อมูลเพิ่มเติม : มีปีกกว้างประมาณ 80-95 มิลลิเมตร ด้านบนปีก
พื้นปีกมีสีน้ำาตาลเข้มเกือบดำา กลางปีกมีแถบสีฟ้า ใกล้โคนปีกของ
ปีกคู่หน้าและมุมปลายปีกของปีกคู่หลังมีแต้มสีแดง ด้านท้องปีก
คล้ายปีกบน ส่วนใหญ่พบบริเวณที่ใกล้แหล่งน้ำา ป่าโปร่ง หรือ
ใกล้ลำาธาร พืชอาหารของตัวหนอน ได้แก่ อบเชย เทพทาโร
การบูร ตะไคร้ต้น ปัจจุบันผีเสื้อชนิดนี้อยู่ในบัญชีรายชื่อชนิดสัตว์ป่า
และซากสัตว์ป่าที่ห้ามนำาเข้าหรือส่งออก



44 ทรัพยากร
สัตว์ภาคใต้

�
ผีเสุือหนอนกระท้อน ภาพโดย : มิูฮำ�าหมิัดตายุดิน บาฮำะคิรี


ชื่อท้องถิ่น กลามอมาแล บูเวาะสโตร์
ชื่อสามัญ The Giant Moth
ชื่อวิทยาศาสตร์ Attacus atlas L.

ถิ่นที่อยู่อาศัย
ป่าดิบชื้นทางภาคใต้ แหล่งที่พบจังหวัดยะลา จังหวัดปัตตานี และจังหวัดนราธิวาส
สถานภาพตามกฎหมายไทย : สัตว์ป่าคุ้มครอง
สถานภาพการอนุรักษ์ : ยังไม่มีการประเมินสถานภาพ (Not Evaluated)
ข้อมูลเพิ่มเติม : ระยะที่เป็นหนอนกินใบกระท้อนหรือพืชใกล้เคียง หากินในเวลากลางคืน ตอนกลางวัน
ชอบเกาะนอนตามมุมมืดในพุ่มไม้ป่าหรือบริเวณชายป่าที่มีพรรณไม้












ทรัพยากร 45
สัตว์ภาคใต้

�
ภาพโดย : เจริญศักดื แซ่่ไว่





















ิ
ผีเสุือหางต่งนางละเวง เพศเมีย
�

ชื่อท้องถิ่น -
ชื่อสามัญ ผีเสื้อหางติ่งนางละเวง (The Great Mormon)
ชื่อวิทยาศาสตร์ Papilio memnon agenor Linnaeus, 1758
เพศผู้
ถิ่นที่อยู่อาศัย
พบตามป่าดงดิบ ป่าโปร่ง และลำาห้วย
สถานภาพตามกฎหมายไทย : แมลงและสัตว์ขาข้อที่ห้ามนำาเข้าและส่งออก
สถานภาพการอนุรักษ์ : -
ข้อมูลเพิ่มเติม : ผีเสื้อหางติ่งนางละเวง ผีเสื้อชนิดนี้มีปีกกว้างประมาณ 120-150 มิลลิเมตร ตัวผู้
ปีกมีเกล็ดสีดำา และแต้มเกล็ดสีแดงบริเวณโคนปีกของปีกล่าง ปีกด้านบนสีของเกล็ดมีสีเหลือบน้ำาเงิน
ส่วนตัวเมียมีแต้มสีแดงบริเวณโคนปีกทั้งบนและล่าง ทั่วโลกพบผีเสื้อชนิดนี้มากถึง 14 ชนิดย่อย และ
ในประเทศไทย ส่วนใหญ่จะพบ Papilio memnon agenor Linnaeus, 1758 และเพศเมีย พบได้ถึง
7 แบบ กระจายอยู่ทั่วทุกภูมิภาคของประเทศไทย พืชอาหารในระยะที่เป็นตัวหนอนได้แก่ มะตูม
มะนาวผี ส้ม มะกรูด ส้มโอ มะนาว เป็นต้น





46 ทรัพยากร
สัตว์ภาคใต้

�
ี
ผเสุอหางตงสุะพายเขียว ภาพโดย : ณััฐรดา มิิตรปวงชน
่
ิ
ื
ชื่อท้องถิ่น -
ชื่อสามัญ ผีเสื้อหางติ่งสะพายเขียว The Banded Peacock
ชื่อวิทยาศาสตร์ Papilio palinurus palinurus Fabricius, 1787

ถิ่นที่อยู่อาศัย ถิ่นที่อยู่อาศัย
พบตามป่าดงดิบ ป่าโปร่ง และลาห้วย พบตามป่าดงดิบ ป่าโปร่ง ลำาห้วย และป่าละเมาะ
ำ
สถานภาพตามกฎหมายไทย : แมลงและสัตว์ขาข้อที่ห้ามนำาเข้าและส่งออก สถานภาพตามกฎหมายไทย : สัตว์ป่าคุ้มครอง
สถานภาพการอนุรักษ์ : - (แมลงคุ้มครอง)
ข้อมูลเพิ่มเติม : ผีเสื้อหางติ่งนางละเวง ผีเสื้อชนิดนี้มีปีกกว้างประมาณ 120-150 มิลลิเมตร ตัวผู้ สถานภาพการอนุรักษ์ : -
ปีกมีเกล็ดสีดำา และแต้มเกล็ดสีแดงบริเวณโคนปีกของปีกล่าง ปีกด้านบนสีของเกล็ดมีสีเหลือบน้ำาเงิน ข้อมูลเพิ่มเติม : ผีเสื้อหางติ่งสะพายเขียว ลักษณะ
่
ู
ส่วนตัวเมียมีแต้มสีแดงบริเวณโคนปีกทั้งบนและล่าง ทั่วโลกพบผีเสื้อชนิดนี้มากถึง 14 ชนิดย่อย และ ขอบปีกด้านข้างของปีกคหลังยื่นยาวออกไปคล้าย
ในประเทศไทย ส่วนใหญ่จะพบ Papilio memnon agenor Linnaeus, 1758 และเพศเมีย พบได้ถึง ติ่งหาง ปีกบนมีพื้นปีกสีดำาแทรกด้วยเกล็ดสีเขียวเข้ม
7 แบบ กระจายอยู่ทั่วทุกภูมิภาคของประเทศไทย พืชอาหารในระยะที่เป็นตัวหนอนได้แก่ มะตูม และมีแถบสีเขียวอ่อนพาดขวางปีกหน้า และคู่หลังด้านบน พืชอาหารในระยะตัวหนอนได้แก่ หัสคุณ
มะนาวผี ส้ม มะกรูด ส้มโอ มะนาว เป็นต้น





ทรัพยากร 47
สัตว์ภาคใต้

ภาพโดย : มิูฮำ�าหมิัดตายุดิน บาฮำะคิรี


















ี
�
ื
ั
ผเสุอหางยาวตาเคยวปีกลายหยก
ี
ชื่อท้องถิ่น กลามอมาแล กูนิงแอกอปายัน
ชื่อสามัญ The Moon Moth
ชื่อวิทยาศาสตร์ Actias maenas Doubleday, 1847

ถิ่นที่อยู่อาศัย
ำ
ป่าดิบชื้นทางภาคใต้ แหล่งที่พบหุบเขาลาพญา ตาบลลำาพะยา
ำ
ำ
อาเภอเมือง จังหวัดยะลา
สถานภาพตามกฎหมายไทย : สัตว์ป่าคุ้มครอง
สถานภาพการอนุรักษ์ : -
ข้อมูลเพิ่มเติม : หากินในเวลากลางคืน ตอนกลางวันชอบเกาะนอน
ตามมุมมืดในพุ่มไม้ทึบในป่าดิบชื้น










48 ทรัพยากร
สัตว์ภาคใต้

ี
่
ั
ื
ี
�
ผเสุอเหยยวหวกะโหลก ภาพโดย : มิูฮำ�าหมิัดตายุดิน บาฮำะคิรี
ชื่อท้องถิ่น -
ชื่อสามัญ -
ชื่อวิทยาศาสตร์ Acherontia lachesis Fabicius.

ถิ่นที่อยู่อาศัย
ป่าดิบชื้นทางภาคใต้ แหล่งที่พบหุบเขาลำาพญา ตำาบลลำาพะยา อำาเภอเมือง จังหวัดยะลา
สถานภาพตามกฎหมายไทย : -
สถานภาพการอนุรักษ์ : -
ข้อมูลเพิ่มเติม : หากินในเวลาตอนเย็นและตอนใกล้ค่ำา ตอนกลางวันพักนอนตามพุ่มไม้ทึบในป่าดิบชื้น














ทรัพยากร 49
สัตว์ภาคใต้