TERENGGANU 2022
1. Rajah 1.1 menunjukkan tindakan enzim lipase ke atas substrat P. (a) (i) Namakan molekul P, Q dan R. (ii) Enzim lipase bertindak ke atas P secara spesifik membentuk Q. Terangkan. P: Lipid S: Kompleks Lipase-Lipid / Kompleks enzim-substrat R: Gliserol // Asid Lemak PI: Enzim hanya bertindak balas pada substrat tertentu. P2: Enzim lipase mempunyai tapak aktif tertentu. P3: Sepadan dengan substrat P/lipid sahaja
(b) Rajah 1.2 menunjukkan sejenis buah tempatan. Saintis telah mendapati buah tersebut mengandungi enzim yang bermanfaat. Enzim tersebut boleh membantu suri rumah dalam aktiviti memasak. Nyatakan fungsi enzim yang terdapat dalam buah tersebut. State the function of the enzyme found in the fruit. (Enzim papain/protease) boleh melembutkan daging // (Enzim papain/protease) menghidrolisis protein dalam daging
2. Rajah 2 menunjukkan struktur membran plasma. Protein dan lipid merupakan komponen utama yang membentuk membran plasma. (a) Berdasarkan Rajah 2, nyatakan struktur berlabel P dan Q (b) P adalah komponen organik dalam sel hidup. Jika membran plasma mempunyai kurang molekul P, terangkan kesannya terhadap sifat membran plasma tersebut. (c) Sejenis bahan kimia telah merencatkan proses respirasi di dalam sel-sel akar rambut tumbuhan. Terangkan kesan ke atas pengangkutan ion mineral ke dalam sel-sel akar rambut itu. P: Kolesterol S: Fosfolipid PI: Membran plasma kehilangan kestabilan/ kekuatan // menjadi kurang fleksibel / anjal P2: Membran plasma menjadi lebih telap kepada air/larut bahan/ion P3: Membran plasma mudah rosak
2. Rajah 2 menunjukkan struktur membran plasma. Protein dan lipid merupakan komponen utama yang membentuk membran plasma. (c) Sejenis bahan kimia telah merencatkan proses respirasi di dalam sel-sel akar rambut tumbuhan. Terangkan kesan ke atas pengangkutan ion mineral ke dalam sel-sel akar rambut itu. PI: Ion mineral tidak boleh diangkut ke dalam sel rambut akar P2: Respirasi yang terhalang menyebabkan tiada tenaga dijana P3: Pengangkutan aktif tidak boleh berlaku
Rajah 3 menunjukkan graf jenis keimunan manusia. (a) (i) Apakah yang dimaksudkan dengan keimunan? (ii) Nyatakan jenis keimunan yang ditunjukkan dalam Rajah 3. Keupayaan badan untuk melawan jangkitan penyakit yang disebabkan oleh patogen Keimunan pasif buatan
Rajah 3 menunjukkan graf jenis keimunan manusia. (b) Terangkan mengapakah suntikan kedua diperlukan selepas suntikan pertama (c) Seorang yang dipatuk ular berbisa diberi suntikan antiserum untuk merawatnya. Berdasarkan konsep suntikan dalam graf, terangkan bagaimanakan suntikan antiserum dapat menyembuhkan pesakit itu Pl: Kerana aras antibodi menurun // kerana aras antibody kurang daripada aras keimunan P2: Tempoh keimunan dengan suntikan pertama adalah pendek Pl: Antiserum mengandungi antibodi (diperolehi daripada organisma lain) P2: Suntikan pertama dengan cepat boleh menambah antibodi melebihi aras keimunan P3: Jadi toksin/antigen (dalam racun ular) boleh dineutralkan dengan cepat P4: sebelum merebak ke seluruh bahagian badan.
4. Rajah 4.1 dan Rajah 4.2 menunjukkan dua situasi berbeza aktiviti harian individu M. (a) Namakan hormon yang terlibat dalam pengawalaturan tekanan osmosis darah daripada kelenjar-kelenjar berikut: (a)(ii) Nyatakan perubahan tekanan osmosis darah individu M semasa menjalankan aktiviti dalam Rajah 4.1 dan Rajah 4.2 Kelenjar pituitari : ADH / Antidiuresis (hormon) Kelenjar adrenal : Aldosteron (hormon) Rajah 4.1: meningkat Rajah 4.2: berkurangan
4. Rajah 4.1 dan Rajah 4.2 menunjukkan dua situasi berbeza aktiviti harian individu M. (a)(iii) Berdasarkan jawapan di (a)(ii), terangkan perbezaan di antara mekanisme pengawalaturan tekanan osmosis darah bagi kedua-dua situasi dalam Rajah 4.1 dan Rajah 4.2. Rajah 4.1 Rajah 4.2 PTekanan osmotik darah lebih rendah/menurun (daripada biasa) Tekanan osmotik darah lebih tinggi/ meningkat (daripada biasa) Kurang ADH dirembeskan (daripada kelenjar pituitari) // Lebih banyak aldosteron dirembes (dari kelenjar adrenal) Lebih banyak ADH dirembeskan (dari kelenjar pituitari) // Kurang aldosteron dirembes (dari kelenjar adrenal) Kurang air diserap semula ke dalam darah // Lebih banyak garam diserap semula ke dalam darah Lebih banyak air diserap semula ke dalam darah // kurang garam diserap semula ke dalam darah
(b) Rajah 4.3 menunjukkan makanan yang sering diambil oleh individu S. Terangkan kesan pengambilan makanan tersebut ke atas pembentukan air kencing bagi individu S. • Jumlah air kencing yang sedikit dan pekat • lebih banyak air diserap semula dalam tubul berbelit distal dan saluran pengumpul // • meningkatkan penyerapan semula air dalam buah pinggang.
5. Rajah 5.1 di bawah menunjukkan sebahagian peringkat pembahagian sel dalam seekor arnab jantan. (a) Nyatakan peringkat X dan peringkat Y. (b) (i) Kenal pasti jenis pembahagian sel ini. (ii) Berikan satu alasan bagi jawapan di 5(b)(i). Peringkat X: Profase I Peringkat Y: Metafasa I Meiosis Pl: proses pindah silang berlaku dalam pembahagian sel P2; kromosom homolog tersusun sebelah menyebelah pada satah khatulistiwa
(c) Rajah 5.2 menunjukkan sebuah carta palang perubahan bilangan kromosom bagi dua sel, P dan Q ketika kedua-duanya mengalami pembahagian sel. Nyatakan dua perbezaan antara pembahagian sel Q dan sel P. Sel Q Sel P Tidak sinapsis berlaku dalam peringkat profasa sinapsis berlaku dalam peringkat profasa kromosom sejajar pada satah khatulistiwa Pasangan kromosom homolog sejajar pada satah khatulistiwa Terdapat satu fasa pembahagian sel Terdapat dua fasa pembahagian sel menghasilkan dua sel anak menghasilkan empat sel anak Kromosom sel anak yang terhasil adalah diploid Kromosom sel anak yang terhasil adalah haploid melibatkan (dalam penghasilan) sel somatik melibatkan (dalam penghasilan) sel gamet
(c) Rajah 5.2 menunjukkan sebuah carta palang perubahan bilangan kromosom bagi dua sel, P dan Q ketika kedua-duanya mengalami pembahagian sel. (d) Pakcik S bercadang hendak mendapatkan pokok orkid berbunga merah dalam jumlah yang banyak untuk hiasan landskapnya dengan menggunakan teknik kultur tisu. Jelaskan bagaimana teknik yang dipilih ini dapat memastikan kesemua anak pokok orkid adalah serupa dengan pokok induk. Pl: (teknik kultur tisu) ialah aplikasi pembahagian sel oleh mitosis P2: sel anak yang dihasilkan oleh mitosis akan mempunyai genetik yang sama kandungan seperti sel induk P3: ini memastikan semua anak orkid yang dihasilkan mempunyai yang sama ciri sebagai induknya. P4: Tiada percampuran kandungan genetik daripada tumbuhan induk lain
6. Rajah 6 menunjukkan ekosistem paya bakau. (a) Nyatakan kelas tumbuhan paya bakau berdasarkan habitatnya. (b) Nyatakan satu masalah yang dihadapi oleh tumbuhan paya bakau dan terangkan ciri adaptasi untuk mengatasi masalah-masalah tersebut. Halophyte FI-Hidup di tanah lembut dan berlumpur. PI-Bagi mengatasi masalah ini, akar pokok bakau bercabang secara meluas untuk memberikan sokongan F2-Tanah yang menampung air dan kandungan oksigen yang rendah. P2-Pokok bakau mempunyai akar pernafasan yang tumbuh menegak di atas permukaan tanah / sebagai pneumatofor // Pada akar terdapat banyak liang/ lentisel yang membolehkan pertukaran gas dengan atmosfera. F3-Menerima intensiti cahaya matahari yang tinggi. P3-Daun dilapisi dengan kutikula dan stoma tertanam untuk mengurangkan kehilangan air
6. Rajah 6 menunjukkan ekosistem paya bakau. (c)(i) Kawasan paya bakau itu telah didirikan kilang yang berasaskan industri kimia. Bahan buangan industri itu disalurkan terus ke pantai berhampiran. Terangkan kesan sisa yang tidak dirawat terhadap ekosistem paya bakau (ii) Cadangkan satu cara untuk mengurangkan kesan di (c)(i) PI: Akan dicemari oleh bahan kimia toksik P2: Populasi haiwan/tumbuhan berkurangan PI: Rawat sisa kilang sebelum dibuang. P2: Menguatkuasakan undang-undang dan mengambil tindakan kepada sesiapa yang mencemarkan
(d) Rajah 6.2 menunjukkan satu tumbuhan akuatik. Terangkan dua penyesuaian tumbuhan akuatik yang ditunjukkan dalam Rajah 6.2 P1: akar yang terendam sepenuhnya adalah tebal, berserabut dan bercabang untuk kestabilan P2: mempunyai tisu aerenchyma (ruang udara yang besar) di batang/akar/ daun memberikan daya apungan untuk sokongan supaya tumbuhan boleh terapung di permukaan daripada air P3: Tisu aerenkim adalah terbentuk daripada tisu parenkima yang longgar dengan ruang udara yang besar mengurangkan ketumpatan relatif tumbuhan akuatik//menyediakan daya apungan air yang diperlukan untuk sokongan//Menyediakan peredaran gas ke dalam dan keluar dari tumbuhan akuatik P4: Mempunyai sel sklereid dalam daun dan tangkai daun untuk memberi sedikit sokongan kepada mengelakkan daun dan tangkai daun runtuh
7. Rajah 7.1 menunjukkan tisu P dan tisu Q yang terlibat dalam proses pengangkutan dalam tumbuhan. (a) Berdasarkan Rajah 7.1, nyatakan tisu P dan tisu Q. (b) Bagaimanakah struktur R bertindak dalam memastikan fungsi tisu P lebih efisien. Tisu P: Tisu floem Tisu Q: Tisu xilem PI: Struktur R/sel rakan mempunyai mitokondria untuk membekalkan tenaga ATP// untuk mengangkut sukrosa/bahan organik daripada daun melalui tiub tapis secara pengangkutan aktif.
(c) Trakeid pada tisu Q tidak terbentuk dengan lengkap. Terangkan kesannya terhadap tisu Q. (d) Tisu Q mempunyai dinding berlignin yang tebal. Terangkan bagaimana ia dapat meningkatkan pertumbuhan ekonomi negara.. 7. Rajah 7.1 menunjukkan tisu P dan tisu Q yang terlibat dalam proses pengangkutan dalam tumbuhan. Pl: (JikaT/trakeid tidak menebal dengan cukup lignin) menyebabkan kekuatan tisu Q berkurangan P2: Salur xilem pecah P3: Pengangkutan air berkurangan P1: Tisu ini akan membentuk tisu berkayu P2: Tisu kayu keras / kuat/rintangan / mempunyai cincin tahunan P3: Boleh menghasilkan perabot yang cantik/menarik/mahal/berkualiti tinggi P4: kayu menghasilkan damar/minyak/'damar' P5: sebagai bahan dalam minyak wangi/ perubatan
8. Rajah 8.1 dan Rajah 8.2 menunjukkan dua jenis gerak balas pada tumbuhan. (a) Apakah persamaan dan perbezaan pada gerak balas Rajah 8.1 dengan 8.2 Persamaan: SI: kedua-duanya dirangsang oleh rangsangan luar S2: kedua-duanya adalah untuk kemandirian tumbuhan S3: kedua-duanya untuk penyesuaian dengan persekitaran mereka
8. Rajah 8.1 dan Rajah 8.2 menunjukkan dua jenis gerak balas pada tumbuhan. (a) Apakah persamaan dan perbezaan pada gerak balas Rajah 8.1 dengan 8.2 Rajah 8.1 Rajah 8.2 tropisme/fototropisme nastic/tigmonasty Gerak balas yang lebih perlahan/tidak jelas Gerak balas lebih cepat sertamerta/ tindak balas yang lebih ketara Gerak balas adalah kekal/tidak dapat dipulihkan Gerak balas tidak kekal/boleh diterbalikkan Gerak balas dirangsang oleh cahaya Gerak balas dirangsang oleh sentuhan/getaran Gerak balas dipengaruhi oleh arah rangsangan Gerak balas tidak dipengaruhi oleh arah rangsangan Gerak balas untuk pertumbuhan Gerak balas untuk nutrient / untuk memerangkap serangga
Rajah 8.3 menunjukkan buah kiwi tanpa biji yang telah dikomersialkan dan menjadi semakin popular kerana mudah dan selesa dinikmati. Terangkan kaedah yang boleh digunakan dalam bidang pertanian untuk menghasilkan buah kiwi tanpa biji • Kaedah partenokarpi • auksin disembur pada bunga yang tidak didebungakan • tidak melibatkan proses pendebungaan • tanpa melalui persenyawaan
Seorang penjual buah mendapati longgokan buah yang dijualnya cepat rosak jadi boleh dijual dan penjual mengalami kerugian. Berdasarkan pengetahuan biologi anda, cadangkan cara yang boleh digunakan oleh penjual buah itu untuk mengelakkan buah dari cepat rosak F1 asingkan di atas buah masak dengan buah masak PI kerana gas etilena dihasilkan oleh buah masak P2 merangsang pematangan buah dengan lebih cepat P2 letakkan buah di dalm petisejuk P3 kerana suhu yang rendah P4 boleh memperlahankan proses pemasakan buah
9(a)(i) Nyatakan dua kepentingan biji benih untuk kemandirian tumbuhan. 9(a)(ii) Rajah 9.1 menunjukkan dua jenis buah yang terdapat di kebun buah-buahan Encik Z. Terangkan mengapa bilangan biji benih buah-buahan ini adalah berbeza. Pi: menyimpan makanan dan nutrien untuk khasiat embrio P2: biji benih boleh ditaburkan ke lokasi baru Biji benih P3 mempunyai variasi P4 :benih boleh kekal tidak aktif semasa keadaan tidak sesuai F: Bilangan biji dalam buah bergantung kepada bilangan ovul/pundi embrio P1: Lebih banyak ovul/pundi embrio lebih banyak benih dihasilkan. P2: Delima dan mangga mempunyai bilangan ovul/embrio yang berbeza kantung P3: Dalam mangga terdapat satu ovul / pundi embrio manakala dalam delima banyak ovul / pundi embrio disenyawakan
9(b)(i). Rajah 9.2 menunjukkan satu proses yang berlaku antara bunga dua pokok kacang.. Berdasarkan Rajah 9.2 dan 9.3, terangkan bagaimana proses X dan proses Y menyebabkan perkembangan buah dan biji benih pokok tersebut. Proses X ialah pendebungaan kacuk P1 - Pemindahan butir debunga matang dari anter bunga ke stigma bunga pada tumbuhan berbeza oleh serangga/ agen pendebungaan P2-mencetuskan rembesan larutan gula/sukrosa yang membekalkan tenaga P3 - Biji-bijian debunga bercambah dan membentuk tiub debunga P4 - Tiub debunga tumbuh mengikut ke arah ovul P5 - di bawah nukleus tiub penjana // nukleus tiub merembeskan enzim untuk mencerna tisu stil P6 - (Semasa pertumbuhan tiub debunga) nukleus penjana membahagi secara mitosis untuk membentuk dua nukleus gamet jantan/ nukleus haploid (n) P7-Nukleus gamet mengikut tiub debunga ke arah pundi embrio P8 - Apabila tiub debunga sampai ke ovari, tiub debunga menembusi ovul melalui mikropil.
9(b)(i). Rajah 9.2 menunjukkan satu proses yang berlaku antara bunga dua pokok kacang.. Berdasarkan Rajah 9.2 dan 9.3, terangkan bagaimana proses X dan proses Y menyebabkan perkembangan buah dan biji benih pokok tersebut. P9 - Nukleus tiub merosot meninggalkan laluan untuk nucleus gamet memasuki pundi embrio F2: Proses Y ialah persenyawaan berganda P10- Nukleus jantan menyuburkan ovum untuk membentuk zigot diploid (2n) P11 Nukleus jantan lain bercantum dengan nukleus kutub, membentuk nukleus triploid (3n). P12 - Nukleus triploid membahagi untuk membentuk tisu nutrien yang dipanggil endosperma. P13 - Sel Synergid dan sel antipodal merosot C3: Perkembangan benih dan buah selepas proses Y P14- Ovari berkembang menjadi buah (tisu)// Ovule akan menjadi biji // Integumen embrio akan membentuk seedcoat / testa P15 (Diploid) zigot bercambah menjadi embrio / dengan pluimule / pucuk dan radikel/akar/ke dalam plantlet
Salah seorang pekerja di kebun kacang tersebut telah menyembur racun perosak untuk mengawal serangan perosak di kebun tersebut. Aktiviti ini telah menyebabkan populasi lebah berkurang dengan mendadak. Keadaan ini telah mengakibatkan pekebun mengalami kerugian akibat kurang hasil tanamannya. 9(b)(ii) Terangkan bagaimana pekebun itu boleh mengatasi masalah yang berlaku bagi memastikan hasil tanamannya meningkat. F: Kaedah Parthenocarpy P1: Sembur auksin pada ovari/stigma bunga P2: Buah terbentuk tanpa persenyawaan // menghasilkan buah tanpa biji P3: ovul tidak berkembang untuk membentuk biji P4: Gunakan berus untuk memindahkan butiran debunga ke stigma PS: Persenyawaan berlaku untuk menghasilkan buah. P6: Ini mengurangkan kebergantungan petani kepada serangga/ agen pendebunga yang menjalankan proses pendebungaa
10(a)(i) Pembekuan darah merupakan satu proses yang penting. Nyatakan kepentingan pembekuan darah kepada manusia. P1- Hentikan kehilangan darah yang berlebihan// mencegah pendarahan yang berterusan dan serius P2- Menghalang kemasukan patogen ke dalam badan/ peredaran darah. P3- Mengekalkan tekanan darah normal// mencegah penurunan tekanan darah P4- Mengekalkan sistem peredaran darah tertutup
(ii) Encik A telah didiagnosis mengidap sejenis penyakit genetik. Penyakit tersebut menyebabkan dia mengalami kekurangan faktor pembekuan darah. Terangkan kesan penyakit genetik tersebut kepada Encik A sekiranya dia mengalami luka pendarahan. Pl- Penyakit yang dikenali sebagai Haemophilia P2- Darah sukar membeku // mengambil masa yang lama untuk membeku P3- Pendarahan yang berlebihan berlaku. P4- Tekanan darah menurun/turun P5- darah kurang beroksigen/ oksigen/ oksihemoglobin diangkut ke sel otak/badan P6- En A akan pengsan/ keletihan
Rajah 10.1 menunjukkan keratan rentas arteri yang sihat dan arteri yang mengalami penyakit Y. Teknologi nano telah digunakan sebagai satu alternatif untuk merawat penyakit Y. Dalam teknologi tersebut, partikel nano yang menyerupai kolesterol lipoprotein ketumpatan tinggi (HDL) telah direka. Terangkan bagaimana HDL boleh merawat penyakit Y. [5 PI-Y ialah aterosklerosis. P2-Disebabkan pemendapan (LDL) kolesterol/ kolesterol jahat pada lumen daripada arteri. P3- HDL membuang pemendapan kolesterol (LDL) / plak pada arteri dinding. P4- Pemendapan kolesterol yang telah tertanggal kemudian diangkut ke hati. PS- Saiz lumen kembali normal // lumen kurang tersekat P6- Aliran darah lancar P7- Tekanan darah kembali normal
(c) Rajah 10.2 menunjukkan dua jenis organisma yang mempunyai sistem peredaran yang berbeza. Bandingkan kedua-dua sistem peredaran dalam organisma dalam rajah 10.2. Persamaan: Pl-Kedua-dua peredaran mengangkut nutrien dan bahan buangan. P2- Kedua-duanya mempunyai sistem peredaran darah tertutup // aliran darah dalam salur tertutup P3- Kedua-duanya mempunyai darah sebagai medium pengangkutan P4- Kedua-duanya mempunyai jantung untuk mengepam darah. PS- Kedua-dua jantung mempunyai 2 atrium P6- Aliran darah melalui jantung dua kali// sistem peredaran darah berganda
(c) Rajah 10.2 menunjukkan dua jenis organisma yang mempunyai sistem peredaran yang berbeza. Bandingkan kedua-dua sistem peredaran dalam organisma dalam rajah 10.2. Organisma A Organisma B (Tertutup) sistem peredaran darah berganda lengkap (Tertutup) sistem peredaran darah berganda yang tidak lengkap Jantung mempunyai 4 ruang 2 atrium dan 2 ventrikel Jantung mempunyai 3 ruang //2 atrium dan 1 ventrikel Darah beroksigen dan terdeoksigen tidak bercampur dalam ventrikel Darah beroksigen dan terdeoksigen bercampur dalam ventrikel Mempunyai peredaran pulmonari mempunyai peredaran pulmocutaneous
11. (a) (i) Rajah 11.1 menunjukkan tumbuhan K. Terangkan penyesuaian nutrisi bagi tumbuhan K. Pl-Mengandungi klorofil P2- untuk menjalankan fotosintesis P3- hidup pada perumah P4- untuk mendapatkan cahaya matahari maksimum P5- Tidak menyerap nutrien perumah / tidak memusnahkan perumah
11. (a) (i) Rajah 11.1 menunjukkan tumbuhan K. (ii) Puan Z telah menanam tumbuhan K sebagai tanaman hiasan di tamannya. Beliau telah menggunakan sejenis baja yang mengandungi unsur nitrogen, fosforus dan kalium. Terangkan kesan penggunaan baja tersebut ke atas pertumbuhan tumbuhan K C1: Nitrogen Pl- membentuk klorofil P2- komponen utama protein / asid nukleik / enzim P3- menghalang klorosis C2: Fosforus P4- mensintesis asid nukleik/ ATP / fosfolipid P5- sebagai koenzim P6- menggalakkan pertumbuhan akar/pembungaan P7- elakkan bintik merah/ungu pada daun C3: Kalium P8- untuk sintesis protein / metabolisme karbohidrat P9- kofaktor untuk enzim P10- elakkan bahagian daun kuning
(b) Seorang suri rumah menggunakan pecahan arang dan sabut kelapa untuk menanam pokok orkidnya. Wajarkan tindakan suri rumah tersebut. P1-(arang / sabut kelapa) boleh menyimpan / menyerap air P2-(orkid) mendapat bekalan air yang mencukupi P3- (arang / sabut kelapa) sebagai medium pertumbuhan P4- bagi memberi ruang untuk akar (orkid) mencengkam PS- supaya orkid boleh menyokong P6- (arang / sabut kelapa) dapat menyediakan ruang udara untuk pengudaraan P7- supaya akar boleh bernafas
(c) Seorang lelaki ingin mengamalkan diet dengan memakan tanaman yang bebas baja kimia dan tinggi nutrien berbanding tanaman biasa. Sebagai seorang pakar kesihatan, cadangkan jenis tanaman yang sesuai dan bincangkan. P1: Tanaman organik P2: Bebas daripada baja sintetik/hormon tiruan/bahan kimia P3: Mengandungi antioksidan/mineral/vitamin yang tinggi P4: Meningkatkan kesihatan P5: Mencegah penyakit kanser / Alzheimer / Diabetes mellitus