Bahasa Jawa kls 7 lembar ke 2 WANGSULANA SING TALITI LAN BENER ! 1. Aksara Jawa kanthi tata cara tulisan tangan/carik ditulis miring 60° saka kiwa menengen lan nggantung. Filosofi tata cara panulisan kasebut ngelingke manungsa kudu tansah(condong) tumindhak nengen/bener lan gumantung marang Gusti Allah. Aksara Jawa sing durung oleh sandhangan lan pasangan diarani aksara ... 2. Gambar ing jero kotak wujude aksara Jawa Legena, sebutna cacahe(jumlah) ana pirang aksara .... 2. Aksara Jawa minangka turunan saka aksara Brahmi(india) lumantar(melalui) aksara Kawi wiwit(mulai) asring digunakake ing abad 15-an. Filosofi panulisan aksara Legena/ Denta wyanjana kudu nggantung sangisore garis lan miring nengen, tegese ngelingake menawa manungsa iku uripe gumantung marang Tuhan Yang Maha Esa Allah S.W.T. mula kudu wicara lan tumindhak sing pener. Pranyatan iku pener apa luput. 3. Sandhangan aksara Jawa ikuana 3 wujud sing kanggo tetenger(tandha) kang ngowahi(merubah) unine aksara legena utawa pasangan. Sebutke apa wae jenenge sandhangan .... 4. Aksara Jawa ing jero kotak iku migunakake aksara legena ... lan pasangan ba. 5. Sandhangan swara kang digunakake ana ing tembung jero kotak iku apa wae …. 7. Asara legena sing digunakake ana ing tembung jero kotak iku aksara apa wae …. 8. Aksara jawa ing jero kotak iku yen disalin nganggo aksara latin …. 9. 1. aksara ta diraketi sandhangan sawara taling ing sisih tengen lan sandhangan tarung ing sisih kiwa
Bahasa Jawa kls 7 lembar ke 2 unine dadi to, 2. pasangan ka diwuwuhi sandhangan swara pêpêt ing sandhuwure aksara ta sing dadi pasangane, unine dadi kê. 3. aksra ca diwenehi sandhangan swara suku ing sangisore unine dadi cu. Pranyatan iku sing bener kanggo njelasake kaidah panerapan sandhangan ing panulisan ukara aksara Jawa jero kotak, yaiku nomer ... 10. Tembung aksara jawa ing jero kotak iku nggunakake aksara legena …. 10. Tembung woh-wohan aksara Jawa ing jero kotak iku aksara latine yaiku .... 11. Tembung woh-wohan aksara Jawa iku panulise nganggo wujud sandhangan apa wae sebutke kanthi urut .... 12. 13. Tembung jajanan aksara Jawa iku panulisan latine yaiku .... 14.
Bahasa Jawa kls 7 lembar ke 2 15. Sandhangan ing jero kotak iku kalebu wujude .... 16. Sandhangan ing jero kotak iku kalebu wujude .... 17. Sandhangan ing jero kotak iku kalebu wujude .... 18. Ukara ”gambas satangkêp ikêtan pring” nggunakake pasangan kang panulisane ana ing mburi(belakang) aksara sing dipasangi/aksara mati yaiku pasangan apa wae .... 19. panulisan aksara Jawa iku migunakake pasangan .... 20. Unggah-ungguh minangka kaidah sing ana ing masyarakat Jawa awujud tutur lan pratingkah laku kang nggatekake adat sopan-santun, tata krama, tata susila, nggunakake basa Jawa. Ragam unggahungguh basa Jawa yaiku ... 21. Basa kang digunakake kudu empan papan nyocokaken sing omong-omongan lan sing diajak omong-omongan, dadi kudu nggatekake undha-usuking(tingkat tutur) sing nggunakake ragam basa ngoko lan basa krama. Undha usuk/tingkat tutur ragam basa yaiku ; (pilihen luwih saka siji sing bener) ..... i, ..... u, ..... e , [ ..... , [ ..... o ..... h, ..... /, .....= , \ ], }, -
Bahasa Jawa kls 7 lembar ke 2 22. Basa ngoko lugu, yaiku basa sing tembung-tembunge ngoko kabeh ora/tanpa kecampuran tembung krama.. Basa ngoko lugu digunakake kanggo guneman karo wong sing wis padha rakete, kayata : (pilihen luwih saka siji sing bener) 23. Pethikan pacaturan ing jero kotak iku Arya nggunakake basa .... marang Bu Lilis 24. Petikan teks ing jero kotak Tirta nggunakake basa .... marang Risky 25. Para siswa didawuhi supaya nggawa buku catetan lan pulpen, Bu Lilis ngasto alat damel Eco Enzime lan ngendikan : “ayooo nuju Green house !’ Ukara petikan teks pacaturan iku nggunakake basa .... 26. Petikan teks pacaturan ing jero kotak iku bu Lilis nggunakake basa .... marang bu Mirza. 27. Petikan teks pacaturan ing jero kotak iku bu Mirza nggunakake basa .... marang bu Lilis. 29. Katrangan : umur sapantaran, wis rumaket(kanca dolan), padha kenale swasana sinau bareng. Undha usuk sing digunakake kanca marang kanca yaiku .... 30. Katrangan : umur luwih nom, wis rumaket(adhik,mas,mbak), padha kenal, asring pacaturan. Undha usuk sing digunakake adhik marang mbakyune yaiku .... 31.
Bahasa Jawa kls 7 lembar ke 2 Katrangan : umur sapantaran,wis rumaket(kanca padinan) mawa pakurmatan. Undha usuk sing digunakake kanca marang kanca sakantoran yaiku .... Katrangan : umur luwih nom, wis rumaket(anak marang wong sing luwih tuwa), swasana lagi pasinaon, lagi caturan(omong-omongan). Undha usuk sing digunakake anak marang wong sing luwih sepuh yaiku .... 32. Basa sing tembung kriya lan tembung sesulih(kata ganti) diowahi nganggo tembung basa krama minangka ciri saka basa ... 34. 1. Aksara ta digandholi sandhangan wyanjana keret unine trê. 2. Aksara wa diraketi sandhangan swara taling ê ing sisih tengen, unine wé. 3. Aksara la digandholi sandhangan swara suku u, unine lu. Kaidah panerapan sandhang ing nomer 1, 2 lan 3 yen ditulis nggao aksara jawa diwaca .... 35. 1. Aksara ka digandholi sandhangan swara suku unine ku. 2. Aksara na diwenehi sandhangan swara wulu i ing dhuwure unine ni, banjur diwenehi sandhangan panyigeg wanda layar r ing sapinggire sandhangan wulu, unine nir Kaidah panerapan sandhang ing nomer 1 lan 2 yen ditulis nggao aksara jawa diwaca .... A. JAWABEN PITAKONAN NGISOR IKI KANTHI BENER! 1.
Bahasa Jawa kls 7 lembar ke 2 Wacanen kanthi taliti jabaran(penjelasan) kaidah panerapan sandhangan ing aksara sing diraketi wiwit a nganti l. Banjur tulisen dadi ukara aksara Jawa kang trep ! a. Aksara ta digandholi sandhangan wyanjana keret unine trê. b. Aksara wa diraketi sandhangan swara taling ê ing sisih kiwa, unine wé. c. Aksara la digandholi sandhangan swara suku u, unine lu. d. Aksara nga digandholi sandhangan cakra oleh sandhangan swara wulu i, unine ngri. e. Aksara ka diwenehi sandhanan swara wulu i ing sadhuwure unine ki. f. Aksara ta oleh pasangan ta diwenehi sandhangan swara wulu i ing sadhuwure, unine ti. g. Aksara sa digandholi sandhangan wyanjana cakra, unine stra diraketi sandhangan swara taling ing sisih kiwa lan sandhangan swara tarung ing sisih tengen unine dadi stro. h. Aksara ba diraketi sandhangan taling ê ing sisih kiwa, unine bê i. Aksara ra diwenehi sandhangan swara wulu i, unine ri. j. Aksara ha ora oleh sandhangan, lengena wae unine a k. Aksra ba diraketi sandhangan panyigeg wanda cecak ng, unine bang. 2. Pacaturan ing jero kotak iku sebutna basa sing digunakake miturut undha-usuk sing ngunakake ! Jelaske jawabanmu ! a. Arya nggunakake basa .... marang bu Lilis. Jelaske alasan jawabanmu!
Bahasa Jawa kls 7 lembar ke 2 b. Bu Lilis Ngguakake basa ... marang siswa Jelaske alasan jawabanmu! c. Tirta nggunaake basa .... marang Riski Jelaske alasan jawabanmu! d. Faiq nggukake basa .... marang Hexel Jelaske alasan jawabanmu! e. Bu Mirza nggunakake basa ... marang Bu Lilis Jelaske alasan jawabanmu! f. Bu Lilis nggunakake basa ... marang bu Mirza Jelaske alasan jawabanmu Awan bar istirahat kelompok Organik ngedhep bu Lilis saperlu nyuwun keterangan cara ngolah sampah Organik ! Rendi : “ asalamualaikum, sugeng enjing bu ... !”. Bu Lilis : “waalaikum salam, sugeng enjing ...!”. Arya : kula Arya kls 7 bandhe nyuwun pirsa caranipun ndamel Eco Enzime !” Bu Lilis : “..., yen pingin jelas ayo para siswa ..... ayo padha ngumpul mrene cah !’ Para siswa krungu ditimbali bu Lilis padha matur : “dalem bu!” Para siswa didawuhi supaya nggawa buku catetan lan pulpen, Bu Lilis ngendikan karo ngasto galon mineral bekas : “ayooo nuju Green house ... !’ Sawetara wektu ; Tirta : “Ris ... bukuku ilang, sapa sing njupuk yow”! Risky : “padha ... pulpenku yo ilang”! Hexel lan Faiq ing jero kelas Hexel : Iq ... Faiq ... tangio ... iku lo kanca-kanca padha ngumpul, ajak turu ae!” Faiq : jare sapa ... lapo nggugah aku (Faiq bali merem neh) Bu Mirza sing luwih nom saka Bu Lilis diajak caturan(omong-Omongan) Bu Lilis : “Bu Mirza ... sampeyan mau apa ngasto timbangan ?” Bu Mirza : Inggih Bu ... sampun kula beto. Nyuwun pirsa Bu lilis ? sampah organikipun punapa dipun rendem toya campuran Eco Enzime rumiyin. Bu Lilis : nggih Bu ... maturnuwun wis dibiyantu nyiapake sampah organik.