หน่วยการเรียนรู้ที่ 2 : ความยึดมั่นในศาสนา

ความสาคัญของพระพุทธศาสนา

1. พระพทุ ธศาสนามีทฤษฎีท่ีเป็นสากล ทฤษฎที เ่ี ปน็ สากลทพ่ี ระพุทธศาสนาสอนเน้นอยูเ่ สนอ คือ
หลักความจริงอันประเสริฐแห่งชวี ิต 4 ประการ (อรยิ สจั 4) ดงั นี้

1) สอนวา่ ชวี ิตและโลกน้ีมีปัญหาทกุ ชวี ติ ทเ่ี กดิ มาล้วนเผชิญ 1. ทกุ ข์
ปัญหาทเ่ี ปน็ สากลด้วยกันทง้ั นนั้ เชน่ การเกดิ แก่ เจบ็ ตาย
ความทกุ ข์ หรอื ปัญหาของชีวติ ท้ังหมด

2) สอนว่าปัญหามีสาเหตมุ ไิ ด้เกดิ ขนึ้ ลอยๆ ทกุ อย่างดาเนนิ 2. สมุทยั
ไปตามเหตุปัจจยั ไม่มีอะไรเกดิ ขน้ึ และเปน็ ไปโดยไม่มีสาเหตุ สาเหตุของทุกข์ หรอื สาเหตุของปัญหาชีวติ
เชน่ ตณั หา (ไดแ้ ก่ กามตณั หา ภวตัณหา วิภวตณั หา)

3) สอนว่ามนุษย์สามารถแกป้ ัญหาดว้ ยตนเอง มนุษย์สามารถ 3. นิโรธ
พฒั นาตนได้ดว้ ยสติปญั ญา ความพากเพียรของตนเอง ความดบั ทกุ ข์ หรือภาวะหมดปญั หา

4) สอนวา่ การแกป้ ัญหานน้ั ตอ้ งใชป้ ัญญาและความพากเพยี ร 4. มรรค
กระบวนการแก้ปัญหา ปัญญา กับ วริ ยิ ะ จะตอ้ งผสมผสานกนั ทางดบั ทุกข์ หรอื แนวทางแก้ปัญหาชีวติ
จงึ จะสามารถแกป้ ัญหาไดล้ ุล่วง
Kru' Ple siriprapa

2. พระพุทธศาสนามีขอ้ ปฏิบัติทยี่ ึดทางสายกลาง เรียกว่า “มชั ฌมิ าปฏปิ ทา” ไดแ้ ก่ “อรยิ มรรคมี

องค์แปด” ได้แก่

กาย สัมมากัมมนั ตะ สัมมาอาชีวะ สมั มาวายามะ
(กระทาชอบ) (เลี้ยงชพี ชอบ) (พยายามชอบ)

ศีล

วาจา สัมมาวาจา
(เจรจาชอบ)

สัมมาสติ สมั มาสมาธิ สมาธิ Think Good
(ระลึกชอบ) (ต้งั จิตมัน่ ชอบ) Feel Good
ใจ Do Good
สัมมาสังกัปปะ
สัมมาทฏิ ฐิ (ดาริชอบ) ปัญญา Live Good
(ความเหน็ ชอบ)
Kru' Ple siriprapa

3. พระพุทธศาสนาเน้นการพัฒนาศรทั ธาและปญั ญาที่ถูกต้อง

3.1 การพัฒนาปัญญา ความร้ใู นเรอ่ื งใดถ้าร้ไู ม่ทัว่ ถึง ไม่ทะลปุ รุโปรง่ ไม่รอบด้าน ไมน่ ับเปน็ ปัญญาท่ีแท้ ปัญญาหรอื

ความรูท้ ี่ควรพฒั นามี ๓ ลกั ษณะ ดังต่อไปนี้

สตุ มยปญั ญา : ปญั ญาเกิดจากการฟงั 1) ปัญญารคู้ วามเจรญิ
(อายโกศล) คอื รวู้ า่ อะไรคอื
มีประโยชน์ เช่น เพมิ่ พูนความรใู้ นส่งิ ท่ีไมไ่ ด้ยินไดฟ้ งั มากอ่ น ความดี ความเจรญิ ทแี่ ท้ และรู้
ทาใหเ้ ข้าใจเรอื่ งทย่ี งั เข้าใจไม่ชัดเจน ใหช้ ดั เจนลกึ ซง้ึ มากข้ึน ว่าอะไรคอื สาเหตทุ ท่ี าใหเ้ กิด
ทาให้มคี วามเห็นถกู ตอ้ งเกย่ี วกับเรือ่ งตา่ งๆ ความดคี วามเจรญิ นัน้

จินตามยปญั ญา : ปญั ญาเกิดจากการคิด 2) ปัญญารจู้ กั ความเสอ่ื ม
(อปายโกศล) หมายถงึ รวู้ า่
มีประโยชน์ เช่น จะทาใหเ้ ราเกดิ ความเขา้ ใจเรอ่ื งราวได้อย่าง อะไรคอื ความเสือ่ ม รู้สกึ สาเหตุ
ถกู ตอ้ ง เข้าใจสถานการณต์ ่างๆ ไดล้ กึ ซ้ึงยิ่งขึน้ สามารถหา ที่ทาให้เกดิ ความเส่อื ม
แนวทางแกป้ ัญหาทต่ี รงจุด เปน็ ตน้ 3) ปญั ญารู้จกั วธิ ีการละเหตุ

ภาวนามยปญั ญา : ปัญญาเกิดจากการลงมอื ทา แห่งความเสื่อมและสร้างเหตุ
แหง่ ความเจรญิ (อปุ ายโกศล)
เพ่อื ให้เกิดผลท่เี ปน็ รปู ธรรมจากความร้เู หล่านั้นจงึ ตอ้ งอาศัย คือ รูท้ ั้ง ๒ ดา้ น เรียกวา่ “รู้
การลงมอื ปฏบิ ตั ดิ ้วยตนเอง โดยอาศัยปญั ญาความรู้ที่มอี ยู่ ครบวงจร” เพอ่ื ระวงั ความชั่ว
เปน็ พื้นฐานในการปฏิบัติ และสรา้ งควาKมruด'ีคPวlาeมsเจirรipิญrapa

3. พระพทุ ธศาสนาเน้นการพฒั นาศรัทธาและปัญญาท่ีถูกต้อง

3.2 การพฒั นาศรทั ธา ศรัทธาในพระพุทธศาสนาน้นั จะตอ้ งเป็นความเชื่อม่นั ในคุณงามความดที ี่ประกอบดว้ ยเหตผุ ล

ศรทั ธาท่คี วรพัฒนา มีลกั ษณะ 4 ประการ ไดแ้ ก่ 1) เชอื่ มั่นในความดีมนุษย์

ศรัทธา 4 (ความเชอ่ื ม่ันในสิง่ ดีงาม) หมายถงึ เช่อื ม่นั ว่ามหี ลกั แหง่

1) กรรมศรทั ธา ความเชอ่ื ในกฎแหง่ กรรมวา่ มีจรงิ ความดีงามของมนษุ ย์ เชื่อว่า
2) วิบากศรทั ธา ความเช่อื ในผลของกรรมวา่ มีจริง ความดีนน้ั มนษุ ย์สามารถ
3) กัมมสั สกตาศรัทธา ความเชื่อว่าทกุ คนมกี รรมเป็นของตนเอง สรา้ งขน้ึ มาได้ ดว้ ยความเพียร
4) ตถาคตโพธศิ รทั ธา ความเชอ่ื ในการตรัสรขู้ องพระสมั มาสมั พุทธเจา้ 2) เช่ือมั่นในกฎแห่งการกระทา
และผลของการกระทา หมายถงึ

กาลามสูตร (พระสตู รวา่ ด้วยเรือ่ งของความเช่อื ) 9) อยา่ ปลงใจเชอ่ื เพราะ เช่ือมั่นวา่ ไม่มีส่งิ ใดเกิดข้นึ โดยไม่
1) อย่าปลงใจเชื่อ ด้วยการฟังตามกนั มา มองเหน็ รูปลกั ษณะนา่ เชอื่ มีเหตุ และเมอื่ กระทาแล้วยอ่ มมี
2) อยา่ ปลงใจเชื่อ ด้วยการถอื สืบกนั มา 10) อยา่ ปลงใจเชอ่ื เพราะ ผลของการกระทานน้ั ตามมา
3) อย่าปลงใจเชือ่ ดว้ ยการเล่าลือ ทา่ นนี้เปน็ ครูของเรา 3) เชือ่ มน่ั ว่ามนุษยต์ ้อง
4) อย่าปลงใจเชื่อ ดว้ ยการอ้างตารา รับผิดชอบต่อการกระทาและ
5) อยา่ ปลงใจเชื่อ ดว้ ยตรรก ผลของการกระทานน้ั หากเช่อื
6) อยา่ ปลงใจเชอ่ื ด้วยการอนมุ าน ในผลของการกระทา จะทาให้
7) อย่าปลงใจเชื่อ ดว้ ยการคิดตรองตามแนวเหต-ุ ผล เป็นคนระมัดระวงั ตน ไมเ่ ผลอทา
8) อยา่ ปลงใจเชอ่ื เพราะเข้ากนั ได้กบั ทฤษฎขี องตน ในสงิ่ ผิด Kru' Ple siriprapa



พระพทุ ธศาสนากบั วิทยาศาสตร์
(หลักการ / วิธคี ิด









พระพุทธศาสนาเน้นการฝึกหัด
อบรมตนเอง การพึง่ ตนเอง







พระพทุ ธศาสนามุ่งส่อู ิสรภาพ





พระพทุ ธศาสนาเปน็ ศาสตร์
แห่งการศกึ ษา





พระพทุ ธศาสนา
กบั การศกึ ษาทีส่ มบรู ณ์







พระพทุ ธศาสนา
เนน้ ความสัมพันธ์ของเหตปุ จั จัย

และการแก้ไขปญั หา