หนว่ ยการเรียนร้ทู ี่ 4 พุทธศาสนสุภาษิต คาศัพทท์ างพระพทุ ธศาสนา
และพระไตรปิฎก
เรื่อง พุทธศาสนสภุ าษติ
เพลง KING OF KING
นกั เรยี นศึกษาบทเพลงเพลง ความฝันอันสงู สุด/ King of King
https://youtu.be/V_BZ_aH0gxU
นักเรยี นศึกษาบทเพลงเพลงความฝนั อันสูงสดุ
https://youtu.be/0gp_WwgYrDQ
https://padlet.com/kruoaesena/66w9lb2wxzlotw7l
พุ ท ธ ศ า ส น สุ ภ า ษิ ต
ราชา มขุ ํ สติ โลกสฺมิ
มนุสสฺ านํ ชาคโร
นตฺถิ สนตฺ ปิ รํ นิพพฺ านํ ปรมํ
สุขํ สุขํ
พทุ ธศาสนสภุ าษติ
หมายถึง คาสุภาษิตทาง
พระพุทธศาสนา ทกี่ ล่าวไว้
อย่างสนั้ ๆ แตม่ ีความหมาย
ลกึ ซงึ้ ให้ข้อคิดหรอื คตสิ อนใจ
ที่ทีส่ ามารถนาไปประพฤติ
ปฏิบตั ไิ ด้
ตัวอยา่ งการนาพทุ ธศาสนสภุ าษิตไป
เปน็ ปรัชญาประจาสถาบนั
ชว่ ยกันยกตัวอย่าง จงยกตัวอยา่ ง
“พุทธศาสนสภุ าษิต”
ท่รี จู้ กั
• อัตตา หิ อัตตะโน นาโถ
(ตนแลเปน็ ท่พี ่ึงแห่งตน)
• สจั จัง เว อมตา วาจา
(คาจรงิ เปน็ สิง่ ไมต่ าย)
• วริ ิเยนะ ทกุ ขะมัจเจติ
(คนจะลว่ งพน้ ความทกุ ขไ์ ดเ้ พราะความเพยี ร)
พทุ ธศาสนสภุ าษติ
• คาสุภาษติ ทางพระพุทธศาสนา มลี กั ษณะเป็นข้อความสน้ั ๆ แต่มคี วามหมาย
ลกึ ซง้ึ แฝงไปด้วยคติสอนใจใหป้ ฏิบัตติ าม สว่ นใหญ่จะอยู่ในรูปของ “คาฉนั ท์”
• แหลง่ ที่มาของพทุ ธศาสนสุภาษิต มี ๔ แหลง่ ดงั นี้
๑. พุทธภาษติ : พระดารัสของพระพุทธเจ้า
๒. เถรภาษิตหรอื เถรภี าษิต: คากล่าวขอพระเถระหรอื พระเถรบี างรูปในสมัยพุทธกาล
๓. โพธิสัตวภาษิต: คากลา่ วของบัณฑติ นกั บวช ฤๅษี หรือพระโพธิสตั ว์
๔. คาประพันธ์ ของพระเถระในประเทศไทย
ราชา มขุ มนสุ ฺสาน: พระราชาเปน็ ประมุขของประชาชน
พระราชา หมายถึง ผูป้ กครองรฐั
สาหรบั ไทยคอื พระเจ้าแผน่ ดนิ
จุดมุง่ หมาย
สอนให้เห็นความสาคญั ของ
พระราชาและนอ้ มนาหลักการ
ทศพิธราชธรรมมาประยกุ ตใ์ ช้
ในชีวิตประจาวนั
ประเทศไทยเป็นประเทศท่ีมพี ระเจ้าแผน่ ดนิ (พระราชา) ปกครองบ้านเมอื ง
มาโดยตลอดจนถงึ ปัจจบุ นั พระเจ้าแผ่นดินทกุ พระองคท์ รงดารงพระองค์
อยู่ในทศพธิ ราชธรรมอย่างสมบูรณ์ ควรค่าแกก่ ารจงรกั ภักดีโดยพสกนิกรทกุ คน
ความหมาย สตเิ กิดก่อนทา สัมปชญั ญะเกดิ ขณะทา
สติ แปลว่า ความระลึกได้ สัมปชญั ญะ
หมายถงึ ความร้ตู วั สติ สมั ปชญั ญะ
สตเิ ปน็ เคร่ืองตนื่ ในโลก หมายถึง คนทมี่ สี ตจิ ะเปน็ ผู้ต่ืนตวั อยู่เสมอ สรา้ งผลดกี บั ชวี ติ
ทั้งความเจรญิ กา้ วหนา้ และความปลอดภยั
จุดมุ่งหมาย ผลของการขาดสติ
ต้องการสอนให้เห็นคุณค่าของการมีสติ และโทษของการขาดสติ และใหข้ ้อคิดตาม พระ
ดารสั ของพทุ ธองคท์ ่ที รงปรารภเร่อื งความไม่ประมาท
เรื่องน่ารู้ ๕ โรคฮติ จากโซเชียลมีเดยี
๑. โรคซึมเศรา้ จากเฟสบุ๊ค คนรนุ่ ใหม่ใช้เฟสบ๊คุ ระบายความเครยี ด
มากเกินไป
๒. โนโมโฟเบีย Nomophobia อาการหวาดกลวั การไม่มมี ือถอื
๓. ละเมอแชท (Sleeping-Texting) อาการติดแชทแม้จะหลับอยู่
ทาใหพ้ กั ผอ่ นไม่เต็มท่ี
๔. สมารท์ โฟนเฟซ Smartphone face อาการกม้ ลงมองจ้อง
สมาร์ทโฟนมากเกนิ ทาให้เมอ่ื ยทีใ่ บหนา้ และลาคอ
๕. โรควุ้นในตาเสื่อม เหน็ ภาพเป็นคราบดา ๆ คลา้ ยหยากไย่ เมื่อ
มองไปยงั แสงสวา่ ง
นตถฺ ิ สนตฺ ปิ ร สขุ : สุขอ่นื ย่งิ กวา่ ความสงบไม่มี
สงบ หมายถงึ ความไม่กาเรบิ กลับเปน็
ปกติ เช่น การยุตคิ วามคล่งั แคน้ จองเวร
เพ่ือสรา้ งสันติ นามาซง่ึ ความสุข
สขุ ล้วนไรท้ ุกขเ์ จือปน
ก่อทกุ ข์ตลอดเวลา
หากหมกม่นุ ลุ่มหลง
จดุ มงุ่ หมาย
ต้องการสอนให้เห็นคุณคา่ ความ
สงบ เพือ่ กระตุ้นใหห้ มนั่ ทาจิตใจ
ใหส้ งบ
นพิ พฺ าน ปรม สขุ : นพิ พานเป็นสขุ อย่างย่ิง
นพิ พาน หมายถึง ภาวะท่ีจิตสงบเย็นจากกิเลสและความทุกข์ทง้ั หลาย กเิ ลสทัง้ หลายซงึ่
มี โลภะ (โลภ) โทสะ (โกรธ) และโมหะ (หลง) เป็นรากเหง้า
จดุ ม่งุ หมาย ผทู้ ีล่ ะกเิ ลสได้ เหมือนหยดนา้ หล่น
จากใบบัว ชีวติ ของบุคคลนันกจ็ ะ
สอนใหเ้ ห็นคุณค่าของนพิ พาน และ ประสบสุขอยา่ งแท้จริง
พยายามฝกึ หัดอบรมตนให้เข้าถึง
นพิ พานใหไ้ ด้
ราชา มุขํ มนสุ ฺสานํ
สติ โลกสฺมิ ชาคโร
นิพฺพานํ ปรมํ สขุ ํ
นตฺถิ สนฺตปิ รํ สุขํ
ราชา มขุ ํ มนสุ ฺสานํ
นตถฺ ิ สนตฺ ปิ รํ สุขํ
นพิ ฺพานํ ปรมํ สุขํ
สติ โลกสฺมิ ชาคโร
ราชา มขุ ํ มนุสฺสานํ
สติ โลกสฺมิ ชาคโร
นตถฺ ิ สนฺตปิ รํ สุขํ
นพิ ฺพานํ ปรมํ สุขํ
ราชา มุขํ มนุสสฺ านํ
สติ โลกสมฺ ิ ชาคโร
นิพพฺ านํ ปรมํ สุขํ
นตถฺ ิ สนฺตปิ รํ สุขํ
https://www.menti.com/8335rktybo