Best Practice คุณธรรมผู้บริหารโรงเรียนบ้านโคกลอย

วธิ กี ารปฏบิ ัตทิ ่ดี ี (Best Practice) ด้านการบรหิ าร

วธิ กี ารปฏบิ ัตทิ ด่ี ี (Best Practice) ด้านการบรหิ าร ก

ชอ่ื ผลงานนวตั กรรม วิธกี ารปฏิบตั ิที่ดี (Best Practice) ด้านการบริหาร
การบริหารจัดการศกึ ษาการพัฒนารูปแบบการจัดการสรา้ งคนดี มที ักษะ
ชอ่ื ผู้เสนอผลงาน การคิด ด้วยกจิ กรรมโครงงานคณุ ธรรม KOKLOY Model
ตาแหน่ง นายจรูญ มะณี
สถานท่ีทางาน ผู้อานวยการโรงเรยี นบา้ นโคกลอย
เบอร์โทรศพั ท์ โรงเรียนบา้ นบา้ นโคกลอย อาเภอปะคา จงั หวัดบุรรี มั ย์
สงั กัด 084 - 0030895
กระทรวง สานักงานเขตพนื้ ท่ีการศึกษาประถมศกึ ษาบุรรี มั ย์ เขต 3
ศกึ ษาธิการ

วธิ กี ารปฏบิ ัติท่ีดี (Best Practice) ดา้ นการบรหิ าร ข

คานา
วิธปี ฏิบตั ทิ ี่เป็นเลศิ ( Best Practice :BP ) รูปแบบการบริหารจัดการศึกษาการพัฒนารูปแบบการ
จัดการสรา้ งคนดี มีทักษะ การคิด ด้วยกิจกรรมโครงงานคุณธรรม KOKLOY Model นี้ เปน็ รปู แบบทเี่ กดิ
จากกระบวนการมสี ว่ นรว่ มของทุกฝา่ ย เพื่อใชใ้ นการบรหิ ารจดั การตามบริบทของโรงเรียนบา้ นโคกลอย
โดยสงั เคราะหจ์ ากสภาพปญั หา สภาพความตอ้ งการในการพัฒนา นโยบายของหน่วยงานตน้ สังกัด พร้อมนา
หลกั การ ทฤษฏสี าเร็จเชงิ ประจักษ์ อยา่ งรอบดา้ น จนเป็นท่ียอมรับโดยทัว่ ไป เพ่ือคดั เลอื กผลงานตาม
เกณฑ์คุณภาพในระดบั เขตพ้ืนท่ี
ตอ้ งขอขอบคณะกรรมการสถานศึกษา ท่ีไดใ้ ห้คาแนะนา และคณะครบู ุคคลกรบ้านโคกลอย
ทใ่ี ห้ความรว่ มมือทด่ี ีในการจัดพมิ พร์ ปู เล่ม หวงั อยา่ งย่ิงวา่ วธิ ปี ฏิบตั ทิ ่เี ป็นเลศิ ( Best Practice :BP )
นจี้ ะเปน็ แบบอยา่ งในการบรหิ ารจดั การของสถานศึกษาอื่นๆ ตอ่ ไป

นายจรญู มะณี
ผ้อู านวยการโรงเรียนบา้ นโคกลอย

วิธีการปฏบิ ตั ิทด่ี ี (Best Practice) ดา้ นการบรหิ าร ค

สารบัญ

ทีม่ าและความสาคัญ 1
จุดประสงค์และเปา้ หมายของผลงานนวตั กรรม 5
จดุ ประสงค์ของผลงานนวัตกรรม 5
เป้าหมายของผลงานนวตั กรรม 5
ขน้ั ตอนการดาเนนิ งาน 6
การขบั เคล่ือนนวัตกรรม KOKLOY Model 8
การดาเนินการพัฒนานวตั กรรม 8
ผลทีเ่ กิดข้นึ จากการนานวัตกรรมไปใช้ 12
บรรณานุกรม 13
ภาพกจิ กรรม 14

วิธกี ารปฏิบัติที่ดี (Best Practice) ดา้ นการบริหาร ๑

ช่อื ผลงานนวตั กรรม วิธีการปฏบิ ัตทิ ่ีดี (Best Practice) ด้านการบริหาร
การบริหารจดั การศึกษาการพัฒนารูปแบบการจัดการสร้างคนดี มีทกั ษะ
ช่ือผู้เสนอผลงาน การคิด ดว้ ยกิจกรรมโครงงานคุณธรรม KOKLOY Model
ตาแหนง่ นายจรญู มะณี
สถานทีท่ างาน ผอู้ านวยการโรงเรียนบา้ นโคกลอย
เบอรโ์ ทรศัพท์ โรงเรียนบ้านบา้ นโคกลอย อาเภอปะคา จงั หวัดบุรีรมั ย์
สงั กดั 084 - 0030895
กระทรวง สานกั งานเขตพน้ื ที่การศึกษาประถมศึกษาบุรรี มั ย์ เขต 3
ศึกษาธิการ

ทมี่ าและความสาคัญ

“...การพฒั นาบ้านเมืองให้เจริญยิ่งขึ้นไปนนั้ ย่อมต้องพฒั นาบุคคลก่อนเพราะถ้าบคุ คลซึ่งเป็น
องค์ประกอบของสว่ นรวมไม่ไดร้ ับการพัฒนาแลว้ สว่ นรวมจะเจริญและมนั่ คงไดย้ ากยิง่ การท่ีบคุ คลจะพฒั นา
ได้ ก็ดว้ ยปัจจยั ประการเดยี ว คือ การศกึ ษา การศึกษาน้นั แบ่งเปน็ สองส่วน คอื การศึกษาด้านวิชาการส่วนหนง่ึ
กับ การอบรมบม่ นิสยั ให้เป็นผู้มีจิตใจใฝ่ดใี ฝเ่ จรญิ ละอายชว่ั กลวั บาปสว่ นหน่งึ การพัฒนาบุคคลจะต้องพัฒนา
ใหค้ รบถ้วนท้ังสองส่วน เพอื่ ใหบ้ ุคคลได้มีความรู้ไว้ใช้ประกอบการและมีความดไี ว้เกอื้ หนุน การประพฤติปฏิบัติ
ทกุ อย่างใหเ้ ปน็ ไปในทางท่ีถูกทีค่ วรและอานวยผลประโยชน์ท่พี งึ ประสงค์...” พระบรมราโชวาทในพธิ ี
พระราชทานปริญญาบตั รของมหาวิทยาลยั เชียงใหม่ เม่ือวนั ท่ี 25 มกราคม พ.ศ. 2540
(สานกั งาน คณะกรรมการการป้องกนั และปราบปรามการทจุ ริตแหง่ ชาติ, 2551, หน้า 115) จากพระบรม
ราโชวาทของ พระบาทสมเด็จปรมนิ ทรมหาภูมิพลอดุลยเดช ดงั กล่าวขา้ งต้นจะเห็นวา่ การที่จะพฒั นาบ้านเมือง
ให้มคี วามเจริญ ยิ่งขนึ้ นนั้ ตอ้ งพฒั นาบุคคลกอ่ น โดยจะต้องพัฒนาให้บุคคลไดร้ ับการพัฒนาด้านการศึกษา
ร่วมกบั การพัฒนาด้าน จติ ใจให้เปน็ ผใู้ ฝ่ดี เปน็ พลเมอื งที่ดี มคี ณุ ภาพและประสทิ ธภิ าพทาให้พฒั นาประเทศได้
สะดวกไดผ้ ลแนน่ อน รวดเรว็ รัฐธรรมนญู แหง่ ราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560 หมวด 5 มาตรา 54
ได้ให้ความสาคญั กับ การศึกษา โดยรัฐต้องดาเนนิ การให้ประชาชนไดร้ ับการศกึ ษาตามความตอ้ งการในระบบ
ตา่ ง ๆ รวมทงั้ สง่ เสรมิ ใหม้ กี ารเรยี นรู้ตลอดชวี ิต การศกึ ษาทัง้ ปวง ตอ้ งมุ่งพฒั นาผู้เรียนให้เปน็ คนดี มวี นิ ยั
ภูมิใจในชาติ สามารถ เชีย่ วชาญได้ตามความถนดั ของตนเองและมีความรบั ผดิ ชอบต่อครอบครัว ชมุ ชน สังคม
และประเทศชาติ ซึ่งสอดคล้องกับแผนพฒั นาการศึกษาแหง่ ชาติของกระทรวงศึกษาธกิ าร ฉบับท่ี 12
พุทธศักราช 2560 – 2564 เปน็ แผนระยะยาวภายใตบ้ ทบญั ญตั ิของพระราชบญั ญตั ิการศึกษาแห่งชาติ
หลักการสาคญั คือ ยึดคนเป็น ศนู ย์กลางของการพัฒนา มุ่งสร้างคณุ ภาพชวี ติ ทด่ี ีสาหรบั คนไทย พัฒนาคนให้มี
ความเป็นคนที่สมบรู ณม์ ีวินัย ใฝร่ ู้ มคี วามรมู้ ีทักษะ มคี วามคิดสร้างสรรค์ มีทัศนคตทิ ่ีดี รบั ผิดชอบตอ่ สังคม
มคี ุณธรรมและจริยธรรม ซง่ึ กระทรวงศึกษาธกิ ารในฐานะหนว่ ยงานหลกั ในภาคการจดั การศึกษาเพ่อื พฒั นา
คุณภาพคนของประเทศได้ตระหนักถึงความสาคัญดังกลา่ ว ภายใต้วิสัยทัศน์ มงุ่ พฒั นาผู้เรียนใหม้ ีความรูค้ ู่
คุณธรรม มีคุณภาพชวี ิตทีด่ ี มีความสุขในสังคม (สานักงานปลัดกระทรวงศึกษาธิการ, 2559, หน้า ก)

วธิ กี ารปฏิบัติทด่ี ี (Best Practice) ด้านการบรหิ าร 2

ปจั จุบันความก้าวหน้าทางดา้ นวทิ ยาการและเทคโนโลยี ทาให้สภาพสังคมไทยในปจั จบุ ันมกี าร
เปลย่ี นแปลงและพฒั นาความเจรญิ ก้าวหน้าไปอย่างรวดเรว็ กลายเปน็ สังคมบรโิ ภคนยิ มและวัตถุนิยมที่ทาให้
เกิดการมุ่งแสวงหาวตั ถุเพ่ือประโยชนข์ องตนเองทาใหเ้ กิดปัญหาทางคุณธรรม จรยิ ธรรม ไมว่ ่าจะเป็นการขาด
ระเบียบวินัย การโกหก การประพฤตมิ ชิ อบในทางทุจรติ การเห็นแก่ประโยชนส์ ว่ นตนมากกว่าส่วนรวม
ขาดความรับผิดชอบ เป็นตน้ จากสภาพสงั คมทเ่ี ปลยี่ นแปลงไปน้ี ช้ีใหเ้ หน็ วา่ คุณธรรม จริยธรรมนกั เรยี นจัดเปน็
หนงึ่ ในเครื่องมือ ทช่ี ว่ ยช้ีแนะแนวทางในการดาเนนิ ชีวติ ให้เปน็ ไปอย่างถูกตอ้ ง และเปรียบเสมอื นเป็นกฎเกณฑ์
ป้องกันไมใ่ ห้สงั คมเกดิ ความวุ่นวาย ซงึ่ บคุ คลที่พึงมีคณุ ธรรม จรยิ ธรรมน้ัน จะตอ้ งได้รบั การอบรม และปลูกฝัง
ดา้ นคุณธรรม จริยธรรม ทง้ั จากครอบครัวและสถานศึกษามาตัง้ แตเ่ ยาวว์ ัย ทวา่ ในยคุ ท่ตี ้องการการแข่งขัน
ตลอดเวลา ทาใหค้ นในสงั คมต้องเร่งรบี ขาดการดูแลเอาใจใส่กัน โดยเฉพาะครอบครัวบิดามารดาไมม่ ีเวลาเล้ยี ง
ดแู ละปลูกฝังสง่ิ ท่ถี ูกทีค่ วรกับบตุ รหลาน แต่จะฝากความหวงั ในการอบรมสงั่ สอนไวก้ บั สถานศึกษา โดยเชื่อม่ัน
ว่าครูอาจารย์ รวมทัง้ ระบบการศึกษาจะสามารถอบรมขัดเกลาและผลิตเยาวชนให้กลายเป็นคนดมี คี ุณธรรม
จริยธรรมแกเ่ ดก็ โดยเน้นความสาคญั ของการพัฒนาคนให้มีคณุ ธรรมนาความรู้
(นีรนุช เหลือลมัย, 2552,หนา้ 1)

ในปจั จุบนั นส้ี ังคมไทยกาลงั เดินทางเข้าสู่ยคุ วิกฤต กระแสโลกาภิวฒั น์ทถี่ าโถมเขา้ มา ทาให้เยาวชน
ไทยหลงใหล ฟุ้งเฟ้ือไปกบั กระแสบรโิ ภคนิยม ประกอบในปัจจุบนั สังคมไทยกลายเป็นสังคมเด่ียว เยาวชนขาด
ความรัก ความอบอ่นุ เนือ่ งจากผู้ปกครองต้องประกอบอาชีพเพ่ือหาเลี้ยงครอบครัว จงึ ไม่ได้เอาใจใส่ อบรมสั่ง
สอน ดูแลบตุ รหลานของตนเอง ส่งผลให้เยาวชนหนั ไปใช้เวลาอยกู่ ับเพ่ือนมากกวา่ ครอบครวั ซ่งึ อาจทาให้เกิด
ความเชอื่ และคา่ นิยมท่ผี ดิ สุทศั นพ์ งษ์ กลุ บุตร (2550,หน้า 49) กล่าวว่า ปัญหาที่เกิดขึ้นในกล่มุ ของเยาวชน
ทุกคนต่างลงความเห็นตรงกนั วา่ เยาวชนไทยของเราขาดการปลกู ฝงั ในด้านคุณธรรม และจรยิ ธรรมอยา่ งย่งั ยนื
คอื อาจจะมีอยู่บา้ งแต่เปน็ แบบฉาบฉวยไม่เกดิ ผลท่ถี าวรในขณะทส่ี งั คมไทยตอ้ งการเห็นภาพการพฒั นา
เยาวชนไทยไปสกู่ ารเปน็ บณั ฑิตทมี่ ีคุณภาพ มีความสมบรู ณ์ท้ังร่างกายและจติ ใจ มสี ติปญั ญา มคี วามรแู้ ละ
คุณธรรม มจี รยิ ธรรมและวฒั นธรรม ในการดารงชีวิตสามารถอยูร่ ่วมกับผู้อ่นื ไดอ้ ย่างมคี วามสุข ในขณะที่
แผนการศกึ ษาแห่งชาติ (พ.ศ. 2545 – 2559) ฉบับปรับปรงุ ไดก้ ล่าวถงึ แนว พระราชดารสั องค์สมเด็จพระ
เจ้าอยหู่ ัว ท่ียดึ ทาง สายกลางบนพน้ื ฐานของความสมดุลพอดี รูจ้ ักประมาณ อยา่ งมีเหตุผล มีความรอบรเู้ ทา่
ทนั โลก เปน็ แนวทางในการดาเนินชีวติ เพื่อมุ่งให้เกิด “การพฒั นาทยี่ ั่งยืนและความอยู่ดีมีสุขของคน
ไทย” ยึด “คน” เป็นศนู ย์กลาง การพฒั นา เพอ่ื ให้คนไทยมคี วามสุข พ่ึงตนเองและก้าว ทนั โลก โดยยงั รกั ษา
เอกลักษณ์ความเป็นไทยไว้ สามารถเลือกใชค้ วามรู้และเทคโนโลยีไดอ้ ยา่ งคุ้มคา่ เหมาะสม มภี มู ิคุ้มกนั ทีด่ ีมี
ความยืดหยนุ่ พร้อมรับการ เปลี่ยนแปลง ควบคไู่ ปกบั การมีคณุ ธรรมและพฤติกรรม ความซื่อสัตยส์ จุ ริต ดังท่ี
วัตถปุ ระสงค์ข้อหน่งึ ของแผนการศกึ ษาแหง่ ชาติไดก้ าหนดว่าจะต้องพฒั นาคน อยา่ งรอบดา้ นและสมดุล โดยมี
แนวนโยบายข้อที่ สามวา่ ปลูกฝังและเสริมสรา้ ง ศีลธรรม คุณธรรม จริยธรรม ค่านิยมและคุณลักษณะที่พึง
ประสงค์ท้ัง ด้านจติ ใจและพฤติกรรมทีแ่ สดงออก เชน่ มวี ินัย ประหยดั มีความเอื้อเฟ้ือเก้ือกูล มเี หตุผล รูห้ นา้ ที่
ซ่ือสตั ย์ พากเพียร ขยนั ใฝร่ ใู้ ฝ่เรยี น รักประเทศชาติ มีจิตใจเปน็ ประชาธิปไตย เคารพความคิดเหน็ และสิทธิ
ของผู้อ่นื มีความเสยี สละ รักษาส่ิงแวดล้อม สามารถอยูร่ ่วมกบั ผู้อืน่ อย่างสนั ติสขุ

การศกึ ษาในปจั จุบันยังขาดมิติทางด้านคุณธรรมอยู่มากซึง่ ถา้ หากสงั คมเนน้ แต่คนเกง่ กจ็ ะได้คนเก่ง
แต่หากคนเกง่ เหลา่ นนั้ ขาดคุณธรรม จรยิ ธรรม เขาก็กลายเป็นคนที่เหน็ แกต่ วั คิดถงึ ตัวเองกว่าสว่ นรวม ขาดจติ
สาธารณะ เพราะโดยปกติแล้วคนทเ่ี ห็นแกต่ วั จะไม่อยากให้คนอนื่ เก่งกว่าตนเอง ถา้ หากสอนโดยเน้นให้เดก็ เป็น
คนเก่ง โดยไม่คานึงถึง เรื่องคุณธรรมกจ็ ะเปน็ การสร้างปญั หาให้กบั สงั คมทเี่ หน็ อยู่เช่นทุกวันนี้ แต่ในทางตรงกัน

วธิ กี ารปฏิบตั ิที่ดี (Best Practice) ดา้ นการบรหิ าร 3

ขา้ มการศกึ ษาจะตอ้ งช่วยให้มนษุ ย์เปน็ คนดีเหนือสง่ิ อื่นใด ใหท้ ุกคนสามารถดารงชวี ิตอยู่รว่ มกันอย่างมคี วามสุข
การศึกษาไม่ใชแ่ ค่สอนผู้เรยี นใหม้ คี วามสามารถในการทามาหาเล้ียงชพี เทา่ นัน้ แต่ควรให้ผู้เรยี นสามารถมชี วี ิต
ทส่ี มบรู ณ์ คนดีเท่าน้นั ทจี่ ะชว่ ยเหลอื ผูอ้ น่ื สงั คม ประเทศชาตแิ ละโลกของเรา คนดจี ะเป็นคนเก่งได้โดย
อตั โนมตั ิเพราะเขามีความขยัน มีความตงั้ ใจเรียน ปราศจากอบายมุข คนดจี ึงไมเ่ สยี เวลาชีวติ ไปโดยเปลา่
ประโยชน์ (องอาจ ชุมสาย ณ อยุธยา, 2550, หนา้ 1)

การพฒั นาการศึกษาจงึ เป็นเง่ือนไขสาคัญของการพฒั นาประเทศใหเ้ จรญิ ก้าวหน้กระทรวงศกึ ษาธกิ าร
ได้กาหนดนโยบายเร่งรัดการปฏริ ปู การศึกษาโดยยึดคณุ ธรรมนาความรสู้ รา้ งความตระหนักสานึกในคณุ ค่าของ
ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพยี ง ความสมานฉันท์ สนั ติวิธวี ถิ ปี ระชาธปิ ไตย พฒั นาคนโดยใชค้ ุณธรรมเปน็ พนื้ ฐานของ
กระบวนการเรียนรู้ที่เชอื่ มโยงความร่วมมอื ของสถาบันครอบครวั ชุมชน สถาบนั ศาสนาและสถาบนั การศึกษา
เพอื่ พัฒนาเยาวชนใหเ้ ป็นคนดมี คี วามรู้ (กระทรวงศึกษาธิการ,2552,หน้า 1 - 2)

หลักสูตรแกนกลางการศึกษาขน้ั พ้นื ฐาน พุทธศกั ราช 2551 มุ่งพฒั นาผเู้ รียนทุกคนซงึ่ เป็นกาลงั ของ
ชาติใหเ้ ปน็ มนษุ ยท์ ี่มคี วามสมดลุ ท้ังด้านรา่ งกาย ความรู้ คุณธรรมมีจติ สานกึ ในความเป็นพลเมืองไทยและเปน็
พลเมอื งโลกยึดม่ันในการปกครองตามระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตรยิ ท์ รงเปน็ ประมขุ มีความร้แู ละ
ทกั ษะพน้ื ฐาน รวมทั้งเจตคติท่ีจาเปน็ ตอ่ การศึกษาต่อการประกอบอาชีพและการศึกษาตลอดชีวติ โดยมุ่งเน้น
ผู้เรยี นเปน็ สา้ คัญบนพ้ืนฐานความเช่ือวา่ ทกุ คนสามารถเรียนรแู้ ละพัฒนาตนเองไดเ้ ต็มตามศกั ยภาพ ดงั น้นั
กระทรวงศึกษาธกิ ารประกาศนโยบายเรง่ ดว่ น เรือ่ ง เรง่ รัดการปฏิรูปการศกึ ษา โดยยึดหลกั คุณธรรมนาความรู้

สวสั ด์ิ ประทมุ ราช (2547, หนา้ 1-7) กล่าววา่ การดาเนนิ การพัฒนาน้ันจาเปน็ จะต้อง ดาเนนิ การ
พัฒนาที่คุณภาพของคนเป็นหลกั โดยเฉพาะ ศลี ธรรม คุณธรรม และจรยิ ธรรมในตวั เดก็ และเยาวชน เพ่ือเติบโต
มาเป็นผู้ใหญท่ ม่ี ีคุณภาพมาพัฒนาประเทศชาติ ต่อไป เช่นเดยี วกบั พระราชบัญญัตกิ ารศึกษาแห่งชาติ
พทุ ธศักราช 2542 และแกไ้ ขเพิ่มเตมิ (ฉบับที่ 2) พทุ ธศกั ราช 2545 ในหมวด 1 มาตรา 6 ได้กาหนดให้การ
จดั การศึกษาต้องเปน็ ไปเพ่ือพัฒนาคนไทย ใหเ้ ปน็ มนษุ ย์ท่ีสมบรู ณท์ ง้ั รา่ งกาย จติ ใจ สติปัญญา ความรู้และ
คณุ ธรรมมจี รยิ ธรรมและวัฒนธรรมในการดารงชีวิต สามารถอยู่ร่วมกบั ผู้อื่นได้อย่างมคี วามสุข ท้งั นี้ต้องยดึ แนว
การจดั การศกึ ษาในหมวด 4 มาตรา 23 การจดั การศกึ ษาต้องเนน้ ให้ความสาคญั ทัง้ ความร้คู ณุ ธรรม
กระบวนการเรียนรู้ และบูรณาการตามความเหมาะสม และในมาตรา 24 (4) ได้กาหนดกระบวนการเรียนรู้
โดยจดั กระบวนการสอนผสมผสานความรดู้ ้านตา่ ง ๆ อย่างไดส้ ดั สว่ นสมดลุ กนั รวมท้งั ปลูกฝังคุณธรรม คา่ นิยม
ทดี่ งี าม และคุณลักษณะอนั พึงประสงค์ไวใ้ นทกุ รายวชิ า (พรบ.การศึกษาแห่งชาติ, 2545,หน้า 3)

เพือ่ สรา้ งความตระหนัก สานึกในคุณค่าของปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง ความสมานฉันท์ สนั ตวิ ิธวี ิถี
ประชาธปิ ไตย เพอ่ื พฒั นาคนโดยใช้คณุ ธรรมเป็นพ้นื ฐานของกระบวนการเรยี นรู้ทเี่ ชื่อมโยงความรว่ มมือ
ของสถาบนั ครอบครัว สถาบันศาสนา และสถาบนั การศึกษา ท่ีเรยี กวา่ “บวร” (บา้ น วัด โรงเรยี น) เพือ่ ใหเ้ กดิ
พลงั ในการ ขับเคล่ือนการศึกษาท่ีใชค้ ุณธรรมนาความรู้ โดยมจี ดุ เน้นเพ่ือพฒั นาเยาวชนใหเ้ ป็นคนดี มีความรู้
และอยูด่ ีมีสุข ดังนน้ั เพอ่ื ให้การขับเคลื่อนดังกล่าวมีความชดั เจนเกิดประสิทธภิ าพสงู สุด และสามารถนาไปสู่การ
ปฏบิ ัติได้อย่าง เป็นรูปธรรม โดยมีจดุ เน้นเพ่ือพัฒนาเยาวชนใหเ้ ปน็ คนดี มีความรู้ และอยู่ดีมสี ุข ดว้ ยการใช้
คณุ ธรรมเปน็ พ้นื ฐาน ของกระบวนการเรยี นรูเ้ ชือ่ มโยงกบั ความร่วมมอื ของสถาบันครอบครัว ชมุ ชน สถาบัน
ศาสนาและ สถาบันการศึกษา การปลกู ฝงั คุณธรรมจึงหมายถงึ การจัดสภาพการเรียนร้เู พ่ือให้ผ้เู รียนมองเหน็
คณุ ค่าของการมี ศีลธรรมและจริยธรรมในด้านต่าง ๆ และนาไปสู่การเปลีย่ นแปลงทัศนคติ ค่านิยม ความเช่ือ
และพฤติกรรมที่ดี งาม โดยคุณธรรมท่ีกระทรวงศึกษาธกิ ารกาหนดใหป้ ลกู ฝงั ในหลักสูตรแกนกลางการศึกษา

วิธกี ารปฏบิ ตั ทิ ด่ี ี (Best Practice) ด้านการบรหิ าร 4

ขัน้ พนื้ ฐาน พุทธศักราช 2551 ประกอบด้วย ความขยนั ความประหยดั ความซ่ือสัตย์ ความมีวินยั ความสภุ าพ
ความสะอาด ความสามัคคี และความมนี า้ ใจ (สานกั งานคณะกรรมการการศึกษาแห่งชาติ, 2551,หนา้ 3 - 4)

โครงการโรงเรียนคณุ ธรรม สพฐ. เกดิ ขึ้นเมื่อ ปี พ.ศ. 2555 เปน็ การดาเนนิ งานเพื่อสบื สานพระราช
ปณิธานเดนิ ตามรอยเบอื้ งพระยุคลบาทของพระบาทสมเด็จพระปรมนิ ทรมหาภมู ิพลอดุลยเดชฯ ตามพระราช
ประสงคข์ องสมเด็จพระเจา้ อย่หู วั รชั กาลที่ 10 ซึง่ รฐั มนตรีวา่ การกระทรวงศกึ ษาธกิ ารได้มอบหมายใหร้ ฐั มนตรี
ชว่ ยวา่ การกระทรวงศึกษาธกิ าร ดาเนนิ งานตามนโยบายภายใต้กรอบยุทธศาสตรช์ าติเกยี่ วกบั เร่ืองคุณธรรม
โดย ร่วมหารอื กบั สานกั งานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพ้นื ฐาน ในฐานะผู้รบั ผิดชอบการจัดการศกึ ษาสาหรับ
เยาวชน ส่วนใหญ่ของประเทศให้เปน็ พลเมอื งท่ีมีคุณภาพ อีกท้ังรบั ผิดชอบในการจดั การศึกษาเพ่ือให้เยาวชน
ทุกคนมี ความรู้ ความสามารถเป็นคนดี คนเกง่ และมีความสขุ พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดลุ ย
เดช ทรงมี พระราชกระแสรบั ส่งั “ชว่ ยสรา้ งคนดีใหบ้ ้านเมือง” และพระราชทานหลกั 3 ประการในเรื่องครู
และนกั เรียนว่า “ใหค้ รรู ักเด็กและเด็กรักครู” ให้ครสู อนใหเ้ ด็กมีนา้ ใจต่อเพอ่ื นไม่ให้แขง่ ขันกัน แตใ่ หแ้ ขง่ ขนั กบั
ตวั เอง และให้เดก็ ที่เรียนเก่งช่วยสอนเพื่อนทเี่ รียนชา้ กว่า ให้ครูจดั กจิ กรรมใหน้ ักเรียนทารว่ มกนั เพื่อใหเ้ ห็น
คุณคา่ ของความ สามคั คี ที่ทรงพระราชทานใหก้ ับคณะองคมนตรถี กู นามาถา่ ยทอดบอกกลา่ วโดย

ศาสตราจารยเ์ กยี รติคุณนาย แพทย์เกษม วัฒนชัย องคมนตรีและประธานกรรมการมูลนิยุวสถิรคุณ
เพือ่ ส่งเสริมและสนับสนนุ กจิ กรรมท่ี เสริมสรา้ งคณุ ธรรม ตามหลักปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพียงแก่เยาวชน
อย่างยงั่ ยนื สนับสนนุ กิจกรรมเพื่อ เสรมิ สร้างความสัมพันธ์ท่ีดรี ะหวา่ งครูและเดก็ รวมถึงสนับสนุนการ
เสริมสร้างเกยี รตยิ ศศักด์ิศรี และอุดมการณ์ ของครู เพื่อให้ครูเปน็ แบบอย่างท่ีดีแกศ่ ิษย์ เพอ่ื มงุ่ พฒั นาให้
นักเรยี น ครู ผู้บริหารและบุคลากรทางการศกึ ษา ตระหนกั รเู้ ขา้ ใจ และมกี ระบวนการคดิ อย่างมเี หตุผล ซมึ ซบั
คุณค่าแห่งคุณธรรมความดีอย่างเปน็ ธรรมชาติ และ สร้างความรสู้ ึกผดิ ชอบชวั่ ดีรวมทง้ั สรา้ งเครือข่ายชุมชน
องค์กรแหง่ คุณธรรม โดยประสานความรว่ มมอื จาก หน่วยงานองค์กรทีท่ างานดา้ นคณุ ธรรมอยา่ งเป็นรูปธรรมที่
ชัดเจน รปู แบบของโรงเรยี นคุณธรรมนัน้ เปน็ เร่ืองทไี่ ม่ ซบั ซ้อนและทาได้งา่ ยเป็นการลงทุนต่าแต่ได้กาไรมาก
และสามารถเปล่ยี นแปลงพฤตกิ รรมของนกั เรียนได้จรงิ โดยหลักการของโรงเรยี นสามารถนาไปใช้ได้กับ
โรงเรียนในทุกศาสนา ไมผ่ กู ขาดกับศาสนาใดศาสนาหน่ึง เปรยี บเสมือนเป็นคุณธรรมสากล ทีจ่ ะชว่ ยให้
พฤติกรรมท่ีไม่พงึ ประสงค์ในโรงเรยี นลดลงและส่งเสรมิ ให้เกดิ

พฤติกรรมที่พงึ ประสงคเ์ พ่ิมข้ึน ซึ่งนบั เปน็ การพัฒนาเยาวชน ผู้ปกครอง และชุมชนได้อย่างย่งั ยืน
(สานกั งานคณะกรรมการการศึกษาขน้ั พ้ืนฐาน, 2559, หน้า ก - 1)

ความสาเรจ็ ในการบริหารงานโรงเรยี นคุณธรรม ตามมาตรฐานและตวั ช้วี ดั โรงเรยี นคณุ ธรรม สพฐ.
ซง่ึ สานักพัฒนานวัตกรรมการจดั การศึกษาไดร้ ว่ มมือกับมูลนธิ ิยุวสถริ คุณ ในการประชุมอบรมพัฒนา
ศกึ ษานเิ ทศก์ ให้ทราบแนวทางการดาเนินงานกจิ กรรมพัฒนาโรงเรียนคณุ ธรรม นอกจากน้ี สานกั พฒั นา
นวตั กรรมการจัด การศกึ ษาได้จัดทาเอกสารแนวทางการดาเนนิ งานโครงการโรงเรยี นคุณธรรม สพฐ. ขึน้ ซง่ึ ใน
เอกสารจะอธิบาย ความเปน็ มาของโครงการโรงเรียนคุณธรรม สพฐ. มาตรฐานโรงเรยี นคณุ ธรรม
ซึง่ ประกอบดว้ ย 4 ด้าน ไดแ้ ก่ ดา้ นโรงเรียน ด้านผ้บู รหิ าร ด้านครูและด้านนักเรยี น ในแต่ละดา้ นประกอบดว้ ย
ประเดน็ การพิจารณาเกณฑ์การ พจิ ารณาและเอกสารหลักฐานประกอบการพิจารณา ตลอดจนแนวทางการ
ขับเคล่ือนการดาเนนิ งานของ สานักงานคณะกรรมการการศกึ ษาขัน้ พ้นื ฐาน (สานักงานคณะกรรมการ
การศึกษาขนั้ พ้ืนฐาน, 2560, หน้า 1)

วิธกี ารปฏิบัตทิ ่ดี ี (Best Practice) ด้านการบริหาร 5

โรงเรียนเป็นหน่วยงานทางการศกึ ษาระดับปฏิบตั ิการทีส่ าคัญที่สุด ผลการศึกษาจะเปน็ อย่างไรน้นั
ข้ึนอยกู่ ับการปฏิบตั งิ านของโรงเรยี น แต่การที่โรงเรียนจะดาเนินการจัดการศึกษาใหบ้ รรลุเปา้ หมายอย่างมี
ประสทิ ธิภาพได้ ต้องอาศัยปจั จยั หลายประการ เชน่ ผ้บู รหิ าร ครู ชมุ ชนและผู้ปกครองนักเรยี น ในบรรดา
ปัจจัยตา่ งๆเหลา่ นี้ปัจจยั ทสี่ าคญั ท่สี ดุ คือ ผูบ้ รหิ ารโรงเรยี น เพราะเป็นบุคคลที่มีบทบาทสาคญั ในการจัดการให้
โรงเรียนบรรลเุ ปา้ หมายของหลักสูตรทก่ี าหนดไว้ ผูบ้ รหิ ารซึ่งเปน็ ผ้นู าทางการศึกษาจาเป็นตอ้ งใช้ทงั้ ศาสตรแ์ ละ
ศิลป์ในการบรหิ ารงาน ต้องสนใจตดิ ตามสถานการณ์ สภาพแวดล้อมท้งั ภายนอกและภายในทีม่ ีผลกระทบต่อ
การปฏิบัติงานของหนว่ ยงานอยู่เสมอเพ่ือใหส้ ามารถปรับตัวและประยุกตใ์ ชท้ รัพยากรท่ีมีอย่ไู ดอ้ ย่างเหมาะสม
คุ้มคา่ เกิดประโยชนส์ ูงสุดกบั องค์กร (ชยั ชาญ ศรีสงั ข์, 2549, บทนา)

จากความสาคัญดังกลา่ ว โรงเรียนบา้ นโคกลอย สานกั งานเขตพ้ืนที่การศึกษาประถมศึกษาบรุ ีรัมย์
เขต 3 เปน็ สถานศกึ ษาแหง่ หนง่ึ ทมี่ ีบทบาทหน้าที่ในการพัฒนาคณุ ธรรม จรยิ ธรรมนักเรียน ได้เขา้ รว่ มเปน็
โรงเรยี นคุณธรรม 2 ดาว สานักงานคณะกรรมการการศึกษาขัน้ พืน้ ฐาน (สพฐ.) ต้งั แตป่ ีการศึกษา 2561
ทไ่ี ดท้ าหลักสตู รสถานศึกษาที่สอดแทรกคุณธรรมจรยิ ธรรมและจัดทาโครงการตา่ งๆ ในการพฒั นาคุณธรรม
จรยิ ธรรม นกั เรยี น ถงึ แม้วา่ จะมกี ารกาหนดนโยบายและมาตรการอยา่ งชดั เจนในการพัฒนาคุณธรรม
จรยิ ธรรมของ นกั เรยี นแลว้ แต่ก็ยังไม่สามารถทจี่ ะพัฒนาใหน้ กั เรยี นเป็นผ้มู ีคุณธรรม จรยิ ธรรมทส่ี มบรู ณ์ได้
ข้าพเจ้านายจรูญ มะณี ผู้อา้ นวยการโรงเรียนบา้ นโคกลอย สานกั งานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาบรุ รี ัมย์
เขต 3 จงึ ตอ้ งการสง่ เสริม เพอ่ื ให้การดาเนนิ งานของโรงเรยี นคุณธรรมประสบความสาเร็จตามวตั ถุประสงค์
ท่ีวางไว้จึงได้ มีการสร้างและพัฒนานวตั กรรมการบรหิ ารจัดการศึกษาการพัฒนารปู แบบการจดั การสรา้ งคนดี
มที ักษะการคิด ด้วยกิจกรรมโครงงานคุณธรรม KOKLOY Model ซงึ่ เป็นนวัตกรรมท่ีพัฒนาขน้ึ เพ่ือเป็น
เครอื่ งมอื ในการบรหิ ารจดั การการบริหารโรงเรยี นใหม้ ี ประสทิ ธิภาพ โดยใชว้ งจรคุณภาพเดมมง่ิ เป็นตัวขบั
เคลื่อนการดาเนินงาน เพอื่ การพฒั นา เสรมิ สรา้ ง ปลูกฝงั คณุ ธรรม จรยิ ธรรมในการดารงชีวิตของนักเรียนซึ่ง
เป็นประโยชน์ในการพัฒนาชาตบิ ้านเมืองตอ่ ไป
จุดประสงค์และเป้าหมายของผลงานนวตั กรรม

จดุ ประสงค์ของผลงานนวัตกรรม
1. เพอื่ พัฒนาการบริหารจดั การศกึ ษาการพัฒนารปู แบบการจัดการสร้างคนดี มีทกั ษะการคดิ
ด้วยกิจกรรมโครงงานคุณธรรม KOKLOY Model
2. เพื่อสง่ เสริมพฒั นาผู้เรียนด้านคุณธรรมจรยิ ธรรมและคุณลกั ษณะอนั พึงประสงคต์ ามที่สถานศกึ ษา
กาหนด
3. เพื่อพัฒนาบุคลากรให้มีความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับโครงการโรงเรยี นคุณธรรม สพฐ. เพอื่ ขับเคล่ือน
โครงการให้ประสบความสาเร็จตามวตั ถปุ ระสงค์
4. เพื่อใหผ้ ปู้ กครอง ชมุ ชน สงั คม มีสว่ นรว่ มในการสง่ เสริมพฒั นาผูเ้ รียนดา้ นคุณธรรมจริยธรรมและ
คณุ ลกั ษณะอนั พงึ ประสงค์
เปา้ หมายของผลงานนวตั กรรม
1. ด้านปรมิ าณ
1.1 นักเรยี นร้อยละ 90 ไดร้ ับการปลกู ฝัง สง่ เสรมิ พัฒนาผู้เรียนด้านคุณธรรมจรยิ ธรรมและ
คุณลักษณะอันพงึ ประสงค์
1.2 ครแู ละบคุ ลากรทางการศึกษา ร้อยละ 100 มีความรู้ความเข้าใจเกยี่ วกบั โครงการโรงเรียน
คุณธรรม สพฐ. เพอ่ื ขับเคล่ือนโครงการให้ประสบความสา้ เรจ็ ตามวัตถุประสงค์

วิธกี ารปฏิบตั ิที่ดี (Best Practice) ดา้ นการบริหาร 6

1.3 ผู้ปกครอง ชุมชน สังคม รอ้ ยละ 100 สว่ นร่วมในการส่งเสรมิ พฒั นาผเู้ รยี นดา้ นคุณธรรม
จริยธรรมและคณุ ลักษณะอันพงึ ประสงค์

ขน้ั ตอนการดาเนนิ งาน
ขา้ พเจ้าในฐานะของผ้บู ริหารสถานศึกษา ถือเปน็ ผู้ทม่ี บี ทบาทสาคัญในการกาหนดนโยบายขับเคล่อื น

โครงการโรงเรยี นคณุ ธรรมในสถานศึกษา โดยบรหิ ารจดั การให้ชดั เจนและมปี ระสทิ ธภิ าพ ประสานงานระหวา่ ง
สถานศึกษากับหนว่ ยงานและบุคคลภายนอก รวมทง้ั ดูแล กากบั ตดิ ตาม ประเมินผล สนบั สนนุ ใหข้ วัญกาลงั ใจ
ใน การดาเนนิ งาน จึงได้ศึกษา แนวคิด ทฤษฎีทเ่ี กี่ยวข้อง คือวงจรคุณภาพเดมม่ิง (PDCA) ทฤษฎรี ะบบ
(System Theory) หลักการบรหิ ารโดยใช้โรงเรยี นเปน็ ฐาน (SBM) การบริหารตามหลกั ธรรมมาภบิ าล
การบรหิ ารแบบมี สว่ นร่วม และภาวะผนู้ าของผู้บริหาร รวมท้ัง บรบิ ท ค่านิยมของโรงเรียน นาไปสู่การ
ออกแบบและพัฒนา นวตั กรรมให้สอดคล้องกบั บรบิ ทของโรงเรยี นบ้านโคกลอย จงึ ไดเ้ กิดนวตั กรรม KOKLOY
Model ขนึ้ มาซ่งึ เปน็ นวตั กรรมพัฒนาระบบการบรหิ ารจัดการศกึ ษาการพัฒนารูปแบบการจดั การสร้างคนดี
มีทกั ษะการคิด ด้วยกจิ กรรมโครงงานคุณธรรม มกี ารดาเนินการ อยา่ งเป็น ระบบ มีสว่ นรว่ มและมี
ประสิทธิภาพเกิดผลต่อครู ผูเ้ รียน ผูป้ กครอง และชมุ ชน ดังน้ี

วธิ กี ารปฏิบตั ทิ ่ีดี (Best Practice) ดา้ นการบริหาร 7

KOKLOY MODEL
การบรหิ ารจัดการศึกษาการพฒั นารูปแบบการจัดการสร้างคนดี มีทกั ษะการคดิ

ด้วยกิจกรรมโครงงานคุณธรรม KOKLOY Model

ภาพประกอบที่ 1 รปู แบบนวตั กรรม KOKLOY Model

K Knowledge สง่ เสริมการให้ความรู้คู่คุณธรรม

O Opportunity ให้โอกาสนกั เรยี นทุกคนอยา่ งเทา่ เทียมกัน

K Knowing รดู้ ี มสี ติ รอบรู้

L Leadership ส่งเสริมภาวะผู้นา

O Oneness ประสานใจเปน็ หน่ึงสคู่ วามเป็นเลศิ

Y Yield มีผลงานเปน็ ท่ปี ระจักษ์ เน้นผลสัมฤทธ์ิ

วิธกี ารปฏบิ ัตทิ ่ดี ี (Best Practice) ดา้ นการบริหาร 78

การขับเคลอ่ื นนวัตกรรม KOKLOY MODEL อธบิ ายไดด้ ังนี้

1. K=Knowledge หมายถงึ การรวบรวมองค์ความรู้ท่ีมีอยู่ในองค์กร ซง่ึ กระจัดกระจายอยู่ในตัว
บคุ คลหรอื เอกสาร มาพฒั นาใหเ้ ปน็ ระบบ เพ่ือให้ทุกคนในองค์กรสามารถเข้าถงึ ความรู้ และพัฒนาตนเองให้
เป็นผู้รู้ รวมท้งั ปฏิบัตงิ านได้อยา่ งมปี ระสิทธิภาพ อนั จะส่งผลให้องค์กรมคี วามสามารถในเชิงแข่งขันสงู สุด

2. O=Opportunity หมายถงึ การสรา้ งโอกาส ความเสมอภาค และความเท่าเทยี มทางการศึกษา
ให้แกน่ ักเรียนทุกช่วงวัย และการพัฒนาศักยภาพของนกั เรียน ใหโ้ อกาสนักเรยี นทุกคนอย่างเทา่ เทียมกัน

3. K=Knowing หมายถึง กาiมคี วามรอบรเู้ ก่ียวกับ วิชาการตา่ งๆทีเ่ กย่ี วข้องอย่างรอบด้าน ความ
รอบคอบทจี่ ะนาความรเู้ หลา่ นน้ั มาพจิ ารณาใหเ้ ชื่อมโยงกนั เพ่อื ประกอบการ วางแผน มีความตระหนักใน
คณุ ธรรม มคี วามซ่ือสตั ย์สจุ ริต และมีความอดทน มคี วามเพียร ใช้สตปิ ญั ญาในการดาเนินชวี ิต

4. L=Leadership หมายถงึ ผ้บู ริหารสถานศึกษามวี สิ ัยทศั น์ อุดมการณ์ มุ่งมั่น ตัง้ ใจ มีความคดิ
ริเรมิ่ สรา้ งสรรค์ สรา้ งคา่ นยิ มทดี่ ี สรา้ งเชอ่ื มนั่ ความศรทั ธา ให้ขวัญกาลังใจ ให้ความสนใจ ชืน่ ชม ยกย่อง
ชมเชยแกผ่ รู้ ว่ มงาน สรา้ งความตระหนัก ความเขา้ ใจเจตคติท่ีดี แสวงหาความรู้ มีคุณธรรม จรยิ ธรรม
ให้คาปรกึ ษา ส่งเสริม สนับสนุนให้ครผู ู้สอนนาเทคนิควธิ กี ารสอน นวตั กรรมใหม่ ๆ มาใชส้ รา้ งแรงจูงใจ

5. O=Oneness หมายถึง การประสานงานรว่ มมือรว่ มใจทางานเปน็ ทมี ที่เนน้ ความมีสว่ นรว่ มและ
ความรว่ มมอื จากการใหท้ ุกฝ่ายมีสว่ นร่วมในการพฒั นาหรือดาเนนิ กจิ กรรมและรว่ มปรึกษาหารือเพือ่ ให้
กิจกรรมดาเนินการไปได้อยา่ งมีศักยภาพและบรรลุเปา้ หมาย มีการรู้จักใชเ้ ทคโนโลยีอยา่ งชาญฉลาด
ร้จู กั เลือกใช้ในส่ิงที่เหมาะสมกบั ความต้องการ รจู้ ักปรับปรุงใหเ้ หมาะสมกับสภาพแวดล้อมและความเป็นจรงิ

6. Y=Yield หมายถึง มีผลงานเป็นทป่ี ระจักษ์ เน้นผลสมั ฤทธ์ิ การพัฒนาท่ยี ดึ พน้ื ท่ีใช้นักเรียนเป็น
ศนู ยก์ ลางการพัฒนา ทาหนา้ ท่ีช่วยกระตุน้ อานวยความสะดวกสง่ เสรมิ สนับสนุน ใช้กจิ กรรม เป็นเครื่องมือ
สร้างการเรยี นรแู้ ละการจดั การรว่ มกัน พรอ้ มท้งั พัฒนางานทห่ี ลากหลาย เพ่ือเป็นทางเลือก สง่ เสริม
สนับสนนุ และการสร้างเครือข่ายองค์ความรนู้ กั โรงเรยี นเพอ่ื สร้างเสริม“คณุ ธรรมจริยธรรม”และการเรยี นรู้ท่ีมี
คณุ ภาพ” อย่างรอบด้าน
การดาเนนิ การพฒั นานวตั กรรม

ดาเนนิ การตามกจิ กรรมที่ออกแบบกาหนดไวท้ กุ ข้นั ตอนและมีการปรับปรุง พฒั นาอย่างต่อเน่ือง
โรงเรยี นบ้านโคกลอย ไดด้ ้าเนนิ การพัฒนานวัตกรรม KOKLOY MODEL และวงจรคุณภาพเดมม่งิ
(PDCA) มาใช้ในการขับเคลื่อน สถานศึกษาสู่ความเปน็ โรงเรยี นคุณธรรม สพฐ. ดังรายละเอยี ดต่อไปนี้
ขั้นที่ 1 การวางแผน (P : PLAN) เป็นการศึกษาสารวจสภาพและปัญหาด้านคุณธรรม จริยธรรม
นักเรียน ร่วมกนั วางแผนแก้ไขปญั หาและพัฒนาคุณธรรมจรยิ ธรรมนกั เรียนในโรงเรียนคุณธรรม สพฐ.
(ใช้ KOKLOYMODEL ในการวางแผน) มีขน้ั ตอนดงั ต่อไปน้ี
1. สารวจสภาพและปญั หาดา้ นคุณธรรม จรยิ ธรรมนกั เรยี นในโรงเรยี นคุณธรรม สพฐ. เพ่ือกาหนด
อัตลกั ษณแ์ ละหาแนวทางในการพัฒนา

1.1 ประชุมวางแผนปฏิบตั ิงานร่วมกันระหวา่ งผู้ทเ่ี กย่ี วข้องและแต่งต้ังคณะทางานแตล่ ะฝ่าย
เพอ่ื ศึกษาสภาพและปญั หาการพฒั นาคุณธรรมจริยธรรมนักเรียน

1.2 รว่ มกันสารวจสภาพปญั หาปจั จุบนั และความต้องการพฒั นาคุณธรรมจรยิ ธรรมของ
นกั เรยี นในโรงเรยี น : คุณธรรม สพฐ. ศกึ ษาจากเอกสารท่ีเกย่ี วขอ้ งจากรายงานการประเมนิ ตนเองของ
สถานศึกษา (SAR)

วธิ ีการปฏบิ ตั ิทีด่ ี (Best Practice) ดา้ นการบรหิ าร 9

1.3 ร่วมกันกาหนดอัตลกั ษณ์ของโรงเรยี น เพ่ือหาแนวทางในการพัฒนาคุณธรรม จริยธรรม
นกั เรียนตามประเด็นปญั หาท่ีค้นพบ และกาหนดเป้าหมายของการพฒั นาเพ่ือให้ได้มาซ่ึงวิธีการและกิจกรรม
การพัฒนาทเ่ี หมาะสมและมีประสิทธภิ าพ

1.4 รว่ มกันศึกษาความต้องการในการจดั กิจกรรมส่งเสริมคุณธรรมจรยิ ธรรมสาหรบั นักเรยี น
1.5 ร่วมกันวิเคราะห์แนวทางการพัฒนาคุณธรรมจริยธรรมนักเรียนในโรงเรยี นคุณธรรมสพฐ.
และกาหนดแนวทางในการแก้ปญั หา
1.6 รบั ทราบแนวทางและวิธกี ารพัฒนารว่ มกนั โดยใชก้ จิ กรรมทีห่ ลากหลายและสอดคล้อง
กับคุณธรรมอัตลกั ษณข์ องโรงเรียน เช่น 1) โครงงานคุณธรรม 2) การจัดกจิ กรรมสง่ เสริมพัฒนาคุณธรรม
จริยธรรมนักเรยี น โดยการสอนสอดแทรกคุณธรรมในกลมุ่ สาระการเรยี นรู้ตา่ ง ๆ 3) กิจกรรมอบรมพัฒนา
คุณธรรม จริยธรรม
2. รว่ มกันกาหนดแนวทางในการแก้ปัญหา กาหนดแนวทางในการพฒั นาและกจิ กรรมการพัฒนา
คุณธรรมจริยธรรมในโรงเรียนตามกรอบแนวคิดในการศึกษา ดังนี้
2.1 การศึกษาดูงาน จัดขึ้นเพอื่ ให้ครแู ละบุคลากรทางการศกึ ษาไดร้ ับประสบการณ์จาก
การศึกษาดงู าน ทโ่ี รงเรยี นต้นแบบโรงเรียนคุณธรรม ซ่ึงจะไดน้ ามาเป็นแนวทางการดาเนินงานในการจดั
กิจกรรมพัฒนาคุณธรรมจริยธรรมในโรงเรยี น
2.2 การประชุมเชิงปฏิบัตกิ าร จัดขึ้นเพื่อพัฒนาครูและบุคลากรทางการศกึ ษาให้มีความรู้
ความเข้าใจในการจัดกจิ กรรมพัฒนาคุณธรรม จรยิ ธรรมในโรงเรียน
2.3 การนเิ ทศภายใน เปน็ กระบวนการที่ผูน้ เิ ทศให้การแนะนาให้กบั ผรู้ บั การนเิ ทศ
เกดิ ความรู้ความเขา้ ใจ และมีความสามารถในการจดั กจิ กรรมพัฒนา คุณธรรมจริยธรรมในโรงเรยี น และร่วม
ศึกษา แลกเปลีย่ นการเรยี นรู้กันและกัน ผูน้ ิเทศคือ ผู้อานวยการโรงเรยี น และผรู้ บั การนิเทศคือ ครู
3. การวางแผนการปฏิบัตกิ าร
กาหนดแผนปฏบิ ัตกิ าร โดยนาขอ้ มูลทีไ่ ด้จากการศกึ ษาสภาพและปัญหาการพฒั นามาสู่การจัดทา
แผนปฏบิ ตั กิ ารเพ่ือด้าเนินงานต่อไป
ขั้นท่ี 2 ปฏบิ ัติตามแผน (D : Do) ผูบ้ รหิ ารสร้างความรูค้ วามเขา้ ใจ กบั ผเู้ กีย่ วข้องทุกฝ่ายในการนา
นวัตกรรม KOKLOY MODEL มาใช้ในการบรหิ ารจัดการสถานศึกษา โดยมีการรวบรวมองคค์ วามรู้ที่มีอยู่ใน
องค์กร ซง่ึ กระจัดกระจายอยูใ่ นตัวบคุ คลหรือเอกสาร มาพัฒนาให้เปน็ ระบบ เพื่อให้ทุกคนในองค์กรสามารถ
เขา้ ถงึ ความรู้ และพัฒนาตนเองให้เป็นผรู้ ู้ รวมทั้งปฏิบตั ิงานได้อยา่ งมีประสทิ ธิภาพ อีกทงั้ สร้างความร้คู วาม
เข้าใจเชิงระบบ ดว้ ยการมีส่วนรว่ มของทุกภาคส่วนของโรงเรียน ผู้บริหารโรงเรียน ครูในโรงเรยี นและบคุ ลากร
ภายในโรงเรียน และการมสี ่วนร่วมของพอ่ แม่ ผ้ปู กครองอย่างแยบยล เพ่ือยกระดับ คณุ ภาพการเรยี นรู้
คณุ ลกั ษณะ และพฤติกรรมของนกั เรียน ผ้บู ริหารประพฤติตนเป็นแบบอย่างทด่ี ี สร้างความ เชอ่ื มนั่ เช่อื มือ
เชือ่ ถือ เชื่อใจ ใหก้ ับผใู้ ต้บังคับบญั ชา ในการดาเนนิ งาน โดยยึดการบรหิ ารตามหลักธรรมาภิบาล และสร้าง
เครือข่ายชุมชน ผูป้ กครอง หนว่ ยการอืน่ ๆ การประชาสัมพันธ์ เพื่อรว่ มกันสรา้ งพัฒนาคุณภาพการศกึ ษา
พัฒนาคุณธรรมจริยธรรมใหบ้ รรลุสูเ่ ป้าหมายร่วมกนั ซ่งึ เป็นการนานวตั กรรม KOKLOY MODEL มาใช้ในการ
ดาเนินงาน ระบุขัน้ ตอนการดาเนนิ งานแบบ PDCA อย่างต่อเน่อื ง สอดคล้องกับรูปแบบของนวตั กรรมทีก่ าหนด
ไว้ (ใช้ KOKLOY MODEL ในการปฏบิ ตั ิตามแผน) ดงั รายละเอยี ดตอ่ ไปน้ี
1. การพัฒนาบุคลากร
1.1 จดั ประชุมทบทวนแผนการทางาน ทาความเข้าใจวตั ถุประสงคข์ องการดาเนนิ การและ

วิธีการปฏิบัตทิ ีด่ ี (Best Practice) ด้านการบริหาร 10

ตัดสินใจรว่ มกนั เกยี่ วกบั การกาหนดแนวทาง วิธีการ ขนั้ ตอนตลอดจนการเลือกรูปแบบของการพฒั นาคุณธรรม
จริยธรรมนักเรียนในโรงเรียนคุณธรรม สพฐ. ของโรงเรียนบ้านโคกลอย

1.2 การศึกษาดงู าน โดยไปศึกษาดงู านที่โรงเรยี นต้นแบบโรงเรยี นคุณธรรม ซ่ึงจะได้นามา
เปน็ แนวทางการดาเนนิ งานในการจดั กจิ กรรมพัฒนาคุณธรรมจริยธรรมในโรงเรียน

1.3 การประชุมเชงิ ปฏบิ ัตกิ าร จดั ประชมุ เชิงปฏบิ ัตกิ ารบุคคลากรใหม้ ีความรคู้ วามเขา้ ใจใน
การจัดกิจกรรมพัฒนาคุณธรรมจรยิ ธรรม

1.4 การนเิ ทศภายใน ดาเนินการนเิ ทศโดยกาหนดให้ผู้อ้านวยการโรงเรยี นเป็นผ้นู ิเทศและ
กากบั ติดตามการดาเนนิ งาน เพือ่ ทาให้เกิดความรู้ความเขา้ ใจและมีความสามารถในการจัดกจิ กรรมพัฒนา
คณุ ธรรมจริยธรรมในโรงเรยี น และร่วมศกึ ษา แลกเปลยี่ นการเรียนรู้ซ่งึ กันและกัน

2. แนวทางทใ่ี ชใ้ นการพัฒนาคุณธรรม จริยธรรมนกั เรียนในโรงเรียน การดาเนินงานพัฒนาคณุ ธรรม
จริยธรรมนักเรยี นในโรงเรยี นคุณธรรม ไดแ้ ก่ 1) โครงงานคุณธรรม 2) การจดั กจิ กรรมส่งเสรมิ พฒั นาคุณธรรม
จริยธรรมนักเรยี น โดยการสอนสอดแทรกคุณธรรมในกลุ่มสาระการเรียนร้ตู ่าง ๆ 3) กิจกรรมอบรมพฒั นา
คณุ ธรรม จริยธรรม

3. รวบรวมข้อมลู ไว้อยา่ งเป็นระบบไว้นาเสนอผลการปฏิบตั งิ านท้ังด้านปัญหา และความต้องการ
พฒั นาคณุ ธรรม จริยธรรม รวมถึงจุดออ่ น จุดแขง็ อุปสรรค ปญั หา ขอ้ เสนอแนะ ขอ้ ควรปรบั ปรงุ
ข้ันที่ 3 ตรวจสอบ (Check) เกบ็ รวบรวมขอ้ มูลเปน็ ระยะ ๆ ท้ังกอ่ นการปฏบิ ัติกจิ กรรม ระหวา่ งปฏบิ ตั ิ
กิจกรรม และหลังปฏบิ ตั กิ ิจกรรม ทุกกิจกรรม ได้แก่ การศึกษาเอกสาร การศึกษาดูงาน การประชุมเชงิ
ปฏบิ ตั ิการ การดาเนินงานตามแผน และการนิเทศภายใน โดยการสังเกต การสมั ภาษณ์ การประเมินผลและ
การเก็บข้อมูล โดยใชเ้ คร่ืองมือตอ่ ไปน้ี แบบสงั เกต แบบสอบถาม แบบสมั ภาษณ์ บันทึกการประชมุ การจด
บันทกึ และการบนั ทึกภาพ เพื่อให้ได้ข้อมลู ที่เปน็ ประโยชน์ ได้แนวทางในการทางการพัฒนาคุณธรรมจรยิ ธรรม
ในโรงเรยี น (ใช้ KOKLOY MODEL ในการตรวจสอบ)
ขั้นที่ 4 ปรบั ปรงุ แก้ไข ( Act) เป็นการสะท้อนผลจากการนานวัตกรรมมาใชใ้ นการดาเนินงานตามสภาพ
จรงิ ว่าบรรลผุ ลตามเป้าหมายทก่ี าหนดไว้ ซ่งึ ขอ้ มลู ทไี่ ดจ้ ะน้าไปพฒั นานวตั กรรมใหม้ ีประสทิ ธิภาพอย่างต่อเน่ือง
(ใช้ KOKLOY MODEL ในการปรับปรงุ แกไ้ ข)

1. นาข้อมลู ทไ่ี ดจ้ ากการรวบรวมข้อมลู ในขน้ั สงั เกตมาวิเคราะหห์ าประเด็นปัญหาและอุปสรรค จดุ เด่น
จุดดอ้ ย จดุ พัฒนาระหวา่ งการปฏิบตั งิ าน โดยรว่ มกนั วิพากษ์ วจิ ารณ์ผลการปฏบิ ตั ิตามแผนการท่ีได้กาหนดไว้

2. รว่ มกนั หาขอ้ สรปุ แนวทางการแก้ปัญหาที่เกิดขึน้ ปรับปรุงจดุ ด้อย และส่งเสรมิ จดุ เด่นเพ่อื พฒั นา
คณุ ธรรม จริยธรรมนกั เรียนในโรงเรียน ใหม้ คี ุณภาพ ประสิทธิภาพ และประสบความสาเร็จอย่างย่งั ยนื ต่อไป

3. สรุปและรายงานผลการดาเนินงานพัฒนาคณุ ธรรม จริยธรรมนักเรียน กรณยี งั ไม่มปี ระสทิ ธิภาพ
ตามมติ ใหว้ างแผนเพ่อื ออกแบบนวตั กรรมอีกครั้ง

วธิ กี ารปฏิบตั ิที่ดี (Best Practice) ด้านการบรหิ าร ๑1

รปู แบบการพฒั นานวัตกรรมการบรหิ ารการจัดการสถานศึกษาสคู่ วามเป็นโรงเรียนคณุ ธรรม

ภาพประกอบท่ี 2 รูปแบบการพัฒนานวัตกรรม KOKLOY Model

วิธีการปฏิบัตทิ ดี่ ี (Best Practice) ด้านการบรหิ าร ๑2

ผลที่เกดิ ขน้ึ จากการนานวตั กรรมไปใช้
1. ไดร้ ูปแบบการบรหิ ารจดั การสถานศึกษาสู่ความเปน็ โรงเรยี นคุณธรรม สพฐ. โดยใช้ KOKLOY

MODEL
2. การจัดกิจกรรมการพัฒนาคุณธรรม จริยธรรมนักเรียน สรปุ ผลการด้าเนินกิจกรรม พบวา่ โครงงาน

คณุ ธรรม กิจกรรมสอนสอดแทรกคุณธรรม จรยิ ธรรมในกลุ่มสาระการเรียนรูต้ ่าง ๆ กจิ กรรมอบรมจิตพัฒนา
คุณธรรม จรยิ ธรรม สามารถพัฒนาพฤติกรรมของนักเรียนโรงเรียนบา้ นโคกลอย ใหเ้ ปน็ ผมู้ คี วาม
รับผดิ ชอบ มีระเบียบวินยั และมจี ติ สาธารณะ

3. บุคลากรมีความรู้ความเขา้ ใจเก่ยี วกบั โครงการโรงเรียนคุณธรรม สพฐ. และขับเคลอ่ื นโครงการให้
ประสบความสาเร็จตามวัตถปุ ระสงค์

4. ผู้ปกครอง ชมุ ชน สังคม มสี ว่ นรว่ มในการส่งเสริมพฒั นาผู้เรียนดา้ นคุณธรรมจรยิ ธรรมและ
คุณลักษณะอันพงึ ประสงค์

วิธีการปฏบิ ตั ิทด่ี ี (Best Practice) ดา้ นการบรหิ าร 13

บรรณานุกรม
กระทรวงศกึ ษาธกิ าร.(2552). ปฏริ ูปการศกึ ษากบั 8 คณุ ธรรมพื้นฐานที่ควรปลูกฝงั . จาก

http://learners.in.th/blog/manu-nok/57406.
สานกั งานคณะกรรมการการศกึ ษาขัน้ พนื้ ฐาน.(2560). โรงเรยี นคณุ ธรรม สพฐ. มาตรฐานและตัวชี้วดั .

กรุงเทพ : สานักฯ.
สานักงานคณะกรรมการการป้องกนั และปราบปรามการทุจริตแห่งชาต.ิ (2551). พระบาทสมเด็จพระ

เจา้ อยู่หวั กบั การส่งเสริมความซือ่ สตั ย์สจุ ริต. กรุงเทพฯ : อมรินทรพ์ รน้ิ ติง้ แอนต์พบั ลิชชิง่ จากัด
(มหาชน).
สานักงานปลัดกระทรวงศึกษาธิการ กระทรวงศึกษาธิการ. (2559). แผนพฒั นาการศึกษาของ
กระทรวงศกึ ษาธกิ าร ฉบบั ท่ี 12 (พ.ศ. 2560 - 2564). กรุงเทพฯ : สานักนโยบายและยทุ ธศาสตร์
อาจอง ชมุ สาย ณ อยุธยา. (2550). คุณธรรมนาความรู้ รูปแบบการเรียนการสอนแบบบรู ณาการคุณค่าความ
เปน็ มนษุ ย.์ กรงุ เทพฯ: วี.ที.ซ.ี คอมมวิ นเิ คช่นั .

วธิ กี ารปฏิบตั ทิ ี่ดี (Best Practice) ด้านการบริหาร ๑4

ภาพกจิ กรรม

ภาพการเข้าร่วมกจิ กรรมกับชมุ ชน โดยการทอดกฐินสามัคคแี ละการทอดผ้าปา่ ของวัดบา้ นโคกลอย

วิธีการปฏิบตั ิทดี่ ี (Best Practice) ด้านการบรหิ าร 15

ภาพกจิ กรรม

ภาพการเข้าร่วมกจิ กรรมกับชุมชน โดยการทอดผา้ ป่าสามคั คีเพอ่ื สมทบในการสร้างโรงพยาบาลส่งเสรมิ
สุขภาพตาบลไทยเจรญิ บา้ นโคกลอย

วิธีการปฏิบัติทด่ี ี (Best Practice) ด้านการบรหิ าร 16

ภาพกจิ กรรม

ภาพกิจกรรมการทางานร่วมกนั ของนักเรียน เพ่ือให้เกิดประโยชนแ์ กส่ ่วนรวม

วิธกี ารปฏิบัตทิ ่ดี ี (Best Practice) ดา้ นการบริหาร 17

ภาพกจิ กรรม

ภาพการเขา้ รว่ มกิจกรรมตามประเพณตี า่ งๆ เนอื่ งในวนั สาคัญทางพระพุทธศาสนา

วิธกี ารปฏบิ ตั ิที่ดี (Best Practice) ดา้ นการบรหิ าร 18

ภาพกิจกรรม

ภาพกิจกรรมการทาบญุ ตักบาตรเนื่องในวาระตา่ งๆ

วิธกี ารปฏบิ ัติทด่ี ี (Best Practice) ดา้ นการบรหิ าร 19

ภาพกจิ กรรม

ภาพกิจกรรมทาบุญตกั บาตรเน่อื งในวนั แมแ่ ห่งชาติ

วธิ กี ารปฏบิ ตั ทิ ี่ดี (Best Practice) ดา้ นการบริหาร 20

ภาพกจิ กรรม

ภาพกจิ กรรมการดาเนนิ การโครงงานคณุ ธรรมสู่หอ้ งเรยี น

วธิ กี ารปฏิบัติที่ดี (Best Practice) ด้านการบริหาร 21

ภาพกิจกรรม

ภาพกิจกรรมการประชุมเตรียมความพรอ้ มในกิจกรรมตา่ งๆ

วิธกี ารปฏบิ ตั ทิ ่ีดี (Best Practice) ดา้ นการบรหิ าร 22

ภาพกิจกรรม

ภาพการจัดกจิ กรรมสอบนกั ธรรมสนามหลวง

วธิ ีการปฏบิ ตั ิที่ดี (Best Practice) ดา้ นการบรหิ าร 23

ภาพกิจกรรม

ภาพกจิ กรรมการน่งั สมาธกิ ่อนเรียน

วิธีการปฏิบตั ิที่ดี (Best Practice) ดา้ นการบรหิ าร 24

ภาพกิจกรรม

ภาพการเข้ารว่ มกจิ กรรมเข้าคา่ ยคณุ ธรรม

วธิ กี ารปฏบิ ัตทิ ่ดี ี (Best Practice) ด้านการบรหิ าร

วธิ กี ารปฏบิ ัตทิ ่ดี ี (Best Practice) ด้านการบรหิ าร