ข้อเข่าเสื่อมหรือโรคข้อเข่าเสื่อมเป็นภาวะที่ข้อเข่า ผ่านการใช้งานมาเป็นเวลานาน เกิดการเสื่อมของข้อ ท า ให้มีการงอกของกระดูกเวลาเดินจะเจ็บข้อ มีการผิดรูป ของเข่า โรคข้อเข่าเสื่อมมักพบในผู้สูงอายุท าให้เกิดความ ทรมานแก่ผู้สูงอายุเป็นอย่างยิ่ง คุณภาพชีวิตลดลง และ ท าให้โรคอื่นๆ ก าเริบ เช่นโรคเบาหวาน ความดันโลหิต สูง เนื่องจากออกก าลังกายไม่ได้ อาการปวดเข่า เป็นอาการที่ส าคัญเริ่มแรกจะปวดเมื่อย ตึงด้านหน้า และด้านหลังของเข่า หรือบริเวณน่อง เมื่อ เป็นมากจะปวดเข่า เมื่อเคลื่อนไหวลุกนั่ง หรือเดินขึ้น บันไดไม่คล่องเหมือนเดิม มีเสียงในข้อเมื่อเคลื่อนไหวผู้ป่วยจะรู้สึกมีเสียงในข้อและ ปวดเข่า อาการบวม ถ้าข้อมีการอักเสบก็จะเกิดข้อบวม ข้อเข่าโก่งงอ อาจจะโก่งด้านนอกหรือโก่งด้านใน ท าให้ ขาสั้นลงเดินล าบากและมีอาการปวดเวลาเดิน ข้อเข่ายึดติด ผู้ป่วยจะไม่สามารถเหยียดหรืองอขาได้สุด เหมือนเดิมเนื่องจากมีการยึดติดภายในข้อ อาการ เป็นผลจากความเสื่อม และการใช้เข่าที่ไม่ถูกต้องมานาน ความอ้วน น้ าหนักตัวมากๆ ท าให้เข่าต้องรับน้ าหนักเพิ่มขึ้น เคยได้รับอุบัติเหตุบริเวณเข่า มาก่อน เช่น กระดูกบริเวณเข่าหัก, ข้อเข่าเคลื่อนหลุด, เส้นเอ็นฉีกขาด หรือหมอนรองเข่าฉีกขาด โรคข้ออักเสบ เช่น โรคเก๊าท์หรือโรคข้ออักเสบ รูมาตอยด์เป็นต้น สาเหตุ ข้อเข่าเสื่อม การรักษา ควบคุมน ้าหนักตัวไมใหเกินมาตรฐาน เนื่องจากถาน ้าหนักตัวมากขึ้นยิ่งเพิ่มการ กดทับที่ขอเขา หลีกเลี่ยงกิจกรรมที่กดทับขอเขา เชน การนั่งยองๆ การนั่ง พับเพียบ การนั่งขัดสมาธิ การคุกเขา การขึ้นลง บันไดบอยๆ บริหารกลามเนื้อตนขาใหแข็งแรง จะชวยลดอาการ ปวดเขา เสริมสรางความมั่นคงใหขอเขา และชวยชะลอ การเสื่อมของขอเขา ใชอุปกรณพยุงขอ เชน สนับเขา หรือใชไมเทา 1.การรักษาโดยไมใชยา
2. การรักษาด้วยยา เพื่อลดอาการปวด ลดการอักเสบ ชวยใหใชขอเขาไดดีขึ้น ไดแก ยาแกปวด ยาตานการอักเสบที่ไมใชสเตียรอยด ยาทา เฉพาะที่ ยาบ ารุงผิวกระดูกออน ยาฉีด เปนตน 3. การรักษาโดยการผ่าตัด 3.3 การผาตัดเปลี่ยนขอเขาเทียม เปนการผาตัดเอาผิว ขอเขาที่เสื่อมสภาพออก และใสผิวขอเขาเทียมเขาแทน ขอที่เสื่อม ท าในผูปวยที่มีขอเขาเสื่อมรุนแรง มีขอเขาผิดรูป เดินเคลื่อนไหวล าบาก ชวยลดอาการปวดเขา แกไขภาวะ เขาผิดรูป ชวยใหขอเขาท างานไดดีขึ้น เพิ่มความมั่นคงใน การเคลื่อนไหว 3.1 การผาตัดสองกลองลางขอ ท าในผูปวยขอเขาเสื่อมไม มาก แพทยจะลางเอาสิ่งสกปรกที่เกิดจากการสึกหรอของ ผิวขอออก 3.2 การผาตัดแกความโกงงอของขอเขา โดยตัดกระดูก ออกบางสวน เพื่อปรับมุมขอ ส าหรับขอเขาเสื่อมในคน ที่อายุนอย และขาผิดรูป ด้วยความปรารถนาดีจาก โรงพยาบาลบ้านโป่ง โทร. 032 222841-44 EDU8.2-1-009-62-11/1/100 ผลิตโดย : กลุ่มงานสุขศึกษา โรงพยาบาลบ้านโป่ง