ท้าวปาจิตกับนางอรพิม

หนังสอื ส่งเสรมิ การอา่ น ชุด นิทานพื้นบา้ นรอ้ ยกรอง
กลุ่มสาระการเรยี นร้ภู าษาไทย ช้ันประถมศกึ ษาปที ี่ ๖

เลม่ ท่ี ๖

นางจินตนา บุญเลศิ
ตำแหน่ง ครู วทิ ยฐานะชำนาญการพเิ ศษ

โรงเรียนไทยวฒั นาประชารัฐ
สำนักงานเขตพนื้ การศึกษาประถมศึกษา

นครราชสมี า เขต ๔

คำนำ

หนงั สอื สง่ เสรมิ การอ่าน ชุด นิทานพ้ืนบา้ นร้อยกรอง กล่มุ สาระ
การเรียนรู้ภาษาไทย ชัน้ ประถมศึกษาปีท่ี ๖ เล่มท่ี ๖ เร่ือง “ท้าวปาจิตกบั
นางอรพิม” จัดทำขึ้นเพ่อื พัฒนาความสามารถด้านการอา่ นเชงิ วิเคราะห์ของ
นักเรียนช้นั ประถมศกึ ษาปีท่ี ๖ ผู้เขียนได้นำเอาเคา้ โครงเร่ืองมาจากนทิ าน
พืน้ บ้าน ในจังหวดั นครราชสีมานำมาเรยี บเรียงขึ้นใหม่ โดยใชส้ ำนวนร้อยกรอง
ประเภท กาพย์ยานี ๑๑ และเลือกใช้คำที่นักเรยี นสามารถเขา้ ใจไดง้ า่ ย มี
ความไพเราะ สละสลวย อกี ท้ังมภี าพประกอบสวยงาม เหมาะสมกบั วยั
เปน็ การกระตนุ้ ความสนใจและยงั เปน็ การสง่ เสริมนิสัยรักการอ่านใหก้ ับนักเรยี น

ขอขอบคุณ นายสมพงษ์ คบด่านกลาง ผอู้ ำนวยการโรงเรยี น
ไทยวัฒนาประชารฐั และผู้ทม่ี ีส่วนเกยี่ วขอ้ งทุกคนในการจัดทำหนงั สอื ส่งเสริม
การอา่ นเลม่ นีใ้ หส้ ำเร็จลลุ ่วงด้วยดี ขา้ พเจา้ หวังเปน็ อย่างยิ่งว่า หนังสือสง่ เสริม
การอา่ นเล่มนจี้ ะเป็นประโยชน์แก่นักเรียน ครู และบุคคลทว่ั ไป

จินตนา บญุ เลิศ

๑

๒

๓

๔

๕

๖

๗

๘

๙

๑๐

๑๑

๑๒

๑๓

๑๔

๑๕

๑๖

๑๗

๑๘

คำศพั ท์

กมล หมายถงึ ใจ
กำนลั หมายถึง ให้ของด้วยความนบั ถอื
เกรียงไกร หมายถงึ ใหญย่ ่งิ
ขอม หมายถึง คนเขมร
ขนั หมาก หมายถงึ ขันใสห่ มากพลูเปน็ ตน้ ซึง่ เชิญไปพรอ้ มกับ
ของอนื่ ๆ ในพธิ หี มนั้ หรอื แตง่ งานเปน็
โฉม หมายถึง เครือ่ งคำนบั ผูป้ กครองฝา่ ยหญงิ
ชวี า หมายถงึ รปู ร่าง, ทรวดทรง
ชวี ี หมายถงึ ชีวิต
ดล หมายถงึ ชีวิต
ทรงกลด หมายถึง ใหเ้ ปน็ ไป
ทนั ควัน หมายถงึ มแี สงสรี ุ้งเป็นวงกลมลอ้ มรอบดวงอาทิตย์
เทวา หมายถงึ ทันที, ฉบั พลนั , ทันทที นั ใด, ฉับไว
ธารา หมายถงึ เทวดา
บุตรี หมายถึง สายนำ้ , ลำธาร
บูรพา หมายถงึ ลูกสาว
พารา หมายถึง ทศิ ตะวันออก
สรุ ยิ า หมายถึง เมือง
เสนห่ า หมายถงึ ดวงอาทิตย์
โศกา หมายถงึ ความรกั
โศกศลั ย์ หมายถึง ร้องไห้
เป็นทุกข์อยา่ งปวดรา้ ว

๑๙

โหร หมายถึง หมอดูฤกษ,์ ผู้ชำนาญเรอ่ื งราวเกย่ี วกบั
การพยากรณ์ทำนายเหตรุ า้ ยดี

อุบาย หมายถงึ วิธีการอนั แยบคาย, เลห่ ์กล

๒๐

กิจกรรมท่ี ๑ เขียนแผนภาพโครงเรือ่ ง

คำช้ีแจง เขยี นแผนภาพโครงเรื่องจากนิทาน เรอ่ื ง ทา้ วปาจติ กบั นางอรพมิ

ตวั ละคร................................................................................................................
สถานท่ี……………………………………………....................…………………………………
เหตุการณ์ท่ี ๑
……………………………………………………………………………………........................…
……………………………………………………………………………………........................…
เหตุการณท์ ี่ ๒
……………………………………………………………………………………........................…
……………………………………………………………………………………........................…
เหตกุ ารณ์ท่ี ๓
……………………………………………………………………………………........................…
……………………………………………………………………………………........................…
เหตุการณ์ท่ี ๔
……………………………………………………………………………………........................…
……………………………………………………………………………………........................…
เหตกุ ารณท์ ่ี ๕
……………………………………………………………………………………........................…
……………………………………………………………………………………........................…
ผลสดุ ท้าย…………………………………………………….......................……………………
ข้อคิดจากเร่อื ง……………....................…………………………………………………………
……………………………………………………………………………………........................…

๒๑

กจิ กรรมที่ ๒ ตอบคำถาม

คำชแ้ี จง ให้นักเรียนตอบคำถามใหถ้ ูกตอ้ ง

๑. อะไรเป็นปัญหาของ เรื่อง ทา้ วปาจิตกับนางอรพิม
..................................................................................................................
..................................................................................................................

๒. การกระทำใดของตัวละครที่แสดงถงึ ประเพณี ความชื่อ และค่านิยม
ของคนในสมัยกอ่ น
..................................................................................................................
..................................................................................................................

๓. การกระทำใดของตัวละครทน่ี ักเรยี นคิดวา่ เป็นสิง่ ท่ไี มถ่ ูกต้อง
..................................................................................................................
..................................................................................................................

๔. นกั เรยี นชอบตวั ละครใดใน เรื่อง ท้าวปาจิตกบั นางอรพมิ เพราะเหตุใด
..................................................................................................................
..................................................................................................................
..................................................................................................................

๕. จงอธิบายการนำความร้แู ละความคดิ จากนิทานไปใช้ในการดำเนินชวี ิต
..................................................................................................................
..................................................................................................................
..................................................................................................................

๒๒

แบบทดสอบ

จุดประสงค์ นักเรียนสามารถตอบคำถามจากเร่อื งที่อา่ นได้
คำชแี้ จง จงเลอื กคำตอบที่ถกู ทีส่ ุด แล้วทำเคร่อื งหมาย × ทบั ตัวอกั ษร

ก ข ค ง ในกระดาษคำตอบ
๑. ขอมหมายถงึ ประเทศใด

ก. ลาว
ข. พมา่
ค. กัมพชู า
ง. เวียดนาม
๒. โหรทำนายเน้ือคู่ของทา้ วปาจติ อยูท่ ่ไี หน
ก. อยู่ในครรภ์หญงิ สาว
ข. อยใู่ นครรภ์หญงิ หม้าย
ค. อยใู่ นครรภ์หญงิ ร่ำรวย
ง. อยใู่ นครรภข์ องพระธิดา
๓. ท้าวปาจติ ออกเดนิ ทางไปทศิ ใด
ก. ทิศใต้
ข. ทิศเหนอื
ค. ทิศตะวันตก
ง. ทิศตะวันออก
๔. ลักษณะของหญิงหม้ายที่ทา้ วปาจิตตามหาเปน็ อย่างไร
ก. แสงสวา่ งเปน็ เงาอยบู่ นศรี ษะ
ข. แสงสว่างทอประกายรอบๆศีรษะ
ค. แสงอาทิตย์ทรงกลดเปน็ เงากนั้ บนศีรษะ
ง. แสงจันทรท์ รงกลดเป็นเงากัน้ บนศีรษะ

๒๓

๕. หลงั จากทท่ี ้าวปาจิตเจอหญิงหม้ายท่ตี ามหาทา้ วปาจิตทำอยา่ งไร
ก. ฝากตวั เป็นคนใช้
ข. แตง่ งานกับหญิงหมา้ ย
ค. รบั ตัวกลับไปบา้ นเมอื ง
ง. นำขันหมากมาสขู่ อหญงิ หม้าย

๖. ท้าวปาจิตโยนขันหมากท้ิงเพราะเหตุใด
ก. ถกู นางอรพมิ ปฏิเสธ
ข. นางอรพิมถกู ลกั พาตวั
ค. นางอรพิมแอบหนไี ป
ง. ไม่สามารถนำขันหมากข้ามน้ำได้

๗. ลำน้ำท่ีทา้ วปาจิตโยนขันหมากทิง้ ต่อมาเรยี กว่าอะไร
ก. ลำน้ำชี
ข. ลำนำ้ โขง
ค. ลำปลายมาศ
ง. ลำน้ำสงคราม

๘. ชื่อเรียก “เมืองพิมาย” มีทม่ี าอย่างไร
ก. มาจากคำพดู ของนางอรพิม
ข. มาจากคำพดู ของท้าวปาจิต
ค. มาจากการกระทำของนางอรพิม
ง. มาจากการกระทำของท้าวปาจิต

๒๔

๙. นางอรพมิ ไดย้ าวิเศษมาจากใคร
ก. ฤๅษี
ข. ผปี ่า
ค. นางฟา้
ง. เทวดา

๑๐. นางอรพมิ สร้างส่ิงใดไว้บนศาลา
ก. ป้ันรปู
ข. วาดรปู
ค. แกะสลัก
ง. เขียนกลอน

๒๕

หนงั สืออา้ งองิ

ราชบัณฑติ ยสถาน. (๒๕๔๖). พจนานุกรมฉบับราชบณั ฑิตยสถาน พ.ศ. ๒๕๔๒.
กรงุ เทพฯ : นานมีบุ๊คสพ์ ับลิเคชนั่ ส.์

วิทยาลยั ครูนครราชสีมา. ศูนย์ขอ้ มูลท้องถ่ิน. (๒๕๓๐). วฒั นธรรมพืน้ บา้ น
นครราชสมี า. นครราชสีมา : ศนู ย์ขอ้ มูลทอ้ งถน่ิ คณะวิชามนุษยศาสตร์
และสงั คมศาสตร์ วทิ ยาลัยครนู ครราชสมี า.

วิเชียร เกษประทุม. (๒๕๔๖). ลกั ษณะคำประพันธไ์ ทย. กรงุ เทพฯ :
พัฒนาศึกษา.

๒๖

ประวัตผิ ้แู ตง่

ช่ือ-ช่ือสกุล นางจนิ ตนา บุญเลิศ
เกิดวันที่ ๓๐ เดือน พฤศจกิ ายน พ.ศ. ๒๕๒๕ อายุ ๓๘ ปี
ตำแหนง่ หน้าทป่ี จั จุบนั ครู วทิ ยฐานะชำนาญการพเิ ศษ
สถานท่ที ำงาน โรงเรียนไทยวฒั นาประชารัฐ อำเภอสีค้ิว

สำนกั งานเขตพื้นท่ีการศกึ ษาประถมศึกษา
นครราชสีมา เขต ๔
วุฒทิ างการศกึ ษา
ปรญิ ญาตรี การศกึ ษาบณั ฑติ (กศ.บ.) เอกการประถมศึกษา
ใน “โครงการเพชรในตม” มหาวิทยาศรีนครินทรวโิ รฒ
ประสานมิตร
ปริญญาโท การศึกษามหาบัณฑิต (กศ.ม.) สาขาการวิจัยการศกึ ษา
มหาวทิ ยาลยั มหาสารคาม

๒๗