หลักการเกษตร

สือ่ การเรยี นรายวชิ า หลกั การเกษตร

แผนกวชิ า พืชศาสตร์

หน่วยท่ี 1

ความสาคญั ของการเกษตร

ชื่อครูผสู้ อน นางสาวพทั ธวรรณ ขาศริ ิ
ตาแหนง่นคารงู สาว รวษิ ฎา พาพนั ธ์งานพฒั นาหลักสตู รการเรียนการสอน ฝา่ ยวิชาการ

วิทยาลัยเกษตรและเทคโนโลยศี ูนย์ศิลปาชพี บางไทร

สอ่ื การเรียนรายวชิ า หลักการเกษตร

ชื่อครผู ูส้ อน นางสาวพทั ธวรรณ ขาศริ ิ แผนกวชิ า พชื ศาสตร์

หนว่ ยท่ี 1

ชอื่ หนว่ ย ความสาคัญของการเกษตร

ความหมายและความสาคญั ของการเกษตร

เน้ือหาการเกษตร หรอื การเกษตรกรรม (Agriculture)
หมายถึง การเพราะปลูกพืชต่างๆ รวมท้ังการเลย้ี งสตั ว์และ
การประมง ผทู้ ีท่ าการเกษตรนน้ั การเรียกว่า เกษตรกร ส่วน
คาวา่ กสิกร นนั้ หมายถงึ ผทู้ ีท่ าการกสกิ รรม คือผทู้ ่ปี ลูกพืช
เพียงอย่างเดยี ว เชน่ ชาวไร่ ชาวนา ชาวสวนการเกษตรจงึ
เป็นการจัดการกับทรัพยากรธรรมชาติ แรงงาน และทุน โดย
อาศัยความรแู้ ละประสบการณ์ เพ่ือให้ไดม้ าซ่ึงผลผลิตจากทง้ั
พชื และสตั ว์ ซงึ่ เรานิยมเรยี กวา่ ผลผลิตทางการเกษตร

วทิ ยาลยั เกษตรและเทคโนโลยีศนู ย์ศลิ ปาชพี บางไทร สงั กดั สานกั งานคณะกรรมการการอาชวี ศกึ ษา กระทรวงศกึ ษาธกิ าร

สือ่ การเรียนรายวิชา หลักการเกษตร

ช่ือครผู ู้สอน นางสาวพทั ธวรรณ ขาศิริ แผนกวชิ า พืชศาสตร์

หน่วยท่ี 1

ชอ่ื หนว่ ย ความสาคัญของการเกษตร

ประโยชน์และความสาคัญของการเกษตร

(1) เปน็ อาชพี เสรมิ อาชพี หลกั คือการทาการเกษตร
เป็นอาชพี ที่เสริมอาชีพอน่ื ที่ทาเป็น งานหลักอยู่แล้ว เช่น เลี้ยงสุกร
5 - 10 ตวั ในขณะรับราชการครู

(2) เปน็ อาชพี ธรุ กิจและบรกิ ารทางการเกษตร เชน่
จาหนา่ ยไม้ดอกไม้ประดับ รบั จดั สวนหย่อม จาหนา่ ยเครอื่ งมอื
ทางการเกษตรจาหน่ายผลผลิตเกษตร

(3) เปน็ อาชีพหลัก ไดแ้ ก่การทาการเกษตรเพอ่ื เปน็
รายไดห้ ลักของครอบครัว เช่น ปลกู ผกั เลี้ยงไก่ไข่ เลย้ี งกงุ้ ฯลฯ
นอกจากนีก้ ารเกษตรกรรมยงั มบี ทบาทที่สาคัญ ตอ่ ประเทศใน
หลายๆ ดา้ น

วทิ ยาลัยเกษตรและเทคโนโลยศี นู ย์ศลิ ปาชพี บางไทร สงั กดั สานกั งานคณะกรรมการการอาชวี ศกึ ษา กระทรวงศกึ ษาธกิ าร

สื่อการเรียนรายวิชา หลกั การเกษตร

ชื่อครูผสู้ อน นางสาวพทั ธวรรณ ขาศริ ิ แผนกวชิ า พืชศาสตร์

หนว่ ยที่ 1

ชื่อหนว่ ย ความสาคญั ของการเกษตร

สาระสาคญั ของการเกษตร
(1) มีความรู้ ความเขา้ ใจ ในเรอ่ื งการปลูกพืช และเรื่องการเลยี้ งสตั วเ์ บอ้ื งตน้ ท่ีใช้ในการดารง
ชีวติ ประจาวัน
(2) ไดฝ้ ึกปลกู พชื เลีย้ งสัตวใ์ นท้องถ่นิ และนาประโยชนจ์ ากผลผลติ นั้นไปใชป้ ระโยชนก์ ับ

ครอบครวั
(3) ไดฝ้ กึ ฝนให้เป็นคนท่ีมีความรูค้ วามผิดชอบ มคี วามขยัน ประหยัด ซ่ือสัตย์ อดทน อีกทัง้

สามารถทางานร่วมกบั เพ่ือนๆ หรอื ผอู้ ่นื ได้

วทิ ยาลัยเกษตรและเทคโนโลยศี นู ย์ศลิ ปาชพี บางไทร สงั กัดสานกั งานคณะกรรมการการอาชวี ศึกษา กระทรวงศกึ ษาธกิ าร

สื่อการเรียนรายวิชา หลักการเกษตร

ช่ือครผู ู้สอน นางสาวพัทธวรรณ ขาศิริ แผนกวชิ า พชื ศาสตร์

หน่วยท่ี 1

ชือ่ หนว่ ย ความสาคญั ของการเกษตร

การเกษตร หมายถงึ วิธีการยงั ชีพอยา่ งหนึ่งของมนษุ ย์ เกี่ยวข้องสมั พันธก์ ับการปลูกพืช และเลย้ี งสัตว์
การเกษตรเปน็ การทางานเพ่ือควบคุมธรรมชาตใิ นอนั ทีจ่ ะผลิตพชื และสัตว์ให้ได้ ตามความตอ้ งการของ
มนุษย์ โดยอาศัยการเจริญเติบโตของพชื และสัตว์เป็นพื้นฐาน มีมนษุ ย์ เปน็ ผคู้ วบคมุ ดาเนินการอย่างมี
ระบบแบบแผน มกี ารวางแผนปฏิบตั ิงานลว่ งหนา้ คิดคานวณรายได้ รายจา่ ยในการดาเนินการทัง้ หมด
ในการเกษตรพชื หมายถึง พืชสวน พชื ไร่ ป่าไม้ สตั ว์ หมายถงึ สัตว์บก สัตว์นา้ ท้งั ท่เี ป็นสตั วเ์ ลีย้ งและ
สัตว์ปา่ ดงั น้นั การเกษตรจงึ มีขอบเขตครอบคลุมการปลกู พืช การเลี้ยงสตั ว์ และการประมง

วิทยาลัยเกษตรและเทคโนโลยีศนู ย์ศลิ ปาชพี บางไทร สงั กดั สานักงานคณะกรรมการการอาชวี ศกึ ษา กระทรวงศกึ ษาธกิ าร

ส่ือการเรียนรายวิชา หลักการเกษตร

ชื่อครูผู้สอน นางสาวพัทธวรรณ ขาศิริ แผนกวชิ า พชื ศาสตร์

หน่วยท่ี 1

ชอื่ หนว่ ย ความสาคญั ของการเกษตร

ประเภทของการเกษตร
แบ่งได้เปน็ 4 ประเภท

วทิ ยาลัยเกษตรและเทคโนโลยศี นู ย์ศลิ ปาชพี บางไทร สงั กดั สานักงานคณะกรรมการการอาชวี ศึกษา กระทรวงศกึ ษาธกิ าร

สอ่ื การเรียนรายวิชา หลักการเกษตร

ช่อื ครผู ูส้ อน นางสาวพทั ธวรรณ ขาศริ ิ แผนกวชิ า พืชศาสตร์

หนว่ ยท่ี 1

ช่อื หนว่ ย ความสาคัญของการเกษตร

1.การปลูกพชื มีหลายชนดิ โดยลักษณะธรรมชาตขิ องพชื แต่
ละ่ ชนดิ ก็แตกต่างกันไป ซง่ึ นักวิชาการเกษตรได้แบง่ ออกเป็น
หลายประเภท เช่น วิธีการปลกู ดูแลรกั ษา นาไปใช้ประโยชน์
สาหรบั ในระดบั ชน้ั นไี้ ด้จดั แบ่งลักษณะการปลกู และดแู ลรักษา
เป็น 3 ชนดิ ไดแ้ ก่
1.พชื สวน
2.พชื ผัก
3.ไมผ้ ล
4.พชื ไร่

วิทยาลยั เกษตรและเทคโนโลยศี นู ย์ศลิ ปาชพี บางไทร สงั กดั สานักงานคณะกรรมการการอาชวี ศกึ ษา กระทรวงศึกษาธิการ

สื่อการเรยี นรายวิชา หลกั การเกษตร

ช่ือครผู สู้ อน นางสาวพทั ธวรรณ ขาศิริ แผนกวิชา พชื ศาสตร์

หน่วยท่ี 1

ช่ือหน่วย ความสาคัญของการเกษตร

2.การเลยี้ งสตั ว์ มกี ารเล้ียงมานานแลว้ โดยเฉพาะ
ประชาชนทอ่ี ยู่ตามชนบท นอกจากจะประกอบอาชพี ทา
นา ทาไร่ แล้วมกั จะเลีย้ งสตั ว์ควบคไู้ ปด้วยเพอื่ ใช้เป็น
อาหาร แรงงาน ในการเพาะปลูก การขนส่ง และเพอ่ื แก้
เหงา ซง่ึ ปัจจบุ นั การเล้ยี งสตั ว์ในแง่การใชแ้ รงงานลด
น้อยลง แต่จะมบี ทบาทมากในแงข่ องการเลี้ยงเพอ่ื ใช้เป็น
อาหารเน่ืองจากผ้บู รโิ ภคนยิ มบรโิ ภคเนอ้ื สตั วก์ ันอยา่ ง
แพรห่ ลาย อกี ท้งั ยงั สามารถส่งออกจาหนา่ ยยัง
ต่างประเทศอีกด้วย

วทิ ยาลัยเกษตรและเทคโนโลยีศนู ย์ศลิ ปาชพี บางไทร สงั กดั สานกั งานคณะกรรมการการอาชวี ศึกษา กระทรวงศึกษาธิการ

สือ่ การเรยี นรายวชิ า หลักการเกษตร

ชอ่ื ครูผู้สอน นางสาวพทั ธวรรณ ขาศริ ิ แผนกวชิ า พชื ศาสตร์

หนว่ ยที่ 1

ชื่อหนว่ ย ความสาคัญของการเกษตร

วตั ถปุ ระสงค์ของการเล้ียงสัตว์ แบ่งออกไดด้ งั นี้
1.เพื่อไว้ใช้บรโิ ภค
2.เพอ่ื ไว้ใชแ้ รงงาน
3.เพ่ือประกอบอาชพี
4.เพื่อเสรมิ รายได้
5.เพอ่ื ใช้ผลิตภัณฑ์จากสัตวท์ าเครื่องนุ่งหม่ ของใชแ้ ละรกั ษา
โรค
6.เพ่ือความสวยงามและความเพลดิ เพลิน
7.เพอ่ื ใช้ประโยชน์ในการทดลองทางวทิ ยาศาสตร์หรือทาง
การแพทย์

วิทยาลัยเกษตรและเทคโนโลยีศนู ย์ศลิ ปาชีพบางไทร สงั กัดสานักงานคณะกรรมการการอาชวี ศึกษา กระทรวงศึกษาธิการ

สื่อการเรียนรายวิชา หลกั การเกษตร

ชอ่ื ครูผสู้ อน นางสาวพทั ธวรรณ ขาศริ ิ แผนกวิชา พืชศาสตร์

หน่วยท่ี 1

ชอ่ื หนว่ ย ความสาคญั ของการเกษตร

3. การประมง การทาประมงเป็นการเกษตรเก่ียวกบั
การเลย้ี งและการจับสัตวน์ ้าทุกชนดิ ของประเทศไทยซงึ่
การทาประมงนสี้ ามารถสร้างรายได้ใหป้ ระชาชน และ
ประเทศเปน็ จานวนมาก การทาประมงในประเทศไทย
สามารถแบง่ ออกตามลักษณะของแหลง่ นา้ ได้ 3
ประเภท คอื

วิทยาลัยเกษตรและเทคโนโลยศี นู ย์ศลิ ปาชีพบางไทร สงั กดั สานกั งานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา กระทรวงศึกษาธิการ

สือ่ การเรยี นรายวิชา หลักการเกษตร

ช่ือครูผู้สอน นางสาวพทั ธวรรณ ขาศริ ิ แผนกวิชา พืชศาสตร์

หนว่ ยท่ี 1

ชื่อหน่วย ความสาคัญของการเกษตร

3.1 การทาประมงน้าจืด หมายถงึ การทาประมงในแหลง่ น้าจดื
ตามบรเิ วณทต่ี ่างๆไดแ้ ก่การจับปลาในแมน่ า้ ลาคลอง การเลย้ี ง
ปลาน้าจดื ในกระชัง การเล้ยี งปลาสลิดในบอ่ เป็นต้น
3.2 การทาประมงน้าเค็ม หรอื การทาประมงทะเล หมายถึง การ
จับก้งุ ทะเล ปลา และปลาหมึก ตลอดจนการเลย้ี งหอยทะเลตา่ งๆ
เช่น การเล้ียงหอยแมลงภู่ การเลี้ยงหอยนางรม เปน็ ต้น
3.3 การทาประมงน้ากร่อย หมายถึง การทาประมงในบริเวณ
เชือ่ มต่อระหว่างพืน้ ทนี่ ้าเคม็ และนา้ จดื เชน่ การเลย้ี งกุง้ กลุ าดา
การเลี้ยงปลากะพงขาวในกระชัง การเลีย้ งปลานวลจนั ทรเ์ ป็นตน้

วิทยาลยั เกษตรและเทคโนโลยศี นู ย์ศลิ ปาชีพบางไทร สังกดั สานักงานคณะกรรมการการอาชวี ศกึ ษา กระทรวงศึกษาธกิ าร

ส่อื การเรียนรายวิชา หลักการเกษตร

ช่อื ครผู ู้สอน นางสาวพัทธวรรณ ขาศริ ิ แผนกวิชา พชื ศาสตร์

หน่วยที่ 1

ชื่อหน่วย ความสาคญั ของการเกษตร

4. การเกษตรแบบผสมผสาน การเกษตรผสมผสานเป็น
การจดั ระบบกิจกรรมการเกษตรได้แก่ ปลูกพชื เลี้ยงสตั ว์
ประมง ให้มีการผสมผสานและเก้อื กลู ในการผลิตซึ่งกันและ
กนั โดยใชท้ รพั ยากรทม่ี อี ย่อู ย่างเหมาะสมให้เกดิ ประโยชน์
สูงสุด มีความสมดุลของสภาพแวดลอ้ ม เพิ่มความสมบรู ณ์
ของอาหารพชื หรือสัตว์การทาเกษตรหลายๆอยา่ งร่วมกนั ทา
ใหเ้ กษตรกรมรี ายไดจ้ ากผลผลติ เพ่ิมข้นึ ตลอดจนไมเ่ ส่ยี งตอ่
สภาวะการขาดทุนจากราคาผลผลิตเพยี งอย่างเดียวทม่ี ีราคา
ไม่แนน่ อนปัจจุบันรฐั บาลส่งเสริมและสนบั สนุนแนวทางใน
การทาการเกษตรเช่น

วทิ ยาลัยเกษตรและเทคโนโลยศี นู ย์ศลิ ปาชีพบางไทร สังกัดสานกั งานคณะกรรมการการอาชีวศกึ ษา กระทรวงศกึ ษาธิการ

สื่อการเรยี นรายวชิ า หลกั การเกษตร

ช่ือครผู ู้สอน นางสาวพัทธวรรณ ขาศิริ แผนกวิชา พืชศาสตร์

หนว่ ยท่ี 1

ช่ือหนว่ ย ความสาคญั ของการเกษตร

4.1 เกษตรทฤษฎีใหม่ คอื แนวพระราชดารขิ องพระบาทสมเดจ็ พระเจ้าอยู่ท่ี
ส่งเสรมิ สนบั สนุนให้เกษตรกรได้บริหาร และจัดการเก่ียวกับดนิ นา้ ใหม้ ี
ประโยชนส์ ูงสุดเพอื่ บงั เกดิ ผลผลิตและรายไดม้ าเลีย้ งตบเองและครอบครวั
อยา่ งเพยี งพอเพ่อื คุณภาพชวี ติ ที่ดีขึน้ พรอ้ มกบั ช่วยเหลอื ซ่ึงกันและกันใน
ชมุ ชน

วทิ ยาลยั เกษตรและเทคโนโลยศี นู ย์ศลิ ปาชพี บางไทร สังกดั สานักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา กระทรวงศึกษาธิการ

สอื่ การเรียนรายวชิ า หลักการเกษตร

ช่ือครูผู้สอน นางสาวพัทธวรรณ ขาศิริ แผนกวชิ า พชื ศาสตร์

หนว่ ยท่ี 1

ช่อื หน่วย ความสาคญั ของการเกษตร

วทิ ยาลยั เกษตรและเทคโนโลยศี นู ย์ศลิ ปาชพี บางไทร สังกัดสานักงานคณะกรรมการการอาชีวศกึ ษา กระทรวงศกึ ษาธิการ

สือ่ การเรยี นรายวิชา หลกั การเกษตร

ชอ่ื ครผู ้สู อน นางสาวพทั ธวรรณ ขาศริ ิ แผนกวชิ า พชื ศาสตร์

หนว่ ยท่ี 1

ชือ่ หน่วย ความสาคัญของการเกษตร

4.2 การเกษตรแบบยังชพี หมายถึง การเกษตร
หรือการผลิตเพอ่ื ยงั ชีพคือ การเพาะปลกู พอยัง
ชพี ซึง่ หมายถึง การเพาะปลกู แบบดั้งเดมิ แบบ
หนง่ึ โดยการปลูกพชื ใช้กนิ เป็นอาหารภายใน
ครอบครวั ไม่ไดป้ ลกู มากเหลอื ใชพ้ อท่จี ะส่งไป
ขายนอกท้องถิ่นได้

วทิ ยาลัยเกษตรและเทคโนโลยีศนู ย์ศลิ ปาชพี บางไทร สงั กัดสานกั งานคณะกรรมการการอาชวี ศึกษา กระทรวงศึกษาธิการ

ส่อื การเรียนรายวชิ า หลกั การเกษตร

ชอื่ ครูผู้สอน นางสาวพัทธวรรณ ขาศริ ิ แผนกวิชา พชื ศาสตร์

หนว่ ยที่ 1

ช่อื หน่วย ความสาคญั ของการเกษตร

4.3 การเกษตรธรรมชาติ การเกษตรแบบนี้เป็น
การเกษตรแบบท่ีกลบั ไปหาธรรมชาตหิ รอื
การเกษตรแบบฟื้นฟูธรรมชาตใิ ห้กลับมาด้งั เดิม
นน่ั เอง

วิทยาลัยเกษตรและเทคโนโลยศี นู ย์ศลิ ปาชีพบางไทร สงั กัดสานกั งานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา กระทรวงศกึ ษาธิการ

ส่อื การเรียนรายวิชา หลักการเกษตร

ชอื่ ครูผูส้ อน นางสาวพัทธวรรณ ขาศิริ แผนกวิชา พืชศาสตร์

หน่วยท่ี 1

ชอื่ หน่วย ความสาคัญของการเกษตร

4.4 การเกษตรแบบยงั่ ยนื คือ การเกษตรท่ีเกือ้ กูลซึง่ กันและกันเพอ่ื รักษา
ดลุ ยภาพทางธรรมชาตแิ ละปรบั ปรุงสง่ิ แวดล้อมไปพร้อมๆกนั ซึง่
การเกษตรแบบนเี้ ป็นการทาการเกษตรเพอื่ ตอ้ งการให้เกษตรกรพ่ึงพา
ตนเองได้ทง้ั การผลติ และการดารงชีพโดยการใช้ทรัพยากรธรรมชาติอย่าง
ประหยดั

วทิ ยาลยั เกษตรและเทคโนโลยีศนู ย์ศลิ ปาชีพบางไทร สังกัดสานกั งานคณะกรรมการการอาชีวศกึ ษา กระทรวงศกึ ษาธกิ าร

สอื่ การเรียนรายวชิ า หลักการเกษตร

ช่ือครูผู้สอน นางสาวพัทธวรรณ ขาศิริ แผนกวชิ า พชื ศาสตร์

หนว่ ยท่ี 1

ช่อื หน่วย ความสาคญั ของการเกษตร

วทิ ยาลยั เกษตรและเทคโนโลยศี นู ย์ศลิ ปาชพี บางไทร สังกัดสานักงานคณะกรรมการการอาชีวศกึ ษา กระทรวงศกึ ษาธิการ