ชุมชนท่องเที่ยวนวัติวิถี ต.เขาสมอคอน อ.ท่าวุ้ง จ.ลพบุรี

วัดเขาสมอคอน

ดููเขาสมอคอนตั้้�งอยู่่�บนเทืือกเขาสมอคอน ตำำ�บลเขาสมอคอน อำำ�เภอท่่าวุ้�ง จัังหวััดลพบุุรีี
มีีเนื้้อ� ที่ �่ 1,459 ไร่ ่ 40 ตารางวา เป็น็ วัดั เก่า่ แก่ ่ มีีหลักั ฐานมาแต่ค่ รั้ง� กรุงุ ศรีอี ยุธุ ยา มีีเจดีีย์ท์ รงลังั กาย่อ่ มุมุ ไม้ส้ ิบิ สอง
ที่่�ทำำ�บััวกลุ่ �มรองรัับองค์์ระฆััง เป็็นเจดีีย์์แบบนิิยมของสมััยอยุุธยามาจนถึึงสมััยรััตนโกสิินทร์์ มีีโบสถ์์และมณฑป
ที่่�สวยงาม
เขาสมอคอนนี้้�เป็็นเสมืือนสำำ�นัักตัักศิิลา
ในสมััยโบราณ เป็็นที่่�อยู่�ของสุุกกทัันตฤๅษีี อาจารย์์
ของพ่่อขุุนรามคำำ�แหงมหาราช และพระยางำ��เมืือง
เจ้า้ เมือื งพะเยา เมื่่อ� ครั้ง� ทั้้ง� สองพระองค์ย์ ังั ทรงพระเยาว์์
ได้้เสด็็จมาศึึกษาศิิลปวิิทยา ณ เขาสมอคอน ภายใน
มณฑปจะมีีพระพุุทธรููปประดิิษฐานอยู่่� แวะนมััสการ
ได้้ทุุกวััน
เขาสมอคอน ตั้้ง� อยู่�เขตตำ�ำ บลเขาสมอคอน
เป็็นเทืือกเขาที่่�มีีความสำำ�คััญด้้านประวััติิศาสตร์์
มีีตำำ�นานเก่่าแก่่  เกี่่�ยวกัับเขาสมอคอนอยู่�หลายเรื่�อง
ที่่�น่่าสนใจ จากหนัังสืืออัักขรานุุกรมภููมิิศาสตร์์ฉบัับ
ราชบััณฑิิตยสถาน กล่่าวไว้้ว่่า “เขาสมอคอน” เป็็น
ที่่�อยู่ �ของ สุุกกทัันตฤาษีี อาจารย์์ของพระเจ้้าราม
คำ�ำ แหงมหาราช และพระยางำ��เมือื ง กษัตั ริยิ ์เ์ มือื งพะเยา
ซึ่่�งน่่าจะเป็็นราชวงศ์์หนองแส โยนก เชีียงแสน ทั้้�ง 2
พระองค์์ เพราะเมื่่�อทรงพระเยาว์์ ได้้เสด็็จมาศึึกษา
ศิลิ ปวิิทยาที่่�เขาสมอคอนนี้้�

47

วัดเขาสมอคอน

ซึ่ง�่ สมัยั นั้้น� เป็น็ กษัตั ริยิ ์เ์ มือื งลพบุรุ ีกี ็เ็ ป็น็ ราชวงศ์เ์ ดีียวกันั มีีวัดั ที่ส�่ ำ�ำ คัญั บนเทือื กเขานี้้ � 4 วัดั ด้ว้ ยกันั คือื
วััดบัันไดสามแสน มีีโบราณสถานคืือ วิิหารอยู่�หน้้าถ้ำำ��และพระอุุโบสถเก่่า สถาปััตยกรรมสมััยอยุุธยา วััดถ้ำำ��
ตะโกพุุทธโสภา มีีพระอุุโบสถสร้้างเมื่่�อ พ.ศ. 2457 ภายในมีีจิิตกรรมฝาผนััง เรื่ �องพุุทธประวััติิ ที่่�วิิหารมีี
จิิตกรรมฝาผนััง ศิิลปะแบบพม่่า และเจดีีย์์ทรงเรืือสำำ�เภา วััดถ้ำำ��ช้้างเผืือก บริิเวณเชิิงเขามีีทำำ�นบดิินและอ่่างเก็็บ
น้ำำ��โบราณ ประมาณว่่าสร้้างในพุุทธศตวรรษที่่� 18 ร่่วมสมััยกัับอ่่างเก็็บน้ำำ��และทำำ�นบดิินที่่�ตำำ�บลทะเลชุุบศร
วััดเขาสมอคอน มีีเจดีีย์์ย่่อมุุมไม้้สิิบสอง ที่่�ทำำ�บััวกลุ่ �มรองรัับองค์์ระฆัังเป็็นเจดีีย์์แบบนิิยมของสมััยอยุุธยา
จนถึึงสมััยรััตนโกสิินทร์์ และใต้้เจดีีย์์มีีถ้ำำ��เล็็กๆ เรีียกว่่า ถ้ำำ��พระนอน ภายในมีีพระพุุทธไสยาสน์์ประดิิษฐานอยู่�
รััชกาลที่ �่ 5 เคยเสด็็จประพาสเมื่่อ� พ.ศ. 2448

ทรงกลมบนยอดเขาเหนืือถ้ำำ�� บริิเวณวััดมีีถ้ำำ��ต่่างๆ
อยู่�มากมาย เช่่น ถ้ำำ��พระนอน ถ้ำำ��พราหมณีี ถ้ำำ��ชิิงช้้า
ถ้ำ��ำ ไฟฉาย ฯลฯ ภายในถ้ำ��ำ พระนอนมีีพระพุทุ ธไสยาสน์์
องค์ห์ นึ่ง�่ ยาวประมาณ 10 เมตร ก่อ่ ด้ว้ ยอิฐิ ขนาดใหญ่่
แต่ช่ ำ�ำ รุดุ มากเพราะถููกขุดุ รื้อ� หาของมีีค่า่ นอกจากนี้้ย� ังั
มีีผู้้�พบซากพระพุุทธรููปสมััยลพบุุรีีและสมััยอยุุธยา
หลายชิ้ �น
เขาสมอคอน มีีโบราณสถานอยู่่� คืือวััด
เขาสมอคอน ตั้้ง� อยู่่�ทางทิศิ ตะวันั ออกของเขาสมอคอน
ส่่วนวััดบัันไดสามแสน วััดถ้ำำ��ตะโก และวััดถ้ำำ��ช้้างเผืือก
อยู่่�ทางทิิศตะวัันตกของวััดนี้้� วััดเขาสมอคอน ตั้้�ง
อยู่�ปากถ้ำำ��พระนอน โบราณสถานของวััดนี้้� คืือเจดีีย์์

48

เขาเจา้ จอ๋

พกิ ดั ที่ตง้ั อยตู่ รงเทอื กเขาสมอคอน หมทู่ ี่ 1 ต.เขาสมอคอน อ.ท่าวงุ้ จ.ลพบรุ ี หวั เขาดา้ นทศิ ตะวนั ออก

ทแ่ี ห่งนม้ี ีตำ�นานเล่าขานกันมาเรอ่ื ง
“ขอมสาปลิงให้กลายเป็นหนิ ”

เพื่่�อให้้เฝ้้าปราสาทเขาช่่อฟ้้า ที่�เป็็นปราสาทแนวระนาบเดีียวกัับปราสาทหิินเขาพระวิิหาร
ตรงชายแดนไทย - เขมร ปราสาทหินิ เขาพนมรุ้�ง - บุรุ ีรี ัมั ย์์ ปราสาทหินิ พิมิ าย นครราชสีมี า
มาสิ้้น� สุดุ อาณาจักั รขอม - โบราณที่�ปราสาทหิินเขาช่่อฟ้้า (เขาสมอคอน)
โดยขอมสาปให้้ลิิงเป็น็ หินิ เฝ้้าเขาช่อ่ ฟ้า้ มาแต่ก่ าลนั้�น
ปราสาทหินิ เขาช่อ่ ฟ้า้ ถูกู กำ�ำ ลังั ทหารพม่า่ กว่า่ สองแสนคนทำ�ำ ลาย เมื่�อครั้�งพม่า่ หนีนี ้ำ�ำ �ท่ว่ มคูู
ค่่ายพม่่า เขตอำำ�เภอพรหมบุรุ ีี จัังหวััดสิิงห์บ์ ุุรีี มาอยู่�บนเขาสมอคอน 4 เดือื น
เมื่�อกาลก่่อนกรุุงศรีีฯ แตกเป็็นคำำ�รบที่�สอง หลัังน้ำำ��ลด ไพร่่พลหม่่องจึึงกรีีฑาทััพ
ยึดึ กรุุงศรีฯี ได้้เมื่�อก่่อนสงกรานต์์ พ.ศ. 2310

ดลอ้วงยขนึ้ะน!ไ!ปแล้วถ่ายรูปแลว้ อยา่ ลืมแชร์ให้เพ่อื นดู

49

บตบ้าทน้าเยขกาับสบมรอรยคาอกานศฟนิ สไตล์

50

“ ตลาดร่่มเย็น็
มาพัักผ่อ่ นในการจบทริปิ
อัันแสนสนุกุ และทรงคุุณค่่านี้้�
ที่่ต� ลาดร่่มเย็น็ เป็็นตลาดนััดช่่วงเย็น็

มีอี าหาร เครื่่อ� งดื่่ม� ของใช้้

ฯลฯ ให้้เลือื กสรร

ได้ต้ ามความพอใจ “

51

ชื่่�อหนัังสืือ :
“LOPBURI D - HOPE ท่่าวุ้�ง”

ที่่�ปรึึกษา : พััฒนาการจัังหวััดลพบุุรีี
นายเกีียรติิปราโมทย์์ ฉายศรีี
นายณััฏฐ์์กร ศิิริิผ่่องแผ้้ว นายอำำ�เภอท่่าวุ้ �ง
นายธนภััทร นามนาค กำำ�นัันตำำ�บลเขาสมอคอน
นายเกษม ประภากร นายกองค์์การบริิหารส่่วนตำำ�บลเขาสมอคอน
นายธีีระศัักดิ์์� รััตนจัันทร์์ นายกเทศมนตรีีตำำ�บลท่่าโขลง
ชมรมรัักษ์์วััดไลย์์

ผู้้�จััดทำำ� : พััฒนาการอำำ�เภอท่่าวุ้ �ง
นางพิิชญ์์สิินีี จัันทร์์จวนสุุก สำำ�นัักงานพััฒนาชุุมชนอำำ�เภอท่่าวุ้ �ง
เจ้้าหน้้าที่่�พััฒนาชุุมชน

จััดพิิมพ์์โดย :
บริิษััท ดีีไซน์์ อีีทีีซีี จำำ�กััด
063-642-9363
มีีนาคม พ.ศ. 2565