คำนำ
คณะผจู้ ดั ทำเห็นสมควรใหย้ กยอ่ งและเชิดชูเกียรติ นำยสุทศั น์ รอดคลองตนั
ผทู้ รงภูมิปัญญำดำ้ นกำรเกษตรในสำขำปรำชญเ์ กษตรเศรษฐกิจพอเพยี ง ซ่ึงเป็น
ผูท้ ี่มีควำมรู้ ควำมสำมำรถรวมไปถึงประสบกำรณ์ด้ำนกำรเกษตร ด้ำนกำร
ประมงสตั วน์ ้ำและดำ้ นปศสุ ัตว์
คณะผูจ้ ดั ทำจึงได้จดั ทำหนงั สือ “ปรำชญ์เกษตรของแผ่นดิน” โดยคณะ
ผจู้ ดั ทำไดศ้ ึกษำคน้ ควำ้ และรวบรวมขอ้ มูลประสบกำรณ์ในกำรดำเนินชีวิตกำร
ประกอบอำชีพ ผลงำนที่สร้ำงคุณประโยชน์และกำรขยำยผลงำนของนำย
สุทศั น์ รอดคลองตนั เพื่อเผยแพร่ขอ้ มูลควำมรู้ที่เป็นประโยชน์ในกำรดำรงตน
และประกอบอำชีพตำมหลกั เศรษฐกิจพอเพียงแก่ผทู้ ี่สนใจ และขอขอบคุณผูท้ ่ี
เก่ียวขอ้ งในกำรสนบั สนุนขอ้ มูลและอำนวยควำมสะดวกในกำรลงพ้ืนท่ีศึกษำ
คน้ ควำ้ ขอ้ มูลเก่ียวกบั เกษตรทฤษฎีใหม่ของนำยสุทศั น์ รอดคลองตนั เกษตรกร
สำขำปรำชญเ์ กษตรเศรษฐกิจพอเพียง ให้บรรลุตำมวตั ถุประสงค์ท่ีกำหนดไว้
ดว้ ยดี หำกมีขอ้ ผดิ พลำดประกำรใดคณะผจู้ ดั ทำตอ้ งขออภยั มำ ณ ที่น้ีดว้ ย
คณะผจู้ ดั ทำ
ตลุ ำคม 2563
ปราชญ์เกษตรของแผน่ ดนิ
สาขาปราชญ์เกษตรเศรษฐกจิ พอเพยี ง
ข้อมลู ส่วนตัว
ชื่อ: นำยสุทศั รอดคลองตนั
อำย:ุ 67 ปี
กำรศึกษำ: ประถมศึกษำปี ท่ี 4
สถำนภำพ: สมรส
ที่อย:ู่ บำ้ นเลขท่ี 34/1 หมทู่ ี่ 3 ตำบลคลองตนั
อำเภอบำ้ นแพว้ จงั หวดั สมุทรสำคร 74120
โทรศพั ท:์ 034-858-233,086-178-2209
อำชีพ: เกษตรกร
2
• ปรำชญเ์ กษตรของแผน่ ดิน สำขำปรำชญเ์ กษตรเศรษฐกิจพอเพียง
ปี 2563
• รำงวลั แทนคุณแผน่ ดิน โครงกำรแทนคุณแผน่ ดิน ปี 2560
• รำงวลั โลเ่ กียรติคุณ ประมงอำสำดีเด่น ระดบั ภำคกลำง ปี 2558
• รำงวลั โล่ประกำศเกียนติคุณ โครงกำรพฒั นำระบบบริหำรจดั กำร
น้ำเพ่ือกำรเกษตร ปี 2555
• รำงวลั ชนะเลิศ เกษตรกรดีเด่นแห่งชำติ สำขำประมงน้ำจืดระดบั
ประเภท ปี 2544
3
ชีวติ ทพี่ อเพียง
นำยสุทศั น์ รอดคลองตนั ในอดีตประกอบ
อำชีพกำรทำนำเพียงอย่ำงเดียว โดยเป็ นกำรทำ
เกษตรแบบเชิงเด่ียวโดยใชป้ ๋ ุยเคมีและสำรเคมี
ในกำรกำจดั ศตั รูพืชทำให้มีตน้ ทุนกำรผลิตสูง
ก่อให้เกิดหนีสิ้นแต่ก็ยงั คงทำกำรเกษตรตำม
กระแสต่อไปเรื่อย ๆ มีกำรปรับเปลี่ยนพ้ืนที่นำ
เป็นสวนองุ่น สวนส้มเขียวหวำนและสวนม่วง
ตำมลำดบั สุดทำ้ ยก็ประสบควำมลม้ เหลวจนหน้ีสิ้นสะสมตอ้ งขำยท่ีนำบำงส่วนเพื่อ
ชำระหน้ี ต่อมำนำยสุทศั น์ รอดคลองตนั และครอบครัวไดน้ อ้ มนำหลกั ปรัชญำเศรษฐกิจ
พอเพียงท่ีรับจำกกำรฝึ กอบรมสมยั ตอนเป็ นทหำรเกณฑ์มำปรับใช้ในปี 2517 เริ่มทำ
กำรเกษตรแบบผสมผสำนในพ้ืนที่ของตนเอง มีกำรลองถูกลองผดิ และทำกำรจดบนั ทึก
ด้วยตนเองอำศัยกำรพ่ึงพำปัจจยั กำรผลิตในทอ้ งถิ่นให้มำกที่สุด งดกำรใช้สำรเคมี
ท้งั หมด จนประสบควำมสำเร็จในพ้ืนท่ีสำมำรถเป็ นแบบอย่ำงแก่ผูอ้ ื่นในกำรดำเนิน
ชีวติ ตำมแนวเศรษฐกิจพอเพียงมำเป็นระยะเวลำ 24 ปี ใชช้ ีวิตแบบพอเพียง
4
มีควำมพอดี พอประมำณ ไม่มีหน้ีสิน ทำกำรเกษตรแบบพอเพียงถำมวิถีชำวบำ้ น ใช้
แรงงำนจำกสมำชิกในครอบครัว รู้จกั คิดวิเครำะห์ หำเหตุผล สำเหตุเพ่ือแกป้ ัญหำ โดย
ใชภ้ ูมิปัญญำทอ้ งถ่ินและทรัพยำกรท่ีมีอย่ใู นชุมชนศึกษำ คน้ ควำ้ แสวงหำควำมรู้และ
ทดลองปฏิบตั ิอย่ตู ลอดเวลำ ลดกำรใช้สำรเคมีปรับรูปแบบกำรทำเกษตรเชิงเด่ียวมำทำ
กำรเกษตรผสมผสำน ทำให้ลดตน้ ทุนกำรผลิตสำมำรถพ่ึงพำตนเองได้ โดยปัจจุบนั
ดำเนินกิจกรรมทำงกำรเกษตรบนพ้ืนที่ 11 ไร่ ประกอบดว้ ย กำรทำนำ กำรทำสวนไม้
ผล มะม่วง มะพร้ำว อินทผำลมั กำรปลูกพืชผกั สวนครัว กำรเล้ียงปลำหมอ ปลำนิล
ปลำตะเพียน และปลำสลิด กำรเล้ียงกบ กำรเล้ียงกุง้ ขำว กำรเล้ียงไก่ไข่ กำรเล้ียงแพะ
เน้ือ กำรผลิตป๋ ุยอินทรีย์ กำรผลิตป๋ ุยหมกั น้ำ กำรผลิตแก๊สชีวภำพ กำรเผำถ่ำน กำรผลิต
น้ำส้มควนั ไม้ กำรผลิตแก๊สชีวภำพใช้ในครัวเรือน และกำรประดิษฐ์เคร่ืองมือภำค
กำรเกษตรใช้เอง เช่น เครื่องคดั และนับมะนำว เคร่ืองคดั แยกขำ้ วกลอ้ ง เคร่ืองขอด
เกลด็ ปลำ เป็นตน้
5
ปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพยี ง
พอประมาณ
มีเหตุผล มภี ูมิคุ้ม
กนั ที่ดี
ความรู้ คณุ ธรรม
รอบรู้ รอบคอบ ระมดั ระวัง ซ่ือสัตย์สุจริต ขยนั อดทน
นาไปสู่ สติปัญญา แบ่งปัน
เศรษฐกจิ /สังคม/ส่ิงแวดล้อม/วัฒนธรรม
สมดุล/พร้อมรับต่อการเปลย่ี นแปลง
6
ปรชั ญาเศรษฐกจิ พอเพยี ง 3 ห่วง
• ห่วง 1. ควำมพอประมำณ หมำยถึง ควำมดีที่ไม่นอ้ ยเกินไปและไม่
มำกเกินไป โดยไม่เบียดเบียนตนเองและผูอ้ ่ืน เช่น กำรผลิตและ
กำรบริโภคท่ีอยใู่ นระดบั พอประมำณ
• ห่วง 2. ควำมมีเหตุผล หมำยถึง กำรตัดสินใจเก่ียวกับระดับ
ของควำมพอเพียงน้ันจะตอ้ งเป็ นไปอย่ำงมีเหตุผล โดยพิจำรณำ
จ ำ ก เ ห ตุ ปั จ จั ย ที่ เ ก่ี ย ว ข้ อ ง ต ล อ ด จ น ค ำ นึ ง ถึ ง ผ ล ที่
คำดว่ำจะเกิ ดข้ึน จำกกำรกระทำน้ัน ๆ อย่ำงรอบค อบ
• ห่วง 3. กำรมีภูมิคุม้ กนั ที่ ดีในตวั หมำยถึงกำรเตรียมตวั ให้พร้อม
รับผลกระทบ และกำรเปลี่ยนแปลงด้ำนต่ำง ๆ ที่จะเกิดข้ึนโดย
คำนึงถึงควำมเป็ นไปไดข้ องสถำนกำรณ์ต่ำง ๆ ที่คำดวำ่ จะเกิดข้ึน
ในอนำคตท้งั ใกลแ้ ละไกล
7
ปรชั ญาเศรษฐกจิ พอเพยี ง 2 เงอ่ื นไข
• เงื่อนไขที่ 1 ควำมรู้ ประกอบไปดว้ ย ควำมรอบรู้เก่ียวกบั วิชำกำร
ต่ ำ ง ๆ ท่ี เ กี่ ย ว ข้อ ง อ ย่ำ ง ร อ บ ด้ำ น ค ว ำ ม ร อ บ ค อ บ ท่ี จ ะ น ำ
ควำมรู้เหล่ำน้นั มำพิจำรณำให้เช่ือมโยงกนั เพื่อประกอบกำรวำงแผน
แ ละ นำ ไปปฏิบัติ เพื่อใ ห้ได้ผลลัพ ธ์ท่ี ประสบควำ มสำเร็ จ
• เง่ือนไขที่ 2 คุณธรรม ที่จะต้องเสริมสร้ำงประกอบด้วย มีควำม
ตระหนกั ในคุณธรรม มีควำมช่ือสตั ยส์ ุจริต และมีควำมอดทน มีควำม
พำกเพยี ร ใชส้ ติปัญญำในกำรดำเนินชีวิต
8
ผลงานสรา้ งคณุ ประโยชน์
นำยสุทศั น์ รอดคลองตนั ดำเนินชีวติ ตำมหลกั ปรัชญำ
เศรษฐกิจพอเพียง อยแู่ บบพอเพียงคือพออยู่พอกิน ไม่เป็น
หน้ีสิน ทำกำรเกษตรแบบวิถีชำวบำ้ นในท่ีดินของตนเอง
ทำให้ครอบครัวมีอำชีพ มีรำยไดแ้ ละอยู่อย่ำงมีควำมสุข
สำมำรถปรับตวั ไดต้ ำมสถำนกำรณ์ นำยสุทศั น์ รอดคลอง
ตนั ยงั คงยึดแนวทำงเศรษฐกิจพอเพียง ได้ทำกำรศึกษำ
คน้ ควำ้ หำควำมรู้ใหม่ๆ ทดลองทำส่ิงใหม่ๆ ท่ีอยำกรู้และ
สำมำรถพฒั นำให้เกิดประโยชน์กบั ตนเองกบั คนในชุมชน
จนทำใหเ้ ป็นแบบอยำ่ งที่ดีในชุมชน
9
นำยสุทศั น์ รอดคลองตนั ไดเ้ ป็ นออกไปถ่ำยทอดผลงำนและองค์ควำมรู้ต่ำงๆ
ให้แก่ เกษตรกรและผูท้ ่ีสนใจท้งั ในจงั หวดั และต่ำงจงั หวดั โดยมีองคค์ วำมรู้ที่โดด
เด่น คือ กำรเพำะพนั ธุ์และอนุรักษพ์ นั ธุ์ปลำหมอไทย ซ่ึงสำมำรถเพำะพนั ธุ์ไดส้ ูงสุด
โดยกำรส่งเสริมให้เกษตรกรเพำะพนั ธุ์อย่ำงแพร่หลำยจนเป็ นท่ีนิยมสำมำรถส่งขำย
ไดใ้ นต่ำงประเทศ เช่น จีน บงั กลำเทศ มำเลเซีย อินโดนีเซีย เป็นตน้ และไดม้ ีกำรเล้ียง
ปลำหมอร่วมกับกบ เพื่อช่วยในกำรปรับปรุงสภำพน้ำ ทำให้ไดร้ ับกำรยกย่องเป็ น
ปรำชญ์ชำวบำ้ นดำ้ นกำรเพำะพนั ธุ์สัตว์น้ำจืด นำยสุทศั น์ รอดคลองตนั ยงั มีองค์
ควำมรู้ในด้ำนกำรจดั กำรท่ีดิน โดยมีกำรทำนำขำ้ วสลบั กบั กำรเล้ียงปลำและกุง้ ใน
พ้นื ท่ีเดิม เพื่อเพิ่มแร่ธำตตุ ่ำงๆ ในดิน และทำใหด้ ินมีควำมร่วนซุยมำกข้นึ
10
ขยายผลงาน
นำยสุทัศน์ รอดคลองตนั ได้รับกำรยอมรับในกำรทำกำรเกษตร ท้งั ด้ำน
พชื ผล สัตว์ รวมไปถึงดำ้ นประมง โดยใชภ้ มู ิปัญญำทอ้ งถิ่นและทรัพยำกรที่มีอยู่
ภำยในชุมชนมำใชส้ อยใหเ้ กิดประโยชน์จนประสบกบั ควำมสำเร็จ อีกท้งั ยงั เป็น
ตน้ แบบในกำรดำรงชีวิตตำมแนวปรัชญำของเศรษฐกิจพอเพยี ง และไดร้ ับจดั ต้งั
ให้เป็ นศูนยก์ ำรเรียนรู้กำรเล้ียงสัตวต์ ำมแนวเศรษฐกิจพอเพียง ศูนยเ์ รียนรู้ดำ้ น
กำรประมงสัตวน์ ้ำ
11
โดยเป็ นที่ศึกษำดูงำนของมหำวิทยำลัยและ
โรงเรียนต่ำงๆในจงั หวดั รวมไปถึงคณะศึกษำดู
งำนจำกต่ำงประเทศ เช่นประเทศเวียดนำม ลำว
จีน เป็ นตน้ เพ่ือนำควำมรู้ท่ีไดศ้ ึกษำไปปรับใช้
ในประเทศของตนเอง ไม่วำ่ จะเป็นกำรเล้ียงปลำ
หมอไทย เน่ืองจำกเป็ นปลำสำยพนั ธุ์ใหม่ เล้ียง
ง่ำย และไม่เป็ นที่นิยมเล้ียงในต่ำงประเทศ
นอกจำกน้ียังมีกำรเผยแพร่ ควำมรู้เกี่ยวกับ
ปรัชญำเศรษฐกิจพอเพียงผำ่ นทำงสื่อตำ่ งๆ
12
การสรา้ งกลุ่ม/เครอื ข่าย
นำยสุ ทัศน์ รอดคลองตัน ได้สร้ำง
เครือข่ำยโดยกำรเป็ นแกนนำในกำรจัดต้งั
กลุ่มต่ำงๆ เพ่ือกำรจำหน่ำยรวมกลุ่ม
วิสำหกิจชุมชนแปลงใหญ่แพะสมุทรสำคร
ดำเนินกิจกรรมกำรเล้ียงแพะเพื่อจำหน่ำย
พ่ อ พัน ธุ์ แ ม่ พัน ธุ์ ข ำ ย เ น้ื อ แ พ ะ เ พ่ื อ ก ำ ร
บริโภคและขำยมูลแพะ โดยสนับสนุนให้
สมำชิกภำยในกลุ่มมีกำรแลกเปล่ียนแปลง
เรียนรู้ซ่ึงกันละกนั มีแกไ้ ขป้ ัญหำร่วมกัน
รวมถึงเพิ่มอำนำจต่อรองในกำรซ้ือปัจจัย
กำรผลิตและกำรขำยผลผลิตของกลุ่ม
13
เกร็ดความรู้เพ่ิมเติม
นำยสุทศั น์ รอดคลองตนั ไดศ้ ึกษำคน้ ควำ้ และรวบรวมขอ้ มูลเพ่ือทำแก๊สหุง
ตม้ ไวใ้ ชใ้ นชีวิตประจำวนั นำยสุทศั น์ เรียกวำ่ ส่ิงประดิษฐ์น้ีวำ่ พลงั งำนทดแทน
เพรำะเป็ นกำรลดตน้ ทุนในกำรใช้สอยโดยไม่ตอ้ งไปซ้ือแก๊สสำเร็จรูปตำมร้ำน
จำหน่ำยต่ำงๆ แต่นำยสุทศั น์จะทดแทนดว้ ยกำรนำมูลของคนและสัตวม์ ำเก็บไว้
ในถงั จำกน้นั ของเสียจะเกิดกำรทบั ถมแลว้ เกิดกำลงั เฉ่ือยเพ่ือส่งแก๊สผำ่ นสำยยำง
ไปยงั เตำแก๊ส ทำให้พลังงำทดแทนน้ีไม่มีวนั หมด หำกมูลมีปริมำณท่ีน้อย ก็
สำมำรถนำเศษอำหำรท่ีเหลือมำใชแ้ ทนมูลไดเ้ ช่นกนั อีกท้งั พลงั งำนทดแทนน้ีก็
ยงั นำไปใช้กบั เครื่องยนตไ์ ด้ พลงั งำนน้ีเป็ นพลงั งำนที่เอำไวส้ ะกิดแนวคิดของ
คนรุ่นใหม่ ให้หันกลบั มำทำพลงั งำนทดแทนเพื่อลดค่ำใชจ้ ่ำยในครัวเรือน แถม
ยงั นำเงินท่ีเหลือไปอดออมไดอ้ ีกดว้ ย
14
การเผาถา่ น
กำรทำถ่ำนของนำยสุทศั น์ รอดคลองตนั กำรนำไมท้ ่ีเหลือจำก
กำรกินของแพะหรือไมท้ ี่เก่ำแลว้ มำหั่นเป็ นท่อนๆยำวประมำณ ท่อน
ละ 5 เซนติเมตร แลว้ ใส่เตำเผำ ระหว่ำงกำรเผำตอ้ งปิ ดฝำใหแ้ น่นหนำ
ห้ำมมีช่องระบำย นำกอ้ นอิฐมำปิ ดช่องระบำยแลว้ กลบดว้ ยข้ีเถำ้ โดย
เตำถ่ำนจะอยไู่ ด้ 3 ปี เมื่อครบ 3 ปี ตอ้ งเปล่ียนเตำเผำใหม่ท้งั หมด โดน
ต้งั ปำกถงั ใหส้ ูงข้ึนกวำ่ ปลำยถงั
15
ส่งิ ประดิษฐข์ องนายสทุ ัศน์ รอดคลองตัน
• เครื่องคดั แยกขำ้ วกลอ้ ง
• เคร่ืองขอดเกลด็ ปลำ
16
แผนที่ศนู ย์เรยี นรู้
ที่อยู่
บำ้ นเลขที่ 34/1 หมูท่ ี่ 3 ตำบลคลอง
ตนั อำเภอบำ้ นแพว้ จงั หวดั
สมทุ รสำคร 74120
17