แบบสำรวจและจดั ฐานข้อมูลมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรม
ของสภาวัฒนธรรมจังหวดั เพชรบรู ณ์
๑. ชื่อรายการมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรม
ช่อื รายการ ปลาเผาปา่ แดง
ชื่อเรยี กในทอ้ งถนิ่ -
ช่ือภาษาอืน่ (ถ้าม)ี -
๒. ประเภทมรดกภูมิปญั ญาทางวัฒนธรรม
รายการตัวแทนมรดกภมู ปิ ญั ญาทางวัฒนธรรม (มกี ารปฏบิ ตั อิ ย่างแพร่หลาย)
รายการมรดกภมู ปิ ญั ญาทางวฒั นธรรมที่ต้องไดร้ ับการสง่ เสริมและรักษาอย่างเรง่ ดว่ น
(เสีย่ งตอ่ การสญู หาย)
๓. ลกั ษณะมรดกภมู ปิ ัญญาทางวัฒนธรรม (ตอบไดม้ ากกว่า ๑ หัวขอ้ )
วรรณกรรมพนื้ บ้านและภาษา
ศลิ ปะการแสดง
แนวปฏบิ ัตทิ างสงั คม พิธีกรรม ประเพณี และเทศกาล
ความรแู้ ละการปฏบิ ตั เิ ก่ียวกับธรรมชาตแิ ละจักรวาล
งานชา่ งฝมี อื ดั้งเดมิ
การเลน่ พ้นื บ้าน กฬี าพื้นบา้ นและศลิ ปะการตอ่ สปู้ ้องกนั ตวั
๔. ประวตั คิ วามเปน็ มาและรายละเอียดมรดกภมู ปิ ัญญาทางวฒั นธรรม
ปลาเผาป่าแดง เป็น 1 ใน 7 รายการอาหารแนะนำที่ต้องชิม เมื่อมาเยือนเพชรบูรณ์แต่เดิมนั้น
ปลาเผาสูตรป่าแดง เป็นอาหารที่คนเพชรบูรณ์ไปสั่งนั่งกินกันที่ริมอ่างเก็บน้ำป่าแดง เพื่อชมทัศนียภาพของอ่าง
เก็บน้ำยามเยน็
เมื่อก่อนมีทั้งปลานิลและปลาช่อน ปัจจุบันใช้เป็นปลาทับทิมเป็นส่วนใหญ่ ที่เผาด้วยกระดาษกฟอยล์
ราดด้วยผักกะหล่ำปลีและมะเขือเทศ ผักชีและขิง รสชาติเหมือนเจ๋ียนปลาช่อน ของแท้ต้องกินที่ป่าแดง
อำเภอเมืองเพชรบูรณ์
เดิมมีขายที่ร้านอาหารที่อ่างเก็บน้ำชลประทานห้วยป่าแดง อยู่ที่บ้านป่าแดง ตำบลป่าเลาห่างจากตัว
เมือง 8 กิโลเมตร แต่ปัจจุบันที่ริมเขื่อนป่าแดง ไม่มีร้านอาหารขายแล้ว แต่ก็ยังมีร้านสืบทอด ปรุงขายอยู่
ตามถนนสายเล่ยี งเมอื ง 234 เช่น รา้ นกัสโซ่ ครวั กำไลทอง ปลาเผา678 ครวั บา้ นหมอ้ ฯลฯ
สว่ นผสม
1. ปลา ปจั จุบนั ใชป้ ลานิลและปลาทบั ทิม แตส่ ูตรดง้ั เดมิ ใช้ “ปลาช่อน”
2. ซอสพริก
3. ข้ึนฉา่ ย
4. ขงิ
5. มะเขือเทศ
6. หอมแดง
7. กระหล่ำปลี
วธิ กี ารทำ
1. เตรียมผักที่เป็นส่วนประกอบล้างให้สะอาด พร้อมหั่นผักให้เป็นชิ้นเล็กเนื่องจากจะทำใหผ้ ักสุกง่าย
และพอดคี ำ
2. ล้างปลาให้สะอาด นำเกร็ดออก และบั้งปลา เพื่อท่จี ะใหป้ ลาสุกงา่ ย และสว่ นผสมต่าง ๆ เข้าเนื้อ
ปลา จะทำให้ปลามรี สชาติหวาน
2
3. เตรียมฟอลย์เพ่ือทจี่ ะห่อปลา และนำกระหล่ำปลที ีห่ น่ั ไว้มารองปลาพอประมาณ
4. นำปลามาวาง และใสก่ ระหลำ่ ปลที ห่ี นั่ ไว้วางลงบนปลา พรอ้ มราดซอสพริกลงไปในตัวปลา ตาม
ดว้ ยด้วยการโรยผกั ทีจ่ ดั เตรยี มไว้วางลงบนปลา
5. พบั ฟอลยท์ ุกมมุ เพื่อที่จะไม่ให้น้ำไหลออกมาขณะเผาปลา
6. เตรียมไฟเผา โดยใช้เตาถ่าน และไฟอ่อนในการเผา ใช้เวลาเผาด้านละ 10 นาที
รวมเวลาในการเผาแล้ว 20 นาที เมื่อเผาเสรจ็ จะมีนำ้ ในปลาเผาเปน็ สแี ดง เรยี กวา่ “ปลานำ้ แดง”
๕. พน้ื ทปี่ ฏิบตั ิมรดกภมู ิปญั ญาทางวัฒนธรรม(พน้ื ทท่ี ี่ปรากฏหรือชุมชนท่มี ีการปฏิบัติมรดกภมู ปิ ญั ญาทางวฒั นธรรม)
1. ครวั กำไลทอง C3HX+5MX ถ.เลย่ี งเมืองเพชรบรู ณ์ ต.ปา่ เลา อ.เมอื งเพชรบรู ณ์ จ.เพชรบรู ณ์ 67000
16.428196605372708, 101.0991450376872
2. ร้านกสั โซ เพชรบรู ณ์ C4H7+JC ต.ปา่ เลา อ.เมอื งเพชรบูรณ์ จ.เพชรบูรณ์ 67000
16.42926891345223, 101.11340515117955
3. ครวั บา้ นหมอ้ C3FW+XW ต.ป่าเลา อ.เมอื งเพชรบรู ณ์ จ.เพชรบรู ณ์ 67000
16.424962152672144, 101.09721368186658
๖. คณุ คา่ และความสำคัญของมรดกภมู ิปญั ญาทางวฒั นธรรมในแตล่ ะระดับ
ระดับปัจเจกบุคคล
ระดบั ครอบครวั
ระดบั ชุมชนท้องถิ่น
ระดับจงั หวดั
ระดับประเทศ
7. รายชื่อผสู้ บื ทอด / ผู้ครอง / ผูท้ เี่ ก่ยี วขอ้ งหลักในปัจจุบัน
รายขอ่ื บุคคล/หวั หนา้ คณะ/ อายุ/อาชีพ ทอี่ ยู่ (สถานท่ีตดิ ต่อ) / หมายเลขโทรศพั ท์
กลมุ่ /สมาคม/ชมุ ชน
นางกติ ตญิ าณี จะไป อายุ 43 ปี 159 หมู่.4 ต.ป่าเลา อ.เมอื งเพชรบูรณ์
เจ้าของรา้ นกัซโซ จ.เพชรบูรณ์ 67000
Coffee & Restaurant โทร. 086-3691935
8. ปัจจุบันรายงานมรดกภูมปิ ัญญาทางวฒั นธรรมไดร้ บั การประกาศขึ้นบัญชีในระดบั ใด
ยังไมเ่ คยได้รับการประกาศข้ึนบญั ชี (รายการสำรวจและจัดเก็บใหม่)
ระดับจังหวัด (รายการเบ้ืองตน้ มรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรม)
ระดบั ชาติ
ระดับนานาชาติ (ยเู นสโก)
9. จากข้อ 8 ควรจะเสนอรายการมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมไดร้ บั การประกาศขน้ึ บัญชใี นระดับใด
สำรวจและจัดเกบ็ เท่านัน้ (ยงั ไม่ควรได้รบั การประกาศขึ้นบัญชี)
ระดบั จงั หวัด (รายการเบื้องต้นมรดกภมู ปิ ัญญาทางวฒั นธรรม)
ระดบั ชาติ
ระดบั นานชาติ (ยูเนสโก)
3
10. เอกสารอ้างอิงและ/หรอื ผลงานท่ีเกย่ี วข้องในการสง่ เสรมิ และรกั ษามรดกภมู ปิ ญั ญาทางวัฒนธรรม
สัมภาษณ์ นางนางกิตติญาณี จะไป เจ้าของร้านรา้ นกซั โซ Coffee & Restaurant เมือ่ วนั ที่ 23 มถิ ุนายน 2565
ภาพที่ 8 – 12 “ปลาเผาป่าแดง” กสั โซ คอฟฟี่ เพชรบรู ณ์ by Yujiang
https://m.facebook.com/photo.php?fbid=10156762094742168&id=613647167&set=a.1
0155104990112168&refid=13&__tn__=%2B%3E
11. รูปภาพ พร้อมคำอธิบายใตภ้ าพจำนวน 10 ภาพ
ภาพที่ 1
วตั ถดุ ิบประกอบการทำป่าเผาปา่ แดง เดมิ จะใชป้ ลาชอ่ น จากเขื่อนป่าแดง
แต่ปจั จบุ ันนิยมใช้ ปลานิล หรือปลาทับทิม
ภาพที่ 2
วธิ กี ารทำ เร่ิมต้นโดยการเตรียมฟอลย์เพื่อทจ่ี ะหอ่ ปลา และนำกระหล่ำปลีท่หี ั่นไวม้ ารองปลาพอประมาณ
4
ภาพท่ี 3
นำปลาลงไปวาง และตามดว้ ยการโรยกระหล่ำให้ท่วมตัวปลา และราดซอสพริกไปท่ผี ักและตัวปลา
ภาพที่ 4
และตามดว้ ยผักหอมแดง มะเขือเทศ ขิง ขึน้ ฉ่ายใส่ลงไป และห่อด้วยกระดาษฟอยล์ให้มิดชดิ
5
ภาพที่ 5
ใชเ้ ตาถา่ นในการเผา และไฟอ่อนในการเผา
ภาพที่ 6
การเผาของปลาเผาป่าแดงจะแตกตา่ งจากท่ีอน่ื โดยจะห่อด้วยฟอยลแ์ ละเผาดว้ ยเตาถ่าน
ใชเ้ วลาเผาประมาณ 20 นาที
6
ภาพที่ 7
ปลาเผาป่าแดง สตู รด้ังเดิม รา้ นกัสโซ คอฟฟี่ เพชรบูรณ์
ภาพที่ 8
น้ำจิ้มซีฟู๊ด ทรี่ ับประทานคูก่ ับปลาเผาป่าแดง
7
ภาพท่ี 9
เม่อื เผาเสรจ็ จะมนี ำ้ ในปลาเผาเปน็ สีแดง เรยี กว่า “ปลานำ้ แดง”
ภาพที่ 10
แพกุ้งฝอย อาหารขนึ้ ช่อื ที่จะต้องสงั่ คู่กับเมนูปลาเผาป่าแดง
8
ภาพที่ 11
ยำสาวปา่ แดง อาหารขึน้ ช่ือ ท่จี ะต้องสั่งคู่กับเมนูปลาเผาป่าแดง
ภาพที่ 12
เมนกู งุ้ เตน้ อาหารขนึ้ ชื่อ ทจี่ ะตอ้ งสง่ั คู่กับเมนูปลาเผาป่าแดง
9
12. ข้ออมูลภาพถ่าย ข้อมูลภาพเคลื่อนไหว หรือข้อมูลเสียง (ระบุประเภทของสื่อที่แนบไฟล์มาพร้อม
คำอธิบาย)
ข้อมลู ภาพถ่าย ได้แก่ 12 ภาพ
ขอ้ มลู ภาพเคล่ือนไหว
ขอ้ มูลเสยี ง
13. ข้อมูลผู้สำรวจและจัดเก็บ
ชอื่ – สกลุ นางสาวณฐั ธยาน์ กางถนิ่
หนว่ ยงาน สภาวัฒนธรรมจงั หวดั เพชรบรู ณ์
เลขที่ 999 อาคาร 2 ชั้น 4 ตำบลสะเดยี ง อำเภอเมืองเพชรบรู ณ์ จังหวดั เพชรบูรณ์ 67000
โทรศพั ท์ 096 179 3686
อีเมล์ [email protected]