ประวตั ิศาสตรก์ ารเมืองการปกครองไทย
สมัยสุโขทัย
สมัยอยุธยา
สมัยธนบุรี
สมัยรตั นโกสินทร์
สมัยสุโขทัย
แบ่งได้ 3 ยุค
ยุคแรก พ่อปกรองลูก '' พ่อขุน ''
มีพลเมืองน้อย ปกครองได้ง่าย ใกล้
ชิดกันระหว่างกษัตรยิ ์กับผู้คน
ยุคกลาง จักรพรรดิ '' พญา ''
ประชากรเพิมมากขึน ผู้ปกครอง
มีอํานาจเด็ดขาดมากขึน
ยุคปลาย ธรรมราชา '' พระธรรมราชา ''
เอาหลักธรรม '' ทศพิธราธรรม ''
มาปกคอง
เมอื งหลวง ปกครองโดยกษตั รยิ
เมืองลกู หลวง
ปกครองโดยราชโอรส
เมอื งพยามหานคร
ปกครองโดยขุนนางชัน้ ใหญ
เมืองประเทศราช
ปกครองโดยเจาเมอื งนัน้ ๆ
สมัยสุโขทยั ตอนปลาย
ไดร้ บั อารยธรรมตะวันตกมาจากแหลง่ ต่างๆ
เช่น อินเดยี ศรลี ังกา มอญ เขมร จงึ ได้มกี ารปกครอง
'' แบบธรรมราชา '' มีคํานาํ หน้าพระนาม พระมหา
กษตั ริยเ์ ปลียนจาก '' พอ่ ขุน '' มาเปน '' พระยา (พญา) ''
หรือ '' พระมหาธรรมราชา ''
สมยั อยุธยา
รูปแบบการปกครอง
ผใู้ ต้ปกครองจะต้องเชอื ฟงโดยไมม่ ขี อ้ แม้
กษัตรยิ ์ คือ สมมุติเทพ
จากราชโองการ เปนเทวโองการ
รบั ความคิดของทฤษฏีเทวสทิ ธมิ าใช้
รูปแบบการปกครองสมัยอยธุ ยา
การปกครองส่วนกลาง
- จตสุ ดงมภ์ 4 กรม คอื เวยง วัง ยม นา
- สมัยพระบรมไตรโลกนาถทรงตังกรมกลาโหม และกรมมหาดไทยเพมิ ขนึ
- เกดิ สมุหกลาโหม และสมุหนายก มีอํานาจเหนือเสนาบดีจตสุ ดงมภ์
- สมยั พระเทวราชาแบง่ ใหส้ มุหกลาโหมดแู ลอาํ นาจทางใต้
สมหุ นายกดูแลทางเหนอื
การปกครองหวั เมอื ง
- ยกเลิกหัวเมืองชนั ในทัง 4 ทิศ
- ขยายบรเวณราชธานีออกไปทับเขตเดมิ อยู่ภายใต้กษัตรยโ์ ดยตรง
- คุมเมืองพระยามหานคร โดยแบง่ เมืองชัน เอก โท ตร ตามขนาดใหญ่-เล็ก
- ในเมืองๆหนึงจะแบ่งการปกครองทอ้ งถินเปน เมือง แขวง
ตําบล(กํานนั ) และ (ผู้ใหญ่บา้ น)
สมัยธนบรุ ี
ใชร้ ูปแบบการปกครองแบบเดียวกนั กับการปกครองสมยั อยธุ ยา
สมัยรัตนโกสนิ ทร์
ตอนต้น : สมยั รัชกาลที 1-4 ยงั คงใชร้ ูปแบบการปกครอง
แบบสมัยกรุงศรอยธุ ยาเปนหลกั
อคั รเสนาบดี 2 ตาํ แหนง่
- สมุหพระกลาโหมดแู ลทหาร
- สมุหนายกดแู ลพลเรอน
เสนาบดี 4 ตําแหน่ง
การปฏริ ูปสมยั ร.5
สาเหตการเปลียนแปลง
----กขค(กคใาุนวหารวานรเ้เามทปคามตง่าลกุ ตเท้อียคท้อีไงนาียดงกมแมก้ราจปบกัารารลกันลกเงา)ดปจรขอกลั ศอําียรึกงนวนโษราลแจรากปขดลุนินงนิยจามางก
การแปบฏง่ ิรเปู)กนาร3ปสกว่ คนรอง
- ส- ว่-สนสว่ ว่กนนลทภา้องมู งภิ(ถากินคร(ะ(เทจทรงัศวหบงวาตดั ล่า))งๆ)
ขอบคณุ ค่ะ