รายงานละอ่อนน่านปีที่ 2

1 รายงานผลการดำเนินงาน โครงการละอ่อนน่านเรียน-รู้-รักษ์ป่า สู่การพัฒนาอย่างยืน ปีที่ 2 โดย ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.พงษ์ชัย ดำรงโรจน์วัฒนา และคณะ ภาควิชาชีววิทยา คณะวิทยาศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ได้รับการสนับสนุนงบประมาณจากศูนย์เครือข่ายการเรียนรู้เพื่อภูมิภาค จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ปีงบประมาณ 2565 วันที่ 28 สิงหาคม พ.ศ. 2566

2 สารบัญ หน้า 1 ชื่อโครงการ ...............................................................................................................................................3 2 ปีงบประมาณที่โครงการได้รับอนุมัติ..........................................................................................................3 3 ระยะเวลาการดำเนินโครงการ...................................................................................................................3 4 หัวหน้าโครงการ........................................................................................................................................3 5 คณะกรรมการดำเนินงานโครงการ.............................................................................................................3 6 ความเป็นมาและวัตถุประสงค์ของโครงการ................................................................................................3 7 กระบวนการและกิจกรรมต่าง ๆ ในโครงการ.............................................................................................6 7.1 กิจกรรมอบรมให้ความรู้แก่นักเรียนและครูผู้รับผิดชอบ .....................................................................6 7.2 การทำโครงงานการค้นคว้าอิสระของนักเรียนที่เข้าร่วมโครงการ และนิสิตจุฬาฯ.............................11 7.3 กิจกรรมนำเสนอโครงงานการค้นคว้าอิสระของนักเรียนและนิสิตจุฬาฯ...........................................12 7.4 กิจกรรมการประเมินผลโครงการ.....................................................................................................18 8 จำนวนผู้เข้าร่วมโครงการ.........................................................................................................................18 9 ผลการประเมินโครงการ..........................................................................................................................18 10สรุปผลการดำเนินงานและแนวทางการพัฒนาในปีถัดไป .........................................................................27 11เอกสารอ้างอิง..........................................................................................................................................27 ภาคผนวก.....................................................................................................................................................28 ภาคผนวกที่ 1 ประกาศแต่งตั้งคณะทำงานโครงการละอ่อนน่าน เรียน-รู้-รักษ์ป่า สู่การพัฒนาอย่างยั่งยืน ปีที่ 2.........................................................................................29 ภาคผนวกที่ 2 Link สำหรับดาวน์โหลดเอกสารผลผลิตของโครงการ......................................................31 ภาคผนวกที่ 3 โปสเตอร์ผลงานโครงการการเรียนการสอนเพื่อเสริมประสบการณ์ของนิสิตจุฬาฯ..........34

3 รายงานผลการดำเนินงาน 1 ชื่อโครงการ ละอ่อนน่าน เรียน-รู้-รักษ์ป่า สู่การพัฒนาอย่างยั่งยืน ปีที่ 2 2 ปีงบประมาณที่โครงการได้รับอนุมัติ ปีงบประมาณ 2565-2566 3 ระยะเวลาการดำเนินโครงการ 29 สิงหาคม พ.ศ. 2565 – กันยายน พ.ศ. 2566 4 หัวหน้าโครงการ ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.พงษ์ชัย ดำรงโรจน์วัฒนา คณะวิทยาศาสตร์ 5 คณะกรรมการดำเนินงานโครงการ รายชื่อคณะทำงานแสดงดังภาคผนวก 1 6 ความเป็นมาและวัตถุประสงค์ของโครงการ น่านเป็นจังหวัดหนึ่งที่มีทรัพยากรป่าไม้สมบูรณ์มากกว่าจังหวัดอื่น ๆ ในทางภาคเหนือ แต่ในช่วง ประมาณสองทศวรรษที่ผ่านมา พื้นที่ป่าจังหวัดน่านลดลงอย่างรวดเร็วเนื่องจากมีการพัฒนาด้านการเกษตร การท่องเที่ยวและโครงสร้างพื้นฐานที่เกี่ยวข้อง เช่น ถนน ไฟฟ้า แหล่งท่องเที่ยว และสถานที่พักต่าง ๆ เป็นต้น ทำให้ทรัพยากรป่าไม้ลดลงอย่างรวดเร็วและส่งผลกระทบต่อเนื่องต่อระบบนิเวศ และสุขภาพ เศรษฐกิจ-สังคม ของประชาคมในจังหวัดน่านตามมา อย่างไรก็ตามหน่วยงานต่าง ๆ ทั้งภาครัฐ ภาคเอกชนและภาคประชาชน ได้ร่วมมือกันแก้ปัญหา โดยเฉพาะการฟื้นฟูระบบนิเวศป่าไม้ การใช้ประโยชน์ที่ดิน และการสร้างอาชีพเสริม ทดแทนการเกษตรเชิงเดี่ยว จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยเป็นหนึ่งในหน่วยวิชาการที่มีบทบาทในการแก้ไขปัญหาดังกล่าวข้างต้นและ ได้ร่วมดำเนินกิจกรรมต่อเนื่องในจังหวัดน่าน โดยมีการจัดตั้งสถานีวิจัยและถ่ายทอดเทคโนโลยีผาสิงห์ (ศูนย์การเรียนรู้และบริการวิชาการ เครือข่ายแห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย จังหวัดน่าน) และสถานีวิจัยและ ถ่ายทอดเทคโนโลยีไหล่น่าน (สถานีวิจัยบริการคัดเลือกและบำรุงพันธุ์สัตว์) ซึ่งมีวัตถุประสงค์ในการเชื่อมโยง องค์ความรู้ของคณะและหน่วยงานต่าง ๆ จากจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยไปสู่ท้องถิ่นจังหวัดน่านผ่านกิจกรรม การวิจัยและการบริการวิชาการเป็นสำคัญ โดยมีคณะวิทยาศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และ ศูนย์เครือข่ายการเรียนรู้เพื่อภูมิภาค ร่วมดำเนินการโครงการทางวิชาการต่าง ๆ เช่น โครงการวิทยาเพื่อพื้นถิ่น ซึ่งเป็นโครงการตามแผนพัฒนาวิชาการจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย (พ.ศ. 2551-2555) มาตั้งแต่ปี พ.ศ. 2551 โดยได้ดำเนินงานวิจัยด้านความหลากหลายทางชีวภาพและธรรมชาติวิทยาพื้นฐานในพื้นที่จังหวัดน่านมาอย่าง ต่อเนื่อง ก่อนจะนำความรู้ดังกล่าวมาใช้ประโยชน์ร่วมกับชุมชนและเยาวชนในจังหวัดน่าน ระหว่างปี พ.ศ.2556-2562 ภาควิชาชีววิทยา คณะวิทยาศาสตร์ และศูนย์เครือข่ายการเรียนรู้ เพื่อภูมิภาค จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ได้จัดทำโครงการ “เรียน-รู้-รักษ์นก” เพื่ออบรมเยาวชนในจังหวัดน่าน ให้มีความรู้เกี่ยวกับนกเพื่อปลูกฝังแนวความคิดในการอนุรักษ์ธรรมชาติให้แก่เยาวชน โครงการเรียน-รู้-รักษ์นก

4 เป็นโครงการที่เปิดโอกาสให้นักเรียนระดับมัธยมศึกษาได้เรียนรู้ธรรมชาติโดยใช้ “นก” เป็น สิ่งมีชีวิตนำใน การศึกษา โดยดำเนินการในพื้นที่ 4 อำเภอของจังหวัดน่าน รวม 7 โรงเรียน ได้แก่ อำเภอเวียงสา (โรงเรียนสา และ โรงเรียนพระปริยัติศาสนาพิพัฒน์วัดเมืองราม), อำเภอท่าวังผา (โรงเรียนท่าวังผาพิทยาคม และ โรงเรียน พระปริยัติธรรมวัดนิโครธาราม), อำเภอภูเพียง (โรงเรียนพระปริยัติธรรมวัดพระธาตุแช่แห้ง) และอำเภอ เชียงกลาง (โรงเรียนเชียงกลาง “ประชาพัฒนา” และ โรงเรียนพระธาตุพิทยาคม) การดำเนินโครงการในปี แรก (พ.ศ.2556-2557) ได้เน้นให้ “นก” เป็นศูนย์กลางการศึกษา ทั้งด้านการศึกษาชีววิทยาของนกจนถึง การศึกษาความหลากหลายของนก เพื่อเป็นจุดเริ่มต้นในการสร้างความสนใจนกในธรรมชาติ จากนั้นการ ดำเนินโครงการในปีที่สอง (พ.ศ.2557-2558) ได้เพิ่มน้ำหนักให้เนื้อหาด้านความสัมพันธ์ระหว่างนกกับป่าไม้ เพื่อให้เยาวชนได้ตระหนักถึงปฏิสัมพันธ์และการพึ่งพาอาศัยกันระหว่างนกกับป่าไม้ การดำเนินโครงการในปีที่ 3-4 (พ.ศ.2558-2560) ได้เพิ่มเติมกิจกรรมการติดตามตรวจสอบพลวัตของชนิดและประชากรนกในพื้นที่ศึกษา และการดำเนินโครงการในปีที่ 5-6 (พ.ศ.2560-2562) ได้เปิดโอกาสให้โรงเรียนร่วมเสนอแนวทางการเพิ่มพื้นที่ สีเขียวและการประเมินผลจากพลวัตของชนิดและประชากรนกในพื้นที่ศึกษา อันจะนำไปสู่การพัฒนา แนวทางการอนุรักษ์“ป่าไม้” ผ่านมุมมองของการอนุรักษ์ “นก” ซึ่งสามารถนำไปใช้ได้จริงในพื้นที่จังหวัดน่าน และมีผลผลิตเป็นโครงงานวิทยาศาสตร์และหนังสือนกที่ได้จากการศึกษาของนักเรียน (ภาควิชาชีววิทยา, 2560) นอกจากนี้ ทางภาควิชาชีววิทยา คณะวิทยาศาสตร์ และศูนย์เครือข่ายการเรียนรู้เพื่อภูมิภาค จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ได้มีการดำเนินโครงการอนุรักษ์ทรัพยากรป่าไม้บริเวณสถานีวิจัยและถ่ายทอด เทคโนโลยีไหล่น่าน ร่วมกับชุมชนในพื้นที่ตำบลไหล่น่าน อบต.ไหล่น่าน คณะครูและนักเรียนโรงเรียนสา โดยได้ มีการดำเนินกิจกรรมปลูกป่าเพื่อเสริมความหลากหลาย กิจกรรมบวชป่า และกิจกรรมการเรียนรู้ต่าง ๆ ภายใต้ การสนับสนุนจากโครงการต่าง ๆ เช่น “การจัดการความรู้ป่าชุมชนโดยใช้แบบจำลองเพื่อนคู่คิด” และ “ละอ่อนสารักษ์ป่าน่าน: การสร้างเส้นทางศึกษาธรรมชาติในป่าชุมชนตำบลไหล่น่าน อำเภอเวียงสา” ระหว่าง ปีพ.ศ. 2561-2563 โดยได้รับการสนับสนุนงบประมาณจาก โครงการจัดการความรู้การวิจัยเพื่อใช้ประโยชน์ สำนักงานคณะกรรมการวิจัยแห่งชาติ (ปีงบประมาณ 2561) และโครงการ CU Community Engagement (ปีงบประมาณ 2562) ตามลำดับ (พงษ์ชัย ดำรงโรจน์วัฒนา, 2561; พงษ์ชัย ดำรงโรจน์วัฒนา และคณะ, 2562) ซึ่งผลการดำเนินงานทำให้มีแปลงถาวรสำหรับเป็นพื้นที่ศึกษาธรรมชาติและเส้นทางศึกษาธรรมชาติ ในพื้นที่ป่าชุมชนบ้านบุญเรือง (หมู่ 2) ตำบลไหล่น่าน อำเภอเวียงสา และมีการจัดพิมพ์หนังสือเรื่อง “ป่าชุมชน ไหล่น่านและเกมเพื่อการเรียนรู้ป่าชุมชน” ซึ่งรวบรวมองค์ความรู้และทรัพยากรธรรมชาติในป่าชุมชน กิจกรรม และโครงงานการค้นคว้าอิสระของนักเรียน รวมถึงเกมที่ใช้เรียนรู้เกี่ยวกับการอนุรักษ์ป่าชุมชนซึ่งใช้ ประกอบการเรียนการสอนในโรงเรียนและมหาวิทยาลัยได้ จากความสำเร็จของโครงการเรียน-รู้-รักษ์นก และกิจกรรมการจัดการความรู้ป่าชุมชนตำบลไหล่น่าน นำมาสู่การต่อยอดโครงการพัฒนาเด็กและเยาวชนในจังหวัดน่าน จึงเป็นที่มาของโครงการเรียนรู้เพื่อพัฒนานี้ ภายใต้ชื่อโครงการ “ละอ่อนน่านเรียน-รู้-รักษ์ป่า สู่การพัฒนาอย่างยั่งยืน” ซึ่งเป็นการนำบทเรียนจากกิจกรรม ต่าง ๆ มาพัฒนาต่อยอด โดยผนวกเข้ากับแนวคิด “การศึกษาเพื่อการพัฒนาอย่างยั่งยืน (Education for Sustainable Development)” ขององค์การสหประชาชาติ ซึ่งให้ความสำคัญกับการศึกษา อันจะนำไปสู่ เป้าหมายของความยั่งยืนในมิติอื่น ๆ ต่อไป

5 นับตั้งแต่เดือนสิงหาคม พ.ศ. 2564 - ปัจจุบัน (ปีงบประมาณ 2564 และ 2565) ภาควิชาชีววิทยา และศูนย์เครือข่ายฯ ได้มีการนำบทเรียนจากกิจกรรมต่าง ๆ ข้างต้นมาต่อยอดผนวกเข้ากับแนวคิด “การศึกษา เพื่อการพัฒนาอย่างยั่งยืน (Education for Sustainable Development)” ขององค์การสหประชาชาติซึ่งให้ ความสำคัญกับการศึกษา อันจะนำไปสู่เป้าหมายความยั่งยืนในมิติอื่น ๆ ทำให้เกิดเป็นโครงการ “ละอ่อนน่าน เรียน-รู้-รักษ์ป่า สู่การพัฒนาอย่างยั่งยืน” โดยดำเนินโครงการร่วมกับโรงเรียนในพื้นที่จังหวัดน่านจำนวน 4 แห่ง ใน 3 อำเภอ ได้แก่ โรงเรียนสา อ.เวียงสา, โรงเรียนท่าวังผาพิทยาคม อ.ท่าวังผา, และโรงเรียนเชียงกลาง “ประชาพัฒนา” และโรงเรียนพระธาตุพิทยาคม อ.เชียงกลาง ภายใต้โครงการละอ่อนน่านฯ นี้ได้มีดำเนินการ โดยใช้แนวคิดการทำงานร่วมกันระหว่างหน่วยงานภาครัฐในพื้นที่ (องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น องค์การ บริหารส่วนตำบล และเทศบาลตำบล) ชุมชนท้องถิ่น ภาคการศึกษาในพื้นที่ (ครู) เยาวชน (นักเรียนใน โรงเรียน) และจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย (อาจารย์และนิสิตจากคณะวิทยาศาสตร์) มีการใช้รายวิชา “การ ค้นคว้าอิสระ” หรือการทำโครงงานของนักเรียนเป็นแนวทางการสร้างกิจกรรมการเรียนรู้ในพื้นที่ ซึ่งในการ ดำเนินการปีที่ 1 มีผู้เข้าร่วมโครงการทั้งสิ้น 337 คน จำแนกเป็น ครู 39 คน นักเรียน 337 คน ตลอดจน ชาวบ้านและตัวแทน อปท. 47 คน จากผลการดำเนินการในปีที่ 1 พบว่าคณะครู อปท. ชุมชน และนักเรียน เห็นว่าโครงการนี้มีประโยชน์ ควรมีการสนับสนุนให้ดำเนินการต่อไป จึงนำมาสู่การดำเนินการในปีที่ 2 โดยยังคงแนวคิด “การศึกษาเพื่อการ พัฒนาอย่างยั่งยืน (Education for Sustainable Development)” ขององค์การสหประชาชาติซึ่งให้ ความสำคัญกับการศึกษา อันจะนำไปสู่เป้าหมายความยั่งยืนในมิติอื่น ๆ และได้มีการนำแผนยุทธศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย พ.ศ. 2564-2567 มาประกอบการออกแบบกิจกรรมด้วย โดยเปิดโอกาสให้นิสิต จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ได้เข้ามามีส่วนร่วม ผ่านกลยุทธการสร้างผู้นำแห่งอนาคต (Future Leaders) และ กลยุทธการพัฒนาสังคมอย่างยั่งยืน (Sustainability) โดยให้มีโครงการที่มุ่งเป้าและสร้างผลกระทบต่อการ พัฒนาสังคมอย่างยั่งยืน สำหรับโครงการละอ่อนน่านฯ ปีที่ 2 มีวัตถุประสงค์ดังนี้ 1) สำหรับพื้นที่จังหวัดน่าน (เยาวชน ครู และชุมชน) - เพื่อถ่ายทอดความรู้เกี่ยวกับการพัฒนาอย่างยั่งยืน และการศึกษาระบบนิเวศป่าไม้ ให้เยาวชนระดับมัธยมศึกษาในจังหวัดน่าน - เพื่อสร้างแปลงถาวรในพื้นที่ป่าใกล้โรงเรียน สำหรับเป็นพื้นที่เรียนรู้ร่วมกับชุมชน - เพื่อฝึกเยาวชนระดับมัธยมศึกษาในจังหวัดน่านให้สามารถทำโครงงานการค้นคว้าอิสระ และนำเสนอผลงานเกี่ยวกับการอนุรักษ์หรือใช้ประโยชน์จากทรัพยากรป่าไม้ - เพื่อสร้างเครือข่ายการเรียนรู้เพื่อการพัฒนาอย่างยั่งยืนในจังหวัดน่าน 2) สำหรับนิสิตจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย - เพื่อเพิ่มพูนความรู้เกี่ยวกับการพัฒนาอย่างยั่งยืนและการศึกษาระบบนิเวศป่าไม้ - เพื่อพัฒนาทักษะที่จำเป็นในศตวรรษที่ 21 ของนิสิตจุฬาฯ ผ่านการทำกิจกรรมต่าง ๆ ร่วมกับนักเรียนและชุมชน - ฝึกทักษะการทำโครงงานวิทยาศาสตร์ และกิจกรรมเพื่อชุมชนของนิสิตจุฬาลงกรณ์ มหาวิทยาลัย

6 7 กระบวนการและกิจกรรมต่าง ๆ ในโครงการ โครงการละอ่อนน่านฯ ปีที่ 2 นี้ มีกระบวนการดำเนินการโดยภาพรวมเช่นเดียวกันกับปีที่ 1 แต่มีการ ผสมผสานกิจกรรมแบบออนไลน์เพิ่มขึ้น โดยการสอนเยาวชนให้มีความรู้เกี่ยวกับประเด็นการพัฒนาอย่าง ยั่งยืน ความสำคัญของระบบนิเวศป่าไม้กับการพัฒนาอย่างยั่งยืน วิธีการศึกษาระบบนิเวศป่าไม้โดยการใช้ ระบบสารสนเทศภูมิศาสตร์ในการเก็บข้อมูลพันธุ์ไม้ และการวางแปลงถาวร จากนั้นจะเป็นการนำความรู้ไปใช้ จริงผ่านการสร้างพื้นที่เรียนรู้และพื้นที่อนุรักษ์ระบบนิเวศป่าไม้ร่วมกับชุมชน โดยการสร้างแปลงถาวรในพื้นที่ ป่าชุมชนใกล้ ๆ โรงเรียน หรือพื้นที่สีเขียวอื่น ๆ และบูรณาการการเรียนรู้ร่วมกับรายวิชาการค้นคว้าอิสระ (Independent Study: IS) ของทางโรงเรียน ซึ่งเป็นการเรียนรู้แบบ Problem-based learning ที่สามารถ พัฒนาทักษะการเรียนรู้ของเยาวชนในศตวรรษที่ 21 ได้เป็นอย่างดี ซึ่งกระบวนการดำเนินการนี้ จะเป็นการ สนับสนุนการดำเนินการของจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยในด้านการส่งเสริมการพัฒนาอย่างยั่งยืนในจังหวัดน่าน ผ่านทางการสร้างเครือข่ายความร่วมมือขององค์กรในชุมชน (ครู นักเรียน องค์การปกครองส่วนท้องถิ่น (อปท.) ชุมชน และจุฬาฯ) การสร้างกระบวนการเรียนรู้ตลอดชีวิต และการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและ สิ่งแวดล้อม ตลอดจนสนองพระราชดำริของสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารีในการพัฒนาเยาวชนของจังหวัดน่าน สำหรับกิจกรรมที่ได้ดำเนินการในโครงการละอ่อนน่านฯ ประกอบด้วยกิจกรรมต่าง ๆ ดังนี้ 7.1 กิจกรรมอบรมให้ความรู้แก่นักเรียนและครูผู้รับผิดชอบ การจัดอบรมดำเนินการโดยคณาจารย์และนิสิตจากจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ดังนี้ ครั้งที่ 1: จัดอบรมเกี่ยวกับการพัฒนาอย่างยั่งยืน ความสำคัญของระบบนิเวศป่าไม้ แนะนำการใช้ งานโปรแกรม GPS Essentials และ Google Earth Pro ในการทำฐานข้อมูลทรัพยากรพันธุ์ไม้ โดยจัดอบรม ตามโรงเรียนแต่ละโรงเรียน (ภาพที่ 1) นอกจากนี้มีการเน้นการประยุกต์ใช้ “1-page proposal” หรือการ เขียนเอกสารร่างโครงงานวิทยาศาสตร์ในหน้าเดียว เพื่อให้นักเรียนได้มองเห็นภาพรวมของทั้งงาน ก่อนลง มือปฏิบัติจริง ครั้งที่ 2: จัดอบรมเกี่ยวกับการติดตามศึกษาระบบนิเวศป่าไม้และการสร้างแปลงถาวร จากนั้นลง มือสร้างแปลงถาวรในพื้นที่ป่าร่วมกับตัวแทน อปท. และตัวแทนชุมชน (ภาพที่ 2) โดยจัดอบรมตามโรงเรียน แต่ละโรงเรียน สำหรับพื้นที่ดำเนินการวางแปลงถาวรในชุมชนประกอบด้วย - โรงเรียนท่าวังพิทยาคม : พื้นที่ป่าบ้านอาฮาม เทศบาลตำบลเชียงกลาง มีการวางแปลง เพิ่มเติมจากปีที่ผ่านมา จำนวน 3 แปลง แปลงละ 1 ไร่ ทางทิศตะวันตกของพื้นที่ป่าบ้าน อาฮาม ทำให้ชุมชนมีข้อมูลเกี่ยวกับระบบนิเวศป่าชุมชนที่มีละเอียดมากยิ่งขึ้น - โรงเรียนเชียงกลาง “ประชาพัฒนา” : พื้นที่ป่าบ้านน้ำอ้อ องค์การบริหารส่วนตำบลเปือ มีการวางแปลงเพิ่มเติมจากปีที่ผ่านมา จำนวน 3 แปลง แปลงละ 1 ไร่ โดยเปลี่ยนหมู่บ้าน เพื่อขยายผลความร่วมมือระหว่างโรงเรียนและชุมชน ประกอบกับสถานที่วางแปลงเดิมมี ความลาดชัน จึงมีการพิจารณาปรับเปลี่ยนพื้นที่ - โรงเรียนพระธาตุพิทยาคม : พื้นที่ป่าบ้านเด่นธารา องค์การบริหารส่วนตำบลพระธาตุ (ไม่ได้วางแปลงถาวรเพิ่มเติม แต่มีการซ่อมแซมและเก็บข้อมูลเพิ่มเติม)

7 - โรงเรียนสา : พื้นที่ป่าบ้านขึ่ง เทศบาลตำบลขึ่ง (ไม่ได้วางแปลงถาวรเพิ่มเติม แต่มีการ ซ่อมแซมและเก็บข้อมูลเพิ่มเติม) ครั้งที่ 3: จัดอบรมการวางแปลงถาวรเพิ่มเติมและเก็บข้อมูลในพื้นที่แปลงถาวร โดยจัดอบรมตาม โรงเรียนและร่วมวางแปลงถาวรในพื้นที่ที่ได้เลือกไว้ ครั้งที่ 4: จัดอบรมการวิเคราะห์ข้อมูลการค้นคว้าอิสระของนักเรียน โดยจัดอบรมผ่านโปรแกรม Zoom ร่วมกับนิสิตจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย นอกจากนี้ ยังมีการจัดกิจกรรมย่อย ๆ เป็นครังคราวเมื่อมีโอกาส เช่น การฝึกทักษะนักเรียน โรงเรียนสาให้ใช้อากาศยานไร้คนขับ เป็นต้น ภาพที่ 1 บรรยากาศการอบรมการใช้โปรแกรม GPS Essentials และ Google Earth Pro และการประยุกต์ใช้ “1-page proposal” (การเขียนเอกสารร่างโครงงานวิทยาศาสตร์ในหน้าเดียว) เพื่อให้นักเรียนได้มองเห็นภาพรวมของทั้งงาน ก่อนลงมือปฏิบัติจริง

8 ภาพที่ 2 ตัวอย่าง “1-page proposal” ของนักเรียนที่เข้าร่วมโครงการ

9 ภาพที่ 3 บรรยากาศการทำงานภาคสนามในพื้นที่ต่าง ๆ

10 ภาพที่ 4 ภาพหมู่หลังทำกิจกรรมต่าง ๆ

11 7.2 การทำโครงงานการค้นคว้าอิสระของนักเรียนที่เข้าร่วมโครงการ และนิสิตจุฬาฯ เมื่อนักเรียนได้ผ่านการอบรมต่าง ๆ แล้ว ได้มีการเลือกหัวข้อในการทำโครงงานการค้นคว้าอิสระ เก็บข้อมูลภาคสนามตามวิธีการที่กำหนด จากนั้นทำการวิเคราะห์ข้อมูลและนำเสนอผลการศึกษาในโรงเรียน โดยหัวข้อ/ประเด็นในการทำโครงงานในการค้นคว้าอิสระ แสดงดังตารางที่ 1 ซึ่งมีผลงานรวม 24 เรื่อง ที่ศึกษาในหรือรอบพื้นที่ป่าชุมชน ตารางที่ 1 ประเด็นในการทำโครงงานการค้นคว้าอิสระของนักเรียนที่เข้าร่วมโครงการทั้ง 4 โรงเรียน และ โครงการการเรียนการสอนเพื่อเสริมประสบการณ์ของนิสิตจุฬาฯ ประเด็นการทำโครงงาน ท่าวังผาพิทยาคม 1 การกักเก็บคาร์บอนในมวลชีวภาพของต้นไม้ ในป่าชุมชนบ้านอาฮาม 2 ความหลากชนิดของสัตว์หน้าดินในป่าชุมชนบ้านอาฮาม 3 การศึกษาความหลากหลายของพรรณไม้ในบริเวณเขตป่าไม้ในชุมชนบ้านอาฮาม 4 การกำหนดพิกัด GPS ของพันธุ์ไม้ในป่าชุมชนบ้านอาฮาม สา 1 การกักเก็บคาร์บอนและแผนที่การกระจายของต้นไม้ในพื้นที่ป่าชุมชนบ้านขึ่ง 2 ของป่าที่พบในป่าชุมชนบ้านขึ่ง 3 โดมิโน่รักษ์ป่าน่าน 4 สบู่สมุนไพรจากขมิ้น 5 การจำเเนกเห็ดในป่าชุมชนโดยใช้ปัญญาประดิษฐ์ 6 การจำเเนกสมุนไพรเจ้ากรมเป๋อโดยใช้ปัญญาประดิษฐ์ เชียงกลาง “ประชาพัฒนา” 1 โครงงานศึกษาการกักเก็บคาร์บอนในป่าอ่างเก็บน้ำบ้านอ้อ 2 โครงงานสำรวจนกในป่าบ้านน้ำอ้อและในโรงเรียนเชียงกลาง“ประชาพัฒนา” 3 โครงงานสำรวจสมุนไพรในป่าอ่างเก็บน้ำบ้านอ้อ 4 โครงงานสำรวจเห็ดในป่าอ่างเก็บน้ำบ้านอ้อ 5 โครงงานจำแนกพรรณไม้ในป่าอ่างเก็บน้ำบ้านน้ำอ้อ พระธาตุพิทยาคม 1 การสำรวจแมลงในดินบริเวณป่าชุมชนบ้านเด่นธารา 2 การสำรวจพันธุ์ไม้ในโรงเรียนพระธาตุพิทยาคมด้านทิศเหนือ 3 การสำรวจพันธุ์ไม้ในโรงเรียนพระธาตุพิทยาคมด้านทิศใต้ จุฬาฯ 1 ความหลากหลายของสัตว์หน้าดินบริเวณป่าชุมชนในจังหวัดน่าน 2 ปริมาณคาร์บอนสะสมในมวลชีวภาพเหนือพื้นดินของไม้ยืนต้นบริเวณป่าชุมชน ในจังหวัดน่าน 3 การประเมินมูลค่าของการบริการทางระบบนิเวศป่าชุมชนในจังหวัดน่าน 4 เกมและสถานการณ์จำลองเพื่อการเรียนรู้เรื่องบริการทางระบบนิเวศของสัตว์ สะเทินน้ำสะเทินบกและสัตว์เลื้อยคลานในระบบนิเวศเกษตร จังหวัดน่าน 5 เกมและสถานการณ์จำลองเพื่อเรียนรู้เกี่ยวกับบริการของระบบนิเวศป่าชุมชน และการจัดการอย่างยั่งยืน 6 เกมและสถานการณ์จำลองเพื่อการเรียนรู้เรื่องการปรับตัวต่อการเปลี่ยนแปลง สภาพภูมิอากาศในระบบนิเวศเกษตร จังหวัดน่าน

12 7.3 กิจกรรมนำเสนอโครงงานการค้นคว้าอิสระของนักเรียนและนิสิตจุฬาฯ เมื่อนักเรียนดำเนินการเสร็จสิ้น ทางโครงการละอ่อนน่านฯ ได้เปิดโอกาสให้นักเรียนนำเสนอผลงานต่อ ชุมชนผ่านการประชุมเชิงปฏิบัติการ เสวนาละอ่อนน่านเรียนรู้รักษ์ป่า สู่การพัฒนาอย่างยั่งยืน และการสร้าง พื้นที่เรียนรู้ในพื้นที่ป่าชุมชน ภายใต้โครงการ “ละอ่อนน่านเรียน-รู้-รักษ์ป่า สู่การพัฒนาอย่างยั่งยืน ปีที่ 2” เพื่อเสริมสร้างประสบการณ์ทางวิชาการและคืนความรู้สู่ชุมชน โดยการประชุมได้มีการเชิญตัวแทน อปท. และชุมชนเข้าร่วมกิจกรรมด้วย โดยมีตัวแทนนิสิตภาควิชาชีววิทยาเป็นผู้ดำเนินการเตรียมงานและจัดการ ประชุมเชิงปฏิบัติการนี้ กิจกรรมประชุมเชิงปฏิบัติการระหว่างวันที่ 3 - 7 กรกฎาคม 2566 โดยมีกิจกรรมวิชาการ 2 ส่วนหลัก ได้แก่ - การสัมมนาวิชาการเพื่อนำเสนอผลการดำเนินโครงการการค้นคว้าอิสระ การเสวนาแลกเปลี่ยน ประสบการณ์ระหว่างตัวแทนนักเรียน ครู นิสิต ชาวบ้าน และหน่วยงานปกครองส่วนท้องถิ่น ซึ่งได้มีการจัดทำ เอกสารรวมบทคัดย่อเพื่อเผยแพร่สู่สาธารณะด้วย (ดาวน์โหลดได้ที่https://anyflip.com/tqmmg/plmo/) 1 - การจัดกิจกรรมสร้างพื้นที่เรียนรู้ในแปลงถาวรของป่าชุมชนหมู่บ้านต่าง ๆ 4 แห่ง โดยนำป้ายชื่อ ข้อมูลต้นไม้ไปติดในแปลงถาวร เพื่อสร้างความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับทรัพยากรต้นไม้ในป่าชุมชน ซ่อมแซมป้าย และลวดผูกต้นไม้ที่อาจเสียหายหรือรัดต้นไม้ และประชาสัมพันธ์กิจกรรมให้ชุมชนทราบในวงกว้างมากขึ้น รวมถึงการสร้างความสัมพันธ์อันดีระหว่างเยาวชน ครู ชาวบ้าน และองค์การปกครองส่วนท้องถิ่น และใช้พื้นที่ นี้เป็นแหล่งเรียนรู้ทรัพยากรในชุมชนต่อไป นอกจากนี้ ได้มีการจัดกิจกรรมประกวดคลิปสั้นแสดงความรู้สึกเกี่ยวกับการเข้าร่วมกิจกรรมของ นักเรียนโรงเรียนต่าง ๆ โดยโรงเรียนที่ได้รับรางวัลชนะเลิศ ได้แก่ โรงเรียนพระธาตุพิทยาคม (สามารถชมคลิป ได้ที่ https://web.facebook.com/groups/186090268893637) 1 สามารถดาวน์โหลดเอกสารการประชุม “สัมมนาวิชาการ รักษ์ป่าน่าน ละอ่อนน่าน เรียน-รู้-รักษ์ป่า สู่การพัฒนาอย่างยั่งยืน ปีที่ 1” ได้ที่ https://anyflip.com/tqmmg/nyam

13 ภาพที่ 5 บรรยากาศกิจกรรมการประชุมเชิงปฏิบัติการ เสวนาละอ่อนน่านเรียน-รู้-รักษ์ป่า สู่การพัฒนาอย่างยั่งยืน โรงเรียนเชียงกลาง “ประชาพัฒนา”

14 ภาพที่ 6 บรรยากาศกิจกรรมการประชุมเชิงปฏิบัติการ เสวนาละอ่อนน่านเรียน-รู้-รักษ์ป่า สู่การพัฒนาอย่างยั่งยืน โรงเรียนท่าวังผาพิทยาคม

15 ภาพที่ 7 บรรยากาศกิจกรรมการประชุมเชิงปฏิบัติการ เสวนาละอ่อนน่านเรียน-รู้-รักษ์ป่า สู่การพัฒนาอย่างยั่งยืน โรงเรียนสา

16 ภาพที่ 8 บรรยากาศกิจกรรมการประชุมเชิงปฏิบัติการ เสวนาละอ่อนน่านเรียน-รู้-รักษ์ป่า สู่การพัฒนาอย่างยั่งยืน โรงเรียนพระธาตุพิทยาคม

17 ภาพที่ 9 บรรยากาศภาพกิจกรรมของนิสิตจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ที่เข้าร่วมโครงการละอ่อนน่านเรียน-รู้-รักษ์ป่า สู่การพัฒนาอย่างยั่งยืน

18 7.4 กิจกรรมการประเมินผลโครงการ เมื่อดำเนินโครงการเสร็จสิ้น ได้มีการประเมินผลการดำเนินโครงการโดยการประชุมกลุ่มย่อย ซึ่งประกอบด้วยตัวแทนครู ตัวแทน อปท.และชาวบ้าน และตัวแทนจากทางจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย (ศคภ. และคณะวิทยาศาสตร์) การประชุมดำเนินการระหว่างวันที่ 3-7 กรกฎาคม 2566 นอกจากนี้มีการใช้ แบบสอบถามสำหรับครู-นักเรียน ชาวบ้าน/อปท. และนิสิตที่เข้าร่วมกิจกรรม เพื่อประเมินการเปลี่ยนแปลงที่ เกิดขึ้นหลังเข้าร่วมกิจกรรม โดยพิจารณาด้านความรู้ที่ได้รับ ทัศนคติ และการเปลี่ยนแปลงด้านพฤติกรรมหรือ การลงมือปฏิบัติ (Knowledge-Attitude-Practice) 8 จำนวนผู้เข้าร่วมโครงการ การดำเนินการมีจำนวนผู้เข้าร่วมโครงการทั้งสิ้น 442 คน โดยแบ่งเป็นคณาจารย์จากคณะ วิทยาศาสตร์จำนวน 5 คน นิสิตคณะวิทยาศาสตร์ 22 คน ครู 41 คน นักเรียนจาก 4 โรงเรียน จำนวน 255 คน และตัวแทนองค์การปกครองส่วนท้องถิ่น (อปท.) และชาวบ้านที่เข้ามาร่วมเก็บข้อมูลภาคสนามและเข้า ร่วมประชุมเชิงปฏิบัติการ จำนวน 119 คน ดังรายละเอียดในตารางที่ 2 ตารางที่ 2 สรุปจำนวนผู้เข้าร่วมโครงการละอ่อนน่านฯ ปีที่ 2 กิจกรรม อาจารย์ คณะวิทยาศาสตร์ จุฬาฯ นิสิต จุฬาฯ ครู นักเรียน ตัวแทน องค์การ ปกครองส่วนท้องถิ่น และชาวบ้าน รวม ครั้งที่ 1 2 14 7 126 0 149 ครั้งที่ 2 2 0 17 146 2 167 ครั้งที่ 3 2 3 12 146 34 197 ครั้งที่ 4 2 7 27 164 1 201 ครั้งที่ 5 5 9 21 148 108 291 รวม* 5 22 41 255 119 442 หมายเหตุ* เฉพาะผู้เข้าร่วมที่รายชื่อไม่ซ้ำกัน 9 ผลการประเมินโครงการ จากการประเมินผลการดำเนินโครงการพบว่าบรรลุเป้าหมายที่วางไว้ โดยรายละเอียดขั้นตอนและ กิจกรรมก่อน-หลังการดำเนินโครงการ ผลผลิต (output) และผลลัพธ์ (outcome) แสดงดังตารางที่ 3 และ ผลการประเมินโครงการจากแบบสอบถาม เกี่ยวกับการเปลี่ยนแปลงและการพัฒนาด้านต่าง ๆ พบว่าผู้เข้าร่วม กิจกรรมได้เรียนรู้เกี่ยวกับทรัพยากรในป่าเพิ่มขึ้นมากที่สุด (ภาพที่ 10) และผลการให้คะแนนการเปลี่ยนแปลง ของผู้เข้าร่วมกิจกรรมต่าง ๆ แสดงดังตารางที่ 4 - 7 สำหรับการพัฒนานักเรียน ตลอดระยะเวลาการเข้าร่วมกิจกรรมละอ่อนน่านเรียน-รู้-รักษ์ป่า สู่การ พัฒนาอย่างยั่งยืน นักเรียนได้เรียนรู้และเกิดการพัฒนาทักษะด้านต่าง ๆ ผ่านการอบรมและการลงมือปฏิบัติ ดังนี้

19 ภาพที่ 10 กิจกรรมที่ผู้เข้าร่วมโครงการชอบมากที่สุด ทำให้รู้จักทรัพยากรที่มีอยู่ในป่าชุมชนเพิ่มมากขึ้น ได้แก่ ต้นไม้ นก สัตว์ แมลง เห็ดกินได้ และเห็ด กินไม่ได้ต่าง ๆ ได้เรียนรู้เกี่ยวกับป่าไม้และช่วยสร้างจิตสำนึกให้รักป่ามากขึ้น เห็นความสำคัญและผลดีในการดูแลรักษาป่า เรียนรู้ในการลงมือปฏิบัติทำจริง ทำให้หันมาสนใจเกี่ยวกับทรัพยากรธรรมชาติในพื้นที่ของเรามากขึ้น เรียนรู้เกี่ยวกับหน้าที่ของต้นไม้ในการกักเก็บคาร์บอน เรียนรู้เกี่ยวกับการวางแปลงและการใช้โปรแกรมต่าง ๆ มีความกล้าในการนำเสนอมากขึ้น สำหรับการพัฒนาครูตลอดระยะเวลาการเข้าร่วมกิจกรรมละอ่อนน่านเรียน-รู้-รักษ์ป่า สู่การพัฒนา อย่างยั่งยืน เป็นเวลา 1 ปี (หรือ 2 ปี) บทบาทหน้าที่ของครูที่เข้าร่วมโครงการ คือ การได้เข้ามาดูแลนักเรียนใน การทำโครงงาน IS ช่วยกระตุ้น ให้คำแนะนำ พร้อมกับส่งเสริมให้กำลังใจนักเรียน และทำกิจกรรมต่าง ๆ ใน ป่าชุมชนร่วมกับนักเรียน นอกจากนี้ยังได้ฝึกกระบวนการทำงาน แนวคิด วิธีคิดในการจำทำโครงงาน และใช้ เป็นข้อมูลในการเขียนเอกสารประกอบการนำเสนองานต่อไป ซึ่งผลการประเมินของครูนั้น ครูได้เรียนรู้ในด้าน ต่าง ๆ ดังนี้ - แนวทางในการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ในรายวิชา IS - มีการทำงานร่วมกับชุมชน ทำให้รู้จักชุมชนมากขึ้น และใช้ชุมชนเป็นแหล่งเรียนรู้ให้กับนักเรียน - รู้จักป่าไม้ในบ้านเกิดของตัวเองมากขึ้น 20% 15% 7% 28% 18% 4% 4% 4%

20 - เกิดความตระหนักและเห็นความสำคัญในธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมมากขึ้น - ได้เรียนรู้การใช้เทคโนโลยีในการสำรวจพรรณไม้ - สร้างจิตสำนึกในการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ผลการดำเนินโครงการในส่วนของการวางแปลงถาวรที่มีการกำหนดเป้าหมายไว้โรงเรียนละ 3 แปลง นั้น สำหรับโครงการในปีที่ 2 มีโรงเรียน 2 โรงเรียนที่สามารถบรรลุเป้าหมายได้ ได้แก่ โรงเรียนเชียงกลาง “ประชาพัฒนา” ได้วางแปลงเพิ่มจำนวน 3 แปลง ในพื้นที่ป่าชุมชนบ้านน้ำอ้อ และโรงเรียนท่าวังผาพิทยาคม ได้วางแปลงเพิ่มอีก 3 แปลงในพื้นที่ป่าชุมชนบ้านอาฮาม ส่วนโรงเรียนสา และโรงเรียนพระธาตุพิทยาคมนั้น ไม่ได้ทำการวางแปลงเพิ่มในปีนี้ แต่มีการเข้าไปเก็บรวมรวมข้อมูลและศึกษาวิจัยเพิ่มเติมในพื้นที่ป่าชุมชน ในส่วนของตัวแทน อปท.และชุมชน พบว่ามีความรู้เพิ่มขึ้นและมีความภูมิใจในการมีส่วนร่วมพัฒนา เยาวชน ตลอดจนได้รับผลประโยชน์จากการมีแปลงถาวรในพื้นที่ป่าชุมชนซึ่งสามารถนำไปต่อยอดกับโครงการ อนุรักษ์พันธุกรรมพืชอันเนื่องมาจากพระราชดำริ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารีซึ่งสนอง พระราชดำริโดย อปท.ต่าง ๆ ภาพที่ 11 กิจกรรมที่ผู้เข้าร่วมโครงการ (ตัวแทน อปท. และชุมชน) ชอบมากที่สุด ความหลากหลายของสัตว์ เช่น นก มูลค่าของป่าในป่าชุมชน กำหนดพิกัด GPS ของพันธุ์ไม้ และแผนที่การกระจาย สำรวจเห็ด เกมและสถานการณ์จำลองของระบบนิเวศ พืชสมุนไพร ต้นไม้และการกักเก็บคาร์บอนในป่า ทุกโครงการ สัตว์หน้าดิน เปรียบเทียบความสมบูรณ์ระหว่างป่าและแปลงเกษตร 20% 18% 11% 13% 11% 9% 5% 2% 11%

21 ในส่วนของนิสิตจุฬาฯ ที่ได้เข้าร่วมกิจกรรมต่าง ๆ ตามโอกาสที่เอื้ออำนวย พบว่าคะแนนเฉลี่ยใน ประเด็นการเปลี่ยนแปลงต่าง ๆ มีค่าสูงกว่า 4 คะแนน แสดงให้เห็นว่านิสิตได้พัฒนาด้านการเรียนรู้ (knowledge) และทัศนคติ (attitude) นอกจากนี้ยังมีการเปลี่ยนแปลงในระดับการลงมือปฏิบัติ โดยนิสิตได้เรียนรู้ความสำคัญของระบบนิเวศและการศึกษาเพื่อการพัฒนาอย่างยั่งยืน และได้พัฒนาทักษะ ต่าง ๆ ในการทำงานภาคสนาม เช่น การวางแผน การทำงานเป็นทีม และคาดว่าจะนำความรู้ความสามารถที่ ได้ไปประยุกต์ใช้ในอนาคตได้ ในส่วนของทัศนคติ พบว่า นิสิตมีความภูมิใจที่ได้มีส่วนร่วมในการถ่ายทอด ความรู้สู่เยาวชนและชุมชน และตระหนักถึงความสำคัญของระบบนิเวศป่าไม้ ต้องการเรียนรู้เกี่ยวกับระบบ นิเวศป่าไม้หรือทรัพยากรอื่น ๆ เพิ่มเติมในอนาคต ตลอดจนมีความต้องการเข้าร่วมกิจกรรมต่าง ๆ ในปีที่ 2 และปีต่อไป และยินดีเป็นวิทยากรในการอบรมต่าง ๆ อีกด้วย นอกจากนี้ยังมีการเปลี่ยนแปลงในระดับ พฤติกรรมหรือการลงมือปฏิบัติเพื่อให้เกิดการเปลี่ยนแปลง (practice) ทั้งนี้ นิสิตได้พัฒนาทักษะต่าง ๆ ได้แก่ - ได้ฝึกทักษะการติดต่อประสานงานกับองค์กรต่าง ๆ - ได้มีโอกาสศึกษาในพื้นที่ป่าชุมชนจริง ๆ ได้เรียนรู้เกี่ยวกับทรัพยากรในพื้นที่ป่าชุมชนเพิ่มมากขึ้น - ได้เรียนรู้เกี่ยวกับการใช้โปรแกรมและความรู้ทางด้านระบบนิเวศ - ได้ฝึกทักษาะในการนำเสนองานต่อชุมชน - ได้เรียนรู้มุมมองใหม่และได้ทำความเข้าใจปัญหาของชาวบ้านมากขึ้น - ได้พัฒนาทักษะการแก้ไขปัญหาเฉพาะหน้า การเผชิญกับปัญหาที่ไม่คาดคิด การจัดการกับ อารมณ์และทัศนคติในการทำงานเพื่อให้บรรลุผล - ได้ฝึกทักษะการเป็นผู้นำ การวางแผนการทำงานให้บรรลุผล - ได้เรียนรู้และประสบการณ์เพิ่มเติมเกี่ยวกับการศึกษาภาคสนามในพื้นที่ที่มีสภาพภูมิประเทศ แตกต่างกัน ทำให้นำประสบการณ์ที่ได้มาปรับปรุงและพัฒนาทักษะในการศึกษาต่อไปในอนาคต

2ตารางที่ 3 สรุปผลการดำเนินงาน โครงการละอ่อนน่าน เรียน-รู้-รักษ์ป่า สู่การพัฒนากลุ่มผู้มีส่วนได้ ส่วนเสีย (Stakeholder) ขั้นตอน-กิจกรรม-การดำเนินการ ตามข้อเสนอโครงการ การดำเนินงานจริง ตามข้อเสนอโครนักเรียน โรงเรียน ในเครือข่าย (255 คน) - อบรมความรู้เกี่ยวกับการ พัฒนาอย่างยั่งยืน การใช้ โปรแกรม GPS Essentials และ Google Earth Pro ในการทำแผน ที่ทรัพยากร - อบรมความรู้เกี่ยวกับการ วางแปลงถาวร - ฝึกวางแปลงถาวรและ ศึกษาทรัพยากรธรรมชาติ ร่วมกับตัวแทนชุมชน - ทำโครงงานการค้นคว้า อิสระร่วมกับทางจุฬาฯ และชุมชน - เข้าร่วมกิจกรรมการ ถ่ายทอดความรู้สู่ชุมชน (การนำเสนอผลงานของ นักเรียน) - อบรมความรู้เกี่ยวกับการ พัฒนาอย่างยั่งยืน การใช้ โปรแกรม GPS Essentials และ Google Earth Pro ในการทำแผนที่ทรัพยากร - อบรมความรู้เกี่ยวกับการวาง แปลงถาวร - อบรมเพิ่มเติมเกี่ยวกับการใช้ เกมและสถานการณ์จำลองใน การจัดการทรัพยากรธรรมชาติ - วางแปลงถาวรโรงเรียนละ 3 แปลง แต่ละแปลงขนาด 1 ไร่ (รวม 12 แปลง) และศึกษา ทรัพยากรธรรมชาติร่วมกับ ตัวแทนชุมชน - ทำโครงงานการค้นคว้าอิสระ วิเคราะห์ข้อมูลผ่านโปรแกรม zoom - จัดกิจกรรมประชุมเชิง ปฏิบัติการ “รักษ์ป่าน่าน: ละอ่อนน่านเรียน-รู้-รักษ์ป่าฯ สู่การพัฒนาอย่างยั่งยืน ครั้งที่ 2” โดยมีนักเรียนและนิสิตรุ่น ปัจจุบันเข้าร่วมเตรียมและ - มีจำนวนนักเรียนที่เขกิจกรรมที่จัดขึ้น ไม่ต่ำ80% ของจำนวนที่วาง- มีการอบรมต่าง ๆ จำเรื่อง (GPS EssentialGoogle Earth Pro แวางแปลงถาวร) - มีการวางแปลงถาวรโรงเรียนละ 3 แปลง แแปลงขนาด 1 ไร่ (รวมแปลง) - มีโครงงานการค้นคว้อย่างน้อยโรงเรียนละ โครงการ (เกี่ยวกับแปและคาร์บอนสะสมในมชีวภาพเหนือพื้นดิน แอื่น ๆ 1 เรื่อง) - มีการพัฒนาทักษะต่ที่จำเป็นในศตวรรษที่

2 าอย่างยั่งยืน ปีที่ 2 ผลผลิต (Output) (เชิงปริมาณที่วัดได้) ผลลัพธ์ (Outcome)/ความเปลี่ยนแปลง ที่คาดว่าจะเกิดขึ้นกับ Stakeholder รงการ ผลดำเนินงานจริง ตามข้อเสนอโครงการ ผลดำเนินงานจริง ข้าร่วม ำกว่า งแผนไว้ ำนวน 3 s และ และการ ร แต่ละ ม 12 ว้าอิสระ 3 ลงถาวร มวล และเรื่อง าง ๆ 21 - มีจำนวนนักเรียนเข้าร่วม กิจกรรมแต่ละกิจกรรมมากกว่า 80% ของจำนวนที่วางแผนไว้ - มีการอบรมต่าง ๆ ครบถ้วน - มีการอบรมเพิ่มเติมเกี่ยวกับ การใช้เกมและสถานการณ์ จำลองเพื่อการจัดการ ทรัพยากรธรรมชาติ - มีคู่มือการอบรม 2 เรื่อง - มีการวางแปลง จำนวน 6 แปลง โดยโรงเรียนเชียงกลาง “ประชาพัฒนา” จำนวน 3 แปลง และโรงเรียนท่าวังผา พิทยาคม จำนวน 3 แปลง - มีโครงงานวิทยาศาสตร์เกิดขึ้น 24 โครงการ (ดังตารางที่ 1) - มีการนำเสนอผลการศึกษา นำเสนอในงานประชุมเชิง ปฏิบัติการ “ละอ่อนน่านฯ” และ มีสื่อเผยแพร่สู่สาธารณะ เช่น โปสเตอร์สัตว์หน้าดิน โปสเตอร์ พิกัดพรรณไม้และการกระจายตัว ของต้นไม้ และโปสเตอร์มูลค่าป่า ชุมชน เป็นต้น - เปลี่ยนแปลงด้านความรู้ ทัศนคติ และทักษะต่าง ๆ (knowledge, attitude and skills) ในระยะแรกเริ่ม: มีความรู้ ทางวิชาการเกี่ยวกับการอนุรักษ์ ป่าไม้เพิ่มขึ้น และมีทักษะที่ จำเป็นสำหรับศตวรรษที่ 21 (21st century skill) เช่น การทำงานเป็นทีม การเป็นผู้นำ การสื่อสาร เป็นต้น - เปลี่ยนแปลงด้านความ ตระหนัก (awareness): ตระหนักถึงความสำคัญของ ระบบนิเวศป่าไม้หวงแหน ทรัพยากรท้องถิ่น - เปลี่ยนแปลงด้านความคิด (attitudes) ในระยะยาว: ตระหนักถึงความสำคัญของ กระบวนการทางวิทยาศาสตร์ นำไปสู่การพัฒนาตนเอง - มีความรู้ด้านต่าง ๆ เพิ่มขึ้น จากการอบรม ประเมินจาก การทำโครงงานได้สำเร็จ ร่วมกับสมาชิกในกลุ่ม - มีทัศนคติที่ดีต่อการอนุรักษ์ ป่าไม้ ต้องการขยายผลความรู้ ไปยังชุมชนอื่น ๆ - นักเรียนระบุว่าจะนำความรู้ และทักษะต่าง ๆ ที่ได้จาก โครงการไปประยุกต์ใช้ใน อนาคต - มีความภูมิใจในการสร้าง ประโยชน์แก่ชุมชน และได้ ทำงานในการอนุรักษ์ป่าชุมชน – ตระหนักถึงความสำคัญและ หวงแหนทรัพยากรป่าไม้ - ได้รู้จักกับพี่ ๆ จากจุฬาฯ มากขึ้น - ได้ทำงานตามกระบวนการ ทางวิทยาศาสตร์ร่วมกับ อาจารย์และนิสิตจุฬาฯ

2กลุ่มผู้มีส่วนได้ ส่วนเสีย (Stakeholder) ขั้นตอน-กิจกรรม-การดำเนินการ ตามข้อเสนอโครงการ การดำเนินงานจริง ตามข้อเสนอโครนำเสนอผลงานต่อตัวแทน อปท. และชาวบ้านในชุมชน ครู โรงเรียน ในเครือข่าย (41 คน) - ประชุมสร้างแผนการ ทำงานร่วมกันระหว่างครู และตัวแทนจากจุฬาฯ - ร่วมอบรมความรู้ทาง วิชาการต่าง ๆ - เดินสำรวจป่าชุมชน ร่วมกับครู นักเรียน ตัวแทน อปท./ชาวบ้าน และตัวแทนจากจุฬาฯ - เข้าร่วมกิจกรรมการ ถ่ายทอดความรู้สู่ชุมชน (การนำเสนอผลงานของ นักเรียน) - ประชุมวางแผนการทำงาน ร่วมกันระหว่างครูและตัวแทน จากจุฬาฯ - ร่วมอบรมความรู้เกี่ยวกับการ พัฒนาอย่างยั่งยืนและศึกษา ทางนิเวศวิทยาป่าไม้ - เดินสำรวจป่าชุมชนร่วมกับ ตัวแทนชาวบ้าน และนักเรียน - เข้าร่วมกิจกรรมการถ่ายทอด ความรู้สู่ชุมชน (การนำเสนอ ผลงานของนักเรียน) - จำนวนครั้งที่ครูเข้าร่กิจกรรม >80% - มีการให้คำแนะนำนักเกี่ยวกับการทำโครงงาค้นคว้าอิสระอย่างสม่ำและลงพื้นที่เก็บข้อมูลนักเรียน - มีการปรึกษาในทีมคพัฒนากิจกรรมให้นักเีตัวแทนองค์การ ปกครองส่วนท้องถิ่น (อปท.) และชาวบ้าน (119 คน) - ประชุมสร้างแผนการ ทำงานร่วมกันกับผู้มีส่วน เกี่ยวข้อง - เดินสำรวจป่าชุมชน ร่วมกับครู นักเรียน และ ตัวแทนจากจุฬาฯ - ประชุมวางแผนการทำงาน ร่วมกันระหว่างครูและตัวแทน จากจุฬาฯ - เดินสำรวจป่าชุมชนร่วมกับ ครู นักเรียน และตัวแทน จากจุฬาฯ - ตัวแทน อปท. และชเข้าร่วมมากกว่า 80%- ความรู้ที่ได้รับเพิ่มเติการเข้าร่วมโครงการ

3 ผลผลิต (Output) (เชิงปริมาณที่วัดได้) ผลลัพธ์ (Outcome)/ความเปลี่ยนแปลง ที่คาดว่าจะเกิดขึ้นกับ Stakeholder รงการ ผลดำเนินงานจริง ตามข้อเสนอโครงการ ผลดำเนินงานจริง - มีการพัฒนาทักษะการทำงาน เป็นทีม การวางแผน การเก็บ ข้อมูล การใช้คอมพิวเตอร์ การ สื่อสาร การเป็นผู้นำ เป็นต้น ร่วม ักเรียน านการ ำเสมอ ลกับ ครูเพื่อ รียน - มีครูเข้าร่วมกิจกรรมการอบรม ต่าง ๆ ทุกครั้ง (100%) แต่อาจ มีการเปลี่ยนแปลงครูผู้เข้าร่วม เนื่องจากมีภารกิจการสอน - มีการให้คำแนะนำนักเรียน สม่ำเสมอ และช่วยแก้ปัญหา โดยเฉพาะช่วงสถานการณ์ covid-19 ที่ลงพื้นที่ได้ยาก - มีการปรึกษาในทีมครูเป็นระยะ นำไปสู่การทำโครงงานของ นักเรียนให้สำเร็จ - เปลี่ยนแปลงด้านความรู้ (knowledge): มีความรู้ทาง วิชาการเกี่ยวกับการอนุรักษ์ป่าไม้ เพิ่มขึ้น นำไปประยุกต์สอน นักเรียนได้อย่างมีประสิทธิภาพ - เปลี่ยนแปลงด้านความคิด (attitudes): มีแรงบันดาลใจและ กำลังใจในการสอนนักเรียนมาก ขึ้น ผ่านการศึกษานอกสถานที่ - เปลี่ยนแปลงด้านเครือข่ายการ เรียนรู้(network): พัฒนาชุมชน การเรียนรู้ทางวิชาชีพ (Professional Learning Community) - ครูมีความรู้ทางวิชาการ เกี่ยวกับการอนุรักษ์ป่าไม้ เพิ่มขึ้น โดยเฉพาะการวาง แปลงถาวรและการศึกษาเรื่อง คาร์บอนสะสมและโลกร้อน - มีความภูมิใจในการเป็นส่วน หนึ่งของการอนุรักษ์ป่าน่าน - มีการเชื่อมโยงวิชาการ ค้นคว้าอิสระ (การทำโครงงาน) เข้ากับกิจกรรม ทำให้การเรียน มีประสิทธิภาพมากขึ้น - ครูได้แลกเปลี่ยนความคิด และแนวทางการทำโครงงาน ระหว่างชุมชนกับโรงเรียน โดยเฉพาะช่วงการนำเสนอ ผลงาน นำไปสู่การพัฒนาในปี ถัดไป ชาวบ้าน % ติมจาก - มีตัวแทน อปท. และชาวบ้าน เข้าร่วมกิจกรรมร่วมกับนักเรียน มากกว่า 80% - ผู้นำชุมชนและชาวบ้าน ได้ แลกเปลี่ยนความรู้เรื่องป่าชุมชน ซึ่งกันและกัน - เปลี่ยนแปลงด้านความรู้ (knowledge): มีความรู้ทาง วิชาการเกี่ยวกับการอนุรักษ์ป่าไม้ เพิ่มขึ้น นำไปประยุกต์ในการ ทำงานของ อปท. - ตัวแทน อปท. และชาวบ้าน มีความรู้ทางวิชาการเกี่ยวกับ การอนุรักษ์ป่าไม้เพิ่มขึ้น ผ่าน การเข้าร่วมกิจกรรมต่าง ๆ โดยเฉพาะการวางแปลงถาวร และการประชุมเชิงปฏิบัติการ

2กลุ่มผู้มีส่วนได้ ส่วนเสีย (Stakeholder) ขั้นตอน-กิจกรรม-การดำเนินการ ตามข้อเสนอโครงการ การดำเนินงานจริง ตามข้อเสนอโคร- เข้าร่วมกิจกรรมการ ถ่ายทอดความรู้สู่ชุมชน (การนำเสนอผลงานของ นักเรียน) - เข้าร่วมกิจกรรม ประชุมเชิง ปฏิบัติการ “รักษ์ป่าน่าน: ละอ่อนน่านเรียน-รู้-รักษ์ป่า สู่ การพัฒนาอย่างยั่งยืน ครั้งที่ 2” - มีการถ่ายทอดความเกี่ยวกับป่าชุมชนให้เยระหว่างการสำรวจ นิสิตจุฬาฯ (22 คน) - อบรมความรู้เกี่ยวกับการ พัฒนาอย่างยั่งยืน การใช้ โปรแกรม GPS Essentials และ Google Earth Pro ในการทำแผนที่ทรัพยากร และการวางแปลงถาวร - วางแปลงถาวรและร่วม เก็บข้อมูลต้นไม้ในป่า ชุมชน - แนะนำการทำโครงงาน การค้นคว้าอิสระให้แก่ นักเรียน - เข้าร่วมกิจกรรมต่าง ๆ ของโครงการตามโอกาส - อบรมความรู้เรื่องต่าง ๆ ตาม ช่วงเวลาที่นิสิตสะดวก ซึ่งนิสิต บางคนร่วมกิจกรรมได้แตกต่าง กัน - วางแปลงถาวรและร่วมเก็บ ข้อมูลต้นไม้ในป่าชุมชน - ทำโครงงานวิทยาศาสตร์ ร่วมกับนักเรียน และนำ นักเรียนวิเคราะห์ข้อมูล เช่น การคำนวณคาร์บอนสะสมใน มวลชีวภาพเหนือพื้นดิน ผ่านโปรแกรม zoom - เป็นแกนนำในการจัด กิจกรรมประชุมเชิงปฏิบัติการ “รักษ์ป่าน่าน: ละอ่อนน่าน เรียน-รู้-รักษ์ป่า สู่การพัฒนา อย่างยั่งยืน ครั้งที่ 2” - เป็นผู้นำและพี่เลี้ยงปกลุ่มอย่างน้อย 1 กลุ่มการอบรมต่าง ๆ และแความสามารถด้านต่างเชิงประจักษ์ระหว่างโค- ให้คำปรึกษานักเรียนการดำเนินโครงการกาอิสระได้ - อธิบายความสำคัญขทรัพยากรป่าไม้และกาเพื่อการพัฒนาอย่างยั่งหลังเสร็จสิ้นโครงการ

4 ผลผลิต (Output) (เชิงปริมาณที่วัดได้) ผลลัพธ์ (Outcome)/ความเปลี่ยนแปลง ที่คาดว่าจะเกิดขึ้นกับ Stakeholder รงการ ผลดำเนินงานจริง ตามข้อเสนอโครงการ ผลดำเนินงานจริง รู้ ยาวชน - ทาง อปท. ได้ข้อมูล ไปใช้ใน การพัฒนาท้องถิ่น - มีการส่งต่อความรู้ให้เยาวชนที่ เข้าร่วมโครงการ เช่น เรื่อง ต้นไม้ สมุนไพรต่าง ๆ ประวัติพื้นที่ป่า ชุมชน เป็นต้น - เปลี่ยนแปลงด้านความคิด (attitudes): มีความภาคภูมิใจใน ตัวเอง ในการร่วมอนุรักษ์ป่าไม้ - เปลี่ยนแปลงด้านพฤติกรรม (behavior) ในระยะสั้น: มีการ ชักชวนเพื่อนบ้านมาร่วมกิจกรรม - มีความสุขที่ได้ถ่ายทอด ความรู้ให้เยาวชน และได้เห็น เยาวชนมีความตั้งใจอนุรักษ์ป่า - มีการชักชวนเพื่อนบ้าน มาร่วมกิจกรรมสำรวจป่า ประจำ ม ระหว่าง แสดง ง ๆ ครงการ นระหว่าง ารค้นคว้า ของ ารศึกษา งยืนได้ - เป็นผู้นำและพี่เลี้ยงประจำกลุ่ม อย่างน้อย 1 กลุ่ม ระหว่างการ อบรมต่าง ๆ รวมถึงได้นำความรู้ ที่ได้เรียนในชั้นเรียนไปสอน นักเรียนระหว่างการศึกษา ภาคสนาม - ให้คำปรึกษานักเรียนระหว่าง การดำเนินโครงการการค้นคว้า อิสระผ่านโปรแกรม zoom และ การสนทนาส่วนตัว - นิสิตอธิบายความสำคัญของ ทรัพยากรป่าไม้ในจังหวัดน่าน และความสำคัญของการศึกษาได้ - นิสิตมีความสนใจในงานอนุรักษ์ โดยมีโครงงาน Senior project ที่ทำร่วมกับนักเรียนในพื้นที่ เกิดขึ้น 6 เรื่อง - เปลี่ยนแปลงด้านความรู้ และ ทักษะ (knowledge and skill): มีความรู้และทักษะที่จำเป็นซึ่ง เรียนรู้จากกิจกรรมนอกห้องเรียน เช่น จิตอาสา การสื่อสาร การ เป็นผู้นำ เป็นต้น - เปลี่ยนแปลงด้านความคิด (attitudes): มีความเข้าใจชุมชน เข้าใจบทบาทของวิทยาศาสตร์ใน การพัฒนาสังคม - เปลี่ยนแปลงด้านพฤติกรรม (behavior) ในระยะสั้น: ไม่ได้ คาดหวัง - นิสิตมีความรู้และทักษะ ต่าง ๆ เพิ่มขึ้น จากการเข้าร่วม กิจกรรม และงานที่ได้รับ มอบหมาย - นิสิตมีทักษะในการสื่อสาร ประสานงาน การวางแผนการ ทำงานมากขึ้น - นิสิตมีความเข้าใจและ ตระหนักถึงความสำคัญของ ระบบนิเวศป่าชุมชน และ สามารถทำงานร่วมกับเด็ก ๆ และชาวบ้านได้ - นิสิตบางส่วนสนใจทำ โครงงาน Senior Project โดย มีผลผลิตออกมา 6 เรื่อง ใน ปีงบประมาณ 2566

25 ตารางที่ 4 คะแนนเฉลี่ยเกี่ยวกับประเด็นการเรียนรู้และการเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นเมื่อเสร็จสิ้นโครงการ ของนักเรียนโรงเรียนต่าง ๆ (จำนวนผู้ตอบแบบสอบถามจำนวน 73 คน) ประเด็นการเรียนรู้และการเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้น คะแนนเฉลี่ย (เต็ม 5 คะแนน) ได้เรียนรู้เกี่ยวกับความสำคัญของระบบนิเวศป่าไม้ 4.66 ± 0.51 ได้ฝึกการใช้โปรแกรม GPS Essentials และ Google Earth Pro ในการทำแผนที่ 4.51 ± 0.50 ได้ฝึกทักษะ และสร้างแปลงถาวรในพื้นที่ป่าใกล้โรงเรียน ร่วมกับชุมชน สำหรับเป็น พื้นที่เรียนรู้ 4.58 ± 0.55 ได้ร่วมเล่นเกมและสถานการณ์จำลองของพี่ ๆ จุฬาฯ ทราบถึงการประยุกต์ใช้ความรู้ ที่ได้จากการทำ IS มาประยุกต์เป็นเกม 4.58 ± 0.58 นักเรียนมีทักษะการทำโครงงานการค้นคว้าอิสระและนำเสนอผลงาน เพิ่มขึ้นเมื่อเทียบ กับก่อนเริ่มโครงการ 4.52 ± 0.50 นักเรียนมีความภูมิใจที่ได้ทำโครงงานและนำเสนอผลงานสู่ชุมชน 4.60 ± 0.59 ตารางที่ 5 คะแนนเฉลี่ยเกี่ยวกับประเด็นการเรียนรู้และการเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นเมื่อเสร็จสิ้นโครงการ ของครูในโรงเรียนต่าง ๆ (จำนวนผู้ตอบแบบสอบถามจำนวน 5 คน) ประเด็นการเรียนรู้และการเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้น คะแนนเฉลี่ย (เต็ม 5 คะแนน) โครงการนี้มีประโยชน์ต่อนักเรียน เมื่อเทียบกับถ้าไม่มีโครงการ 4.80 ± 0.45 โครงการนี้มีประโยชน์ต่อชุมชน หรือมีส่วนพัฒนาชุมชน เมื่อเทียบกับไม่มีโครงการ 4.60 ± 0.55 โครงการนี้มีส่วนช่วยสร้างความสัมพันธ์อันดีระหว่างนักเรียน ครู และชุมชน เมื่อเทียบ กับไม่มีโครงการ 4.60 ± 0.55 ท่านมีความภูมิใจที่ได้มีส่วนร่วมในการนำนักเรียนมาร่วมศึกษาป่าชุมชนและสร้างองค์ ความรู้ให้ชุมชน 4.80 ± 0.45 ท่านคิดว่าควรมีการดำเนินโครงการละอ่อนน่านต่อในปีที่ 3 5.00 ± 0.00 ถ้ามีการดำเนินการปีที่ 3 ท่านยินดีช่วยเหลือนักเรียน/ครู ในการเก็บข้อมูลในพื้นที่ 4.60 ± 0.55

26 ตารางที่ 6 คะแนนเฉลี่ยเกี่ยวกับประเด็นการเรียนรู้และการเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นเมื่อเสร็จสิ้นโครงการ ของชาวบ้าน/ตัวแทน อปท. (จำนวนผู้ตอบแบบสอบจำนวน 79 คน) ประเด็นการเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้น คะแนนเฉลี่ย (เต็ม 5 คะแนน) ได้เรียนรู้เกี่ยวกับความสำคัญของระบบนิเวศป่าไม้ 4.70 ± 0.46 ได้ฝึกการใช้โปรแกรมทำแผนที่ GPS Essentials และ Google Earth Pro 4.58 ± 0.57 ได้ฝึกทักษะ และสร้างแปลงถาวรในพื้นที่ป่าใกล้โรงเรียน ร่วมกับนักเรียน/ชุมชน สำหรับเป็นพื้นที่เรียนรู้ 4.56 ± 0.55 ได้ร่วมเล่นเกมและสถานการณ์จำลองทราบถึงการประยุกต์ใช้ความรู้ที่ได้จากการทำ IS มาประยุกต์เป็นเกม 4.68 ± 0.47 มีทักษะการทำ Senior Project และนำเสนอผลงาน เพิ่มขึ้นในระดับใด เมื่อเทียบกับ ก่อนเริ่มโครงการ 4.73 ± 0.44 นิสิตมีความภูมิใจที่ได้ร่วมกิจกรรม เพื่อพัฒนานักเรียนและพัฒนาชุมชน 4.66 ± 0.50 ตารางที่ 7 คะแนนเฉลี่ยเกี่ยวกับประเด็นการเรียนรู้และการเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นเมื่อเสร็จสิ้นโครงการ ของนิสิตจุฬาฯ (จำนวนผู้ตอบแบบสอบจำนวน 9 คน) ประเด็นการเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้น คะแนนเฉลี่ย (เต็ม 5 คะแนน) ได้เรียนรู้เกี่ยวกับความสำคัญของระบบนิเวศป่าไม้ 5.00 ± 0.00 ได้ฝึกการใช้โปรแกรมทำแผนที่ GPS Essentials และ Google Earth Pro 4.78 ± 0.44 ได้ฝึกทักษะ และสร้างแปลงถาวรในพื้นที่ป่าใกล้โรงเรียน ร่วมกับนักเรียน/ชุมชน สำหรับเป็นพื้นที่เรียนรู้ 4.78 ± 0.44 ได้ร่วมเล่นเกมและสถานการณ์จำลองทราบถึงการประยุกต์ใช้ความรู้ที่ได้จากการทำ IS มาประยุกต์เป็นเกม 4.78 ± 0.44 มีทักษะการทำ Senior Project และนำเสนอผลงาน เพิ่มขึ้นในระดับใด เมื่อเทียบกับ ก่อนเริ่มโครงการ 4.56 ± 0.53 นิสิตมีความภูมิใจที่ได้ร่วมกิจกรรม เพื่อพัฒนานักเรียนและพัฒนาชุมชน 4.89 ± 0.33

27 10 สรุปผลการดำเนินงานและแนวทางการพัฒนาในปีถัดไป โครงการละอ่อนน่าน เรียน-รู้-รักษ์ป่า สู่การพัฒนาอย่างยั่งยืน ประสบความสำเร็จตามวัตถุประสงค์ ที่ตั้งไว้ ทั้งในส่วนของเยาวชน ครู ชุมชน และนิสิตจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย อย่างไรก็ดีการติดตามความยั่งยืน ของสิ่งที่ได้เรียนรู้เป็นสิ่งที่จำเป็น ซึ่งควรมีการติดตามในปีต่อ ๆ ไป นอกจากนี้ ยังมีข้อเสนอแนะเพิ่มเติมจากผู้เข้าร่วมกิจกรรมเพื่อพัฒนาโครงการให้ดียิ่งขึ้น ดังนี้ - ควรมีการนำนักเรียนไปร่วมอบรมให้ความรู้ให้มากขึ้น เพื่อนักเรียนจะได้กลับมาทำเองได้ - ให้นักเรียนได้สำรวจป่าในหลากหลายฤดู เพื่อดูทรัพยากรที่แตกต่างกันในแต่ละฤดู สิ่งที่ชุมชนอยากให้มีการศึกษาเพิ่มเติมถ้ามีการดำเนินการปีที่ 3 ได้แก่ - โครงการดูแล บำรุงป่า และการป้องกันไฟป่า - ศึกษาเกี่ยวกับทรัพยากรน้ำ เช่น แหล่งน้ำ สัตว์น้ำ เป็นต้น - ศึกษาประโยชน์ของต้นไม้ และพันธุ์ไม้มีมูลค่า - ศึกษาเกี่ยวกับสัตว์เลื้อยคลาน - ศึกษาเกี่ยวกับอาหารจากป่า - ศึกษาเกี่ยวกับดิน การหาค่า pH ในดิน - ศึกษาติดตามการเติบโตของต้นไม้ - ศึกษาเกี่ยวกับความสมบูรณ์ของป่าชุมชน - สร้างเส้นทางศึกษาธรรมชาติในพื้นที่ป่าชุมชน - ต้องการให้ขยายการศึกษาไปยังชุมชนอื่น ๆ ด้วย 11 เอกสารอ้างอิง ภาควิชาชีววิทยา. 2560. นกน่านที่ฉันรักษ์. โครงการเรียน-รู้-รักษ์นก ภาควิชาชีววิทยา คณะวิทยาศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. พงษ์ชัย ดำรงโรจน์วัฒนา, 2561 การจัดการองค์ความรู้ป่าชุมชนโดยใช้แนวคิดแบบจำลองเพื่อนคู่คิด: กรณีศึกษาตำบลไหล่น่าน จังหวัดน่าน. รายงานกิจกรรมส่งเสริมและสนับสนุนการวิจัย” โครงการ จัดการความรู้การวิจัยเพื่อใช้ประโยชน์จากสำนักงานการวิจัยแห่งชาติ (วช.) ประจำปีงบประมาณ 2561. พงษ์ชัย ดำรงโรจน์วัฒนา และคณะ. 2562 ป่าชุมชนไหล่น่าน และเกมเพื่อการเรียนรู้ป่าชุมชน. กรุงเทพฯ: แอคทีฟ พริ้นท์ จำกัด. 166 หน้า.

28 ภาคผนวก

29 ภาคผนวกที่ 1 ประกาศแต่งตั้งคณะทำงานโครงการละอ่อนน่าน เรียน-รู้-รักษ์ป่า สู่การพัฒนาอย่างยั่งยืน ปีที่ 2

30

31 ภาคผนวกที่ 2 Link สำหรับดาวน์โหลดเอกสารผลผลิตของโครงการ - คู่มือการอบรมเรื่อง GPS Essentials, Google Earth Pro: https://anyflip.com/tqmmg/bhbo/

32 - คู่มือการอบรมเรื่องแปลงถาวร : https://anyflip.com/tqmmg/vfyq/

33 - รวมบทคัดย่อการประชุมวิชาการ :https://anyflip.com/tqmmg/plmo/

34 ภาคผนวกที่ 3 โปสเตอร์ผลงานโครงการการเรียนการสอนเพื่อเสริมประสบการณ์ของนิสิตจุฬาฯ https://anyflip.com/tqmmg/zyca/

35 https://anyflip.com/tqmmg/isaw/

36 https://anyflip.com/tqmmg/dkvg/