1 การรวบรวมข ้ อม ู ล เพ ื ่ อแก ้ปั ญหา
1.3 การรวบรวมข ้ อม ู ลเพ ื ่ อแกป้ ั ญหา เม ื ่ อได ้ กรอบของปั ญหาท ่ ี ต ้ องการจะแก ้ไขแล ้ ว จากน ั ้ นก ็ ต ้ องท าการรวบรวมข ้ อม ู ลหรอ ื แนวค ิ ดท ่ ี เก ่ ี ยวข ้ องเพ ื ่ อหาแนวทาง ในการแก ้ปั ญหาให ้ เหมาะสมท ่ ีส ุ ด ก ่ อนรวบรวมข ้ อม ู ล ต ้ องม ี การ ก าหนดประเด ็ นในการรวบรวมข ้ อม ู ลก ่ อนว ่ าต ้ องการจะสื บค ้ น เรอ ื ่ งใดบ ้ าง เพ ื ่ อประหย ั ดเวลาและช ่ วยให ้ การสื บค ้ นข ้ อม ู ลงา ่ ย ย ่ ิ งข ้ ึ น 2
ต ั วอยา ่ งประเด ็ นการรวบรวมข ้ อม ู ลจาก สถานการณ ์ปั ญหาขยะลน ั ถ ั งในโรงเรย ี น นา ้ หวาน ต ้ องการลดปรม ิ าณขยะ จะต ้ องสื บค ้ นข ้ อม ู ลอะไรบ ้ าง สาเหต ุ ท ่ ี ท าให ้ ขยะล ้ นถ ั ง ㆍส ารวจประเภทขยะ ㆍ ศึ กษาพฤต ิ กรรมการท ้ ิ งขยะของน ั กเรย ี น ㆍสื บค ้ นว ิ ธก ี ารลดปรม ิ าณขยะแต ่ ละประเภท 3
ชวนค ิ ด ลองช ่ วยก ั นค ิ ดสิ ว ่ า ถ ้ าน ั กเรย ี นเป็ น นนท ์ ซ ่ ง ึ ต ้ องการหาว ิ ธก ี ารบ ี บอ ั ดขยะ น ั กเรย ี น จะรวบรวมข ้ อม ู ลในประเด ็ นใดบ ้ าง 4
การรวบรวมข ้ อม ู ลสามารถท าได ้ หลายว ิ ธ ี เช ่ น สื บค ้ นจาก แหล ่ งข ้ อม ู ลท ่ ี น ่ าเช ื ่ อถ ื อในอ ิ นเทอรเ ์ น ็ ต ส ารวจจากสถานท ่ ี จรง ิ การทดลองทางว ิ ทยาศาสตร ์สอบถามจากผ ู ้ เช ่ ี ยวชาญ สื บค ั นจาก เอกสาร บทความ งานว ิ จ ั ย เพ ื ่ อน าข ้ อม ู ลเหล ่ าน ั ้ นมาพ ั ฒนา ต ่ อยอด หรอ ืประยก ุ ต ์ให ้สามารถแก ้ปั ญหาตามท ่ ี ก าหนดไว ้ได ้ การสื บค ้ นข ้ อม ู ลจากอ ิ นเทอรเ ์ น ็ ตเพ ื ่ อให ้ได ้ ผลล ั พธท ์ ่ ี ตรงตามความ ต ้ องการ และประหย ั ดเวลา จะต ้ องระบ ุ ค าส าค ั ญ (keyword) ให ้ ช ั ดเจนและเฉพาะเจาะจง ต ั วอย ่ างเช ่ น ต ้ องการสื บค ้ นหาว ิ ธก ี ารลด ปรม ิ าณขยะ 5
สื บค ้ นโดยใช ้keyword ค าว ่ า "การลดปรม ิ าณขยะ" 6
ผลล ั พธท ์ ่ ีได ้ จะม ี ข ้ อม ู ลท ่ ี หลากหลายและกว ้ าง แม ้ จะอย ่ใ ู นขอบเขตของค าว ่ า "ขยะ" สื บค ้ นโดยใช ้keyword ค าว ่ า "ขยะ" 7
ผลล ั พธข ์ องข ้ อม ู ลท ่ ีได ้ จากการสื บค ้ นโดยใช ้ ค าส าค ั ญค ื อ "ขยะ" 8
ผลล ั พธข ์ องข ้ อม ู ลท ่ ีได ้ จากการสื บค ้ นโดยใช ้ ค าส าค ั ญค ื อ "ขยะ" พบว ่ าย ั งไม ่สามารถพบข ้ อม ู ลเก ่ ี ยวก ั บ ว ิ ธก ี ารลดปรม ิ าณขยะได ้ ตามท ่ ี ต ้ องการ เน ื ่ องจาก ค าท ่ ีใช ้ในการสื บค ้ นเป็ นค าท ่ ี ม ี ความหมายกว ้ างเก ิ นไป ไม ่ ม ี ความจ าเพาะเจาะจง จ ึ งต ้ องก าหนดค าส าค ั ญ ในการสื บค ้ นใหม ่ เช ่ น ค าว ่ า "การลดปรม ิ าณขยะ" 9
สื บค ้ นโดยใช ้keyword ค าว ่ า "การลดปรม ิ าณขยะ" 10
ผลล ั พธท ์ ี ่ ไดต ้ รงกบ ั ความตอ ้ งการเกย ี ่ วก ั บวธ ิ ก ี ารลดปรม ิ าณขยะ 11
การสื บค ้ นข ้ อม ู ลจากอ ิ นเทอรเ ์ น ็ ตตอ ้ งเล ื อกแหล ่ งข ้ อม ู ล ท ี ่ น ่ าเชอ ื ่ ถ ื อ และหากน าข ้ อมล ู มาจากเอกสาร บทความ บค ุ คล สถานท ี ่ หรอ ืส ่ ิ งพ ิ มพ ์ ตา ่ ง ๆ ตอ ้ งม ี การอ ้ างอ ิ งแหลง ่ ท ี ่ มาของข ้ อมล ู ให ้ ถ ู กตอ ้ งและชด ั เจน 12
การพ ิ จารณาวา ่ แหล ่ งข ้ อม ู ลใดม ี ความน ่ าเชอ ื ่ ถ ื อ สามารถ สั งเกตไดจ ้ ากชอ ื ่ ผเ ู ้ ข ี ยนหรอ ื หน ่ วยงานท ี ่ ปรากฎชด ั เจน ระบว ุ น ั ท ี ่ ในการเผยแพรข ่ ้ อม ู ล และแสดงแหล ่ งท ี ่ มาของข ้ อม ู ล โดยแหล ่ ง ท ี ่ มาของข ้ อม ู ลหากเป็ นหน ่ วยงานควรเป็ นหน ่ วยงานท ี ่ รบ ั ผด ิ ชอบ ในเรอ ื ่ งน ั ้ นโดยตรง หรอ ื หากเป็ นบค ุ คล ก ็ ควรเป็ นผท ู ้ ี ่ ม ี ความร ู ้ ความเชย ี ่ วชาญและไดร ้ บ ั การยอมรบ ั อยา ่ งแพรห ่ ลาย และ ควรเปรย ี บเท ี ยบข ้ อม ู ลท ี ่ สื บค ้ นมาจากหลายแหล ่ ง 13
ชวนค ิ ด ถ ้ าต ้ องการสื บค ้ นข ้ อม ู ลเก ่ ี ยวก ั บสาเหต ุ ท ่ ี ท าให ้ เก ิ ดภาวะโลกร ้ อน น ั กเร ี ยนจะใช ้ ค าส าค ั ญอะไร ในการสื บค ้ นข ้ อม ู ลให ้ แต ่ ละกล ่ ุ มลองช ่ วยก ั นค ิ ด แล ้ วลงม ื อสื บค ั นข ้ อม ู ลจร ิ ง จากน ั ้ นลองเปร ี ยบเท ี ยบ ด ู ว ่ ากล ่ ุ มไหนสื บค ้ นได ้ เร ็ ว และได ้ ข ้ อม ู ลตรงประเด ็ น มากท ่ ีส ุ ด 14
ชวนค ิ ด ลองช ่ วยก ั นค ิ ดสิ ว ่ า ถ ้ าน ั กเรย ี นเป็ น นนท ์ ซ ่ ง ึ ต ้ องการหาว ิ ธก ี ารบ ี บอ ั ดขยะ น ั กเรย ี น จะรวบรวมข ้ อม ู ลในประเด ็ นใดบ ้ าง 15
เ ก ร ด ็ น่ า รู้ ใ น ก า ร อ้ า ง อิ ง แ ห ล่ ง ท่ี ม า ข อ ง ข้ อ มู ล ท่ี สื บ ค้ นไ ด้ จ า ก อิ น เ ท อ ร เ ์ น็ ต จ า เ ป็ น ต้ อ ง มี ก า ร ร ะ บุ ร า ย ล ะ เ อี ย ด ห ลั ก ๆ ดั ง ต่ อไ ป น้ี ชื่ อ ผู้ แ ต่ ง ปี ท่ี พิ ม พ์ ชื่ อ เ ร อ ื่ ง วั น ท่ี ท า ก า ร สื บ คั น ชื่ อ ฐ า น ข้ อ มู ล ตั ว อ ย่ า ง ก า ร เ ขี ย น อ้ า ง อิ ง สื่ อ อิ เ ล็ ก ท ร อ นิ ก ส์ เ ช่ น ส ถ า บั น ส่ ง เ ส ร ม ิ ก า ร ส อ น วิ ท ย า ศ า ส ต ร แ ์ ล ะ เ ท ค โ นโ ล ยี. (2553). ฤดูบนโลก . สื บ คั น เ มื่ อ 2 ตุลาคม 2561, จาก http://scimath.org/article - earthscience/item/1466 -season -with -the -world. 16
การรวบรวมข ้ อม ู ลเพ ื ่ อหาแนวทางการแก ้ปั ญหาน ั ้ น บางครง ั ้ จ าเป็ นต ้ องใช ้ ความร ู จ ้ ากหลากหลายศาสตร ์ เพ ื ่ อให ้ ได ้ ข ้ อม ู ลเพ ี ยงพอต ่ อการแก ้ปั ญหา หากสั งเกตการแก ้ปั ญหา ต ่ าง ๆ ท ่ ี อย ่ ร ู อบต ั วจะพบว ่ า ต ้ องใช ้ ความร ู จ ้ ากหลากหลายศาสตร ์ มาประกอบก ั น จ ึ งจะสามารถหาว ิ ธก ี ารแก ้ปั ญหาได ้ อย ่ างสมบ ู รณ ์ ต ั วอย ่ างเช ่ น การท าฝนเท ี ยมเพ ื ่ อแก ้ปั ญหาภ ั ยแล ้ งน ั ้ นจะต ้ องน า ความร ู จ ้ ากหลาย ๆ ศาสตรม ์ าใช ้ รว ่ มก ั น ต ั วอย ่ างเช ่ น 17
ในข ั ้ นตอนการท าให ้ เก ิ ดก ้ อนเมฆเพ ื ่ อน าไปส่ ู การเก ิ ดฝนน ั ้ น จะต ้ องใช ้ ความร ู ท ้ างเคม ีในการน าเกล ื อโซเด ี ยมคลอไรด ์ มาโปรยในอากาศเพ ื ่ อให ้ เกล ื อด ู ดข ั บไอนา ้ จากน ั ้ นจ ึ งกล ั ่ นต ั ว เป็ นเม ็ ดนา ้ แล ้ วรวมก ั นจนเก ิ ดเป็ นก ้ อนเมฆ และต ้ องใช ้ ความร ู ้ ด ้ านอ ุ ต ุ น ิ ยมว ิ ทยาเพ ื ่ อตรวจสอบว ่ าท ิศทางลมและสภาพของ อากาศแบบใดท ่ ี เหมาะสมในการท าให ้ เก ิ ดเมฆได ้ งา ่ ยท ่ ีส ุ ด 18
19
นนท ์ไปรวบรวมข ้ อม ู ลมาแล ้ วนะ พบว ิ ธก ี ารบ ี บอ ั ดขยะหลายว ิ ธเ ี ลย 20
ในข ั ้ นตอนการท าให ้ เก ิ ดก ้ อนเมฆเพ ื ่ อน าไปส่ ู การเก ิ ดฝนน ั ้ น จะต ้ องใช ้ ความร ู ท ้ างเคม ีในการน าเกล ื อโซเด ี ยมคลอไรด ์ มาโปรยในอากาศเพ ื ่ อให ้ เกล ื อด ู ดข ั บไอนา ้ จากน ั ้ นจ ึ งกล ั ่ นต ั ว เป็ นเม ็ ดนา ้ แล ้ วรวมก ั นจนเก ิ ดเป็ นก ้ อนเมฆ และต ้ องใช ้ ความร ู ้ ด ้ านอ ุ ต ุ น ิ ยมว ิ ทยาเพ ื ่ อตรวจสอบว ่ าท ิศทางลมและสภาพของ อากาศแบบใดท ่ ี เหมาะสมในการท าให ้ เก ิ ดเมฆได ้ งา ่ ยท ่ ีส ุ ด 21
นนท ์ไปรวบรวมข ้ อม ู ลมาแล ้ วนะพบว ิ ธ ี การบ ี บอ ั ดขยะหลาย ว ิ ธ ี เลย ว ิ ธ ี ท ่ ี 1 ใช ้ หล ั กการของคานในการบ ี บอ ั ดขยะ หล ั กการ ท างานค ื อ เม ื ่ อน าอ ุ ปกรณ ์ บ ี บอ ั ดขยะไปย ึ ดก ั บขอบถ ั งขยะ แล ้ วกด ด ้ ามหรอ ื แขนของอ ุ ปกรณ ์ แกนเหล ็ กตรงกลางจะท าหน ้ าท ่ ี กดเศษ ขยะท ่ ี อย ่ ู ในถ ั งให ้ แบนลง ย ่ ิ งออกแรงกดท ่ ีปลายด ้ ามมาก แกน เหล ็ กตรงกลางก ็ จะสามารถบ ี บอ ั ดขยะในถ ั งให ้ แบนได ้ มากข ้ ึ น ท าให ้ ม ี พ ื ้ นท ่ ี ว ่ างในถ ั งเพ ื ่ อรองรบ ั ขยะใหม ่ได ้ มากข ้ ึ น 22
อ ุ ปกรณ ์ บ ี บอ ั ดขยะ 23
ว ิ ธก ี ารน ้ ี เป็ นการใช ้ ความร ู ท ้ างด ้ านว ิ ทยาศาสตรเ ์ ก ่ ี ยวก ั บคาน และโมเมนต ์ ของแรงมาใช ้ในการออกแบบอ ุ ปกรณ ์ บ ี บอ ั ดขยะ จาก หล ั กการโมเมนต ์ ของแรงท ่ ี ว ่ าเม ื ่ อออกแรงกระท าก ั บว ั ตถ ุ โดยไม ่ ผ ่ านจ ุ ดหม ุ น จะท าให ้ ว ั ตถ ุ น ั ้ นเก ิ ดการหม ุ นรอบจ ุ ดหม ุ น ด ั งสมการ M = FL (โดย M ค ื อ โมเมนต ์ ของแรง F ค ื อ แรงท ่ ี กระท าก ั บคาน L ค ื อ ระยะทางจากจ ุ ดหม ุ นไปต ั ้ งฉากก ั บแนวแรง) 24
หล ั กการโมเมนต ์ ของแรง 25
จากภาพถ ้ าเราออกแรง F1 ในต าแหน ่ งบนคานท ่ ี ห ่ างจากจ ุ ดหม ุ น เป็ นระยะทาง L1 โดยม ี แรงต ้ าน F2 กระท าในต าแหน ่ งบนคานท ่ ี ห ่ างจากจ ุ ดหม ุ นเป็ นระยะทาง L2 เน ื ่ องจากระยะทาง L1 ม ี ค ่ ามาก กว ่ าระยะทาง L2 เราจ ึ งสามารถออกแรง F1 ท ่ ี ม ี ขนาดน ้ อยกว ่ า แรงต ้ าน F2 เพ ื ่ อท าให ้ คานหม ุ นรอบจ ุ ดหม ุ น ซ ่ ง ึในกรณ ี ของ อ ุ ปกรณ ์ บ ี บอ ั ดขยะ แรงท ่ ีใช ้ในการบ ี บอ ั ดขยะค ื อ แรงค ู ่ ก ิ ร ิ ยาของ แรง F2 ซ ่ ึ งเป็ นไปตามสมการ F2xL2=F1xL1 ถ ้ า L1 มากกว ่ า L2 จะท าให ้F1 น ้ อยกว ่ า F2 ด ั งน ั ้ นการกดท ่ ีปลายด ้ ามอ ุ ปกรณ ์ จ ึ งใช ้ แรงน ้ อยกว ่ า การกดท ่ ี แกนเหล ็ กตรงกลางท ่ ี ท าหน ้ าท ่ ี บ ี บอ ั ดขยะ 26
ว ิ ธ ี ท ี ่ 2 บ ี บอ ั ดขยะด ้ วยกลไก scissors ถ ั งขยะอ ั จฉร ิ ยะบ ี บ อ ั ดขยะด ้ วยกลไกท ี ่ เร ี ยกว ่ า scissors mechanism ท ี ่ ใช ้ แหล ่ งพล ั งงานจากแบตเตอร ี ่ ท ี ่ ได ้ จากการก ั กเก ็ บ พล ั งงานจากแสงอาท ิ ตย ์ ภายในต ั วถ ั งขยะจะม ี เซ ็ นเซอร ์ ท ี ่ ตรวจจ ั บปร ิ มาณขยะเม ื ่ อม ีปร ิ มาณขยะตามท ี ่ ก าหนด ก ็ จะ สั ่ งให ้ กลไก scissors ย ึ ดออกมาบ ี บอ ั ดขยะให ้ ลงไปย ั งก ้ น ถ ั ง จากน ั ้ นกลไกกจ ็ ะหดกลบ ั เข ้ าไปท ี ่ เด ิ ม 27
นอกจากน ี ้ ถ ั งขยะยง ั สามารถสื ่ อสารผ ่ านสมารต ์ โฟน เม ื ่ อขยะม ีปรม ิ าณเกอ ื บเต ็ มหรอ ืประมาณ 85% จะส่ ง สั ญญาณแจง ้ เต ื อนไปยง ั เจา ้ หน ้ าท ี ่ เกบ ็ ขยะ ถ ั งขยะ อจ ั ฉรย ิ ะน ี ้ สามารถรองรบ ั ขยะได ้ มากกวา ่ ถ ั งขยะท ั ว ่ ไปถ ึ ง 8 เท ่ า ชว ่ ยลดเวลาและงบประมาณในการจด ั เกบ ็ ขยะได ้ 28
กลไก scissors mechanism 29
ถ ั งขยะอ ั จฉรย ิ ะ 30
ว ิ ธท ี ่ ี 3 ใช ้ ระบบไฮดรอล ิ กในการบ ี บอ ั ด รถขยะในปั จจ ุ บ ั นจะม ี กลไกการบ ี บอ ั ดขยะ เพ ื ่ อให ้สามารถเก ็ บขยะ ได ้ เพ ่ ิ มมากข ้ ึ น โดยใช ้ หล ั กการของระบบไฮดรอล ิ กในการเล ื ่ อน เข ้ า-ออกของก ้ านโยกเพ ื ่ อกวาดและบ ี บอ ั ดขยะเข ้ าไปในต ั วรถ ซ ่ ึ ง หล ั กการของระบบไฮดรอล ิ ก ประกอบด ้ วยกระบอกส ู บและล ู กส ู บ สองช ุ ดท ่ ี ม ี ขนาดต ่ างก ั นว ิ ธ ี น ้ ีใช ้ หล ั กการของว ิ ทยาศาสตร ์ในเร ื ่ อง ความด ั นของของเหลวจากสมการ P=F/A (P ค ื อ ความด ั นของ ของเหลว F ค ื อ แรงท ่ ี ด ั นลก ู ส ู บ A ค ื อ พ ื ้ นท ่ ี หน ้ าต ั ดของลก ู ส ู บ) 31
การท างานของไฮดรอล ิ ก ออกแรงกด F1 A1 ของเหลว ล ู กสบ ู ดน ั ข ้ ึ น ว ั ตถ ุ 32
จากภาพเม ื ่ อออกแรงกดล ู กส ู บ (F1) บนพ ื ้ นท ่ ี หน ้ าต ั ดของ กระบอกส ู บเล ็ ก (A1) จะท าให ้ เก ิ ดความด ั นของ ของเหลวท ั ่ วกระบอก ส ู บเท ่ าก ั บ F1/A1 ซ ่ ึ งความด ั นน ้ ี ก ็ จะเท ่ าก ั บความด ั น ท ่ ี ล ู กส ู บท ่ ี ม ี พ ื ้ นท ่ ี หน ้ าต ั ด (A2) และเก ิ ดแรงท ่ ี(F2) กระท าต ่ อล ู กส ู บด ั งกล ่ าว ให ้ เคล ื ่ อนท ่ ี ข ้ ึ น โดยท ่ ีF1/A1 = F2/A2 ด ั งน ั ้ น ถ ้ าพ ื ้ นท ่ ี หน ้ าต ั ดของล ู กส ู บ A2 ม ี ขนาดใหญ ่ กว ่ า A1 ก ็ จะท าให ้ เก ิ ดแรง F2 มากกว ่ าโดยแรงท ่ ี เก ิ ด จากการเคล ื ่ อนท ่ ี ของล ู กส ู บใหญ ่ น ้ ี จะน าไปใช ้ในการยกส ่ ิ งของท ่ ี ม ี นา ้ หน ั กมาก หรอ ื บ ี บอ ั ดส ่ ิ งของให ้ เล ็ กลง จ ึ งเป็ นการช ่ วยผ ่ อนแรง 33
นา ้ หวานก ็ไปรวบรวมข ้ อม ู ลมาแล ้ วค ่ ะ ท าให ้ ทราบว ่ าม ี หลายหน ่ วยงานท ่ ี พยายามรณรงค ์ให ้ ม ี การจ ั ดการขยะ ภายในโรงเรย ี น เช ่ น โครงการประกวดโรงเรย ี น ปลอดขยะ (Zero Waste School) ลองมาด ู ข ้ อม ู ลท ่ ี นา ้ หวานรวบรวมได ้ ก ั นนะคะ 34
เฉล ิ มพระเกย ี รต ิ (http://www.deqp.go.th/service-portal/zerowaste/download/) Eco School Award (http://www.wwf.or.th/what_we_do/earthhourcitychalle eco_ schools/) โครงการลดเม ื องรอ ้ นดว ้ ยม ื อเรา (https://www.toyota.co.th/envi/stop-global-warming.htm) โครงการโรงเรย ี นสี เข ี ยว (https://glr.egat.co.th/) 35
1. สาเหต ุ ท ี ่ ท าให ้ ขยะล ้ นถ ั ง เน ื ่ องจากถ ั งขยะอย ่ ู ใกล ้ ก ั บโรงอาหาร เม ื ่ อ น ั กเร ี ยนร ั บประทานอาหารเสร ็ จแล ้ วก ็ ม ั กจะ ซ ื ้ อนา ้ ท ี ่ ใส่ แก ้ วพลาสต ิ ก มาน ั ่ งดม ื ่ บร ิ เวณใกล ้โรงอาหาร แล ้ วท ้ ิ งแก ้ วพลาสต ิ กลงในถ ั งขยะท ี ่ อย ่ ู ในบรเ ิ วณน ั ้ นจนทา ให ้ ขยะล ้ นถ ั ง 2. ประเภทของขยะทพ ี ่ บ ค ื อ ขวดพลาสต ิ กและแกว ้ นา ้ พลาสต ิ ก 3. ส ารวจพฤต ิ กรรมการท ้ ิ งขยะของน ั กเร ี ยน พบว ่ าเม ื ่ อถ ั งขยะใน บร ิ เวณใกล ้โรงอาหารเต ็ ม น ั กเร ี ยนก ็ ย ั งคงท ้ ิ งขยะ ลงในถ ั งใบน ั ้ น จ ึ ง ทา ให ้ ม ี ขยะล ้ นออกมานอกถ ั งเป็ นจ านวนมาก 36
4. ว ิ ธก ี ารลดปรม ิ าณขยะ ว ิ ธท ี ี ่ 1 ออกมาตรการให ้ รา ้ นค ้ าและน ั กเรย ี นลดการใช ้ พลาสต ิ ก 1.ให ้ ร ้ านค ้ าลดการใช ้ แก ้ วนา ้ พลาสต ิ กแบบใช ้ แล ้ วท ้ ิ ง ร ้ านค ้ าในโรงอาหารของ โรงเรย ี นจะขายเครอ ื ่ งดม ื ่ โดยใช ้ แกว ้ นา ้ พลาสต ิ กแบบใช ้ แล ้ วท ้ ิ ง เม ื ่ อน ั กเร ี ยนด ื ่ ม นา ้ เสร ็ จแล ้ ว ม ั กจะท ้ ิ งแก ้ วนา ้ พลาสต ิ กเหล ่ าน ั ้ นไป ซ ่ ึ งเป็ นสาเหต ุ ของการเพ ่ ิ ม ขยะพลาสต ิ กในโรงเร ี ยน แนวทางหน ่ ึ งในการช ่ วยลดขยะพลาสต ิ กค ื อ การให ้ ร ้ านค ้ ายกเล ิ กการใช ้ แก ้ วนา ้ พลาสต ิ กชน ิ ดท ี ่ ใช ้ คร ั ง ้ เด ี ยวท ้ ิ ง เปล ี ่ ยนมาใช ้ แก ้ วนา ้ ชน ิ ดท ี ่ สามารถล ้ างแล ้ วน ากล ั บมาใช ้ใหม ่ได ้ อ ี ก โดยให ้ น ั กเร ี ยนน าแก ้ วนา ้ ท ี ่ ใช ้ เสร ็ จแล ้ วมาค ื นในบร ิ เวณท ี ่ จ ั ดไว ้ ว ิ ธ ี การน ี ้ นอกจากจะช ่ วยลดขยะพลาสต ิ กแล ้ ว ย ั งช ่ วยปล ู กฝั งว ิ น ั ยการร ั กษาความสะอาดของน ั กเร ี ยนช ่ วยก ั นเก ็ บภาชนะจาก โต ๊ ะอาหารเม ื ่ อร ั บประทานเสร ็ จ และไม ่ น าอาหารไปร ั บประทานนอกโรงอาหาร หรอ ื ตามจ ุ ดต ่ างๆในบรเ ิ วณโรงเรย ี น 37
2.ให ้ น ั กเร ี ยนเล ิ กใช ้ หลอดพลาสต ิ ก เน ื ่ องจากหลอดพลาสต ิ กใช ้ คร ั ้ งเด ี ยวแล ้ วท ้ ิ ง จ ึ งทา ให ้ เกด ิ ขยะมาก ดง ั น ั ้ นการออกมาตรการให ้ ยกเล ิ กการใช ้ หลอดพลาสต ิ ก แล ้ ว ให ้ น ั กเร ี ยนเปล ี ่ ยนพฤต ิ กรรมด ื ่ มนา ้ จากแก ้ วแทนการด ื ่ มนา ้ จากแก ้ วแทนการด ู ด จากหลอดจะช ่ วยให ้ ลดขยะพลาสต ิ กในโรงเรย ี นไดอ ้ ี กทางหน ่ ึ ง 3.ให ้ น ั กเรย ี นน าแกว ้ ส่ วนต ั วมาเอง เพ ื ่ อลดการใช ้ แกว ้ พลาสต ิ กแบบใช ้ ครง ั ้ เดย ี วท ้ ง ิ 38
ว ิ ธ ี ท ี ่ 2 จ ั ดท าแผ ่ นพ ั บและโปสเตอร ์ประชาสั มพ ั นธ ์ เพ ื ่ อรณรงค ์ การลดปร ิ มาณ ขยะว ิ ธ ี การน ี ้ เป็ นการให ้ ความร ู ้ เร ื ่ องขยะไม ่ ว ่ าจะเป็ นประเภทของขยะ โทษของ ขยะท ี ่ ม ี ต ่ อส ุ ขภาพของคน สั ตว ์ และส ่ ิ งแวดล ้ อมโดยรอบ เพ ื ่ อให ้ เก ิ ดความ ตระหน ั กและปล ู กจ ิ ตส าน ึ กในการลดปรม ิ าณขยะ โดยร ู ปแบบของการรณรงค ์ ท ี ่ สามารถท าได ้ ง ่ ายในโรงเร ี ยน เช ่ น การท าแผ ่ นโปสเตอร ์ ต ิ ดบร ิ เวณท ี ่ ม ี การท ้ ิ ง ขยะบอ ่ ย ๆ หรอ ื บรเ ิ วณทม ี ่ ี คนพล ุ กพล ่ าน 39
โปสเตอรป์ ระชาสั มพ ั นธ ์ รณรงค ์ การลดปรม ิ าณขยะ 40
ว ิ ธท ี ี ่ 3 จ ั ดกจ ิ กรรมธนาคารขยะรไี ซเค ิ ลในโรงเรย ี น ธนาคารขยะร ีไซเค ิ ล ค ื อ ร ู ปแบบหน ่ ึ งในการส่ งเสร ิ มการค ั ดแยกขยะใน โรงเร ี ยน ว ิ ธ ี การของธนาคารขยะร ีไซเค ิ ลค ื อให ้ น ั กเร ี ยนสม ั ครเป็ นสมาช ิ กของ ธนาคารขยะ และน าขยะมาฝากทธ ี ่ นาคาร โดยม ี เจ ้ าหน ้ าทข ี ่ องธนาคารท าการค ั ด แยก และ ช ั ่ งนา ้ หน ั กขยะ และค านวณเป็ นเงน ิ แล ้ วบ ั นท ึ กลงสม ุ ดค ู ่ฝาก โดยใช ้ ราคาท ี ่ ทางโรงเร ี ยนประสานก ั บร ้ านร ั บซ ื ้ อของเก ่ าเป็ นเกณ ์ในการก าหนดราคา รายได ้ ของก ิ จกรรมมาจากผลต ่ างของราคาท ี ่ คณะท างานของโรงเร ี ยนก าหนด กบ ั ราคาทสี ่ ามารถขายให ้ กบ ั รา ้ นรบ ั ซอ ื ้ ของเกา ่ ซ ่ ง ึ ต ้ องม ี การห ั กรายจ ่ ายอ ื ่ น ๆ ใน การด าเน ิ นงาน รายได ้สามารถใช ้ เป็ น ต ั ้ งเป็ นกองท ุ น เพ ื ่ อใช ้ เป็ นท ุ นการศึ กษา และเฉล ี ่ ยค ื นให ้ กบ ั น ั กเรย ี นทสี ่ ม ั ครเป็ นสมาช ิ กของธนาคารขยะ 41
ข ั ้ นตอนการดา เน ิ นงานของธนาคารขยะรไี ซเค ิ ลในโรงเรย ี นม ี ดง ั น ี ้ 1.จ ั ดต ั ้ งคณะท างาน ประช ุ มเพ ื่อแบ ่ งหน ้ าท่ี ร ั บผ ิ ดชอบและวางแผนการท างาน เช ่ น ประสานก ั บร ้ านร ั บซ ื ้ อของเก ่ า จ ั ดการเร ื่องเง ิ นท ุ นและบ ั ญช ี ด ู แลผลประโยชน ์ ของ สมาช ิ กประชาสั มพ ั นธเ ์ พ ื่อก าหนดว ั นเปิ ดธนาคาร 42
2. เจ ้ าหน ้ าท ี ่ ไปต ิ ดต ่ อร ้ านร ั บซ ื ้ อของเก ่ าเพ ื ่ อก าหนดราคาในการร ั บซ ื ้ อขยะแต ่ ละ ประเภท 43
3. ประชาสั มพ ั นธโ์ ครงการ โดยจ ั ดทา บอรด ์ น ิ ทรรศการ หรอ ืประกาศเสี ยงตาม สายของโรงเรย ี น 44
เปิ ดดา เน ิ นการตามวน ั และเวลาทก ี ่ า หนด สมาช ิ กน าขยะรไี ซเค ิ ลมาฝาก เจ ้ าหน ้ าทค ี ่ ั ดแยกและช ั ง ่ นา ้ หน ั กขยะทสี ่ มาช ิ กน ามาฝาก 45
เจ ้ าหน ้ าทค ี ่ ิ ดจา นวนเงน ิ ทไี ่ ดจ ้ ากขยะ ทม ี ่ าฝาก และน าเข ้ าบญ ั ชข ี องสมาช ิ ก เจ ้ าหน ้ าทจ ี ่ ดบน ั ทก ึ รายละเอย ี ด เกย ี ่ วกบ ั การฝากขยะของสมาช ิ ก 46
8 สร ุ ปบ ั ญช ี ห ั กค ่ าใช ้ จ ่ ายในการ ด าเน ิ นงานท ุ กอย ่ างแล ้ ว แบ ่ งเงน ิ ปั นผลให ้ ก ั บสมาช ิ ก น าขยะทไี ่ ดไ้ปขายให ้ รา ้ นรบ ั ซอ ื ้ ของเกา ่ ทต ี ่ ิ ดต ่ อไว ้ 47
จากต ั วอย ่ างการรวบรวมข ้ อม ู ลของนนท ์ และนา ้ หวานข ้ างต ้ น จะเห ็ นว ่ าข ้ อม ู ลท่ี ได ้ น ั ้ นม ี การสื บค ้ นจากแหล ่ งข ้ อม ู ลท่ี น ่ าเช ื่อถ ื อหลายแหล ่ ง ใช ้ ความร ู ้ จากหลายศาสตร ์ และว ิ ธ ี การแก ้ปั ญหาท่ีได ้ ก ็ ม ี หลายว ิ ธ ี ด ั งน ั ้ นในการพ ิ จารณาเล ื อกข ้ อม ู ลท่ี จะน ามาสร ุ ป เป็ นแนวทางการแก ้ปั ญหาจ ึ งไม ่ได ้ จ าก ั ดว ่ าจะต ้ องม ี เพ ี ยงว ิ ธ ีใดว ิ ธ ี หน่ึ งเท ่ าน ั ้ น ในปั ญหา สถานการณ ์ เด ี ยวก ั น อาจม ี ว ิ ธ ี การแก ้ปั ญหาท่ี หลากหลายก ็ได ้ ซ่ึ งในล าด ั บต ่ อไปจะน า ว ิ ธ ี การแก ้ปั ญหาไปว ิ เคราะห ์ เปร ี ยบเท ี ยบ และต ั ดสิ นใจเล ื อกว ิ ธ ี การท่ี เหมาะสมท่ีส ุ ด ภายใต ้ เงอ ื่นไขและทรพ ั ยากรทางเทคโนโลย ี ท่ี ม ี อย ่ ู 48
จากประเด ็ นในการรวบรวมข ้ อม ู ลท ่ ี ก าหนดในก ิ จกรรมท ่ ี 1.3 ให ้ น ั กเร ี ยนด าเน ิ นการรวบรวมข ้ อม ู ลท ่ ี เก ่ ี ยวข ้ องเพ ื ่ อน ามาใช ้ในการ แก ้ปั ญหาแล ้ วเข ี ยนสร ุ ปแนวทางการแก ้ปั ญหาท ่ ี รวบรวมได ้ พร ้ อม ก ั บระบ ุ แหล ่ งท ่ ี มาของข ้ อม ู ลน ั ้ น กจ ิ กรรมท ี ่ 1.4 / เรอ ื ่ ง รวบรวมข ้ อม ู ล 49
แนวทางการแก ้ปั ญหาท่ี รวบรวมได ้ ระบ ุ แหล ่ งท่ี มาของข ้ อม ู ล ว ั นท่ีสื บค ้ น แนวทางท่ี 1 แนวทางท่ี 2 อ ื่นๆ 50