оқу сауаттылығы

ОҚУ САУАТТЫЛЫҒЫ
БОЙЫНША МӘТІНМЕН
ЖҰМЫС

Мектеп бітіруші түлектерді оқу
сауаттылығына дайындаудың тиімді
тәсілдері

ФУНКЦИОНАЛДЫ САУАТТЫЛЫҚТЫҢ

ТҮРЛЕРІ

 Оқу сауаттылығы
( қазақ тілі, орыс тілі)

 Математикалық сауаттылық
( математика, геометрия, логика)

 Ғылыми жаратылыстану сауаттылығы
( физика, химия, биология, география)

ОҚУ САУАТТЫЛЫҒЫ ДЕГЕНІМІЗ НЕ?

Оқу сауаттылығы- оқушылардың жазба
мәтіндерді түсінуі және қолдануы, мәтін
барысында өз беттерінше ой-толғауы,
өзіндік көзқарастарын білдіре алуы, жаңа
білім игерудегі әдіс-тәсілдерді қолдануы,
әлеуметтік ортаға бейімделуі болып
табылады.

МӘТІН ДЕГЕНІМІЗ НЕ?

Мәтін – өте күрделі тілдік құрылым. Осы құрылымды
айқындайтын басты белгілер– жүйелілік және тұтастық. Мәтіннің
тұтастық категориясы сол мәтінді ұғынып, мәнін түсінгенде ғана
пайда болады.

Мәтін – қазақ тілін оқыту барысында үлкен орын алады. Мәтіннің
қызметін таныту– оқушыға тіл бірліктерін функционалдық
тұрғыдан танып-білуге, сол арқылы тыңдаушының логикалық
ойлауын дамытуға мүмкіндік береді. Сондай-ақ мәтіннің стильдік
жағы да ескеріледі

Мәтінге көз жүгірте Мәтіннің Ақпараттың
қарап негізгі ойды мазмұнын нақтылығын
анықтау анықтау мен сапасын
түсінуі бағалай білуі

Тест тапсырмаларының Мәселені шешу
шеңбері білім және

алушылардың оқу айқындауы
сауаттылығы

жетістіктерін бағалаудың
келесі түрлерін
қарастырады.

Қажетті Синтез және
мәліметтерді табу талдау дағдысы
және таңдай білуі

• Шағын топпен жұмыс (3-4 оқушы)

Мұғалім сабақта берілген мәтінмен жұмысты топтық жұмыс түрінде
ұйымдастыра отырып оқушыларға мәтінді бірлесіп зерттеу жасауға және өз
идеяларымен бөлісуге мүмкіндік береді. Оқушылардың талдау, синтез, бағалау
секілді дағдыларын пайдалануына, дамытуына ықпал етеді. Оқушыларды
ақпаратты іздеуге және күрделі мәселелерді өз бетінше түсінуге
ынталандырады. Яғни, оқушылар топта өз ойларын ортаға салып, өз
көзқарастарын дамытып, ортақ пікірге келіп соңғы шешімдерін дәлелдеп
айтып немесе жазып ұсынады.

•«Жұптасу» әдісі

Екі оқушыға бір мәтін таратылады, яғни екі оқушы бірігіп
мәтінді оқып, мәтін көлеміне байланысты «жабық» және
«ашық» сұрақтай дайындайды. Сұрақтары мен мәтінді басқа
жұпқа шешуге ұсынады. Бұл әдіс оқушылардың сын
тұрғысынан ойлау мен логикалық қабілеттерін дамытуға
ықпал етеді.

«Бір сөйлем» «Ия, жоқ» әдісі
әдісі
 Оқушыларға мәтін таратып, бір рет оқып
 Оқушыларға бір мәтінді бір шығуға мүмкіндік беріледі. Мұғалім
рет оқып беремін. Мәтін алдын-ала мәтін мазмұнына сәйкес
мазмұнын аз уақыт ой келетін сұрақтар дайындап алады.
елегінен өткізгеннен кейін Оқушылар мәтінмен танысқан соң, осы
оқушылар естерінде қалған сұрақтарды оқушыларға қояды. Балалар
сөйлемдерді қайталап, тез ойланбастан «ия» немесе «жоқ» деп
әрқайсысы бір сөйлемнен жауап беруі керек. Сыныпта бала саны аз
айтып өтеді. Бір-бірін болса- ауызша; оқушы саны көбірек
қайталамай, жылдам, болса -жазбаша жауап береді. Бұл әдіс
дұрыс,мәтін мазмұнына сай оқушыларды тез ойлауға, әрі тез шешім
сөйлемдер айтылуы қабылдауға ықпал ететініне көзім жетті.
сұралады. Бұл әдіс Сондықтан, балаларды оқу
оқушылардың есте сақтау сауаттылығын тез, әрі дұрыс шешуге
қабілеті мен тіл байлығын дайындау керек
арттырады

«Сабақ-үйреншікті жай шеберлік емес,
ол үнемі жаңаны табатын өнер»

Ж.Аймауытов