เพื่อนเยี่ยมเพื่อน "ภายใต้โครงการเสริมสร้างศักยภาพชมรมผู้
สูงอายุ3จังหวัดภาคเหนือตอนบน"
สนับสนุนโดยสำนักงานกองทุนสนับสนุนการ
สร้างเสริมสุขภาพ(สสส.)
เพื่อนเยี่ยมเพื่อน
ชมรมผู้สูงอายุ
ตำบลสำราญราษฎร์
ที่มาของโครงการ จำนวนผู้สูงอายุเพิ่มขึ้นทุกปี
โดยเฉพาะผู้สูงอายุที่อยู่ลำพัง
ช มรมผู้สูงอายุตำบลสำราญราษฎร์ อำเภอดอยสะเก็ด มีจำนวนเพิ่มมากขึ้น
จังหวัดเชียงใหม่ เป็นชมรมผู้สูงอายุที่ก่อตั้งเมื่อ ปี พศ
2543 มีสมาชิกทั้งหมด 8 หมู่บ้าน ในตำบลมีจำนวน หน้า 1
ประชากรผู้สูงอายุ 939 คน จากประชากรทั้งหมด 3,695
คน(สถิติประชากรทางการทะเบียนราษฎร์ ปี 2565) คิด
เป็น ร้อยละ 25 ของประชากรทั้งหมดซึ่งถือว่าเป็นสังคมผู้
สูงอายุโดยสมบูรณ์
ตำบลสำราญราษฏร์มีจำนวนผู้สูงอายุที่มากขึ้นทุกปี
โดยเฉพาะผู้สูงอายุที่อยู่ลำพังมีจำนวนเพิ่มมากขึ้น เนื่องจาก
ลูกหลานไปทำงานต่างถิ่น ผู้สูงอายุจึงอยู่ลำพัง ส่งผลให้ผู้สูง
อายุขาดความอบอุ่นในครอบครัว เกิดความเครียด ซึมเศร้า
และการไม่เห็นคุณค่าของตนเอง นำไปสู่ปัญหาสุขภาพจิต
ของผู้สูงอายุ
เพื่อนเยี่ยมเพื่อน คือ เพื่อนเยี่ยมเพื่อน คือ
การติดตามเยี่ยมผู้สูงอายุ
จากการร่วมวิเคราะห์และแลกเปลี่ยนความคิดเห็น ที่อยู่ลำพัง ด้อยโอกาส
เกี่ยวกับปัญหานี้ ทางชมรมผู้สูงอายุตำบลสำราญราษฎร์จึง โดยชมรมผู้สูงอายุ
ได้จัดทำโครงการ เพื่อนเยี่ยมเพื่อนขึ้นมา
เพื่อนเยี่ยมเพื่อน คือ การติดตามเยี่ยมผู้สูงอายุที่อยู่
ลำพัง ด้อยโอกาส ผู้สูงอายุติดบ้านและผู้ป่วยติดเตียงใน
แต่ละหมู่บ้าน โดยอาสาสมัครจากทางชมรมผู้สูงอายุซึ่งเป็น
ผู้สูงอายุเช่นเดียวกัน ที่เป็นจิตรอาสา ยังมีแรงเยี่ยม จึงเป็น
ที่มาของชื่อโครงการ 'เพื่อนเยี่ยมเพื่อน' นั่นเอง
หน้า 2
เป้าหมายการดำเนินงาน
ให้กำลังใจ
การติดตาม เยี่ยมให้กำลังใจเพื่อให้ผู้สูงอายุที่
อาศัยอยู่ตามลำพังไม่รู้สึกว่าถูกทอดทิ้งหรือโดด
เดี่ยว ยังรู้ว่ามีเพื่อนผู้อาทรคอยห่วงใยปลอบใจ
ส ร้ า ง ค ว า ม ภู มิ ใ จ
เพื่อให้ผู้สูงอายุเกิดความภาคภูมิใจในตนเอง
เห็นคุณค่าในตนเอง ทั้งผู้ที่เยี่ยมและผู้ที่ได้รับ
การเยี่ยม ในการจะมีกำลังใจในการดำเนินชีวิต
ต่อไป
พัฒนาคุณภาพชีวิต
ในการติดตามเยี่ยมจะทำควบคู่กับการ ค้นหา
ปัญหาของผู้สูงอายุ ทั้งด้าน สุขภาพ เศรษฐกิจ
สังคม สภาพแวดล้อม เพื่อประสานงานในการ
ช่วยเหลือตามสภาพปัญหา
หน้า 3
ภาคีเครือข่ายในการดำเนินงาน
ท้องถิ่น เทศบาล โรงเรียนการศึกษานอก
ท้องถิ่นเป็นแหล่งทรัพยากร ทั้ง ระบบและการศึกษาตาม
งบประมาณ และ บุคคล ซึ่ง อัธยาศัย
พร้อมในการช่วยเหลือในเรื่อง
ความรู้ และงบประมาณในการ เป็นหน่วยงานที่สนับสนุนด้าน
ดำเนินงานรวมทั้งเป็นศูนย์ องค์ความรู้ในการจัดกิจกรรม
ประสานงานในการดำเนินงาน ด้านอาชีพ ด้านเทคโนโลยีตลอด
ของพื้นที่สำหรับทุกหน่วยงานที่ จนสนับสนุนกิจกรรมให้ผู้สูงอายุ
ดำเนินงานด้านผู้สูงอายุในตำบล
กำนัน ผู้ใหญ่บ้าน
โรงพยาบาลส่ง หากทางชมรมผู้สูงอายุได้ข้อมูลที่
เสริมสุขภาพตำบล เป็นปัญหาของผู้สูงอายุในหมู่บ้าน
กำนันผู้ใหญ่บ้านจะเป็นผู้ประสาน
รพ.สต รวมทั้ง อสม.เป็นหน่วย งานในพื้นที่และประสานความ
งานที่ให้ความช่วยเหลือและให้ ช่วยเหลือไปยังหน่วยงานที่
คำปรึกษาในด้านสุขภาพของผู้สูง เกี่ยวข้อง
อายุ รวมทั้งในการร่วมลงพื้นที่ พระสงฆ์
ติดตาม ตรวจสุขภาพ การให้คำ พระสงฆ์จะเป็นผู้ที่ชาวบ้านมีความ
แนะนำด้านสุขภาพให้ผู้สูงอายุใน นับถือ หากทางชมรมผู้สูงอายุมี
ชุมชน เรื่องในการสร้างความเข้าใจให้กับ
ชาวบ้านทั่วไป เมื่อพระสงฆ์เป็นคน
ช่วยพูด ชาวบ้านจะมีความเชื่อถือ
หน้า 4
ขั้นตอนการดำเนินงาน
1 สำรวจข้อมูล หน้า 22
คณะกรรมการชมรมผู้สูง
อายุ อาสาสมัคร ออก
สำรวจหมู่บ้านตนเองเพื่อ
เก็บข้อมูลผู้สูงอายุแต่ละ
หมู่บ้าน
2 วิเคราะห์ข้อมูลวางแผนการเยี่ยม 69
วิเคราะห์ข้อมูลที่ได้จากการ
ลลำง1เดกั็บบคเพวื่าอมวสาำงคแัญผนขกอางรผูเ้สยูี่งยม หน้า 5
อายุที่ต้องเยี่ยมก่อนและหลัง
3 ลงเยี่ยมผู้สูงอายุตามแผน
หลังจากอาสาสมัครแต่ละ
หมู่บ้านได้วิเคราะห์วางแผน
การลงเยี่ยมแล้ว กรรมการ
ชมรมระดับตำลจะลงไปเยี่ยม
ร่วมกับอาสาสมัครแต่ละ
หมู่บ้าน
4หลัปงจราะกเมทิี่นลแงเลยี่ะยสมรผุูป้ส3ูผง1ลอายุตามแผนแต่ละหมู่บ้าน
กรรมการระดับตำบลจะมาสรุปข้อมูลว่าหลังจากที่
ลงเยี่ยมพบปัญหาและความจำเป็นที่ต้องแก้ไขของผู้
สูงอายุอะไรบ้างเพื่อจะมีการประสานงานกับภาคี
เครือข่ายในการช่วยเหลือ รวมทั้งปัญหาอุปสรรคที่
เกิดขึ้น 50
5 ขยายผลการดำเนินงาน
เมื่อมีการดำเนินการตามกระบวนการ
แล้วจะมีการนำเสนอผลการดำเนินงานให้
กับภาคีเครือข่าย หน่วยงานในพื้นที่เพื่อ
สร้างแนวทางการทำงานร่วมกัน และ
วางแผนการดำเนินการโครงการให้ต่อเนื่อง
โดยการทำแผนเสนอให้ท้องถิ่นเพื่อบรรจุ
แผนของตำบลต่อไป
ความสำเร็จ
เกิดกลไกการขับเคลื่อนงาน ผู้ สู ง อ า ยุ ที่ อ ยู่ ลำ พั ง ไ ด้ รั บ
ผู้สูงอายุ ระดับตำบล การติดตามดูแล
เกิดกลไกการขับเคลื่อนงานผู้ ผู้สูงอายุที่อยู่ลำพัง จำนวน
สูงอายุ โดยมีหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง 32 รายจาก 8 หมู่บ้าน ได้รับ
ในพื้นที่ร่วมเป็นกลไกคณะทำงาน การติดตามดูแล จากที่อาสา
ระดับตำบล โดยมีตัวแทนท้องถิ่น สมัครและชมรมผู้สูงอายุในการ
ตัวแทนหน่วยงานด้านสาธารณสุข ติดตามและประสานงานอย่าง
ตัวแทนหน่วยงานด้านการศึกษา ต่อเนื่อง
เครือข่ายองค์กรภาคี องค์กร
พัฒนาเอกชนสถาบันการศึกษา/ ผู้สูงอายุที่อยู่ลำพัง หลาย
วิชาการ รวมถึงผู้นำชุมชน ในการ คน ปิดกั้นตัวเองจากสังคม ไม่
หนุนเสริมการขับเคลื่อนชมรมผู้สูง ยอมออกจากบ้าน ไม่พูดคุยกับ
อายุ คนภายนอก มีอาการซึมเศร้า
หลังจากที่ชมรมผู้สูงอายุได้ลง
เกิดอาสาสมัครติดตามดูแล เยี่ยมอย่างต่อเนื่อง ผู้สูงอายุ
ผู้สูงอายุระดับหมู่บ้าน เหล่านั้นเริ่มพูดคุย ทักทายกับ
คนภายนอก มนุษย์สัมพันธ์ดีขึ้น
เกิดอาสาสมัครในการติดตม มีสุขภาพจิตดีขึ้น ส่งผลให้
ดูแลผู้สูงอายุระดับหมู่บ้าน คุณภาพชีวิตดีขึ้น
จำนวน 16 คน ในการดำเนิน
งานในแต่ละหมู่บ้าน หน้า 6
ปัจจัยความสำเร็จ
ทีมงาน ที่ปรึกษา
ทีมงานเป็นส่วนสำคัญในการ
ร่วมขับเคลื่อนดำเนินกิจกรรม ที่ปรึกษามีความสำคัญกับชมรมผู้
ของชมรมฯ ถ้าทีมงานไม่มี สูงอายุเป็นอย่างมาก คำว่า"ที่
ความเข้าใจกัน ไม่มีจิตอาสา ปรึกษา"หมายถึง หน่วยงานภาครัฐ
ไม่มีเป้าหมายร่วมกัน การ เอกชน และภาคประชาสังคมที่มี
ดำเนินกิจกรรมก็จะไม่สำเร็จ การดำเนินงานด้านผู้สูงอายุจะเป็น
ที่ปรึกษาให้กับชมรมผู้สูงอายุ
อาสาสมัครผู้สูงอายุ เพราะลำพังชมรมผู้สูงอายุไม่
สามารถดำเนินการเองได้ทุกเรื่อง
อาสาสมัครระดับหมู่บ้านเป็น ดังนั้นเรื่องใดที่ชมรมทำไม่ได้ก็จะมี
กลไกที่จะช่วยดำเนินการใน การปรึกษากับหน่วยงานที่
หมู่บ้าน และประสานงานกับ เกี่ยวข้องเพื่อให้คำแนะนำ
ชมรมผู้สูงอายุในระดับตำบล
ในการช่วยเหลือผู้สูงอายุ
หน้า 7
ปัญหาอุปสรรคและการแก้ไข
ส ถ า น ก า ร ณ์ ก า ร แ พ ร่ ร ะ บ า ด ข อ ง
โควิด 19
จากการการแพร่ระบาดของโควิด 19 ส่งผลให่้ชมรมผู้
สูงอายุระดับตำบลไม่สามารถติดตามเยี่ยมเยือนผู้สูง
อายุได้อย่างต่อเนื่อง จากการที่ในแต่ละหมู่บ้านมีการ
แพร่ระบาดของโควิด- 19 และมีการกักตัวผู้ติดเชื้อให้
อยู่ที่บ้านและห้ามบุคคลภายนอกหมู่บ้านเดินทางข้าม
หมู่บ้านได้ จะมีเพียงอาสาสมัครในชุมชนเป็นผู้ดูแล
เยี่ยมผู้สูงอายุ
ก า ร แ ก้ ไ ข ปั ญ ห า
จากที่ทางชมรมผู้สูงอายุได้จัดตั้งอาสาสมัครติดตาม
ดูแลผู้สูงอายุไว้ทุกหมู่บ้านแล้ว เมื่อเกิดปัญหาการ
ลงพื้นที่ไม่ได้ของคณะกรรมการระดับตำบล จึงมีการ
ใช้เทคโนโลยีเข้ามาช่วยในการติดตามคือ การ
โทรศัพท์ และ การใช้ line ในการติดต่อประสานงาน
กับอาสาสมัครในหมู่บ้านที่จะเป็นคนติดตามและคอย
ประสานงานกับคณะกรรมการชมรมระดับตำบล
หน้า 8
ข้อเสนอแนะ ต้ อ ง มี ก า ร เ พิ่ ม ทั ก ษ ะ ค ว า ม รู้ ด้ า น
การดูแลผู้สูงอายุ และความรู้ที่
ผู้สูงอายุที่อยู่ลำพัง ด้อยโอกาส เกี่ยวกับผู้สูงอายุให้กับอาสามัครที่
ควรมีการติดตามช่วยเหลือตาม มีจิตอาสาในการติดตามดูแลผู้สูง
สภาพปัญหาอย่างต่อเนื่อง ไม่ อายุ เพื่อสามารถช่วยเหลือให้คำ
ควรดูแลเฉพาะกลุ่มติดบ้านติด แนะนำผู้สูงอายุที่ติดตามดูแลได้
เตียง
หน้า 9
ควรมีงบประมาณในการช่วย
เ ห ลื อ ซื้ อ ข อ ง จำ เ ป็ น สำ ห รั บ ผู้ สู ง
อายุติดเตียงที่อยู่ลำพัง และ
ด้อยโอกาส เช่น ผ้าอ้อม
ผู้ใหญ่
ความภูมิใจของชมรมผู้สูงอายุ ที่ได้เป็นส่วนเล็กๆ
ในการมีส่วนทำให้ผู้สูงอายุมีคุณภาพชีวิตดีขึ้น
เพื่อนเยี่ยมเพื่อน
ชมรมผู้สู งอายุตำบลสำราญราษฎร์