วิชชุมมาลาฉันท์

จัดท ำโดย นำงสมจิตต์ วัฒนวงศ์ ครู วิทยฐำนะ ครูช ำนำญกำรพิเศษ โรงเรียนพิบูลวิทยำลัย จังหวัดลพบุรี ส ำนักงำนเขตพื้นที่กำรศึกษำมัธยมศึกษำลพบุรี กำรแต่งฉันท์

ในภำคเรียนนี้เรำจะมำเรียน วิชชุมมำลำฉันท์๘ กัน ฉันท์ คือค ำประพันธ์ประเภทหนึ่งที่วำงค ำ ครุ ลหุ เป็นแบบต่ำงๆ ได้ แบบอย่ำงมำจำกคัมภีร์วุตโตทัย ที่เขียนด้วยภำษำบำลี สันสกฤตแต่ไทยน ำมำ ดัดแปลงให้เข้ำกับลักษณะของภำษำไทย ฉันท์ที่นิยมแต่ง ได้แก่ วิชชุมมำลำฉันท์ ๘ อินทรวิเชียรฉันท์๑๑ ภุชงคประยำตฉันท์ ๑๒ วสันตดิลกฉันท์ ๑๔ มำลินีฉันท์ ๑๒ ค ำประพันธ์ประเภทฉันท์

วิชชุมมำลำ แปลว่ำ ระเบียบแห่งสำยฟ้ำ หมำยถึง ฉันท์ที่มีลีลำเหมือนสำยฟ้ำแลบ วิชชุมมำลำฉันท์๘ คณะและพยำงค์(ค ำ) ๑ บท มี ๔ บาท ๑ บาท มี ๒ วรรค ๑ วรรค มี ๔ ค า ทุกค ำจะใช้ค ำครุทั้งหมด

ค ำครุ คือพยางค์หรือค าที่มีเสียงหนัก มีลักษณะข้อใดข้อหนึ่งดังนี้ ๑. พยางค์ที่ประกอบด้วย สระเสียงยาว (ทีฆสระ) ไม่มีตัวสะกด รวมถึง สระ อ า ใอ ไอ เอา เช่น ตา ปี ใช้ เจ้า เป็นต้น ๒. พยางค์ที่มีตัวสะกด เช่น หัด เรียน เกิด เสียด เพื่อน ฯลฯ ค ำลหุ คือพยางค์หรือค าที่มีเสียงเบา มีลักษณะดังนี้ ๑. พยางค์ที่ประกอบด้วย สระสั้น(รัสสระ) ไม่มีตัวสะกด เช่น พระ จะ มิ ดุ แกะ ฯลฯ ๒. รวมถึง บ่ ณ ธ ก็ เพราะเป็นพยางค์ที่ออกเสียงสั้นและไม่มีเสียงพยัญชนะสะกด ค ำครุ – ค ำลหุ ั ุ

แบบฝึกที่ ๑ เลือกข้อควำมให้ตรง ................................................................................................................................................ ................................................................................................................................................ ................................................................................................................................................ ................................................................................................................................................ ................................................................................................................................................ จากกันไม่ทันลา เพราะรักจึงต้องรอ จะรักจะใหลหลง พ่อแม่และปู่ย่า หรือทะเลไม่หลับ วัฒนธรรมไทย กระทะไหม้ทะลุ เสียงตะโกนสนั่น สมัยใหม่นิยม สละสลัดรัก ุ ุ ุ ุ ุ ั ั ั ั ั ั ั ั ั ั ั ุ ั ั ั ั ั ั ั ั ั ั ั ั ั ั ั ั ั ั ั ุ ุ ุ ุ ุ ุ ุ ุ ุ ุ ุ ุ ั ๑. ๒. ๓. ๔. ๕. ๖. ๗. ๘. ๙. ๑๐. = = = = = = = = = = ค ำชี้แจง จงน าข้อความใส่ในกรอบสีเขียว ให้ตรงกับค าครุ ค าลหุที่ก าหนด จากกันไม่ทันลา เพราะรักจึงต้องรอ จะรักจะใหลหลง ั พ่อแม่และปู่ย่า หรือทะเลไม่หลับ วัฒนธรรมไทย กระทะไหม้ทะลุ เสียงตะโกนสนั่น สมัยใหม่นิยม สละสลัดรัก

สัมผัส ๑. ค าสุดท้ายวรรคที่ ๑ ส่งสัมผัสกับค าที่ ๒ วรรคที่ ๒ ๒. ค าสุดท้ายวรรคที่ ๒ ส่งสัมผัสกับค าสุดท้ายของวรรคที่ ๓ ๓. ค าสุดท้ายวรรคที่ ๔ ส่งสัมผัสกับค าสุดท้ายของวรรคที่ ๖ ๔. ค าสุดท้ายวรรคที่ ๕ ส่งสัมผัสกับค าที่ ๒ วรรคที่ ๖ ๕. ค าสุดท้ายวรรคที่ ๖ ส่งสัมผัสกับค าสุดท้ายของวรรคที่ ๗ ๖. ถ้าแต่งบทต่อไป ค าสุดท้ายวรรคที่ ๘ สัมผัสกับค าสุดท้าย วรรคที่ ๔ ในบทถัดไป เรียกว่า “สัมผัสระหว่างบท”

ปีใหม่วันใหม่ ขอให้สุขขี เพื่อนพ้องน้องพี่ รื่นเริงแจ่มใส ปีนี้ขอพร มังกรธาตุไม้ ปลอดโรคปลอดภัย ร่ ารวยเงินตรา ๒๕๖๗ ส าเร็จดังหวัง ชื่อเสียงโด่งดัง การงานก้าวหน้า สุขศรีสุขสันต์ ชวนกันเฮฮา เบิกบานเริงร่า โชคดีมีชัย ปีใหม่วันใหม่

รอยยิ้มพริมใจ หลงใหลเฝ้าเพ้อ รอยยิ้มของเธอ น่าพิศชวนมอง เธอยิ้มคราใด ดวงใจที่หมอง ความสุขเข้าครอง ทุกข์หายคลายลง มนต์แห่งรอยยิ้ม เอิบอิ่มชื่นบาน หัวใจฉ่ าหวาน ยิ้มชวนลุ่มหลง รอยยิ้มพริมใจ ฝันใฝ่มั่นคง ขอรักยืนยง หยุดลงที่เธอ แบบฝึกที่ ๒ ขีดลงเส้นสัมผัส ค ำชี้แจง จงเขียนแผนภูมิวิชชุมมาลาฉันท์๘ จากบทประพันธ์ต่อไปนี้ พร้อมโยงเส้นสัมผัส แผนภูมิวิชชุมมำลำฉันท์๘ ............................................................................. ............................................................................. ............................................................................. ............................................................................. ............................................................................. ............................................................................. ............................................................................. ............................................................................. รอยยิ้มพริมใจ

แบบฝึกที่ ๓ จัดค ำลงช่องว่ำง เติมค าให้ได้วิชชุมมาลาฉันท์๘ จ านวน ๒ บท ไก่เหลืองตกปลา ใน.......ข้าวเขียว นั่งอยู่ตัว........... เปลี่ยวใจไหม............ เมฆขาวล่อง.............. ลอย...........บังเงา สายลมบาง............. แสนเศร้าร าพัน ไก่เคลิ้มตา............ ปลายื้อตอด............ ไก่ง่วงโงกหงุบ จึงฟื้นจาก............ คว้าเบ็ดเร็วไว ปลาไยรู้................ คายเหยื่อหนี............ มันแสนเศร้าใจ พลัน เดียว เบา ฝัน ปรือ เจ้า ตุบ นา ทัน มา ฟ้า นา เดียว เจ้า ฟ้า มา เบา ปรือ ตุบ ฝัน ทัน พลัน

ฉันท์เพื่อน รูปภำพ