สารละลายอิ่มตัว

สารละลายอ่มิ ตวั

ทบทวนความร้เู ดมิ 2

ยกตวั อย่างสารละลายทนี่ ักเรียนรจู้ กั

ทบทวนความรูก้ ่อนเรียน 3

ทาเครอื่ งหมาย  หนา้ ขอ้ ทถ่ี กู ตอ้ ง ทาเครอ่ื งหมาย  หน้าขอ้ ทไี่ มถ่ ูกตอ้ ง

 สารละลายเกดิ จากสาร 2 ชนิดขน้ึ ไปละลายเขา้ ดว้ ยกันในอตั ราสว่ นผสมตา่ ง ๆ
 สารละลายมสี ถานะเป็นของเหลวจะมีนา้ เปน็ ตวั ทาละลาย
 สารละลายทม่ี สี ถานะเปน็ แก๊ส แกส๊ ที่มีปริมาณมากทสี่ ุดจะเป็นตวั ทาละลาย

มะมว่ งแชอ่ ม่ิ 4

นักเรยี นทราบที่มาของชื่อมะม่วงแช่อ่ิมหรือไม่
นักเรยี นทราบวธิ ีการทามะมว่ งแช่อม่ิ หรือไม่
เพราะเหตุใดมะม่วงแช่อิ่มจงึ มีรสชาติหวาน

แบง่ กลุ่ม 12 5
324
12 12
314 56 334

56 12 56
12 354 12
344 364
56 56 56

กจิ กรรมท่ี 2.2 6

สารละลายอม่ิ ตวั คืออะไร

จุดประสงค์ สงั เกตลักษณะและบรรยายการละลายของสาร
วัสดุและอปุ กรณ์ 1. เกลอื แกง
2. น้ากล่นั
3. บกี เกอรข์ นาด 50 cm3
4. ช้อนตักสาร
5. แท่งแกว้ คนสาร

กจิ กรรมที่ 2.2 7

สารละลายอิ่มตัวคอื อะไร

วิธกี ารดาเนินกิจกรรม

1. สงั เกตลกั ษณะของเกลอื แกง
2. ใส่น้า 20 ลูกบาศก์เซนติเมตร ลงในบีกเกอร์ขนาด 50 ลูกบาศก์เซนติเมตร จากนั้น
เติมเกลือแกง จานวน 1 ช้อน ใช้แทง่ แก้วคนจนเกลอื แกงละลายหมด
3. เติมเกลือแกงเพิ่มลงไปทีละ 1 ช้อน คนสารทุกคร้ังที่เติม หยุดเติมเม่ือสังเกตเห็นว่า
เกลือแกงเหลืออยู่ นบั จานวนชอ้ นของเกลือแกงท่ใี ช้ ตง้ั แตเ่ รมิ่ ตน้ จนละลายไมห่ มด บนั ทกึ ผล

กจิ กรรมท่ี 2.2 8

สารละลายอมิ่ ตวั คืออะไร

สังเกตลักษณะ ใส่น้า 20 cm3 เติมเกลอื แกง 1 ช้อน คนจนละลายหมด

กจิ กรรมท่ี 2.2 9

สารละลายอมิ่ ตวั คอื อะไร

เติมเกลอื แกงเพม่ิ ทลี ะ 1 ชอ้ น คนจนละลายหมด หยดุ เตมิ เม่ือ นับจานวนชอ้ น
สังเกตเหน็ บนั ทกึ ผล
ตะกอนเหลอื อยู่

บนั ทกึ ผลการทดลอง 10

ลักษณะของเกลอื แกง

- เปน็ ของแขง็ สีขาว

ตารางบนั ทกึ ผลการสงั เกตการละลายของเกลอื แกงในนา้

จานวนชอ้ นของเกลอื แกง ผลการสงั เกต

1 ของแข็งสีขาวหายไปหมดอยา่ งรวดเรว็ ได้ของเหลวใส ไมม่ ีสี

2 ของแขง็ สขี าวหายไปหมดอยา่ งชา้ ๆ ไดข้ องเหลวใส ไมม่ สี ี

3 ของแข็งสขี าวหายไปบางสว่ น มีบางส่วนเหลืออยใู่ นของเหลวใส ไมม่ สี ี

คาถามท้ายกิจกรรม 11

ขอ้ ท่ี 1 เมอื่ เติมเกลอื แกงลงในนา้ เกิดการเปล่ยี นแปลงอยา่ งไร

แนวคาตอบ เม่ือเติมเกลือแกงลงในน้า เกิดการเปล่ียนแปลงคือเกลือแกงจะละลายหายไป
ในน้า และเมื่อเติมต่อไปเร่ือย ๆ เกลือแกงจะค่อย ๆ ละลายหายไปอย่างช้า ๆ และเมื่อถึง
ปริมาณหนึ่งเกลือแกงบางสว่ นไมล่ ะลาย ยงั คงปรากฏเป็นของแขง็ อยทู่ ่ีก้นบีกเกอร์

ข้อท่ี 2 ใชเ้ กลอื แกงทั้งหมดกชี่ อ้ น ตั้งแตเ่ รมิ่ ต้นจนเรม่ิ เหน็ เกลอื แกงเหลอื อยู่

แนวคาตอบ เมื่อเติมเกลือแกงลงในน้าประมาณ 3 ช้อน จะเร่ิมเห็นเกลือแกงเหลืออยู่ที่ก้น
บีกเกอร์

คาถามท้ายกจิ กรรม 12

ขอ้ ที่ 3 สารละลายเกลอื แกง เริม่ อมิ่ ตวั เมอ่ื ใชเ้ กลอื แกงกชี่ อ้ น ทราบได้อยา่ งไร

แนวคาตอบ สารละลายเกลือแกงเร่ิมอ่ิมตัวเมื่อเติมเกลือแกงจานวน 3 ช้อน เห็นได้จาก
มีเกลอื แกงบางส่วนเหลอื อยู่ท่ีก้นบีกเกอร์เมอ่ื เติมลงไป 3 ชอ้ น

ขอ้ ท่ี 4 จากกจิ กรรม สรุปได้วา่ อยา่ งไร

แนวคาตอบ จากกิจกรรม สรุปได้ว่า เมื่อเติมเกลือแกงลงในสารละลายไปเรื่อย ๆ ในที่สุด
เกลือแกง จะไม่สามารถละลายได้อีก สารละลายท่ีไม่สามารถละลาย ตัวละลายได้หมด
เรยี กว่า สารละลายอิม่ ตวั

สภาพละลายไดข้ องสารบางชนดิ ในนา้ 100 กรมั ท่ีอุณหภมู ิ 20 องศาเซลเซียส 13

สาร สภาพละลายได้ของสาร (กรมั ตอ่ นา้ 100 กรัม)

น้าตาลทราย (ซโู ครส) 202

กลโู คส 90

เกลอื แกง (โซเดยี มคลอไรด์) 36

ดินประสวิ (โพแทสเซียมไนเตรต) 32

จุนสี (คอปเปอร์ (II) ซลั เฟต) 32

ผงฟู (โซเดียมไฮโดรเจนคารบ์ อเนต) 10

ถจ้าใกชตน้ า้ารา3ง0ส0ารกใรดัมลจะะลสายมาไรดถม้ละาลกาทยจส่ี นุดสใีไนดนส้ า้งู ทสุดี่อกณุ กี่ หรภมั จมู งึิ จ2ะไ0ด้สอารงลศะาลเาซยลอเมิ่ ซตยี วั พสอดที ่ีอณุ หภมู ิ 20 องศาเซลเซยี ส
แนวคาตอบ จถา้ กใชต้นาร้าาง30น0า้ ตกาลรทัมจราะสยาลมะลาราถยลไะดลม้ าายกจทุนส่ี สุดีไทดอ่ี ้สุณูงสหุดภมู 9ิ 620กรอัมงศจาะเไซดล้สเซารียลสะลคาอืยอ2่ิม0ต2ัวพอกดรัมีท่ี
อในณุ นหา้ภมู 1ิ 0200 กอรงมั ศาเซลเซียส

ตรวจสอบความเข้าใจ 14

สารละลายอ่มิ ตัว คอื

แนวคาตอบ คือ สารละลายทมี่ ีปรมิ าณตัวถกู ละลายอยู่เตม็ ท่ี จนไม่สามารถ
ละลายตอ่ ไปไดอ้ กี แลว้ ณ อุณหภมู ขิ ณะนัน้

สภาพละลายไดข้ องสาร คือ

แนวคาตอบ คือ ปรมิ าณของตวั ละลายทีล่ ะลายไดม้ ากทส่ี ุดในตัวทาละลาย
จานวนหน่ึง ซึ่งทาให้สารละลายอ่ิมตัว ถา้ ตวั ทาละลายเป็นน้าสภาพละลายไดจ้ ะมี
หนว่ ยเปน็ กรัมของสารต่อน้า 100 กรมั

15

คาถามชวนคดิ

หากนักเรียนเปล่ียนตัวทาละลายจากน้า เป็นแอลกอฮอล์
นักเรียนคิดว่าสภาพการละลายไดข้ องสารแต่ละชนิดในแอลกอฮอล์
จะเทา่ กับสภาพการละลายไดใ้ นนา้ หรอื ไม่ อยา่ งไร

ขอบคุณครบั