การเลื่อยเป็นกรรมวิธีการตัดชิ้นงานโดยมีวัตถุประสงค์หลายอย่าง เช่น การตัดแยก การบาก และการเซาะร่อง เป็นต้น ลักษณะของการเล ื่อย
เคร ื่องเล ื่อยกลท ี่ใช ้ในงานอ ุ ตสาหกรรมจา แนกออกได ้ เป็ น 4 ชนิด คือ เครื่องเลื่อยชัก (Power Hack Saw) เครื่องเลื่อยสายพานนอน (Horizontal Band Saw) เครื่องเลื่อยสายพานตั้ง (Vertical Band Saw) และเครื่องเลื่อยวงเดือน (Radius Saw or Circular Saw) ส าหรับในหน่วยนี้ จะกล่าวถึงเฉพาะเครื่องเลื่อยชักเพื่อเป็นพื้นฐานในการใช้งานเท่านั้น ชน ิ ดของเคร ื่องเล ื่อยกล
1.3.1 โครงเล ื่อย โครงเล ื่อย (Saw Frame) ท าด้วยเหล็กหล่อและเหล็กเหนียว ใช้ส าหรับยึดใส่ใบเลื่อย โครงเลื่อย มีลักษณะเหมือนตัวยูคว ่า และจะเคลื่อนที่ไป–มาในร่องหางเหยี่ยวโดยการส่งก าลังจากล้อ เฟื อง 1.3.2 ฐานเคร ื่อง ฐานเคร ื่อง (Base) ท าจากเหล็กหล่อหรือเหล็กเหนียว มีหน้าที่รองรับส่วนต่าง ๆ ของเครื่อง เลื่อยกลแบบชักทั้งหมด 1.3.3 ระบบส่งก าลัง ระบบส่งก าลัง (Drive System) ของเครื่องเลื่อยกลแบบชักจะใช้มอเตอร์ท าหน้าที่เป็นต้น ก าลังขับโดยใช้กระแสไฟฟ้า 220 โวลต์ หรือ 380 โวลต์ 1.3.4 ชุดป้อนตัด ช ุ ดป้ อนตัดของเคร ื่องเล ื่อยกลแบบชักม ี2 ชนิด คือ ชนิดที่ใช้ลูกถ่วงน ้าหนักและชนิดที่ใช้ ระบบไฮดรอลิก
1.3.5 ปากกาจบัชิ น้งาน ปากกาจับชิ น้งาน (Vise) ของเครื่องเลื่อยกลแบบชักแบ่งออกเป็น 2 ส่วน คือ ปากกาด้าน คงที่ ซึ่งไม่สามารถเลื่อนไปมาได้และปากกาด้านเคลื่อนที่ได้ นอกจากนี้ปากกาของเครื่องเลื่อยกลแบบ ชักยังสามารถจับชิ้นงานเลื่อยตรงหรือปรับเอียงเพื่อตัดเฉียงเป็นมุมต่าง ๆ ได้ ส่วนประกอบของเคร ื่องเล ื่อยชัก
1.4.1 ความหยาบละเอ ี ยดของฟันใบเล ื่อย ฟั นของใบเลื่อยกลแบบชักมีลักษณะเรียงกันและมีความห่างระหว่างยอดฟั นเรียกว่า ระยะพิตช์ (Pitch) ซึ่งระยะพิตช์นี้จะก าหนดความหยาบหรือละเอียดของฟันเลื่อย โดยนับจ านวนฟันต่อ ความยาว 1 นิ้ว เช่น ใบเลื่อย 10 ฟัน/นิ้ว 14 ฟัน/นิ้ว เป็นต้น การกา หนดความหยาบละเอ ี ยดของฟันเล ื่อย
1.4.2 ความยาวของใบเล ื่อย รูใส่สลกัรูใส่สลกั ความยาวใบเลื่อย การกา หนดความยาวของใบเล ื่อย 1.4.3 การตัดเฉ ื อนวัสด ุ ของใบเล ื่อย หลักการทา งานของใบเล ื่อยกลแบบชัก
1.4.4 ม ุ มของฟันเล ื่อย ฟันเลื่อย ม ุ มของใบเล ื่อย 1.4.5 คลองเล ื่อย การจดัฟันใบเล ื่อย
1.5.1 การจบัย ึ ดชิ น้งาน (ก)ชิ้นงานหน้าตัดสี่เหลี่ยม ืน ้า (ข)ชิ้นงานหน้าตัดเหล็กสี่เหลี่ยมจัตุรัส (ค)ชิ้นงานหน้าตัดกลม (ง)ชิ้นงานหน้าตัดรูปตัวซี (จ) ชิ้นงานหน้าตัดเหล็กฉาก (ฉ) ชิ้นงานหน้าตัดหกเหลี่ยม (ช) ชิ้นงานหน้าตัดรูปตัวไอ การจบัชิ น้งานร ู ปทรงต่าง ๆ 1. การจับชิ้นงานที่มีรูปทรงแตกต่างกัน
2. การจับชิ้นงานที่สั้นกว่าปากของปากกา การจบัชิ น้งานสั้นโดยใช ้ วัสด ุ เสร ิ มอ ี กด ้ านของปากกาจบัชิ นงาน้ การจบัชิ น้งานสั้นโดยใช ้ วัสด ุ เสร ิ มอ ี กด ้ านของปากกาจบัชิ นงาน้
การใช ้ ขาตั้งรองรับชิ น้งานทม ี่ี ความยาวมาก 3. การตัดชิ้นงานที่มีความยาวมาก ๆ 4. การเริ่มต้นการเลื่อยชิ้นงาน การตั้งระยะชิ น้งานก่อนตัดด ้ วยบรรทดัเหล ็ ก
5. การตัดชิ้นงานจ านวนมากและมีความยาวเท่ากัน การใช ้ อ ุ ปกรณต ์ ั้งระยะสา หรับตัดชิ น้งานทม ี่ี ความยาวเทา่กันเป็ นจ านวนมาก การใช ้ เคร ื่องเล ื่อยกลแบบชักเพอ ื่ตัดชิ น้งานม ี ขั้นตอนดังน ี้ 1. ตรวจสอบความพร ้ อมของเคร ื่องเล ื่อยกลแบบชักและอ ุ ปกรณใ์ หเ ้ ร ี ยบร ้ อย 2. ยกโครงเล ื่อยค ้ างไว ้ ก่อนตัดชิ น้งาน 3. จบัย ึ ดชิ น้งานด ้ วยปากกาจบัชิ น้งานใหถ ้ ู กต ้ องตามร ู ปทรงของชิ น้งานโดยท ี่ยังไม่ขัน แน่นและใหส ้ ามารถเล ื่อนไป–มาได้
5. การตัดชิ้นงานจ านวนมากและมีความยาวเท่ากัน การใช ้ อ ุ ปกรณต ์ ั้งระยะสา หรับตัดชิ น้งานทม ี่ี ความยาวเทา่กันเป็ นจ านวนมาก
1.5.2 การจบัย ึ ดใบเล ื่อย การจบัย ึ ดใบเล ื่อย การจับยึดใบเลื่อยเข้ากับโครงของเครื่องเลื่อย ู้ปฏิบัติงานจะต้องทราบทิศทางการเดิน ตัดของเครื่องเลื่อยกลแบบชักก่อน กล่าวคือ ในการจับใบเลื่อยที่ถูกต้องนั้นจะต้องให้ฟันเลื่อยเอียง ไปในทิศทางที่เครื่องเลื่อยจะกดใบเลื่อยให้ตัดเฉือนชิ้นงาน
การใช ้ เคร ื่องเล ื่อยกลแบบชักเพอ ื่ตัดชิ น้งานม ี ขั้นตอนดังน ี้ 1. ตรวจสอบความพร ้ อมของเคร ื่องเล ื่อยกลแบบชักและอ ุ ปกรณใ์ หเ ้ ร ี ยบร ้ อย 2. ยกโครงเล ื่อยค ้ างไว ้ ก่อนตัดชิ น้งาน 3. จบัย ึ ดชิ น้งานด ้ วยปากกาจบัชิ น้งานใหถ ้ ู กต ้ องตามร ู ปทรงของชิ น้งานโดยท ี่ยังไม่ขัน แน่นและใหส ้ ามารถเล ื่อนไป–มาได้ 4. ปรับโครงเล ื่อยลงใหฟ้ันของใบเล ื่อยอย ู่เหน ื อชิ น้งานประมาณ 25 มม. 5. ปรับตั้งระยะความยาวชิ น้งานโดยใช ้ บรรทดัเหล ็ กวัดขนาด 6. จบัย ึ ดชิ น้งานด ้ วยปากกาจบัชิ น้งานใหแ ้ น่นและม่ันคง 7. ปรับแขนตั้งระยะใหย ้ าวเทา่กับความยาวของชิ น้งาน . 8. เปิ ดสว ิ ตชเ ์ พอ ื่ใหเ ้ คร ื่องเล ื่อยชักทา งาน 9. ปรับระบบป้อนตัดไฮดรอลิกใหโ้ ครงเล ื่อยเล ื่อนลงช ้ า ๆ 10. ปรับทอ่น ้าหล่อเย ็ นใหน ้ ้าฉ ี ดบร ิ เวณคลองเล ื่อยเพอ ื่ช่วยระบายความร้อน 11. รอจนกระท่งัเล ื่อยตัดชิ น้งานขาดออกจากกัน 12. เม ื่อชิ น้งานขาดออกจากกันแล ้ วใหย ้ กโครงเล ื่อยข ึ น้ด ้ านบน
การปรับใบเล ื่อยใหห ้ า่งจากชิ น้งานประมาณ 25 มม. 1. การขันใบเล ื่อยจะต ้ องใหม ้ี ความต ึ งพอด ี และใหใ้ ช ้ แผ่นประกบใบเล ื่อยก่อนขันสลักด้วย 2. จบัย ึ ดชิ น้งานกับปากกาจบัชิ น้งานใหแ ้ น่นและม่ันคงก่อนเปิ ดสว ิ ตชเ ์ คร ื่องท างาน 3. การป้ อนล ึ กเพ ื่อตัดเล ื่อยชิ้นงานครั้งแรกให ้ป้ อนช ้ า ๆ จนกระท่ังใบเล ื่อยตัดเฉือน ชิ น้งานเต ็ มหน ้ าชิ น้งานแล ้ วจง ึป้ อนล ึ กตามอัตราป้ อนทแ ี่นะน าของใบเล ื่อย 4. หย ุ ดเคร ื่องท ุ กครั้งทว ี่ัดหร ื อปรับเปล ี่ยนชิ น้งาน 5. หา ้ มจบัชิ น้งานเล ื่อยทม ี่ี ความยาวงานน ้ อยกว่าความยาวปากของปากกา 6. หล่อเย ็ นชิ น้งานตามชน ิ ดของวัสด ุ ทน ี่ ามาเล ื่อย
เพอ ื่ความปลอดภยัในการใช ้ เคร ื่องเล ื่อยกลแบบชัก ผ ู ้ปฏ ิ บตัิ งานควรย ึ ดถ ื อปฏ ิ บตัิ ดังน ี้ 1. ก่อนใช ้ เคร ื่อง ควรตรวจสภาพความพร ้ อมของเคร ื่องเล ื่อยกลแบบชักท ุ กครั้ง 2. ต ้ องจบัชิ น้งานใหถ ้ ู กต ้ องและม่ันคงก่อนเล ื่อย 3. ก่อนเปิ ดสว ิ ตช ์ เด ิ นเคร ื่องจะต ้ องยกใบเล ื่อยให ้ อย ู่เหน ื อจากชิ้นงานประมาณ 25 มม. ก่อนท ุ กครั้ง 4. การป้อนตัดด้วยระบบไฮดรอลิกมากเก ิ นไปอาจทา ให ้ใบเล ื่อยหัก ดังนั้นจงต้อง ึ ระมัดระวัง 5. วัสด ุ ชิ น้งานประเภทเหล ็ กหล่อ ทองเหล ื อง ทองแดง และอะล ู ม ิ เน ี ยม ควรหล่อเย็น ใหถ ้ ู กต ้ อง 6. ขณะเคร ื่องเล ื่อยกลแบบชักกา ลังตัดชิ น้งาน ห ้ ามหม ุ นถอยปากกาจับชนงานออก ิ้ โดยเด็ดขาด
เคร ื่องเล ื่อยกลแบบชักม ี ว ิ ธ ี การบา ร ุ งรักษาดังน ี้ 1. หลังเล ิ กใช ้ งานให ้ ทา ความสะอาดและชโลมน ้ามันบาง ๆ ตามชิ้นส่วนท ี่เป็นเหล็ก เพอ ื่ป้ องกันสน ิ ม 2. ควรเปล ี่ยนถ่ายน ้ามันหล่อเย ็ นท ุ กสัปดาห ์ 3. หม่ันตรวจสภาพชิ น้ส่วนของเคร ื่องเล ื่อยกลแบบชักและหยอดน ้ามันตามจุดต่าง ๆ ทม ี่ี การเคล ื่อนทข ี่องชิ น้ส่วนเหล่านั้น