เวลาและการแบ่งยุคสมัยทางประวัติศาสตร์

เวลาและการแบ่ง บ่ ยุคสมัย มั ทางประวัติ วั ติศาสตร์ โดย ครูพิมพิพ์สุพ์ภสุา ทรัพรัย์อย์ยู่ หน่วน่ยการเรียรีนรู้ที่รู้ที่ ๑ รายวิชวิา ส๒๑๑๐๓ ประวัติวั ติศาสตร์ ระดับชั้นชั้มัธมัยมศึกษาปีที่ปี ที่ ๑

คำ นำ หนังนัสือ สื e-book เล่มนี้จั นี้จัดทำ ขึ้น ขึ้ เพื่อ พื่ ใช้เ ช้ป็น ป็ สื่อ สื่ประกอบ การสอนใน รายวิชา ส๒๑๑๐๓ ประวัติศาสตร์ ระดับชั้นชั้มัธมัยม ศึก ศึ ษาปีที่ ปี ที่๑ เหมาะสำ หรับรั ใช้ท ช้ บทวนสาระสำ คัญในหน่วน่ยการเรีย รี นรู้ที่ รู้ที่๑ เรื่อ รื่ ง เวลาและการแบ่งบ่ยุคสมัยมัทางประวัติศาสตร์ ประกอบไปด้วยแบบ ทดสอบก่อนเรีย รี น หลังเรีย รี น แบบฝึก ฝึ หัดหัที่ช่วช่ยให้นั ห้ กนัเรีย รี นได้บูรณาการเชื่อ ชื่ ม โยงความรู้ต รู้ ามตัวชี้วั ชี้วัดหลักสูตสูรแกนกลางฯสู่ปสู่ระวัติศาสตร์ท้ ร์ ท้ องถิ่นได้ ข้า ข้ พเจ้านางสาวพิมพิพ์สุ พ์ ภสุา ทรัพรัย์อ ย์ ยู่ ครู ชำ นาญการ โรงเรีย รี น บางปะอิน “ราชานุเนุคราะห์ ๑” ผู้จัผู้ จัดทำ หวังเป็น ป็ อย่าย่งยิ่งยิ่ว่า หนังนัสือ สื e-book เล่มนี้จ นี้ ะช่วช่ยในการจัดกิจกรรมการเรีย รี นรู้เ รู้ ชิงชิรุก (Active Learning) ทำ ให้ผู้ ห้ ผู้ เรีย รี นได้ลงมือ มืปฏิบัติบั ติเพื่อ พื่ นำ ไปสู่กสู่ารเกิดสมรรถนะสำ คัญ และเพิ่มพิ่ ประสิทสิธิภธิาพการเรีย รี นรู้ใรู้ ห้กั ห้ กับผู้เผู้รีย รี นได้เป็น ป็ อย่าย่งดียิ่งยิ่

สารบัญ บั เรื่อง ตัวชี้วัด , สาระการเรียนรู้แกนกลาง ทดสอบก่อนเรียน ความสำ คัญของช่วช่งเวลา เวลาในประวัติศาสตร์ การนับเวลาและการเทียบศักราช หลักการเทียบศักราช การแบ่งบ่ยุคสมัยทางประวัติศาสตร์ คลิปวีดีโอสำ หรับทบทวนบทเรียน แบบฝึกหัดที่ ๑ บูรณาการ ประวัติศาสตร์ท้องถิ่น แบบฝึกหัดที่ ๒ แผนภูมิยุคสมัยทาง ประวัติศาสตร์ ทดสอบหลังเรียน ประเมินความพึงพอใจในการใช้สื่อ e-book เอกสารอ้างอิง หน้า ๑ ๒ ๓ ๔ ๕ ๘ ๙ ๑๒ ๑๓ ๑๔ ๑๕ ๑๖ ๑๗

เวลาและการแบ่งยุคสมัย ทางประวัติศาสตร์ หน่วยการเรียนรู้ที่ ตัวชี้วัด สาระการเรียนรู้แกนกลาง วิเคราะห์ความสำ คัญของเวลาในการศึกษา ประวัติศาตร์ เทียบศักราชตามระบบต่างๆ ที่ใช้ศึกษาประวัติศาสตร์ ความสำ คัญของเวลาและช่วงเวลา ที่มาของศักราชที่ปรากฏในนเอกสาร ประวัติศาสตร์ไทย ได้แก่ จ.ศ./ม.ศ./ร.ศ./ พ.ศ. และ ฮ.ศ. วิธีการเทียบศักราชต่างๆ

ทดสอบก่อนเรีย รี น ก่อนเข้าสู่บทเรีย รี นมาทำ แบบทดสอบ ก่อนเรีย รี นกันก่อนนะคะ นักเรีย รี นสแกน qr code เพื่อทำ แบบทดสอบ ๒

ความสำ คัญของเวลาและช่วงเวลา เวลาแและช่วงเวลาในประวัติศาสตร์ ถูกกำ หนดขึ้นเพื่อใช้ลำ ดับเหตุการณ์ ทางประวัติศาสตร์ เวลาและช่วงเวลา มีความสำ คัญ ดังนี้ บอกให้รู้ว่าเหตุการต่างๆ เกิดขึ้นหรือสิ้นสุดในเวลาใด บอกให้รู้ว่าเหตุการต่างๆ เกิดขึ้นมานานเท่าใดแล้วเมื่อนับถึงปัจปัจุบัน บอกให้รู้ว่าเหตุการต่างๆ เหตุการณ์ใดเกิด ขึ้นก่อนหรือหลัง เมื่อเปรียบเทียบกับ เหตุการณ์อื่นๆ ๓

เวลาในประวัติศาสตร์ นิยมบอกเป็นป็ ปี ถ้าต้องการระบุให้ชัดเจน จะบอกเป็นป็วัน เดือน ปี ศักราชที่พบในหลักฐานทางประวัติศาตร์ พุทธศักราช (พ.ศ.) จุลศักราช (จ.ศ.) มหาศักราช (ม.ศ.) รัตนโกสินทรศก (ร.ศ.) คริสต์ศักราช (ค.ศ.) ฮิจเราะห์ศักราช (ฮ.ศ.) เวลาในประวัติศาสตร์ บอกให้รู้ ระยะเวลา ที่ชัดเจน เกี่ยวกับบุคคลหรือเหตุการณ์ ทางประวัติศาสตร์ พ่อขุนรามคำ แหงมหาราช ครองราชย์ ระหว่าง ค.ศ.๑๒๗๙ - ๑๒๙๘ สมัยสุโขทัย ตรงกับช่วงเวลา ค.ศ.๑๒๔๙ - ๑๔๖๓ ๔

การนับและการเปรียบเทียบศักราชแบบต่างๆ ศักราชสากล คริสต์ศักราช (ค.ศ.) คริสต์ศักราชที่ 1 เริ่มนับตั้งแต่ ปีที่พระเยซูคริสต์ประสูติ ตรงกับ พ.ศ.544 ฮิจเราะห์ศักราช (ฮ.ศ.) ฮิจเราะห์ศักราชที่ 1 ยึดปีที่ ท่านนบีมูฮัมมัดอพยพจาก เมืองเมกกะไปเมืองเมดินะ ตรงกับ พ.ศ.1165 ๕

การนับและการเปรียบเทียบศักราชแบบต่างๆ ศักราชแบบไทย พุทธศักราช (พ.ศ.) ไทยเริ่มนับพุทธศักราชที่ 1 เมื่อพระพุทธเจ้าเสด็จดับขันธ์ ปรินิพพานไปแล้ว 1 ปี แต่ในศรีลังกาจะนับปีที่ปรินิพาน เป็นปีที่ 1 มหาศักราช (ม.ศ.) พระเจ้ากนิษกะ แห่งราชวงศ์ กุษาณะทรงตั้งขึ้น เริ่มภายหลัง พุทธศักราช 621 พบมาก ในศิลาจารึกสุโขทัย ๖

การนับและการเปรียบเทียบศักราชแบบต่างๆ ศักราชแบบไทย จุลศักราช (จ.ศ.) บุปผะอรหันต์ ทรงตั้งขึ้นเริ่ม ภายหลังพุทธศักราช 1181 ปี พบมากในศิลาจารึกและ พงศาวดารของล้านนา สุโขทัย อยุธยา และรัตนโกสินทร์ รัตนโกสินทร์ศก (ร.ศ.) เริ่มนับปีที่รัชกาลที่ 1 ทรงสถาปนา กรุงเทพมหานคร ขึ้นเป็นราชธานี แห่งใหม่ของไทย เมื่อ พ.ศ.2325 เป็นรัตนโกสินทร์ศกที่ 1 ๗

หลักเกณฑ์การเทียบศักราช เนื่องจากประเทศไทยใช้พุทธศักราชเป็นหลัก ดังนั้น การเทียบศักราชจะเทียบกับ “พุทธศักราช” เสมอ รูปภาพผังเทียบศักราชจากหนังสือเรียนประวัติศาสตร์ ม.1 สนพ.อักษรเจริญทัศน์ * การเทียบฮิจเราะห์ศักราชเป็นพุทธศักราชไม่สามารถใช้จำ นวนคงที่เทียบได้ เนื่องจากฮิจเราะห์ศักราชยึดถือวันเดือนปี ตามจันทรคติอย่างเครื่องครัด จึงทำ ให้คลาดเคลื่อนจากการนับตามสุริยคติ โดยทุกๆ ๓๒ ปีครึ่ง จะเพิ่มขึ้นจากสุริยคติ ๑ ปี ดังนั้น พ.ศ.๒๕๖๖ เมื่อเทียบเป็นฮิจเราะห์ศักราช ให้ลบด้วย ๑๑๒๒ นักเรียนสแกน QR-CODE เพื่อศึกษา VDO Youtobe “เรื่องการนับเวลาในระบบสุริยคติกับจันทรคติ” เพิ่มเติม ๘

การแบ่งยุคสมัยทางประวัติศาสตร์ การแบ่งช่วงเวลาทางประวัติศาสตร์ ยุคก่อนประวัติศาสตร์ เป็นป็ช่วงเวลาที่มนุษย์ยยังไม่รู้จัก การประดิษฐ์ตัวอักษรขึ้นใช้ ยุคประวัติศาสตร์ เป็นป็ยุคสมัย ที่มนุษย์รู้จักการประดิษฐ์ ตัวอักษรขึ้นมาใช้แล้ว เกิดตัวอักษร การแบ่งช่วงเวลาตามแบบสากล แบ่งตามเทคโนโลยีการทำ เครื่องมือเครื่องใช้ แบ่งตามลักษณะการดำ รง ชีวิตของผู้คน ยุคหินเก่า ยุคหินกลาง ยุคหินใหม่ ยุคสำ ริด ยุคเหล็ก ยุคล่าสัตว์ ยุคสังคม เกษตณกรรม ยุคสังคม เมือง ยุคก่อนประวัติศาสตร์ ๙

ยุคหินกลาง พบเครื่องมือหินกระเทาะ ยุคหินกลางจากแหล่ง โบราณคดีถ้ำ ผี จังหวัดแม่ฮ่องสอน การแบ่งยุคสมัยทางประวัติศาสตร์แบบไทย ยุค ตัวอย่างแหล่ง ค้นพบหลักฐาน เครื่องมือที่พบ ยุคหินเก่า ยุคหินใหม่ ยุคสำ ริด ยุคเหล็ก พบเครื่องมือหินกระเทาะ ยุคหินเก่าจากแห่ง โบราณคดีเสาดินนาน้อย จังหวัดน่าน พบขวานหินขัดจากการขุด ค้นที่โคกพนมดี อ.พนัสนิคม จ.ชลบุรี พบขวานสำ ริดที่บ้านเชียง จังหวัดอุดรธานี พบเครื่องมือเหล็ก ที่บ้าน ดอนตาเพชร อ.พนมทวน จ.กาญจนบุรี แบ่งตามสมัย สมัยก่อนประวัติศาสตร์ มีอายุตั้งแต่ประมาณ ๕๐๐,๐๐๐-๑,๕๐๐ ปี มาแล้วเป็นป็สมัยที่มนุษย์ยังไม่มีการประดิษฐ์ตัวอักษรขึ้นใช้ ๑๐

การแบ่งยุคสมัยทางประวัติศาสตร์แบบไทย แบ่งตามราชธานี ชื่อเรียกยุคสมัย ราชธานี ช่วงระยะเวลาของราชธานี สมัยก่อนสุโขทัย สมัยสุโขทัย สมัยอยุธยา สมัยธนบุรี สมัยรัตนโกสินทร์ ศูนย์กลางการปกครองรัฐ หรืออาณาจักรต่างๆ กรุงสุโขทัย กรุงศรีอยุธยา กรุงธนบุรี กรุงเทพมหานคร หรือกรุงรัตนโกสินทร์ พุทธศตวรรษที่ ๑๑ ก่อน พ.ศ.๑๗๙๒ ราว พ.ศ.๑๗๙๒-๒๐๐๖ ราว พ.ศ.๑๘๙๓-๒๓๑๐ ราว พ.ศ.๒๓๑๐-๒๓๒๕ ราว พ.ศ.๒๓๒๕-ปัจปัจุบัน การแบ่งยุคสมัยตามราชธานี หมายถึง การยึดถือเอาช่วงเวลาที่มี เมืองใดเมืองหนึ่งเป็นป็ราชธานีหรือเป็นป็ศูนย์กลางการปกครองของอาณาจักร หรือรัฐโบราณมาเป็นป็เกณฑ์ และเมื่อราชธานีนั้นหมดความสำ คัญ ล่มสลาย หรือเปลี่ยนแปลงราชธานีใหม่ ก็หมายถึงยุคสมัยทางประวัติศาสตร์ในช่วงนั้นๆ ได้สิ้นสุดลงตามไปด้วย ๑๑

CLIP VIDEO ทบทวนบทเรียรีนได้ที่ ด้ ที่ นี่!นี่ !! Kru Pimsupa คลิปวีดีโอประกอบการสอน เรื่อง“เวลากับประวัติศาสตร์” คลิปวีดีโอประกอบการสอน เรื่อง“ศักราช และการเทียบศักราช” คลิปวีดีโอประกอบการสอน “การแบ่งยุคสมัยทางประวัติศาสตร์” โปรดสแกน QR-CODE เพื่อทบทวนบทเรียน ๑๒

ตรงกับ ค.ศ. ........ ตรงกับ จ.ศ. ........ ตรงกับ ร.ศ. ....... แบบฝึก ฝึ หัดที่ ๑ บูรณาการความรู้กับประวัติศาสตร์ท้องถิ่น พระราชวังบางปะอินสร้างขึ้นในปี พ.ศ.๒๑๗๕ จงเทียบกับศักราชต่อไปนี้ พระราชวังบางปะอิน ตั้งอยู่ในตำ บลบ้านเลน อำ เภอบางปะอิน จังหวัด พระนครศรีอยุธยา อยู่ห่างจากเกาะเมืองลงมาทางทิศใต้ประมาณ 18 กิโลเมตร เป็นป็ พระราชวังโบราณตั้งแต่สมัยกรุงศรีอยุธยา สร้างขึ้นโดยสมเด็จพระเจ้าปราสาททอง เนื่องจากเป็นป็ที่ประสูติของพระองค์ ใช้เป็นป็สถานที่ที่ทรงใช้ประทับแรม ของพระมหากษัตริย์แห่งกรุงศรีอยุธยา ด้วยเป็นป็พระราชวังใกล้พระนครนั่นเอง หลังจากการเสียกรุงศรีอยุธยาครั้งที่สอง พระราชวังบางปะอินถูกปล่อยให้ รกร้างมาระยะหนึ่ง แต่กลับมาเป็นป็ที่รู้จักอีกครั้งโดยสุนทรภู่ซึ่งได้ตามเสด็จพระบาทสมเด็จ พระพุทธยอดฟ้าฟ้จุฬาโลกมหาราชไปนมัสการพระพุทธบาทสระบุรีได้ประพันธ์ถึงพระราชวัง บางปะอินไว้ในนิราศพระบาท จนกระทั่ง ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว จึงได้เริ่มการบูรณะพระราชวังขึ้น และในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ได้บูรณะครั้งใหญ่ โดยสร้างพระที่นั่ง พระตำ หนัก และตำ หนักต่าง ๆ ขึ้นมากมายเพื่อใช้ เป็นป็ที่ประทับรับรองพระราชอาคันตุกะ และพระราชทานเลี้ยงในโอกาสต่าง ๆ ๑๓

แบบฝึกหัดที่ ๒ พิจารณาแผนภูมิการแบ่งยุคสมัยทางประวัติศาสตร์ไทย อ่านข้อความเติมคำ ตอบให้สัมพันธ์กัน A B C D E F G H I 1.ใช้เครื่องมือหินขัดสำ หรับตัดเฉือน ทำ ภาชนะดินเผาแบบสามขา สัมพันธ์กับ.............. คือ......................................... 2. ราชธานีของไทยในอดีตที่มีอายุ ยาวนานถึง 417 ปี สัมพันธ์กับ.............. คือ......................................... 3. รู้จักนำ โลหะที่แข็งแรงและทนทานกว่า สำ ริดมาทำ เป็นป็เครื่องมือเครื่องใช้ สัมพันธ์กับ.............. คือ......................................... 4. ราชธานีของไทยในปัจปัจุบัน สัมพันธ์กับ.............. คือ......................................... 5. ใช้เครื่องมือสะเก็ดหิน โดยกะเทาะหิน ก้อนใหญ่ให้แตกเป็นป็สะเก็ดเล็กๆ สัมพันธ์กับ.............. คือ......................................... 6. ราชธานีของไทยในอดีต มีอายุระหว่าง พ.ศ.1792 - 2006 สัมพันธ์กับ.............. คือ......................................... 7. รู้จักนำ ทองแดงและดีบุกมาหล่อ ผสมกันทำ เครื่องมือเครื่องใช้ สัมพันธ์กับ.............. คือ......................................... 8. ราชธานีที่ก่อตั้งขึ้นในบริเวณที่มีแม่น้ำ ป่าป่สัก ลพบุรี และเจ้าพระยา ไหลมา บรรจบกัน สัมพันธ์กับ.............. คือ......................................... 9. ราชธานีของไทยในอดีต มีอายุระหว่าง พ.ศ.2310 - 2325 สัมพันธ์กับ.............. คือ......................................... 10. ใช้เครืองมือหินกรวดกะเทาะหน้าเดียว สำ หรับสับ ตัด หรือขุด สัมพันธ์กับ.............. คือ......................................... การแบ่งสมัยประวัติศาสตร์ไทยในรูปแบบอื่น เช่น......................................................................... ................................................................................................................................................................................... ................................................................................................................................................................................... .................................................................................................................................................................................... สมัยก่อนประวัติศาสตร์ แบ่งตามเทคโนโลยีการทำ เครื่องมือเครื่องใช้ สมัยประวัติศาสตร์ แบ่งตามราชธานี ๑๔

ขอให้ทุกคนโชคดีในการ ทำ แบบทดสอบค่ะ ๑๕

จบบทเรียนแล้วนักเรียนทุกคนสแกนเข้าไป ประเมินสื่อ E-book ให้ครูด้วยนะคะ ๑๖

ร.ศ.ณรงค์ พ่วงพิศ,รศ.วฒิชัย มูลศิลป์,ป์หนังสือเรียน ประวัติศาสตร์ ม.๑ (กรุงเทพมหานคร:สำ นักพิมพ์อักษรเจริญทัศน์ อจท.จำ กัด,๒๕๖๗) , หน้า ๑-๙ ๑๗