Anna Karenina & Lev Nikolayevic Tolstoy

Dipnotlar

[1] Kenarlarında Büyük Petro'nun emirleri yazılı, 1917 Devrimi'ne dek her mahkeme salonunda bulunan
tablo. (ç.n.)

[2] Ayı yavrusu.
[3] Pirinç pudrası ile tuvalet sirkesi.
[4] Hanımefendi.
[5] Puşkin'in Anekreon'dan çevirdiği 55 Oda'dan iki dize. (ç.n.)
[6] Bu dünyada yenebilirsem tutkumu,
Tanrısal bir iş olur bu.
Ama bunu yapamazsam,
Bir zevk duyarım gene de.
[7] 1861 toprak reformundan sonra bağımsızlıklarına kavuşan toprağa bağlı köylülerle toprak sahipleri
arasındaki anlaşmazlıkları çözümlemek için kurulmuş mahkemelere uzlaştırma mahkemesi deniyordu.
(ç.n.)
[8] Kötü düşüncesi olanın yüzü kızarsın.
[9] Anlamam böylelerinden.
[10] Baldız.
[11] Parlak bir aşk hayatı yaşıyormuşsun, ne hoş canım, ne hoş.
[12] Ölçü.
[13] O sıralar Moskova'da iki tiyatro vardı: Büyük Tiyatro ile Küçük Tiyatro. Bu iki tiyatro da
devletindi. 1872 yılında Moskova fuarında açılan halk tiyatrosunun büyük başarı sağlaması üzerine özel
tiyatroların açılması için çalışmalar başlamıştır. (ç.n.)
[14] Karşı karşıya, yüz yüze.
[15] Büyük tur.
[16] Dizi.
[17] Çok tatlı bir şey.
[18] Pud: 16.38 kg karşılığı bir Rus ağırlık ölçü birimi. (ç.n.)
[19] Gizli dert.
[20] Yenge.
[21] Cehennem şiirleri.
[22] Bir Rus ağırlık ölçü birimi. 409,5 gr (ç.n.)
[23] Birbirimizi anlayalım.
[24] İyi şans.
[25] Wilhem von Kaulbach (1805-1874). Ressam. Shakespeare'in, Goethe'nin eserlerini resimlemiştir.

(ç.n.)
[26] Korkunç çocuk.
[27] Pembe şeytan.
[28] Alaycı.
[29] 1874'te muvazzaf askerliği zorunlu kılan bir kararname yayınlanmıştır (ç.n.)
[30] Ossian: İskoçyalı şair Marchperson (1738-1796), III. yüzyıl Keltli ozan Ossian'a ait olduklarını

iddia ettiği birtakım şiirler yayımlamıştı. Marchperson'un ölümünden sonra Ossian adında bir ozanın
yaşamamış olduğu kanıtlanmıştır. (ç.n.)

[31] Goethe'nin roman kahramanı Werther, aşk yüzünden canına kıyar. (ç.n.)
[32] Bir çeşit şarap. (ç.n.)
[33] Her şey yolunda, efendim.
[34] İyi şans.
[35] 213 cm uzunluğunda bir Rus uzunluk ölçü birimi. (ç.n.)
[36] İnceliğini.
[37] Prens Şçerbatski eşi ve kızıyla birlikte.
[38] Kaplıca listesi.
[39] Görümce.
[40] Aşırı övmelerin.
[41] Koruduğu kimseler.
[42] Eşi, arkadaşı.
[43] Anne.
[44] Geçici ilgi.
[45] Her şeyin aşırısı kötüdür.
[46] XVII. yüzyılın sonlarında Frankfurtlu din bilgini Spener'in kurduğu bir Protestan tarikatı. (ç.n.)
[47] Aslında Almanca yazılmıştır. Fransızca en yüksek Altessa, excellence karşılığıdır. (ç.n.)
[48] Bir Rus içkisi. (ç.n.)
[49] Ani karar veren, aceleci.
[50] Biraz daha verir misiniz lütfen.
[51] Gülünç şey.
[52] Eski durum.
[53] 1444 yılında İtalya'da Gubbio kasabasında antik çağlardaki dinsel törenleri anlatan yedi tablet
bulunmuştur. Orta Çağ'da Gubbio kasabasının adı Eugubium olduğu için tabletlere de bu ad verilmiştir.
(ç.n.)
[54] Dünyanın yedi harikası.

[55] Tatlı bir sohbet ederiz.
[56] Temizlik.
[57] Bunların hepsi saçmadır.
[58] Hiç de zeki olmadığını görürsün.
[59] Açık kart, tam yetki.
[60] Yük.
[61] Sıradan.
[62] Fut: 30,48 cm tutarında bir uzunluk ölçüsü. (ç.n.)
[63] İtici güç.
[64] Yok etmek, ortadan kaldırmak.
[65] Yarıcı.
[66] Dağ keçisi.
[67] Demir dövmeli, ezmeli, yoğurmalı...
[68] Bir gerçeği saptamak.
[69] En önemli, asıl.
[70] Açık konuşalım.
[71] Kâtip.
[72] "Hiçbir şey, hiçbir şey, yalnızca sessizlik." cümlesi Gogol'un Bir Delinin Notları'ndan alınmıştır.
(ç.n.)
[73] Yazarının adıyla anılan Rusya gezi rehberi. (ç.n.)
[74] Tanrı kimi mahvetmek isterse onun aklını alır.
[75] Bebek.
[76] Enişte.
[77] 1512-1594 yılları arasında yaşamış bir İtalyan ressamı. (ç.n.)
[78] Ozan Virgil ile Horace'ın koruyucusu. Genellikle sanat ve edebiyat koruyucuları için kullanılan bir
addır. (ç.n.)
[79] Birden, hemencecik.
[80] Evrim.
[81] Matta İncili, Bölüm: XXVII.
[82] Capua: Eski devirlerde, halkının zenginliğiyle, zevk ve sefaya düşkünlüğüyle ün yapmış bir İtalyan
kasabası. (ç.n.)
[83] Matta (12-25) ve Luka (10-21) İncillerinden.
[84] Emirleri dinlemedim.
[85] Yeni Ahit. Matta İncili: 23-12; Luka İncili: 14-11. (ç.n.)

[86] Suikastçinin eline vurup Çar XII. Aleksandr'ı ölümden kurtaran adam. (ç.n.)
[87] Aşk maceraları yaşıyor.
[88] Kol kola.
[89] Bu öyle bir adam ki...
[90] İncil: 32-33.
[91] Olağan bir şeydir bu.
[92] Yaşvin kişiyi küçültecek bir insan değildir.
[93] Madam Karenina'ya kur yapmaya.
[94] Heyecan yaratıyor. Patti'yi unutturuyor.
[95] Onları çıkaran kalıp kırıldı.
[96] Söz Varenka'dan açılmışken.
[97] En dinç çağda.
[98] Delikanlı.
[99] O, onun (erkek için) o, onun, (dişi için) onun.
[100] Kuzen.
[101] Kusurlarını namusluluk ve yapmacık sofuluk maskesi altında gizleyen kişi.
[102] Vicdanı rahat olanın iştahı yerinde olur! Bu piliç değdi doğrusu.
[103] İlyada'da Aşil'in arabacısı. (ç.n.)
[104] Dört atlı araba.
[105] Ne diyorlar?
[106] Gidelim, ilginç bir durum bu.
[107] Çok hoş insanlarmış!
[108] Lezzetli.
[109] Kesimci: Rusya'da devletin herhangi bir gelirini götürü olarak üzerine alan kimse. (ç.n.)
[110] Sağlık.
[111] Kral öldü, yaşasın kral!
[112] Ayıplanacak bir yanı yoktur bunun.
[113] Baylar, çabuk gelin! Enfes bir şey!
[114] Faust'da sade, güzel kız kahraman. (ç.n.)
[115] Girin.
[116] Yıkanma.
[117] Puşkin'in Boris Godunof adlı yapıtında, yapıtın kahramanı, "Oh, ne ağırmış meğer hükümdarlık
tacı!" der. (ç.n.)

[118] Düşünün bir kere, şu boyuyla...
[119] Genç ve güzel bir kadına kur yapıyor.
[120] Veslovski'nin Kiti'ye hafiften kur yaptığını sanıyorum.
[121] Bu küçük kur.
[122] Gülünç bir şey bu !
[123] Son derece gülünç bir şey bu !
[124] Üstelik gülünç.
[125] Kıskanç olabilir insan; ama bu kadarı çok gülünç!
[126] Arabacı Fransızca "promenade" sözcüğünü yanlış kullanıyor. (ç.n.)
[127] Önemsiz bir şey.
[128] Siz de görevinizi unutuyorsunuz.
[129] Bağışlayın beni, ceplerim doluydu.
[130] Çok geç geldiniz.
[131] Çok tatlı bir şey.
[132] Ama hiç acımayacağım sana.
[133] Genç bir kıza ya da kadına arkadaşlık, eşlik eden yaşlı kadın.
[134] Hem çok gereklidir.
[135] Çok kibar ve saf bir insandır.
[136] Küçük bir kur.
[137] Burası çok hoş, sevimli bir yuva. Tam İngiliz usulü. Kahvaltılarda bir araya geliyor, sonra
ayrılıyoruz.
[138] Harikulade bir şey olacak.
[139] Bir parti tenis.
[140] Ama zavallı Veslovski ile Tuşkeviç'i sandalda bekletmeyelim. Sıkılırlar.
[141] Okullar olağan bir şey oldular artık.
[142] Bundan daha iyisi olmadığı için değil.
[143] Farisey: Eski Yahudilerde dinsel-politik bir tarikat. Üyeleri kaderciydiler. Dinin görünüşteki
gereklerini yerine getirirlerken içten değildiler, ikiyüzlüydüler. (ç.n.)
[144] Bu ince duyguları bir yana bırakmak.
[145] Anna'nın da, çocukların da mutlulukları buna bağlı.
[146] Ah, evet. Bu çok basit bir şeydir.
[147] Sorun şu ki... Telin fiyatını da hesaba katmak gerekir.
[148] Bunu hesap etmenin olanağı vardır ekselans.

[149] Çok karışık, çok zor. (Alman burada Rusça çaba, telaş, zorluk anlamına gelen "klopot" sözcüğünü
kullanıyor.) (ç.n.)

[150] Kazanç elde etmek isteyen zorluğu da göze alır. (Alman burada Rusça kazanç anlamına gelen
"dohot" sözcüğünü kullanıyor.) (ç.n.)

[151] Almanca'ya bayılırım.
[152] Kesiniz.
[153] Ama bağışlayan beni, birazcık kaçıktır.
[154] Enişte.
[155] Böyle giderse.
[156] Aslında çok rezil bir kadındır.
[157] Ahlâka aykırı bir şey değil mi bu?
[158] Aşk serüvenleri yaşıyorum.
[159] Ama biraz sade.
[160] Moskova'da bir kitapçı. (ç.n.)
[161] Ah kutsal saflık! (Üzerinde yakılarak idam edileceği odun yığınına bir kucak odun atmaya koşarak
gelen yaşlı kadını görünce Jean Huss söylemiştir bu sözü.) (ç.n.)
[162] Hükümet darbesi.
[163] Sıkı fıkı.
[164] Durup dururken.
[165] Cesaretlendirmeye.
[166] Telgrafla oynamak.
[167] Buna göre değil.
[168] Kelebek gözlük.
[169] Fransızca yayımlanan günlük bir gazete. 1842'de yayımlanmaya başlamıştır. (ç.n.)
[170] Annem, bacanakların.
[171] Ölümsüz dişilik.
[172] 1880 yılında Puşkin'i anma töreni dolayısıyla heykeltıraş Antokolski'nin yaptığı Puşkin'in
heykelinde Puşkin, kayadan oyulma bir sırada oturur. Kayadan basamakları andıran çıkıntılarında da
Puşkin'in yapıtlarının kahramanları Boris Godunof, Cimri Şövalye, Tatyana, Pugaçof ve ötekiler
bulunmaktadırlar. (ç.n.)
[173] Pauline Lucca (1841-1908). Ünlü bir soprano. Londra'da, İtalya operasında, Amerika'da, özellikle
Rusya'da (1870'lerde) büyük ün kazanmıştı. (ç.n.)
[174] Eğlence günü.
[175] Kucak dolusu sevgi.
[176] Sözü geçen yabancı, Rusya'da bir demiryolu yapmış, çeşitli bankalara hissedar olmuş, Strausberg

adında biridir. Zamanla durumu sarsılmış, büyük zararlara neden olmuştur. 1875'de Moskova Ticaret
Bankası'nın iflası dolayısıyla tutuklanıp yargılanmış, Sibirya'ya sürülmüştü. Ama yabancı olduğu için bu
cezası Rusya'dan sınır dışı edilmeye dönüştürülmüştü. (ç.n.)

[177] İşaya: Eski İsrail peygamberlerinden biri.
[178] Bir kuluçka.
[179] İçki koması.
[180] Fransız ressamı Gustave Dore'den söz ediliyor. 1865'de İncil tasvirleri yayımlanmıştı. (ç.n.)
[181] Kavram, anlayış.
[182] Tertip.
[183] Çayı salona getirmelerini söyleyin lütfen.
[184] Geniş değil yüreğim.
[185] Dünyada yapamam bunu.
[186] Sosyal durum.
[187] Buzların çözüldüğüne.
[188] Rusçada "konçayetsya" sözcüğü bitiyor anlamına geldiği gibi, ölüyor anlamına da gelir. (ç.n.)
[189] Tutum, politika.
[190] Kuruntusuz.
[191] Serbest düşünceli bir insan olduğunuzu açıkça söylüyorsunuz.
[192] Dayım.
[193] Gazino.
[194] Gaipten haber veren ünlü Jules Landau'yu.
[195] Tezgâhtar.
[196] Dostlarımızın dostları bizim de dostlarımızdır.
[197] Havari Pavel'in İbranicede adı. (ç.n.)
[198] İnglizce anlıyor musunuz?
[199] Güven dolu ve mutlu.
[200] Kanadın altında.
[201] Dostum, elinizi verin ona. Görüyor musunuz?
[202] Son gelen kişi, sorular soran kişi, dışarı çık. Dışarı çık!
[203] Afedersiniz, görüyorsunuz... Saat ona doğru ya da iyisi mi yarın gelin.
[204] Dışarı çık!
[205] Bu benim, değil mi?
[206] Maskaralık.

[207] Yüzme giysisi.

[208] Döşeli odalar, möbleli daire.

[209] Bu kendi için kötü.

[210] Daha kötü.

[211] Kadın berberi Tyutkin... Saçlarımı Tyutkin'e yaptırıyorum.

[212] Tadı kalmadı.

[213] Halacığım.

[214] Her şey yolunda, işler iyi.

[215] İnsan yaşamının küçük hesapları.

[216] Petersburg'da pek hoş karşılanmamış bu.

[217] O sıralar Sırbistan dışişleri bakanı.

[218] Prens Milan Obrenoviç. Sonra tahta çıktı.

[219] Homyakof (1804-1860). Bir Rus yazarı. En önemli yapıtı Kilise Teorisi'dir. (ç.n.)

[220] Alphonse Karr (1808-1890). Fransız romancı, gazeteci. (ç.n.)

[221] Varyaglar: İskandinavya'nın en eski halkı. İlk Rus prensi olduğu bilinen Rürik, Varyaglardandır.
(ç.n.)

[222] Kadın kahramanın adı çevirmenlerin başını az ağrıtmadı. Rusça'da sonu sessiz harfle biten bir
soyadı (hal takısı alamayacak bazı adlar dışında) eğer bir kadını gösteriyorsa, sonuna "a" alır; oysa
İngilizce'de Rus soyadları ancak bir sahne sanatçısına aitse dişil yapılabilir Fransızcadan kaynaklanan bir
uygulamayı örnek alarak; "la Pavlova" gibi. İngiltere ve Amerika'da İvanov'la Karenin'in eşleri Mrs.
lvanov ya da Mrs. Karenin'dir. "Mrs. İvanova" ya da "Mrs. Karenina" değil Karenina demeye karar veren
bazı çevirmenler, Anna'nın kocasına da "Karenina" demek zorunda kaldılar ki, bu da Leydi Mary'nin
kocasına Lord Mary demek kadar saçmadır. (V.N.)

[223] Turgenyev okurken Turgenyev okuduğunuzu bilirsiniz. Tolstoy okurken elinizden bırakamadığınız
için okursunuz. (V.N.)

[224] W. Blake'in bir şiirine gönderme. (ç.n.)

[225] "Tolstoy’dan özellikle bir gerçeklik duyumu alıyorsak, kanlı canlı, gerçekten ve kendi başlarına
var olan kahramanlarını duyumsuyorsak, bu canlılığın nedeni, Tolstoy’un zamanını bizim zamanımıza
uydurabilme konusundaki benzersiz yeteneğidir; öyle ki, başka bir güneş sisteminden gelip de dünyamızda
zamanın nasıl algılandığını merak eden bir yaratığa Tolstoy’un romanlarından birini vermek en iyi çözüm
olurdu. Rusçasını ya da hiç değilse benim çevirimi, benim notlarımla." (V.N. bu paragrafı sonradan
çıkarmış)

[226] "Rus yazarı Bunin, Tolstoy’u ilk ziyaretinde, oturmuş onu beklerken, birdenbire ufak bir kapıdan,
ister istemez, düşlerinde yaşattığı dev yerine ufak tefek, yaşlı birinin içeriye girdiğini görünce neye
uğradığını şaşırdığını anlatmıştı bana. Ben kendim de gördüm o ufak tefek ihtiyarı. Hayal meyal, babamın
bir sokak köşesinde biriyle el sıkıştığını hatırlıyorum, yürüyüşümüze kaldığımız yerden devam ederken
babam: ‘Gördüğün Tolstoy’du’ dedi." (V.N. burayı çıkarmış son metinden)

[227] V.N. önce şöyle yazmış, sonra çıkarmış: "...ve yan odaya gürültücü bir konuk aldığı için Sofiya

Andreyevna’ya kızan."

[228] V.N. kenara şu notu yazmış, sonradan da çıkarmamış: "Elbette, Vronski, Emma’nın kaba saba,
toprak ağası Rodolphe’uyla karşılaştırılamayacak kadar uygardır; ama sevgilisinin nöbetleri sırasında,
aklından tıpkı Rodolphe gibi şu sözleri geçirdiği anlar da yok değildir: ‘Boşa zaman harcıyorsun, kızım.'"

[229] Nabokov Anna Karenin üzerine derslerini hemen Madame Bovary’den sonra vermiştir. (ç.n.)

[230] Kont Friedrich Ferdinand von Beust (1809-1886). AvusturyalI devlet adamı. O günün gazetelerine
ve kendi yazdığı anılara (1887, Londra) bakılırsa, Wiesbaden yoluyla Londra’ya dönüşü 17/25 Şubat salı
günü St. Paul’s Katedralindeki Galler Prensi’nin tifüsü yenip ayağa kalkması dolayısıyla düzenlenen
Şükran Günü hazırlıklarıyla aynı güne rastlar. Oblonski, Beust’un Wiesbaden yolu ile İngiltere’ye
döndüğünü cuma günü gazeteden okur. Mümkün olan tek cuma gününün 11/23 Şubat 1872 olduğu açıktır.
Romanın açıldığı gün böylece kolaylıkla saptanmış olmaktadır.

[231] Demir dövmeli, ezmeli, yoğurmalı...

[232] Kadın berberi Tyutkin... Saçlarımı Tyutkin’e yaptırıyorum.