48 ใบความรู้ที่ 5อาหารสำรับ 4 ภาคอาหารสำรับในสำรับท้องถิ่นภาคกลางรูป 6.1 ตัวอย่างอาหารในท้องถิ่นภาคกลางที่มา: https://shorturl.at/juvV2อาหารสำรับในท้องถิ่นภาคกลางจะรับประทานข้าวเจ้าเป็นหลัก รับประทานกับกับข้าว หลายอย่าง ซึ่งมีลักษณะดังนี้1.อาหารประเภทแกง แกงของภาคกลางมีชื่อเรียกตามเครื่องปรุงและวิธีการประกอบอาหาร เช่น แกงเขียวหวาน แกงพะแนง แกงมัสมั่น แกงส้ม แกงเลียง แกงป่า ต้มยำ ต้มข่า ต้มจืด2. อาหารประเภทยำและพล่า ประกอบด้วยเครื่องปรุงรสหลัก เรียกว่าน้ำปรุงรส ที่ประกอบด้วย น้ำปลา น้ำมะขามเปียกหรือน้ำมะนาว น้ำตาลทราย และพริกขี้หนูซอยหรือทุบ และอาจใช้น้ำปรุงรสที่มีส่วนผสมของพริกแกงคั่วหรือน้ำพริกเผา การทำยำจะนำเครื่องปรุงทุกอย่างทั้งเครื่องปรุงหลักและเครื่องปรุงรสมาคลุกเคล้าผสมกัน ตกแต่งด้วยผักชี หอมซอย ตะไคร้ซอย หรือสะระแหน่การทำพล่ามีวิธีการทำเช่นเดียวกับยำ โดยนำเนื้อสัตว์ดิบหรือกึ่งสุกกึ่งดิบมาผสมกับน้ำปรุงรสคล้ายคลึงกับยำ แต่มีรสเปรี้ยว รสเค็ม และรสเผ็ดจัดและดับกลิ่นคาวโดยใส่ตะไคร้ หอม สะระแหน่ เช่นพล่าเนื้อสด กุ้งเต้น
493. อาหารประเภทเครื่องจิ้ม แบ่งออกเป็น 5 กลุ่มดังนี้(1) น้ำพริก เป็นอาหารที่นำเครื่องปรุงมาตำหรือคลุกรวมกัน ปรุงให้ได้รสเปรี้ยว รสเค็ม รสเผ็ด(บางประเภทมีรสหวานด้วย) นำมาตักใส่ด้วยแก้วเสิร์ฟพร้อมผักสด ผักต้ม ผักดอง หรือผักชุบไข่ทอด เช่นน้ำพริกกะปิ(2) น้ำพริกผัด เป็นอาหารที่นำเนื้อสัตว์มาใช้เป็นเครื่องปรุง ต้องนำไปผัดให้สุกก่อนเสิร์ฟ รับประทานคู่กับผักสด ผักต้ม ผักดอง หรือผักชุบแป้งทอด เช่นน้ำพริกมะขามผัด(3) หลน เป็นอาหารที่ประกอบด้วยเครื่องปรุง เช่น เต้าเจี้ยว ปลาเค็ม ปลาร้า กุ้ง ปูเค็ม มาต้มกับกะทิ แล้วใส่หอมซอยและพริกชี้ฟ้า ปรุงรสให้เค็ม เปรี้ยวและหวาน รับประทานคู่กับผักสด(4)เครื่องจิ้มทั่วไป เช่นน้ำปลาหวาน แสร้งว่า หอยดองปรุง ปูเค็มคลุก ปลาร้าสับ(5)น้ำจิ้ม ใช้สำหรับเพิ่มรสชาติอาหารให้อร่อยมากยิ่งขึ้น เช่นน้ำจิ้มไก่ น้ำจิ้มทอดมัน4. อาหารประเภทผัด เป็นการประกอบอาหารให้สุก โดยใช้น้ำมันหรือกะทิเป็นส่วนประกอบในการผัด เช่นผัดพริกแกง ผัดกะเพรา ผัดเผ็ด ผัดผัก ผัดเปรี้ยวหวาน ผัดวุ้นเส้น5. อาหารประเภทเครื่องเคียงหรือเครื่องแนมเช่น ปลาทูทอดและกุ้งเค็ม รับประทานคู่กับน้ำพริกกะปิ ปลาดุกย่างและกุ้งเผารับประทานคู่กับน้ำปลาหวาน6. อาหารหวาน เป็นของหวานหรือขนมที่รับประทานหลังอาหารคาวหรือรับประทานเป็นของว่างระหว่างมื้ออาหาร ขนมส่วนใหญ่ประกอบด้วยข้าว แป้ง ไข่ น้ำตาล มะพร้าว และแต่งกลิ่นแต่งสี ขนมหวานของภาคกลางมีหลายชนิด เช่นทองหยิบ ทองหยอด สังขยา ข้าวเหนียวแก้ว ข้าวต้มมัด ลูกชุบ กล้วยฉาบ ขนมไข่หงส์ ขนมชั้น ขนมจาก ขนมผิง ขนมกลีบลำดวน กระท้อนลอยแก้ว
50อาหารในสำรับในท้องถิ่นภาคเหนือรูป 6.2 ตัวอย่างอาหารท้องถิ่นในภาคเหนือที่มา: https://shorturl.at/juvV2อาหารสำรับในท้องถิ่นภาคเหนือจะรับประทานข้าวเหนียวเป็นหลัก รับประทานกับกับข้าวที่มีลักษณะแห้งๆ เช่น แกงที่มีน้ำขลุกขลิก หรือน้ำพริก ซึ่งมีลักษณะดังนี้1.อาหารประเภทแกง แกงของภาคเหนือมีทั้งที่ใส่และไม่ใส่เครื่องแกง แต่ไม่นิยมใส่กะทิ แกงที่ใส่เครื่องแกง เช่น แกงแค แกงฮังเล แกงโฮะ แกงอ่อม แกงที่ไม่ใส่เครื่องแกง เช่น แกงผักกาดจอ2. อาหารประเภทยำและพล่า เป็นอาหารที่มีส่วนประกอบ ได้แก่ พริกแห้ง หอม กระเทียม กะปิ ข่า ลูกผักชี และรากผักชี นำมาโขลกให้ละเอียด แล้วคลุกเคล้ากับผักหรือเนื้อสัตว์ที่ทำให้สุก แล้วปรุงรสด้วยน้ำปลา เกลือ มะนาว เช่น ตำขนุน ลาบ หลู้*หลู้ เป็นอาหารที่นิยมทานเป็นกับแกล้มหรือเรียกว่า ลาบดิบ มีวิธีการทำคือนำเลือดสดมาขยำกับใบตะไคร้จนหมดกลิ่นคาว จากนั้นผสมเครื่องปรุงสำหรับทำลาบ ใส่เนื้อสัตว์ดิบ คลุกให้เข้ากัน โรยหน้าด้วยแคบหมู หอมเจียว หรือกระเทียมเจียว3. อาหารประเภทเครื่องจิ้ม เป็นอาหารประเภทน้ำพริก ซึ่งมีลักษณะแห้งๆ แบ่งออกเป็นน้ำพริกที่ตำเครื่องรวมกันแล้วปรุงรส เช่นน้ำพริกหนุ่ม น้ำพริกตาแดง น้ำพริกปู น้ำพริกปลาร้า และน้ำพริกผัดที่ตำเครื่องปรุงรวมกันแล้วนำไปผัดให้สุก เช่นน้ำพริกอ่อง
514. อาหารประเภทผัด แบ่งออกเป็นผัดที่ไม่เผ็ด เช่นผัดแหนมใส่วุ้นเส้น ผัดยอดฟักทองใส่ไข่ และผัดที่มีรสเผ็ด เช่น คั่วตับหมู ผัดหน่อไม้สด ผัดเผ็ดปลา5. อาหารประเภทเครื่องเคียงหรือเครื่องแนมไส้อั่ว ห่อหมก และงบ เช่นงบหมู งบปลา งบกุ้ง ห่อหมกไก่6. อาหารหวาน อาหารหวานหรือขนมของภาคเหนือ เช่นข้าวแคบ (ข้าวเกรียบว่าว) ข้าวแต๋น (นางเล็ด) ข้าวต้มมัด ขนมจ็อก (ขนมเทียน)อาหารสำรับในท้องถิ่นภาคตะวันออกเฉียงเหนืออาหารสำรับในท้องถิ่นภาคตะวันออกเฉียงเหนือจะรับประทานข้าวเหนียวเป็นหลัก รับประทานกับกับข้าวหลายอย่าง มีลักษณะดังนี้รูป 6.3 ตัวอย่างอาหารท้องถิ่นในภาคตะวันออกเฉียงเหนือที่มา: https:// shorturl.at/qHS15
521.อาหารประเภทแกง ส่วนใหญ่เป็นแกงที่ไม่นิยมใส่กะทิ แบ่งออกเป็นประเภทต่างๆ ดังนี้(1) แกงที่ใส่เครื่องแกง ประกอบด้วย พริก ข่า ตะไคร้ หัวหอม กระเทียมและเกลือ นำมาโขลกรวมกัน แล้วละลายเครื่องแกงลงในน้ำเดือด ใส่เนื้อสัตว์ ผัก ปรุงรสด้วยน้ำปลา น้ำปลาร้า และเกลือ แต่งกลิ่นด้วยใบแมงลัก แกงจะมีรสเค็มและเผ็ดเล็กน้อย เช่นแกงอ่อม แกงผักหวาน แกงผักขี้เหล็กใส่หนังหมู(2) แกงที่ไม่ใส่เครื่องแกง ประกอบด้วยเครื่องเทศ ได้แก่ตะไคร้ หัวหอม พริก นำมาบุบพอแตก ใส่น้ำแกง ต้มจนเดือด ใส่เนื้อสัตว์และผัก ปรุงรสด้วยน้ำปลา ปลาร้า และเกลือ เช่นแกงหน่อไม้ แกงบางชนิดปรุงรสเปรี้ยว โดยใส่มะนาวหรือผักที่มีรสเปรี้ยว เช่นต้มปลาใบมะขามอ่อน2. อาหารประเภทยำและพล่า เช่น ลาบ ส้มตำ เนื้อน้ำตก ซุปผัก ซุปหน่อไม้3. อาหารประเภทเครื่องจิ้ม ได้แก่พริก ซึ่งเรียกว่าแจ่ว หมายถึงน้ำพริกปลาร้า โดยใช้ปลาต้มโขลกรวมกับพริกชี้ฟ้าเผา หอมเผา และกระเทียมเผา ตำให้แหลกแล้วปรุงรสด้วยมะเขือเทศเผาหรือน้ำมะนาว และรับประทานคู่กับผักสดหรือผักต้ม4. อาหารประเภทปิ้ง ย่าง เช่นปิ้งเนื้อ ปิ้งปลาดุก หมกปลาซิว หมกเครื่องในไก่ (นำมาห่อด้วยใบตองเป็นห่อแบนๆ แล้วย่างจนสุก)5. อาหารประเภทเครื่องเคียงหรือเครื่องแนมเช่นแจ่วพริกแดงและแจ่วพริกแห้ง ซึ่งเป็นแจ่วที่ไม่ได้โขลกเนื้อปลาลงไปด้วย นิยมรับประทานคู่กับปลาดุกย่างพร้อมผักสด6. อาหารหวาน เช่นขนมแกงบวด เช่นแกงบวดฟักทอง ข้าวต้มผัด ขนมเทียน ขนมต้ม ข้าวต้มมัด
53อาหารสำรับในท้องถิ่นภาคใต้อาหารสำรับในท้องถิ่นภาคใต้ส่วนใหญ่มีรสเผ็ดจัด โดยทั่วไปรับประทานข้าวเจ้าเป็นอาหารหลักพร้อมกับกับข้าวต่างๆ ซึ่งแบ่งเป็นประเภทดังนี้รูป 6.4 ตัวอย่างอาหารท้องถิ่นในภาคใต้ที่มา: https:// shorturl.at/qHS151.อาหารประเภทแกง แกงของภาคใต้มีชื่อเรียกตามเครื่องปรุงและวิธีการประกอบอาหาร เช่น แกงเผ็ด แกงหอยแครงกับใบชะพลู แกงเหลือง แกงไตปลา ปลาต้มขมิ้น หมูต้มตะลิงปิง2. อาหารประเภทยำและพล่าเป็นอาหารที่คล้ายคลึงกับอาหารท้องถิ่นภาคกลาง แต่มีเครื่องปรุงรสที่แตกต่างกันไปตามวัตถุดิบในท้องถิ่น เช่น ยำลูกมุด ยำมะม่วงเบา ยำใบบัวบก พล่าเนื้อสด พล่ากุ้ง3. อาหารประเภทเครื่องจิ้ม (1) น้ำพริก เป็นอาหารที่ประกอบด้วยเครื่องปรุงหลัก คือ กะปิ เช่นน้ำพริกโจร หรือน้ำพริกหยำ น้ำพริกกะปิกุ้งเสียบ โดยใช้มะนาว ปรุงรสให้เปรี้ยว หรือใช้ผักชนิดอื่นที่มีรสเปรี้ยว เช่น ส้มจี๊ด ตะลิงปลิง (2) หลน มีวิธีการทำคล้ายท้องถิ่นภาคกลาง เช่นบูดูหลน จิ้งจังหลน4. อาหารประเภทเครื่องเคียงหรือเครื่องแนมอาหารประเภทเครื่องเคียงหรือเครื่องแนม ได้แก่ปลาเค็ม เช่น ปลาทู ปลาอินทรี ปลาฉิ้งฉ้าง ปลาข้างเหลือง ไข่ปลา เช่น ไข่ปลากระบอก ไข่ปลาหมึกและหอย เช่น หอยแมลงภู่แห้ง หอยหลอด6. อาหารหวาน เช่น ขนมโค ขนมเมล็ดข้าว ขนมไข่ปลา ขนมลา ขนมกอและ ขนมลูกโดน
54ชื่อ...............................................................................ชั้น.............................เลขที่.....................ใบงานที่ 5 เรื่อง อาหารสำรับ 4 ภาคหน่วยการเรียนรู้ที่ 2 เรื่อง อาหารสํารับ จำนวน 12 ชั่วโมงรายวิชา ง23102 การอาชีพ 6 จำนวน 0.5 นก. เวลาเรียน 1 ชม./สัปดาหกลุมสาระการเรียนรูการงานอาชีพ ชั้นมัธยมศึกษาปที่3 คำชี้แจง ให้นักเรียนตอบคำถามเหล่านี้ในกระดาษคำตอบ (ข้อละ 2 คะแนน)1. แนวคิดเรื่อง \"สำรับ\" ในมื้ออาหารไทยมีความสำคัญอย่างไร และมีวัตถุประสงค์เพื่ออะไร..............................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................2. จงเปรียบเทียบความแตกต่างของ \"ข้าวหลัก\" ที่รับประทานในแต่ละภูมิภาค..............................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................3. อาหารภาคเหนือมีเอกลักษณ์เฉพาะตัวอย่างไรในการปรุงรสชาติ และมีความแตกต่างจากอาหารภาคกลางในแง่ของวัตถุดิบหลักอย่างไร..............................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................4. วัตถุดิบใดที่ถือเป็นเอกลักษณ์สำคัญที่ขาดไม่ได้ของอาหารภาคอีสาน พร้อมยกตัวอย่างเมนูประเภท \"ยำและพล่า\" ตามสไตล์อีสานมา 2 เมนู..............................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................5. เพราะเหตุใดอาหารภาคใต้จึงมักมี \"สีเหลือง\" และรสชาติมีความโดดเด่นในด้านใด..............................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................
55ชื่อ...............................................................................ชั้น.............................เลขที่.....................ข้อที่ 1: แนวคิดเรื่อง \"สำรับ\" ในมื้ออาหารไทยมีความสำคัญอย่างไร และมีวัตถุประสงค์เพื่ออะไร?• แนวคำตอบ: \"สำรับ\" คือหัวใจของมื้ออาหารไทย ซึ่งไม่ใช่แค่การทานอาหารจานเดียว แต่เป็นการจัดวางอาหารหลายชนิดเข้าด้วยกัน โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อสร้างความสมดุลของรสชาติ(เค็ม หวาน เปรี้ยว เผ็ด) รวมถึงความสมดุลของเนื้อสัมผัส (กรอบ นุ่ม) และอุณหภูมิ (ร้อน เย็น) ซึ่งสะท้อนถึงศิลปะและวัฒนธรรมการกินของไทยข้อที่ 2: จงเปรียบเทียบความแตกต่างของ \"ข้าวหลัก\" ที่รับประทานในแต่ละภูมิภาค• แนวคำตอบ: จากแหล่งข้อมูลสามารถแบ่งกลุ่มการรับประทานข้าวได้เป็น 2 กลุ่มหลัก คือ:◦ ภาคกลางและภาคใต้: รับประทาน \"ข้าวเจ้า\" เป็นอาหารหลัก◦ ภาคเหนือและภาคตะวันออกเฉียงเหนือ (อีสาน): รับประทาน \"ข้าวเหนียว\" เป็นอาหารหลักข้อที่ 3: อาหารภาคเหนือมีเอกลักษณ์เฉพาะตัวอย่างไรในการปรุงรสชาติ และมีความแตกต่างจากอาหารภาคกลางในแง่ของวัตถุดิบหลักอย่างไร?• แนวคำตอบ: อาหารภาคเหนือมีเอกลักษณ์คือ ไม่นิยมใส่กะทิและน้ำตาล รสชาติหลักจะมาจากความเค็มและความนุ่มนวลของวัตถุดิบ มีกลิ่นอายของวัฒนธรรมล้านนา ซึ่งต่างจากภาคกลางที่เน้นรสชาติกลมกล่อมและใช้\"กะทิ\"เป็นส่วนประกอบหลักเพื่อให้รสชาติมีความนุ่มนวลและเข้มข้นข้อที่ 4: วัตถุดิบใดที่ถือเป็น \"จิตวิญญาณ\" และเป็นเอกลักษณ์สำคัญที่ขาดไม่ได้ของอาหารภาคอีสาน พร้อมยกตัวอย่างเมนูประเภท \"ยำและพล่า\" ตามสไตล์อีสานมา 2 เมนู• แนวคำตอบ: วัตถุดิบหลักที่เป็นจิตวิญญาณของอาหารอีสานคือ \"ปลาร้า\" ซึ่งให้รสชาติและกลิ่นที่เป็นเอกลักษณ์สำหรับตัวอย่างเมนูประเภทยำและพล่า (Isan Style) ที่โดดเด่น ได้แก่ส้มตำ, ลาบ, เนื้อน้ำตก หรือ ซุปหน่อไม้ข้อที่ 5: เพราะเหตุใดอาหารภาคใต้จึงมักมี \"สีเหลือง\" และรสชาติมีความโดดเด่นในด้านใด?• แนวคำตอบ: อาหารภาคใต้มีสีเหลืองอันเป็นเอกลักษณ์มาจากการใช้\"ขมิ้น\" ซึ่งเป็นเครื่องเทศหลัก ส่วนรสชาติจะมีความโดดเด่นคือ เผ็ดร้อนจัดจ้านจากพริกสดและพริกแห้ง และมีความเค็มจัด เปรี้ยวจัด นอกจากนี้ยังได้รับอิทธิพลจากวัฒนธรรมมุสลิมและอินเดียในการใช้เครื่องเทศที่หลากหลายเฉลยใบงานที่ 5 เรื่อง อาหารสำรับ 4 ภาคหน่วยการเรียนรู้ที่ 2 เรื่อง อาหารสํารับ จำนวน 12 ชั่วโมงรายวิชา ง23102 การอาชีพ 6 จำนวน 0.5 นก. เวลาเรียน 1 ชม./สัปดาหกลุมสาระการเรียนรูการงานอาชีพ ชั้นมัธยมศึกษาปที่3
56คำชี้แจง 1. ข้อสอบเป็นแบบปรนัย มี 10 ข้อ คะแนน 10 คะแนน2. ให้ทำเครื่องหมายกากบาท (X) ลงในช่องว่างให้ตรงกับข้อ ก ข ค ง ที่เห็นว่าถูกที่สุดเพียงข้อเดียว*********************************************************************************************1. ในสมัยโบราณมักจัดอาหารเป็นสำรับ เพราะเหตุใด ก. เพราะคนส่วนใหญ่อยู่เป็นครอบครัวใหญ่มีทั้งเด็ก ผู้ใหญ่ และคนชรา ข. เพราะจะได้ทานอาหารที่ไม่ซ้ำซาก ค. เพราะแต่ละคนชอบอาหารต่างกัน ง. เพราะวัตถุดิบมีมากจึงทำอาหารได้หลายชนิด2. ภาชนะข้อใดที่ไม่ใช่สำรับ ก. ขันโตก ข. ถาด ค. กระด้ง ง. กระบุง3. ภาคใดที่นิยมใช้กะทิประกอบอาหารมากที่สุด ก. ภาคเหนือ ข. ภาคอีสาน ค. ภาคกลาง ง. ภาคใต้ 4. ภาคใดที่นิยมรับประทานข้าวเหนียวเป็นอาหารหลัก ก. ภาคเหนือ ภาคกลาง ข. ภาคอีสาน ภาคเหนือ ค. ภาคกลาง ภาคใต้ ง. ภาคใต้ ภาคเหนือ5. อาหารพื้นบ้านภาคกลางที่โด่งดังระดับโลก คือ ข้อใด ก. แกงมัสมั่น พะแนงหมู ข. ต้มข่าไก่ ขนมจีนน้ำยา ค. ต้มยำกุ้ง ผัดไท ง. ไก่ย่าง ส้มตำ ทด ห
576. น้ำพริกของแกงเผ็ดแตกต่างกับน้ำพริกแกงเขียวหวานอย่างไร ก. แกงเผ็ดใช้พริกขี้หนู แกงเขียวหวานใช้พริกหวาน ข. แกงเผ็ดใส่พริกไทย แกงเขียวหวานใส่ลูกผักชี ยี่หร่า ค. แกงเผ็ดใช้พริกแห้ง แกงเขียวหวานใช้พริกสดสีเขียว ง. แกงเผ็ดใส่มะเขือเปราะ แกงเขียวหวานใส่มะเขือพวง7. อาหารชนิดใดที่ต้องจัดใส่ในถ้วยก้นลึก ก. เนื้อทอด ข. ผัดผักรวม ค. น้ำพริก ง. ต้มยำ 8. ข้อใดไม่ควรปฏิบัติ ก. เตรียมส่วนผสมและเครื่องปรุงอาหาร ก่อนการประกอบอาหาร ข. เตรียมวัสดุ อุปกรณ์ในการประกอบ จัด และตกแต่งอาหารให้พร้อม ค. ใช้ช้อนกลางชิมอาหาร ง. ใช้มือเปล่าหยิบ จับอาหาร9. ข้อใดเป็นวิธีการเตรียมผักเพื่อประกอบอาหารที่ถูกต้องที่สุด ก. ล้างก่อนหั่นเพราะรักษาวิตามินซีและคุณค่าอาหาร ข. หั่นก่อนล้างเพราะรักษาวิตามินซีและคุณค่าอาหาร ค. ล้างก่อนหั่นเพราะทำให้สะอาดและผักหวานกรอบ ง. หั่นก่อนล้างเพราะทำให้สะดวกและผักหวานกรอบ 10. ข้อใดไม่ใช่ความสำคัญของอาหารสำรับ ก. เป็นอาหารที่มีคุณภาพ แต่ราคาถูกกว่าอาหารจานเดียว ข. มีคุณค่าทางโภชนาการครบถ้วนเพราะประกอบด้วยอาหารหลัก 5 หมู่ ค. แสดงถึงเอกลักษณ์และวัฒนธรรมไทยจากการมีเครื่องเคียง เครื่องแนม แกะสลักพืชผักผลไม้เป็น ภาชนะใส่อาหารหรือตกแต่งอาหารให้สวยงาม ง. สะดวกต่อการรับประทานบริการอาหารและยังเหมาะในการจัดเลี้ยงพิเศษ
58กระทรวงวัฒนธรรม.(2559).วัฒนธรรม วิถีชีวิตและภูมิปัญญา.กรุงเทพฯ: รุ่งศิลป์การพิมพ์. .(2559).อัตลักษณ์อาหารไทย 4 ภาค.กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตร แห่งประเทศไทย จำกัด.กระทรวงศึกษาธิการ.(2551).หลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณืการเกษตรแห่งประเทศไทย จำกัด.ชมรมแม่บ้านอาหารไทย.(2559).ตำรับอาหารไทยยอดนิยม 4 ภาค.กรุงเทพฯ: พัฒนาศิลปาชีพ.ม.ป.ปช่อทิพยวรรณ พันธุ์แก้ว.(2552).คุณวิเศษของผักและผลไม้.กรุงเทพ:สากลการพิมพ์ละเมียง ชุยกระเดื่อง และคนอื่นๆ.(2562).หนังสือเรียนรายวิชาพื้นฐาน การงานอาชีพ ม.3.นนทบุรี: บริษัทศูนย์หนังสือ เมืองไทย จำกัด.สำนักพิมพ์แสงแดด.(2544).อาหารไทย 4 ภาค.พิมพ์ครั้งที่ 6.กรุงเทพฯ:โรงพิมพ์ เอ.ที.พลิ้นติ้ง.เสาวนีย์ ประทีปทอง และคนอื่นๆ.(2565).หนังสือเรียนรายวิชาพื้นฐาน การงานอาชีพ กลุ่มสาระการเรียนรู้การงานอาชีพ ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551. ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3. กรุงเทพฯ:สำนักพิมพ์บริษัทพัฒนาคุณภาพวิชาการ (พว) จำกัด.เว็บไซต์.(2565). ณ ุ ม
59ภ ผ ว
60เฉลยแบบประเมินผลการเรียนรู้ก่อนและหลังเรียนข้อ ก่อนเรียน หลังเรียน1 ข ข2 ง ง3 ง ง4 ง ง5 ก ก6 ค ค7 ข ข8 ค ค9 ก ก10 ค ค