จัดทำ โดย สถิติ และข้อมูลเบื้องต้น นำ เสนอ อาจารย์ วัชรีพร พวงทอง ภาคเรียนที่ 2 ปีการศึกษา 2022 นาย ภูวดิศ จตุรภาค นาย ธเนศ ประเสริฐ นางสาว ทิพยนัตน์ มาน้อ น้ ย นางสาว กัลยรัตน์ โมกมัน นางสาว จิรนันท์ เนื้อไม้ นางสาว ปฐมาวดีนาคอ้น
สถิติ สถิติ หมายถึง เครื่องมือหรือเทคนิคในการวิเคราะห์ข้อมูล หรือที่ เรียกว่า “ระเบียบวิธี การทางสถิติ" (Statistical Method) ประกอบด้วย ขั้นตอนทั้งหมด 4 ขั้นตอน ดังนี้ - การเก็บรวบรวมข้อมูล (Data Collection) เป็นการรวบรวมข้อมูล จาก แหล่งข้อมูล ซึ่งสามารถดำ เนินการได้ โดยการเก็บรวบรวมข้อมูล จากงานลงทะเบียนหรือการบันทึก การเก็บรวบรวมข้อมูลจากการสำ รวจ - การนำ เสนอข้อมูล (Data Presentation) เป็นการจัดทำ ข้อมูลที่ รวบรวมได้ให้อยู่ ในรูปแบบที่สะดวกในการอ่านข้อมูล เข้าใจง่าย เพื่อ เป็นประโยชน์ในการวิเคราะห์ เช่น รูปแบบตาราง กราฟ แผนภูมิ - การวิเคราะห์ข้อมูล (Data Analysis) เป็นขั้นตอนการนำ ข้อมูลที่ ได้มาประมวลผล วิเคราะห์ จำ เป็นต้องใช้สูตรทางสถิติต่าง ๆ - การแปลความหมายข้อมูล (Interpretation) เป็นขั้นตอนของ การนำ ผลการวิเคราะห์มาขยายความในการอธิบายความหมายให้บุคคล ทั่วไปเข้าใจ ประเภทของสถิติแบ่งออกเป็น 2 ประเภท 1 สถิติเชิงพรรณนา ใช้ในการหาข้อสรุปของข้อมูล ซึ่งข้อสรุปและผลที่ ได้จะพรรณนาลักษณะหรือแจกแจงข้อมูลตามที่ได้รวบรวมมาเท่านั้น 2 สถิติเชิงอ้างอิง ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูลจาก กลุ่มตัวอย่าง (Sample) ซึ่งเป็นข้อมูลเพียงบางกลุ่มหรือบางส่วนของประชากร แล้วนำ ข้อสรุปที่ ได้ไปคาดคะเนหรือสรุปอ้างอิงลักษณะของประชากร
คำ ศัพท์เกี่ยวกับสถิติ ประชากร หมายถึง จำ นวนหน่วยทุกหน่วยของข้อมูลทั้งสิ่งมี ชีวิตหรือไม่มีชีวิตที่สนใจศึกษาจำ แนกได้ 2 ประเภทใหญ่ๆ ได้แก่ 1. ประชากรที่มีจำ นวนจำ กัด เป็นประชากรที่สามารถนับจำ นวนได้ครบ 2. ประชากรที่มีจำ นวนไม่จำ กัด มีปริมาณมากจนไม่สามารถนับได้ ตัวแปร หมายถึง คุณลักษณะหรือเงื่อนไขที่แปรเปลี่ยนค่าไป ตามบุคคล หรือ เวลาที่จัดกระทำ ควบคุมหรือสังเกตจำ แนกประเภทตัว แปลได้แก่ 1. พิจารณาความเป็นเหตุเป็นผลกัน สามารถจำ แนกได้ 2 ประเภทคือ ตัวแปลอิสละ และตัวแปลตาม 2. พิจารณาจากลักษณะของสิ่งที่แปร ได้แก่ ตัวแปลคุณลักษณะหรือ ตัวแปลเชิงคุณภาพ และ ตัวแปลเชิงปริมาณ 3. พิจารณาค่าความต่อเนื่อง แบ่งได้ 2 ลักษณะคือ ตัวแปลต่อเนื่อง และ ตัวแปลไม่ต่อเนื่อง คำ ศัพท์เกี่ยวกับสถิติ
ข้อมูล หมายถึง สิ่งที่แสดงถึงลักษณะของข้อเท็จจริงหรอราย ละเอียดต่างๆในเรื่องใดเรื่องหนึ่ง ซึ่งอาจเป็นตัวเลข เช่น น้ำ หนัก ความสูง คะแนนหรือไม่เป็นตัวเลขก็ได้ เช่น เพศ อาชีพ ศาสนา เป็นต้น และต้องมีจำ นวนมากพอถึงจะแสดงลักษณะของเรื่องนั้นๆด้วย ประเภทของข้อมูล 1 ข้อมูลที่แบ่งตามแหล่งของข้อมูล มีดังนี้ 1.1 ข้อมูลปฐมภูมิ 1.2 ข้อมูลทุติยภูมิ 2 ข้อมูลที่แบ่งตามลักษณะของข้อมูล 2.1 ข้อมูลเชิงปริมาณ 2:2 ข้อมูลเชิงคุณภาพ 3 ข้อมูลที่แบ่งตามลักษณะวิธีการเก็บข้อมูลมีดังนี้ 3:1 ข้อมูลที่ได้จากการนับ 3.2 ข้อมูลที่ได้จากการวัด 4 มาตรการวัด จำ ได้เป็น 4 มาตรา - มาตรานามบัญญัติ - มาตราอันดับ - มาตราอัตรภาค - มาตารอัตราส่วน ข้อมูล
การเก็บรวบรวมข้อมูล คือ การดำ เนินการใดๆ เพื่อให้ได้มาซึ่ง ข้อมูลที่ต้องการดำ เนินการได้ 3 วิธีการ 1 การเก็บรวบรวมข้อมูลจากงานทะเบียนหรือการบันทึก เป็นการเก็บรวบรวมข้อมูลด้วยการคัดลอกขอมูลจากทะเบียนหรือ บันทึกที่หน่วยงานต่างๆได้เก็บรวบรวมไว้ 2 การเก็บรวบรวมข้อมูลจากการสำ รวจ เป็นการเก็บรวบรวมข้อมูลจากสิ่งที่สนใจโดนตรงเก็บรวบรวมข้อมูล ด้วยวิธีการเช่น - การสัมภาษณ์ - การสังเกต - การนับหรือการวัด - การทำ สำ มะโน 3 การเก็บรวบรวมข้อมูลจากการทดลอง เป็นการเก็บรวบรวมข้อมูลจากผลของการทดลง การเก็บรวบรวมข้อมูล
การนำ เสนอข้อมูล มี 2 ลักษณะ 1 การนำ เสนอข้อมูลอย่างไม่แบบแผน แบ่งออกเป็นได้ 2 แบบ 1.การนำ เสนอข้อมูลในรูปแบบบทความ 2.การนำ เสนอข้อมูลในรูปบบบทความกึ่งตาราง 2 การนำ เสนอข้อมูลอย่างเป็รแบบแผน แบ่งออกได้ 2 แบบ 1. การนำ เสนอโดยใช้ตาราง 2. การนำ เสอโดยใช้กราฟหรือแผนภูมิมีหลายลักษณะ ดังนี้ - แผนภูมิวงกลม - แผนภูมิรูปภาพ - แผนภูมิแท่งหรือกราฟแท่ง - กราฟเส้น การนำ เสนอข้อมูล
ประโยชน์ของสถิติในงานอาชีพ ด้านการวางแผนเพื่อพัฒนาเศรษฐกิจของปะเทศ ด้านธุรกิจ ด้านอุตสาหกรรม ด้านเกษตรกรรม ด้านอื่นๆ เช่น ด้านการแพทย์ การศุกษาเป็นต้น ประโยชน์ของสถิติในงานอาชีพ ปัจจุบันสถิติได้มีบทบาทต่อการ บริหารงานของภาครัฐและเอกชน ในส่วนของการให้ข้อมูลเพื่อประกอบ การตัดสินใจในด้านต่างๆ เช่น
การแจกแจงความถี่ เป็นการนำ ข้อมูลดิบที่รวบรวมได้มาจัดหมวด หมู่ให้เป็นระเบียบ โดยเรียงจากน้อยไปหามากหรือจากมากไปหาน้อย วิธีการแจกแจงความถี่ 1.การกระทำ ข้อมูลที่ไม่จัดหมวดหมู่ เรียงคะแนนจากมากไปหาน้อยห รือจากน้อยไปหามาก 2.การแจกแจงความถี่หรือการจัดหมวดหมู่ เป็นการใช้ตารางแจกแจง ความถี่ - ความถี่สะสม คือผลรวมของความถี่ของอันตรภาคชั้นนั้นกับความถี่ ของอันตรภาคชั้นที่มีช่วงคะแนนสูงกว่าทั้งหมด - ความถี่วัมพัทธ์ คือผลรวมของความถี่ของอันตรภาคชั้นนั้นกับผลรวม ของความถี่ทั้งหมด ซึ่งอาจจะแสดงในรูปเศษส่วน ทศนิยม หรือร้อยละ ก็ได้ - ความถี่สะสมสัมพัทธ์ คืออัตราส่วนระหว่างความถี่สะสมของ อันตรภาคชั้นนั้น กับผลรวมทั้งหมด ซึ่งอาจอยู่ในรูปของเศษส่วน ทศนิยม หรือร้อยละก็ได้ การแจกแจงความถี่
การแจกแจงความถี่แบบใช้กราฟ การใช้กราฟแสดงการแจกแจงความถี่ของข้อมูล สามารถทำ ให้ เห็นการกระจายของข้อมูลได้ ชัดเจนยิ่งขึ้น ในที่นี้จะขอกล่าวถึงกราฟที่ สำ คัญดังนี้ 1. ฮิสโทแกรม (Histogram) หรือรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้าของความถี่เป็นการ แสดงความถี่ โดยอาศัยพื้นที่สี่เหลี่ยมผืนผ้าคล้ายกับการนำ เสนอข้อมูล แบบกราฟแท่ง 2. รูปหลายเหลี่ยมของความถี่ (Frequency Polygon) เป็นการแสดง ความถี่โดยจุดกึ่งกลางชั้น ของข้อมูลและความถี่ของข้อมูลในแต่ละชั้น 3. แผนภาพต้น-ใบ (Stem and Leaf Plot) เป็นแผนภาพที่จัดข้อมูล เป็นกลุ่มที่แสดง แสดงการแจกแจง ความถี่และวิเคราะห์ข้อมูลเบื้อง ต้นไปพร้อม ๆ กัน
ตัวอย่าง
การหาตำ แหน่งของข้อมูล ในการหาตำ แหน่งของข้อมูล (Percentile, Decile, Quartile) นั้น ข้อมูลแต่ละชุดมีลักษณะ ที่แตกต่างกัน การจะนำ ข้อมูลที่อยู่ต่าง ชุดกันมาเปรียบเทียบกันจึงจำ เป็นที่จะต้องนำ ข้อมูลแต่ละชุดมาแปลให้ มีลักษณะเดียวกัน โดยแบ่งข้อมูลออกเป็นส่วนย่อย ๆ มีทั้งการแบ่ง ออกเป็น 4, 10 และ 100 ส่วน ดังนี้ 1. ควอร์ไทล์ (Quartile) เป็นการวัดตำ แหน่งที่แบ่งข้อมูล ทั้งหมดที่เรียงจากน้อยไปหามาก ออกเป็น 4 ส่วนเท่า ๆ กัน ใช้ สัญลักษณ์ “Q” 2. เดไซล์ (Decite) เป็นการวัดตำ แหน่งที่แบ่งข้อมูลทั้งหมด ที่เรียงจากน้อยไปหามากออก เป็น 10 ส่วนเท่า ๆ กัน ใช้สัญลักษณ์ "D" 3. เปอร์เซ็นไทล์ (Percentile) เป็นการวัดตำ แหน่งที่แบ่ง ข้อมูลทั้งหมดที่เรียงจากน้อย ไปหามากออกเป็น 100 ส่วนเท่า ๆ กัน ใช้สัญลักษณ์ “P”