report group.4

43

จากการวิเคราะห์ด้านประสิทธิภาพในการดำเนินธุรกิจของสหกรณ์ พบว่าสหกรณ์มีรายได้
รวมท้ังส้ินในบัญชี 2563 จำนวน 281,667,713.35 บาท และมีค่าใช้จ่ายรวมทั้งสิ้น จำนวน
280,695,568.59 บาท ผลการดำเนนิ งานมีกำไรสทุ ธิ จำนวน 972,144.76 บาท ในปีบัญชี 2562
สหกรณ์มีขาดทุนสุทธิ จำนวน 5,333,773.83 บาท เมื่อพิจารณาจากธุรกิจ แต่ละด้านแล้ว พบว่าปี
2563 สหกรณ์สามารถทำกำไร จากการดำเนินธุรกิจต่าง ๆ ได้เว้นแต่ธุรกิจแปรรูป ผลิตผลการเกษตร
และการผลิตสินค้า (นมผง/นมอัดเม็ด) และธุรกิจบริการ และส่งเสริมการเกษตร ซึ่งทั้ง 2 ธุรกิจ นั้น
ผลการดำเนินงานยังขาดทุนเฉพาะธุรกิจจำนวนมาก เน่ืองจากมีรายได้ไม่คุ้มกับค่าใช้จ่ายที่เกิดขึ้น และ
ส่งผลกระทบกับผลการดำเนินงานในปี 2563 ด้วยจากการวิเคราะห์พบว่าสหกรณ์มีลูกหน้ีค้างนานและ
ไม่กอ่ ให้เกิดรายได้อีกจำนวนมากซ่ึงอาจส่งผลกระทบต่อการดำเนินงานและการดำเนินธรุ กจิ ของสหกรณ์ได้

4.2.1 จุดเด่นของสหกรณ์
(1) สหกรณ์ได้มีการทำสัญญา MOU เพ่ือขายน้ำนมดิบให้กับองค์การส่งเสริมกิจการ

โคนมแห่งประเทศไทย (อ.ส.ค.) สหกรณ์โคนมหนองโพราชบุรี จำกัด ห้างหุ้นส่วนจำกัดทุ่งสง แดรี่พลัส
915 โครงการชงั่ หัวมนั และสวนจิตรลดา ทำให้สหกรณม์ ีแหล่งในจำหนา่ ยนำ้ นมดบิ

(2) ธุรกิจแปรรูปผลิตผลของสหกรณ์มีหลากหลาย เช่น นมผง นมอัดเม็ด นมพาสเจอร์ไรส์
นม UHT อาหารสตั ว์ และน้ำดม่ื

(3) สมาชิกสหกรณ์ได้นำเทคโนโลยี True Digital Cow (ระบบติดตามวัวอัจฉริยะ)
มาใช้ในการพัฒนาฟาร์มทำให้สามารถแผนการผลิตในอนาคตได้ เช่น การนับวันเพื่อผสมพันธุ์วัว การ
เจบ็ ปว่ ย อาการผิดปกติของวัว เป็นต้น

(4) สหกรณม์ ีทป่ี รึกษาเร่ืองการดำเนินธรุ กจิ ท้งั มาจากภาครัฐ และภาคเอกชน
(5) สหกรณม์ ีค่คู ้าเพื่อช่วยดแู ลเรื่องชอ่ งทางการจัดจำหนา่ ย
4.2.2 จดุ ด้อยของสหกรณ์
(1) ธุรกิจรับฝากเงิน มีเงินฝากลดลง เนื่องจากสมาชิกสมทบมีคุณสมบัติของสมาชิก
ไม่เข้าข่ายตามข้อบังคับของสหกรณ์ ข้อ 45 คือ ไม่มีสภาพเป็นบุคคลธรรมดา เช่น โรงเรียน วัด และกลุ่ม
ชุมชนต่าง ๆ จึงเปน็ เหตุสมาชิกเหล่านั้นลาออกจากเปน็ สมาชิกและถอนเงินฝาก
(2) แหลง่ เงนิ ทนุ ของสหกรณ์ส่วนใหญม่ าจากแหลง่ เงนิ ทนุ จากภายนอก
(3) นำ้ นมดิบอาจเกิดการเนา่ เสียไดห้ ากควบคมุ การผลิตไมไ่ ด้อุณหภูมิทเี่ หมาะสม
(4) ในอนาคตหากมีการเปิดเขตการค้าเสรี (Free Trade Area) อาจส่งผลให้สหกรณ์มี
คู่แข่งทางการค้าจากต่างประเทศมากข้ึน เน่ืองจากน้ำนมดิบ นมผง มีราคาต้นทุนที่ถูกกว่าราคาที่สหกรณ์ท่ี
จดั จำหนา่ ย

4.3 ด้านประสิทธภิ าพในการจดั การองค์กร
ผลการประเมินจัดช้ันคณุ ภาพ สหกรณ์โคนมไทย - เดนมาร์คห้วยสัตว์ใหญ่ จำกัด สำหรับปีบญั ชี

สน้ิ สุด 31 ธันวาคม 2563 อยใู่ นระดับพอใช้
4.3.1 จดุ เดน่ ของสหกรณ์
- สหกรณ์มีแผนจัดแบ่งส่วนงาน ซ่ึงกำหนดความรับผิดชอบของงานด้านต่างๆ ไว้อย่าง

ชัดเจน เข้าใจง่าย เพ่ือให้พนักงานทุกคนทราบหน้าที่ความรับผิดชอบของตน โดยสหกรณ์มีหลักการ

44

สำคัญ คือ ต้องไม่ให้พนักงานคนหนึ่งคนใดควบคุมงานเร่ืองหนึ่งเร่ืองใด ตั้งแต่ต้นจนจบ เพราะไม่เช่นนั้น
แล้วอาจเกดิ ทุจริตได้ง่าย

- สหกรณ์มีการควบคุมโดยแผนการดำเนินงานและงบประมาณรายจ่ายประจำปี ซ่ึงเป็น
มาตรการที่ใช้เพื่อประเมินผลงานโดยเทียบกับงบประมาณท่ีวางไว้จากการขออนุมัติ ในที่ประชุมใหญ่
สามญั ประจำปี

- สหกรณ์มีการควบคุมประสิทธิภาพของน้ำนมดิบโดยสหกรณ์จะมีคณะอนุกรรมการฝ่าย
น้ำนมดิบ และคณะอนุกรรมการฝ่ายแปรรูปผลผลิต ซึ่งมีหน้าท่ีดูแลกระบวนการรับน้ำนมดิบ ตามเกณฑ์
std. การใหร้ าคาน้ำนมดบิ และแปรรปู ผลผลิต จะชว่ ยใหเ้ กดิ ข้อผดิ พลาดและการทุจรติ ได้ยาก

- สหกรณ์มีการให้บริการข้อมลู แก่สมาชิกอย่างรวดเร็ว (ประชุมสมาชิกทุกวันที่ 10 ของเดือน)
โดยมกี ารแจ้งข้อมูลขา่ วสารการดำเนินธุรกิจ และประชาสมั พนั ธเ์ รอ่ื งต่างๆ ท่สี ำคัญ

4.3.2 จุดด้อยของสหกรณ์
- สหกรณ์ไมม่ ีการควบควบคุมภายในดา้ นโปรแกรมระบบบญั ชี กล่าวคือ ไมม่ กี ารสอบทาน

ความถูกตอ้ งของการบันทึกรายการบัญชีในแตล่ ะระบบงานกับเอกสารหลักฐานประกอบการลงบัญชี การ
รายงานผลจากระบบไม่มีผู้ตรวจสอบ ไม่มีการเปรียบเทียบยอดรวมตามรายละเอียดกับบัญชีคมุ ยอดตาม
ระยะเวลาอันเหมาะสม ทำให้ข้อผิดพลาดที่เกิดข้ึนจากการบันทึกรายการบัญชีไว้ผิดประเภท ไม่ถูกต้อง
หรือไม่ครบถว้ น

- สหกรณ์ใช้โปรแกรมระบบสินค้า แต่การบันทึกรายการบัญชีเข้าระบบ ขาดความครบถ้วน
และไม่ถูกต้อง ประกอบกับเจ้าหน้าท่ีขาดการสอบทานระหว่างกัน ไม่ให้ความสำคัญกับระบบควบคุม
ภายในท่ีสหกรณ์กำหนดถือไว้ ทำให้สหกรณ์มีปัญหาเร่ืองสินค้าขาดบัญชีท้ังประเภทสินค้าอุปโภคและ
บริโภค อาหารสัตว์ วัตถุดิบในการผลิตอาหารสัตว์และน้ำด่ืม รวมประมาณ 400 กว่ารายการ และมี
สนิ ค้าเกนิ บญั ชีประมาณ 10 กว่ารายการ

4.4 ด้านประสิทธิภาพในการบรหิ ารงาน
4.4.1 จุดเด่นของสหกรณ์
(๑) สหกรณม์ คี วามเช่ียวชาญในการบริหารงาน
(๒) สหกรณ์มีการแบง่ หนา้ ทีใ่ นการบริหารงาน การติดตามงานอย่างเป็นระบบ
(๓) สหกรณ์มีความซื่อสัตย์สุจริตในการดำเนินกิจการ และดำเนินการตามแนวพระราช

ดำรัสปรชั ญาเศรษฐกจิ พอเพียงของในหลวงรัชกาลที่ 9
(๔) สหกรณ์มีการบริหารงานโดยยึดหลกั การ วิธีการและอุดมการณ์ของสหกรณ์
(๕) สหกรณ์มีการบริหารงานในการดำเนินธุรกิจ 6 ด้าน ซ่ึงมีอัตราการเติบโตของธุรกิจ

เพ่มิ ขนึ้ จากปีก่อนร้อยละ 7.41
(6) สหกรณ์มีการจัดประชุมสมาชิกเพ่ือชี้แจงและตรวจสอบการดำเนินงานของสหกรณ์

ประจำเดอื น (ทกุ วนั ท่ี 10 ของเดอื น)
(7) สหกรณม์ กี ารจัดหาวิทยากรภายนอกและผูท้ รงคณุ วุฒิ ใหค้ วามรแู้ ก่สมาชกิ อย่างสม่ำเสมอ
(8) สหกรณจ์ ัดใหม้ ีการศึกษาดูงานภายนอกทง้ั บุคลากร กรรมการและสมาชิกอย่างสม่ำเสมอ
(9) สหกรณจ์ ัดให้มกี ารศกึ ษาดูงานสำหรับผบู้ ริหารสหกรณฯ์

45

(10) สหกรณจ์ ดั ให้มกี ารประชุมคณะกรรมการประจำเดือน (ทกุ วนั ที่ 20 ของเดือน)
(11) สหกรณจ์ ัดการงานตามหลักธรรมาภิบาล
4.4.2 จดุ ดอ้ ยของสหกรณ์
(1) สหกรณ์มีการบันทึกบัญชีผิดประเภท ไมถ่ ูกต้องและขาดความครบถ้วน ตามมาตรา ๖๕
แห่งพระราชบัญญัติสหกรณ์ พ.ศ. ๒๕๔๒ และที่แก้ไขเพ่ิมเติม ที่กำหนดให้สหกรณ์จัดให้มีการทำบัญชี
ตามแบบและรายการท่ีนายทะเบียนสหกรณก์ ำหนดให้ถูกต้องตามความเป็นจรงิ
(๒) สหกรณ์ยังขาดการควบคุมภายในด้านโปรแกรมระบบบัญชี คือ ไม่มีการสอบทาน
ความถกู ตอ้ งของการบนั ทึกรายการบญั ชีในแต่ระบบงานกับเอกสารหลกั ฐานประกอบการลงบัญชี
(๓) สหกรณ์มีสมาชิกสมทบท่ีมีคุณสมบัติไม่เข้าข่ายการเป็นสมาชิกสมทบ ตามข้อบังคับ
ของสหกรณ์ ข้อ 45 (1) – (5) เน่ืองจากไมม่ ีสภาพเป็นบุคคลธรรมดา แต่มีสภาพเป็นนิติบคุ คล กล่าวคือ
เป็นวัด กองทุนหมบู่ ้าน และองคก์ รอื่นๆ
(๔ ) สหกรณ์ มีขาดทุนสะสมคงเหลือ ณ วันท่ี 31 ธันวาคม 2563 จำน วน
23,402,494.75 บาท ทำให้หุ้นของสหกรณ์มีมูลค่าติดลบ จำนวน 125.40 บาทต่อหุ้น ดังนั้น
สหกรณ์จงึ ไม่สามารถจ่ายเงนิ คืนค่าหุ้นให้กับสมาชิกท่ปี ระสงค์จะลาออกจากสหกรณ์ได้ เน่ืองจากหุ้นของ
สหกรณ์ไม่มมี ลู ค่าคงเหลือทจ่ี ะจา่ ยคืน
(๕) สหกรณ์มีลูกหน้ีตามคำพิพากษา จำนวน 14,930,660.99 บาท และลูกหนี้ส่วน
ใหญ่ส่งชำระหนไ้ี มเ่ ปน็ ไปตามคำพิพากษาของศาล

บทที่ 5
ขอ้ เสนอแนวทางการพัฒนาสหกรณ์

แนวทางการแก้ไขและพัฒนาสหกรณ์ 3 มิติ คือ การบริการสมาชิก การดำเนินธุรกิจ และ
การบริหารจัดการ โดยกำหนดวิธีการ และเป้าหมายเป็นระยะเวลาเร่งด่วน ปานกลาง และระยะยาว
ออกเปน็ ดา้ น ๆ ดังนี้
5.1 ดา้ นการบรกิ ารสมาชกิ

5.1.1 เป้าหมาย เพมิ่ จำนวนสมาชกิ สามัญของสหกรณ์ให้มีสัดส่วนท่มี ากข้ึน
เป้าหมายระยะเร่งด่วน : เพิ่มจำนวนสมาชิกสหกรณใ์ ห้มากข้ึน
วิธีการ
(1) การประชาสัมพันธห์ ลกั การและวิธกี ารของสหกรณใ์ ห้กบั เกษตรกรทวั่ ไป
(2) เชิญชวนเกษตรกรทย่ี งั ไมไ่ ด้เปน็ สมาชกิ สหกรณ์มาสมคั รเป็นสมาชกิ สหกรณ์
เป้าหมายระยะปานกลาง และระยะยาว : พัฒนาองค์ความรู้ และทักษะให้กับสมาชิก

สมทบท่ีขาดคุณสมบัติ ให้มีคุณสมบัติตามหลักเกณฑ์ที่สหกรณ์ได้กำหนดไว้ และส่งเสริมการมีส่วนร่วม
ของสมาชกิ ในดา้ นตา่ ง ๆ

วธิ ีการ
(1) จดั ประชุมกลมุ่ เพอ่ื แก้ไขปญั หาของสมาชิก และรบั รู้ความต้องการของสมาชกิ
(2) การฝึกอบรมความรู้ด้านการสหกรณ์ เพอื่ ให้สมาชิกมีความรู้ และความเข้าใจในหลกั การ
สหกรณ์ อดุ มการณส์ หกรณ์ เพื่อสรา้ งจิตสำนึกความเป็นเจา้ ของให้กบั สมาชิก
(3) การฝึกอบรมให้ความรู้ทางด้านปศุสัตว์รอบดา้ น (เชน่ การวางแผนการเล้ียงโคนมทัง้ ด้าน
คุณภาพ และเศรษฐกิจ เป็นต้น) เพื่อที่จะพัฒนาคุณภาพฟาร์มของสมาชิกสมทบท่ีไม่ผ่านเกณฑ์สมาชิก
สามญั ให้ผ่านเกณฑ์มาตรฐานทส่ี หกรณต์ ้ังไว้
(4) การฝึกอบรมอาชีพเสริมให้กับสมาชิก โดยนำผลิตภัณฑ์หลักคือน้ำนมดิบมาแปรรูปเป็น
ผลติ ภัณฑ์ท่ีหลากหลายมากขน้ึ ซง่ึ ตอ้ งสำรวจความตอ้ งการของกลุ่มเปา้ หมายดว้ ย
(5) การเสวนากลุ่มแก้ไขปัญหา สหกรณ์มีการจัดประชุมกลุ่มสมาชิกทุกวันที่ 10 ของเดือน
โดยเน้นการระดมแนวคิด และความตอ้ งการท่ีแท้จริง เพื่อจะสามารถแกไ้ ขปญั หาได้ทนั เวลา
(6) การสร้างสังคมออนไลน์ การจัดทำเวบ็ ไซต์ประชาสัมพนั ธส์ หกรณใ์ หเ้ ป็นท่ีรู้จักแพร่หลาย
ซ่ึงเป็นการส่ือสารแบบ two way มีแอดมินตอบข้อซักถาม และให้ความรู้เกี่ยวกับการเลี้ยงโคนม เป็น
การทำ Corporate Social Responsibility (CSR) ความรับผิดชอบต่อสังคมและส่ิงแวดล้อมขององค์กร
ซ่งึ คือการดำเนนิ กจิ การภายใตห้ ลกั จริยธรรมและการจดั การที่ดใี หก้ ับสหกรณด์ ้วย
(7) การส่ือสารทาง Line / Facebook สร้างสงั คมออนไลน์ผา่ นการส่ือสารทาง Line/Facebook
เพอื่ แก้ไขปัญหา และรับรคู้ วามตอ้ งการของสมาชกิ
(8) ให้ความรู้ด้านเทคโนโลยี True Digital Cow กับสมาชิกสหกรณ์ เพ่ือให้สมาชิกนำไป
ประยุกตใ์ ชก้ ับฟารม์ ของตนเอง
(9) การสร้างสมาชิกต้นแบบ สหกรณ์มีสมาชิกต้นแบบคือ สัมฤทธิ์ ฟาร์ม โดยการสร้าง
สมาชิกตน้ แบบเพ่ิมข้นึ เพือ่ ใหส้ หกรณ์มคี วามเข้มแขง็ และสรา้ งความเชอ่ื ม่ันให้กับสมาชิก

47

5.2 ดา้ นการดำเนินธุรกจิ
สำหรับในภาพรวมของสหกรณ์โคนมไทย - เดนมาร์คห้วยสัตว์ใหญ่ จำกัด มีการกำหนดแนว

ทางการแก้ไขและพฒั นาสหกรณ์ ดังน้ี
เป้าหมายในภาพรวม แกป้ ัญหาการขาดทุนสะสมของสหกรณ์
จากการวิเคราะห์สหกรณ์โคนมไทย - เดนมาร์คห้วยสัตว์ใหญ่ จำกัด มีการกำหนดแนวทางการ

แกไ้ ขและพัฒนาสหกรณ์ในแตล่ ะธรุ กจิ ดังน้ี
5.2.1 ธุรกจิ สนิ เช่ือ
เปา้ หมาย 1.สหกรณส์ ามารถบรหิ ารลกู หนี้ไมใ่ ห้เกิดหน้สี งสัยจะสูญเพิม่ ขนึ้
2.สหกรณส์ ามารถเรยี กเก็บหน้คี า้ งชำระจากสมาชิกได้
แนวทางการแก้ไขและพฒั นาสหกรณ์
1.ส่งเสริมให้สหกรณ์กำหนดแนวทางการบริหารลูกหนี้ให้มีความชัดเจน เช่น การ

กำหนดหลกั เกณฑ์ วงเงิน และหลักประกนั ใหม้ คี วามชดั เจน แนวทางการติดตามลูกหนีส้ มาชกิ เป็นตน้
2.ส่งเสริมให้สหกรณ์การดำเนินการสืบทรัพย์ลูกหน้ีตามคำพิพากษาเพื่อดำเนินการ

กระบวนการทางกฎหมาย เชน่ การดำเนนิ การบังคับคดีต่อลูกหนี้ เป็นตน้
5.2.2 ธรุ กจิ รบั ฝากเงนิ
เป้าหมาย : 1.สหกรณ์สามารถระดมเงินทนุ ภายในสหกรณ์ได้เพม่ิ ข้ึน
2.สหกรณส์ ามารถปฏิบตั ิให้เป็นไปตามระเบียบ ข้อบงั คบั สหกรณไ์ ด้
แนวทางการแกไ้ ขและพัฒนาสหกรณ์ :
1.ส่งเสรมิ ให้สหกรณ์แนะนำให้สมาชกิ สหกรณ์ นำเงินมาฝากกับสหกรณ์ เชน่ การจัดทำ

โครงการส่งเสริมการออมตามชว่ งเวลาสำคญั ตา่ ง ๆ เป็นต้น
2.ส่งเสริมให้สหกรณ์ทยอยจ่ายคืนเงินฝากสมาชิกสมทบที่ขาดคุณสมบัติ เพ่ือรักษา

สภาพคล่องภายในสหกรณ์
5.2.3 ธุรกจิ จัดหาสินค้ามาจำหนา่ ย
เป้าหมาย : สหกรณส์ ามารถพฒั นาธรุ กิจให้มปี ระสิทธิภาพมากขนึ้
แนวทางแกไ้ ขและพัฒนาสหกรณ์ :
1.ส่งเสริมให้สหกรณ์วางแผนการตรวจนับสินค้าและวางแผนการติดตามลูกหน้ีการค้า

และแตง่ ต้ังคณะอนุกรรมการผู้รับผิดชอบดำเนนิ การโดยเฉพาะ
2.ส่งเสริมให้สหกรณ์ตรวจสอบการดำเนินงานภายในธุรกิจเพื่อหาผู้รับผิดชอบต่อความ

เสียหายทเ่ี กดิ ขึน้ กอ่ นท่ีจะมีมติเสนอตดั เป็นคา่ ใช้จา่ ยของสหกรณ์
3.ส่งเสริมให้สหกรณ์ตรวจสอบสถานที่กักเก็บสินค้า และเพิ่มมาตรการความปลอดภัย

ของสถานทดี่ ังกลา่ ว
5.2.4 ธุรกิจรวบรวมผลผลติ
เปา้ หมาย : สหกรณส์ ามารถพัฒนาธรุ กจิ ให้มีประสิทธิภาพมากข้นึ
แนวทางการแกไ้ ขและพัฒนาสหกรณ์ :

48

ส่งเสริมให้สหกรณ์วางแผนการบริหารจัดการลูกหน้ีค่าน้ำนมดิบ และวางแผนการ
บริหารดอกเบี้ยจ่ายเงินกู้ ธ.ก.ส. เพ่ือไม่ให้มีผลกระทบต่อการดำเนินงานของสหกรณ์ ฯ ต่อจากนี้ อีกทั้ง
ควรมกี ารวางแผนการจดั หาเงินทุนที่เพยี งพอ ทนั เวลา และต้นทุนตำ่ ที่สดุ เพือ่ ลดคา่ ใชจ้ ่ายของสหกรณ์

5.2.5 ธรุ กิจแปรรปู ผลผลิต
(1) ธรุ กจิ แปรรูปผลผลติ นมผงและนมอัดเม็ด
เปา้ หมาย : สหกรณส์ ามารถพัฒนาธรุ กิจให้มีประสทิ ธิภาพมากขน้ึ
แนวทางการแกไ้ ขและพัฒนาสหกรณ์ :
1. ส่งเสริมให้สหกรณ์วางแผน ปรับเปลี่ยนการดำเนินงานภายในธุรกิจใหม่ เพ่ือให้

รายไดจ้ ากการขายสูงกว่าต้นทุนขาย
2. ส่งเสริมให้สหกรณ์วางแผนการตรวจนับสินค้า และแต่งตั้งคณะอนุกรรมการ

ผูร้ บั ผิดชอบดำเนินการโดยเฉพาะ
3. ส่งเสริมให้สหกรณ์ตรวจสอบการดำเนินงานภายในธุรกิจเพ่ือหาผู้รับผิดชอบต่อ

ความเสยี หายทเ่ี กดิ ขึน้ ก่อนทจ่ี ะมีมติเสนอตดั เป็นคา่ ใชจ้ ่ายของสหกรณ์
4. ส่งเสริมให้สหกรณ์ตรวจสอบสถานที่กักเก็บสินค้า และเพ่ิมมาตรการความ

ปลอดภยั ของสถานท่ีดังกล่าว
5. ส่งเสริมให้สหกรณ์ดำเนินการหาที่ปรึกษาด้านธุรกิจ เพื่อให้คำแนะนำก่อนท่ี

ดำเนินการทำสญั ญาทางธรุ กิจกับหนว่ ยงานภาคเอกชน
(2) ธรุ กจิ แปรรปู ผลผลิตนมพาสเจอรไ์ รสแ์ ละนม UHT
เปา้ หมาย : สหกรณ์สามารถพัฒนาธรุ กจิ ให้มีประสิทธภิ าพมากขึ้น
แนวทางการแก้ไขและพฒั นาสหกรณ์ :
ส่งเสริมให้สหกรณ์ขยายตลาดผู้รับซื้อนมพาสเจอร์ไรส์และนม UHT นอกเหนือจาก

พื้นท่ดี ำเนนิ งานปัจจุบนั และเจรจาการทำ MOU กับผู้รบั ซื้อเพิม่ เติม
(3) ธรุ กิจแปรรปู ผลผลิต ผลติ ภณั ฑส์ ตั ว์เลีย้ ง
เป้าหมาย : สหกรณ์สามารถพฒั นาธุรกิจใหม้ ีประสทิ ธภิ าพมากขนึ้
แนวทางการแก้ไขและพัฒนาสหกรณ์ :
1. ส่งเสริมให้สหกรณ์วางแผน ปรับเปล่ียนการดำเนินงานภายในธุรกิจใหม่ เพื่อให้

รายไดจ้ ากการขายสงู กวา่ ต้นทุนขาย
2. ส่งเสริมให้สหกรณ์วางแผนการตรวจนับสินค้า และแต่งตั้งคณะอนุกรรมการ

ผู้รบั ผดิ ชอบดำเนนิ การโดยเฉพาะ
3. ส่งเสริมให้สหกรณ์ตรวจสอบการดำเนินงานภายในธุรกิจเพ่ือหาผู้รับผิดชอบต่อ

ความเสียหายท่ีเกดิ ข้ึน ก่อนที่จะมีมตเิ สนอตดั เป็นคา่ ใชจ้ ่ายของสหกรณ์
4. ส่งเสริมให้สหกรณ์ตรวจสอบสถานท่ีกักเก็บสินค้า และเพิ่มมาตรการความ

ปลอดภยั ของสถานทด่ี ังกล่าว
(4) ธุรกจิ แปรรปู ผลผลิตนำ้ ดื่ม
เป้าหมาย : สหกรณ์สามารถพฒั นาธุรกิจใหม้ ีประสทิ ธิภาพมากขน้ึ
แนวทางการแกไ้ ขและพัฒนาสหกรณ์ :

49

1. สง่ เสรมิ ใหค้ วามรู้แกส่ หกรณใ์ นด้านการพฒั นากระบวนการผลติ น้ำด่มื เพือ่ ลดต้นทนุ
ในการดำเนินการ

2. ส่งเสริมให้สหกรณ์สามารถจำหน่ายน้ำดื่มภายในพื้นท่ีได้มากข้ึน เช่น โรงเรียนที่
สหกรณ์ทำ MOU เปน็ ต้น

5.2.6 ธุรกิจใหบ้ ริการและสง่ เสรมิ การเกษตร
เป้าหมาย : สหกรณ์สามารถพฒั นาธรุ กจิ ให้มีประสทิ ธภิ าพมากข้นึ
แนวทางการแกไ้ ขและพัฒนาสหกรณ์ :
สง่ เสรมิ ให้สหกรณ์พจิ ารณาปรับลดคา่ ใชจ้ ่ายในการดำเนินงานภายในธุรกจิ

5.3 ด้านการบริหารจดั การ (รวมการจัดการองคก์ รและการบรหิ ารงาน)
5.3.1 การควบคุมภายใน สหกรณม์ ีปญั หาการควบคมุ ภายในทางด้านระบบบัญชี ซ่งึ จะเหน็ ได้จาก

ข้อสังเกตของผสู้ อบบญั ชี เกยี่ วกับจุดอ่อนของการควบคมุ ภายใน
เปา้ หมาย : วางระบบบัญชีให้เปน็ ระบบ มกี ารควบคุมภายในที่ดีและมีประสทิ ธิภาพ
เป้าหมายระยะเร่งดว่ น : แก้ไขข้อสังเกตของผูส้ อบบญั ชีสหกรณ์ ดงั น้ี
(1) สหกรณ์มีการบันทึกบัญชีผิดประเภท ไม่ถูกต้องและขาดความครบถ้วน ตามมาตรา 65

แห่งพระราชบัญญัติสหกรณ์ พ.ศ.2542 และท่ีแก้ไขเพิ่มเติม ที่ให้บันทึกตามแบบและรายการ
ทนี่ ายทะเบียนสหกรณก์ ำหนดให้ถกู ตอ้ งตามความเปน็ จริง

(2) สหกรณ์ยังขาดการควบคุมภายในด้านโปรแกรมระบบบัญชี คือ ไม่มีการสอบทานความ
ถกู ต้องของการบนั ทึกรายการบญั ชใี นแต่ละระบบงานกบั เอกสารหลกั ฐานประกอบการลงบัญชี

วิธีการ
(1) ให้เจา้ หน้าที่ส่งเสริม แนะนำการจดั ทำบัญชีให้ถูกต้องตามท่นี ายทะเบยี นสหกรณ์กำหนด
หากยงั ไม่ดำเนนิ การกจ็ ะมีมาตรการต่อไปให้สหกรณแ์ กไ้ ขข้อบกพรอ่ งเก่ียวกบั การบญั ชี
(2) จัดโครงการอบรมความรู้ทางดา้ นบญั ชใี หก้ ับเจ้าหนา้ ท่ีสหกรณ์
(3) วางระบบการควบคุมภายในทม่ี ปี ญั หา เชน่

(3.1) มีการจัดทำทะเบียนคุมเอกสารทางบัญชีแต่ละประเภทให้เป็นปัจจุบัน เช่น
ทะเบียนคมุ ใบเสรจ็ รับเงนิ ทะเบยี นคุมใบกำกบั สนิ ค้า ทะเบียนคมุ สมุดคู่มือสมาชิก ทะเบยี นคมุ เชค็ เป็นตน้

(3.2) มีการเปรียบเทียบยอดรวมบัญชีย่อยให้ถูกต้องตรงกับบัญชีคุมยอด (บัญชีแยก
ประเภททัว่ ไป) อย่างสม่ำเสมอ กรณพี บข้อแตกต่างใหค้ ้นหาสาเหตุ

(3.3) เอกสารทางบัญชีมีการเรียงลำดับเลขที่ไว้ล่วงหน้า แล้วใช้เอกสารนั้นโดยเรียง
ตามลำดับเลขที่

(3.4) มีการตรวจสอบยอดคงเหลือตามบัญชีกับเอกสารจากบุคคลภายนอก เช่น ใบแจ้ง
ยอดเงนิ ฝากธนาคาร/สมดุ คบู่ ัญชีเงนิ ฝาก หนงั สือยนื ยนั ยอดเจา้ หน้ี ทนุ เรอื นหุ้น ลกู หน้ี เงินรับฝาก เป็นต้น

(3.5) เอกสารทางบัญชีมีการเรียงลำดับเลขที่ไว้ล่วงหน้า แล้วใช้เอกสารน้ันโดยเรียง
ตามลำดับเลขที่

เป้าหมายระยะปานกลาง และระยะยาว : กระบวนการควบคมุ ภายในของสหกรณ์มปี ระสิทธภิ าพ
วิธีการ : วางระบบการควบคมุ ภายในของสหกรณ์ให้เป็นระบบอย่างยง่ั ยืน เช่น

50

(1) คณะผูบ้ ริหารและบุคลากรในองค์กรกำหนดกระบวนการควบคุมภายในท่ีมคี วาม
สมเหตสุ มผล

(2) มีการประเมนิ ความเสย่ี งและออกแบบกิจกรรมควบคุมทีม่ ีประสิทธิภาพ
(3) มีการปอ้ งกันและการตรวจพบข้อผดิ พลาด ความถูกต้องครบถว้ นของการบันทึกบัญชี
และการจดั ทำข้อมูลทางการเงินทเ่ี ช่ือถือไดแ้ ละทันเวลา
(4) มีการอนุมตั ิรายการบญั ชแี ละการปฏบิ ัตงิ าน
(5) มีเอกสารหลักฐานทีเ่ พยี งพอทุกข้นั ตอนของการปฏิบตั ิงาน

5.3.2 การแก้ไขข้อบกพร่อง สหกรณ์โคนมไทย-เดนมาร์ค ห้วยสัตว์ใหญ่ จำกัด ไม่มี
ข้อบกพร่องแตม่ ีขอ้ สังเกตที่ตรวจพบจากการตรวจสอบในด้านตา่ ง ๆ ซึง่ ควรมีการดำเนินการป้องกันไมใ่ ห้
ขอ้ สงั เกตดังกลา่ วกลายเป็นขอ้ บกพรอ่ งตอ่ ไปในอนาคต

ข้อสังเกตที่พบจากการตรวจสอบ เกี่ยวกับจุดอ่อนของการควบคุมภายใน ซึ่งได้กล่าวไว้
ในข้อ 5.3.1 การควบคุมภายใน สำหรับขอ้ อ่นื ๆ มดี งั ต่อไปน้ี

(1) สหกรณ์มีสมาชิกสมทบท่ีม่ีคุณสมบัติไม่เข้าข่ายการเป็นสมาชิกสมทบ ตามข้อบังคับของ
สหกรณ์ ขอ้ 45 (1) – (5) เนือ่ งจากไมม่ ีสภาพเป็นบุคคลธรรมดา แตม่ สี ภาพเปน็ นติ ิบคุ คล กล่าวคอื เป็น
วดั กองทุนหมู่บา้ น และองค์กรอ่นื ๆ

แนวทางแกไ้ ข
1. ให้เจ้าหน้าท่ีส่งเสริมเข้าแนะนำให้สหกรณ์ดำเนินการให้เป็นไปตามข้อบังคับ หาก
สหกรณ์ยังไมป่ ฏบิ ตั ิ ควรใชอ้ ำนาจสหกรณจ์ ังหวัดแนะนำเป็นหนงั สือให้สหกรณ์ดำเนนิ การแกไ้ ข และหาก
สหกรณย์ ังไมด่ ำเนินการแกไ้ ขใหใ้ ช้อำนาจนายทะเบยี นสหกรณ์ มาตรา 22(1) แหง่ พระราชบัญญัตสิ หกรณ์ พ.ศ.
2542 และที่แก้ไขเพ่ิมเติม สั่งการให้สหกรณ์แก้ไขข้อบกพร่องตามวิธีการและระยะเวลาที่นายทะเบียน
สหกรณก์ ำหนด
2. สหกรณ์จังหวัด แนะนำเป็นหนังสือฯ หากสหกรณ์ไม่ดำเนินการให้ใช้อำนาจนาย
ทะเบียนสหกรณ์ มาตรา 22 (1)
(2) สหกรณ์มีขาดทนุ สะสมคงเหลือ ณ วันท่ี 31 ธันวาคม 2563 จำนวน 23,402,494.75 บาท
ทำให้หุน้ ของสหกรณ์มีมูลค่าติดลบ จำนวน 125.40 บาทต่อหุ้น ดังนั้น สหกรณ์จงึ ไม่สามารถจา่ ยเงนิ คืน
ค่าหุ้นให้กับสมาชิกที่ประสงค์จะลาออกจากสหกรณ์ได้ เน่ืองจากหุ้นของสหกรณ์ไม่มีมูลค่าคงเหลือที่จะ
จา่ ยคืน
แนวทางแก้ไข
ให้สหกรณ์ปฏิบัติตามคำแนะนำนายทะเบียนสหกรณ์ เรื่อง แนวทางการปฏิบัติใน
การจา่ ยคนื คา่ หนุ้ กรณีสหกรณม์ ขี าดทนุ สะสม
(3) สหกรณ์มีลูกหนี้ตามคำพิพากษา จำนวน 14,930,660.99 บาท และลูกหน้ีส่วนใหญ่ส่ง
ชำระหนี้ไม่เป็นไปตามคำพิพากษาของศาล สหกรณ์ควรพิจารณาดำเนินการบังคับคดีตามกฎหมาย เพื่อ
เปน็ เครือ่ งมอื ในการกระต้นุ ให้ลกู หน้เี กดิ ความตื่นตวั ในการสง่ ชำระหนี้คืนสหกรณ์
แนวทางแกไ้ ข

51

ให้เจ้าหน้าท่ีส่งเสริมแนะนำให้สหกรณ์ดำเนินการบังคับคดีภายในอายุความตามที่
กฎหมายกำหนด

5.3.3 การบริหารงานของสหกรณ์ตามหลักธรรมาภิบาล การบริหารกิจการของสหกรณ์ให้
เป็นไปอย่างซื่อสัตย์ โปร่งใส มีความรับผิดชอบ สร้างการมีส่วนร่วม และมีการใช้กระบวนการบริหาร
จัดการ เพื่อให้การใช้ทรัพยากรเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ เกิดประสิทธิผล คุ้มค่า และโดยประหยัด
เป็นผลให้เกิดประโยชน์สูงสุดแก่ผมู้ สี ่วนได้เสียทุกฝ่ายอยา่ งเปน็ ธรรม

(๑) หลักนิติธรรม สหกรณ์ได้กำหนดข้อบังคับ ระเบียบต่างๆ เป็นไปตามพระราชบัญญัติ
สหกรณ์

(๒) หลักคณุ ธรรม การยึดม่นั ความถูกตอ้ งดีงาม ทุกฝา่ ยในสหกรณ์ปฏบิ ตั ิงานในหน้าท่ีของ
ตนอย่างเต็มความสามารถ ด้วยความซื่อสัตย์ สุจริต และเสมอภาค ประพฤติปฏิบัติงานตาม
จรรยาบรรณที่รว่ มกันกำหนด

(๓) หลักความโปร่งใส การสร้างความไว้วางใจซึ่งกันและกัน โดยพัฒนาวิธีการดำเนินงาน
ของสหกรณ์ที่โปร่งใส กำหนดข้ันตอนการให้บริการที่ชัดเจน มีการเปิดเผยข้อมูลข่าวสารท่ีเป็นประโยชน์
และผ้มู สี ่วนเกยี่ วขอ้ งสามารถตรวจสอบไดต้ ามพระราชบญั ญัติสหกรณ์

(๔) หลักการมีส่วนร่วม สหกรณ์เปิดโอกาสให้สมาชิก กรรมการ และฝ่ายจัดการมีส่วนใน
การร่วมรับรู้ ร่วมแสดงความคิดเห็น การตัดสินใจทั้งในด้านการบริหารการจัดการและการพัฒนา
สหกรณ์ เพื่อสร้างสรรค์และก่อให้เกิดความผาสุกของส่วนรวม รวมถึงการร่วมรับผิดชอบต่อผลการ
ดำเนินงานของสหกรณ์ด้วย

(๕) หลักความรับผิดชอบ การที่ทุกฝ่ายในสหกรณ์ตระหนักในสิทธิ หน้าที่ ความ
รับผิดชอบต่อหน้าที่และผลจากการกระทำของตน ตลอดจนเคารพความคิดเห็นท่ีแตกต่างของผู้มีส่วน
รว่ มในสหกรณ์

(๖) หลักความคุ้มค่า สหกรณ์มีการบริหารจัดการและใช้ทรัพยากรที่มีอยู่ให้เกิด
ประโยชน์สูงสุด มีระบบการควบคุมภายในที่ดี มีกิจกรรมหรือแผนงานที่ส่งเสริม สนับสนุนการลด
ค่าใช้จ่าย เพม่ิ รายได้ ส่งเสรมิ ระบบสวัสดกิ ารเพื่อพัฒนาคณุ ภาพชีวิตของทกุ ฝา่ ยในสหกรณ์

อย่างไรก็ดีการดำเนินงานของสหกรณ์โคนมไทย - เดนมาร์คห้วยสัตว์ใหญ่ จำกัด ได้นำ
หลักธรรมาภิบาลมาปรับใช้โดยยึดหลัก ความซ่ือสัตย์ โปร่งใส และตรวจสอบได้ ซ่ึงคณะกรรมการ
ดำเนินการได้เล็งเห็นความสำคัญ และประโยชน์ของการสร้างจิตสำนึกให้สมาชิกสหกรณ์นำหลักการ
ดงั กล่าวใชใ้ นการประกอบอาชีพ และดำเนินธรุ กจิ กับสหกรณ์ต่อไปอยา่ งยงั่ ยืน

ภาคผนวก

53