คูู่มือ-บุญเทียน

101

101

12. แนวทางการพฒั นาเพือ่ เพมิ่ พนู ทักษะครศู ตวรรษที่ 21

จากทัศนะของ Alber

Alber (2015) เปน็ Instructor at UCLA's Graduate School of Education, ผูเ๎ ชีย่ วชาญ
ด๎านอักษรศาสตร์ และบรรณาธิการท่ีปรึกษาท่ี Edutopia และ Compulsive reader ได๎กลําวถึง 5
แนวทางการสอนท่ีมีประสิทธิภาพสูง(5 Highly Effective Teaching Practices ) วํา ครูมักจะมอง
หาการสร๎างสรรค์สิ่งใหมํๆ ดังน้ัน ใชํ สิ่งสําคัญคือ เราต๎องพยายามทําส่ิงใหมํๆ เพิ่มเทคนิคการสอน
ของเรา แตํสิ่งสําคัญคือต๎องเน๎นที่จุดประสงค์และความต้ังใจ ไมํใชํที่ปริมาณ ดังนั้น สิ่งท่ีสําคัญ
มากกวํา "การลองสิ่งใหมํ ๆ อยูํเสมอ" คือเหตุผลท่ีวาํ ทาํ ไมเราถงึ ทาํ ในสิง่ ท่เี ราทาํ

งานวิจยั บ่งบอกอะไร (What Research Says)
ส่ิงนี้นําฉันไปสูํนักวิจัยด๎านการศึกษา John Hattie ผ๎ูเขียน Visible Learning for
Teachers: Maximizing Impact on Learning จากการวิจัยของเขา หน่ึงในเป้าหมายของเขาคือ
การชํวยให๎ครูมองเหน็ และเข๎าใจการเรียนรผ๎ู าํ นสายตาของนักเรียนไดด๎ ีขน้ึ
Hattie ใชเ๎ วลามากกวํา 15 ปี ในการคน๎ ควา๎ เกี่ยวกับอิทธิพลทม่ี ีตํอความสําเร็จของเด็ก K-12
การค๎นพบของเขาเช่ือมโยงผลลัพธ์ของนักเรียนกับการปฏิบัติในชั้นเรียนท่ีมีประสิทธิภาพสูงหลาย
อยําง ซึ่งตํอไปนีค้ อื 5 ข๎อปฏิบตั ิการสอนทีม่ ปี ระสิทธภิ าพสงู
1) ความชัดเจนของครู (Teacher Clarity) เม่ือครูเริ่มหนํวยการศึกษาหรือโครงงานใหมํ
กับนักเรียน ครูควรจะชี้แจงวัตถุประสงค์และเป้าหมายการเรียนรู๎ และกําหนดเกณฑ์ที่ชัดเจนวํา
นักเรียนจะประสบความสําเร็จได๎อยํางไร ครูควรที่จะนําเสนอแบบจําลองหรือตัวอยํางให๎กับนักเรียน
เพอ่ื ใหพ๎ วกเขาเห็นวาํ ผลลัพธข์ ัน้ สดุ ท๎ายมลี ักษณะอยาํ งไร
2) การอภิปรายในห้องเรียน (Classroom Discussion) ครูจําเป็นต๎องลดบทบาทลง
บอํ ยครงั้ และอํานวยความสะดวกในการอภิปรายในชั้นเรียนท้ังหมด สิ่งน้ีทําให๎นักเรียนได๎เรียนร๎ูจาก
กันและกัน นอกจากนี้ยังเป็นโอกาสที่ดีสําหรับครูในการประเมินอยํางเป็นระบบ (ผํานการสังเกต) วํา
นักเรยี นเข๎าใจเนอ้ื หาและแนวคดิ ใหมํๆ ไดด๎ ีเพยี งใด
3) การสะท้อนผล (Feedback) ผู๎เรียนรู๎ได๎อยํางไรวําพวกเขากําลังก๎าวไปข๎างหน๎า
โดยไมํมีการสะท๎อนผลงานที่สม่ําเสมอ พวกเขามักจะไมํคํอยได๎รับ นอกเหนือจากความ
คิดเห็นสํวนตัว (เป็นลายลักษณ์อักษรหรือด๎วยวาจา) ครูจําเป็นต๎องให๎ข๎อเสนอแนะทั้งกลุํม
เกี่ยวกับรูปแบบที่ครูเห็นในการเรียนรู๎และความต๎องการในชั้นเรียนสํวนรวม นักเรียนควร
ได๎รับโอกาสให๎แสดงความคิดเห็นกับครูด๎วย เพื่อที่ครูจะได๎ปรับกระบวนการเรียนรู๎ สื่อการ
เรียนการสอน และดาํ เนินการสอนตามความต๎องการของช้ันเรียน
4) การประเมินระหว่างเรียน (Formative Assessments) เพื่อให๎นักเรียนได๎รับ
ผลสะท๎อนกลับที่ถูกต๎องและได๎ผล ครูต๎องประเมินบํอยครั้งและเป็นประจําวํานักเรียนอยูํใน
สํวนใดเกี่ยวกับเป้าหมายการเรียนรู๎ของหนํวยการศึกษาหรือผลิตภัณฑ์สุดท๎าย (การประเมิน
สรุป) Hattie แนะนําให๎ครูใช๎เวลาเทํากันในการประเมินระหวํางเรียนเหมือนที่พวกเขาทํา
กับการประเมินสรุป

102

102

5) กลยุทธ์อภิปัญญา (Metacognitive Strategies) นักเรียนจะได๎รับโอกาสใน
การวางแผนและจัดระเบียบ ติดตามงานของตนเอง ชี้นําการเรียนรู๎ของตนเอง และสะท๎อน
ตนเองไปพร๎อมกัน เมื่อเราให๎เวลาและพื้นที่แกํนักเรียนในการตระหนักถึงความรู๎ของตนเอง
และความคิดของตนเอง ความเป็นตัวตนของนักเรียนจะเพิ่มขึ้น และการวิจัยแสดงให๎เห็นวํา
สามารถสอนอภิปัญญาได๎

โปรดทบทวนวา่ Alber กล่าวถงึ แนวทางการพฒั นาเพ่ือเพม่ิ พูนทักษะครู
ศตวรรษที่ 21 วา่ อย่างไร?
……………………………………………………………………………………………...........
...................................................................................................................
...................................................................................................................

Source - https://rb.gy/kgpgb6

หากทาํ นต๎องการศึกษาจากต๎นฉบบั ภาษาอังกฤษ โปรด “คลกิ ” ดไู ด๎จากเว็บไซต์ขา๎ งลํางน้ี

http://www.edutopia.org/blog/5-highly-effective-teaching-practices-rebecca-alber

Source -https://bit.ly/3ODYlgw

103

103

ท่านเห็นวา่ “สรปุ แนวทางการพัฒนาเพื่อเพ่ิมพนู ทกั ษะครูศตวรรษที่
21” ขา้ งล่างนี้ ควรปรับปรงุ หรอื แกไ้ ขตรงไหน เพอ่ื ให้เป็นสรปุ นิยามท่ี
มีสาระถกู ต้องตามทัศนะของแหลง่ ท่ีท่านไดศ้ กึ ษามาข้างต้น

สรุป จากทัศนะของ Cox (2016), Heick (n.d.), Lands (2011), Cecil (2004), Barile
(n.d.), Dean (2019), Goodwin (2018), Armstrong (2020), Ayua (2017), Clifford (n.d.),
Reinen (n.d.), และ Alber (2015) ดังกลําวข๎างต๎น สามารถสรุปข๎อเสนอแนะแนวทางพัฒนาเพื่อ
เพ่ิมพูนทักษะครูศตวรรษท่ี 21 (Suggestions for Developing the Skills of 21st Century
Teachers) ดงั แสดงในตาราง

104 104

ตารางแสดงข๎อเสนอแนะแนวทางการพัฒนาเพ่ือเพิ่มพูนทักษะครูศตวรรษท่ี 21 (Suggestions for
Developing the Skills of 21st Century Teachers)

ขอ้ เสนอแนะแนวทางการพัฒนา Cox
เพ่ือเพ่ิมพูนทกั ษะครูศตวรรษที่ 21 Heik
Lands
Cecil
Barila
Dean
Goodwin
Armstrong
Ayua
Clifford
Reinen
Alber

ข้อเสนอแนะใหค้ รู มคี วามสามารถหรือทา

สิง่ เหล่านไ้ี ด้

1. สามารถใช๎เทคโนโลยไี ด๎ (Be Able to √ √ √ √√
√ √√ √ √
Implement Technology)

2. ใช๎การประเมินในศตวรรษท่ี 21 พรอ๎ ม √

ข๎อเสนอแนะและการสะท๎อนกลับท่ี

โปรงํ ใส ตรงเวลา เหมาะสม และมี

รายละเอยี ด (Uses 21st Century

Assessments with Timely,

Appropriate and Detailed

Feedback and Reflection)

3. เนน๎ การทาํ งานรํวมกนั (Collaboration) √ √√ √ √
√√ √ √
4. การระบุเปา้ หมาย หวั ขอ๎ ข๎อเสนอแนะ √

(Objective Setting and Feedback

Provision)

5. การเรยี นการสอนทเ่ี น๎นนักเรียนเป็น √ √√ √

ศนู ยก์ ลาง (Student-Centered

Discussions)

6. มีกลยุทธก์ ารสอนทส่ี ามารถสอนผู๎เรียน √ √√√

ทุกคนได๎ (Teaching Strategies to be

able to Teach to All Learners)

7. สงํ เสรมิ ความสมั พันธ์ของนักเรยี นได๎ (Be √ √√

able to Foster Student

Relationships)

8. ใช๎การสืบเสาะแกป๎ ัญหาเปน็ เคร่อื งมือใน √ √√

การสอน (Uses Problem Solving as a

Teaching Tool)

9. ใชก๎ ารเรียนรจ๎ู ากการสอบถาม √ √√

(Implement Inquiry-Based

Learning)

10. คดิ ไปขา๎ งหน๎า (Be Forward Thinking) √

105

ขอ้ เสนอแนะแนวทางการพฒั นา Cox
เพอื่ เพิ่มพูนทักษะครศู ตวรรษที่ 21 Heik
Lands
Cecil
Barila
Dean
Goodwin
Armstrong
Ayua
Clifford
Reinen
Alber

11. พฒั นาทักษะการคิด (Developing √ √

Thinking Skill)

12. เช่ือมโยงสาขาวชิ าและหลักสูตรตํางๆ เข๎า √ √
√
ด๎วยกัน (Contextual Learning

Bridging the Disciplines And

Curriculum Area)

13. สํงเสริมกิจกรรมการอําน (Reading √√

Activities)

14. ใชก๎ ารออกแบบกราฟิก (Try Graphic √√

Organizers)

15. ให๎คาํ ตชิ ม (Providing Feedback) √

16. ทําเปน็ แบบอยํางในสิ่งที่สอน (Model as √

You Teach)

17. การใหก๎ ารยอมรับและการเสรมิ แรงความ √

พยายาม (Provision of Recognition

and Effort Reinforcement)

18. สามารถพร๎อมรบั การเปลีย่ นแปลงได๎ (Be √

able to Embrace Change)

19. ใช๎การผสมผสานสอ่ื (Combinations of √

Media)

20. ใหน๎ กั เรยี นวิเคราะห์รูปแบบสื่อที่ √

หลากหลาย (Analyze Diverse Media

Forms)

21. ให๎นักเรียนเปลย่ี นเรียงความเปน็ วดิ โี อลง √

ในพอดแคสต์ (Turn Essays into

Videos into Podcasts)

22. อนญุ าตใหน๎ ักเรียนเลอื กส่ือ (Allow √

Students to Choose Media )

23. เมื่อออกแบบหนวํ ยการเรียนรู๎ ให๎เลือกส่อื √

กํอน (Choose the Media First)

24. ยนื ยนั ไดว๎ ํางานของนักเรียนท้ังหมดเกดิ √

จากห๎องเรียน (All Student

Work Leaves the Classroom)

106 106

ข้อเสนอแนะแนวทางการพฒั นา Cox
เพอ่ื เพิม่ พูนทกั ษะครูศตวรรษที่ 21 Heik
Lands
25. ใช๎การแสดงประกอบ (Use Raft) Cecil
26. ใช๎เคร่อื งมือสาํ หรบั คําอธิบายประกอบ Barila
Dean
ขอ๎ ความดิจทิ ัล (Use Tools for Digital Goodwin
Text Annotation) Armstrong
27. สรา๎ งชมรมการอํานบนโซเชียลมเี ดีย Ayua
สร๎างแฮชแท็กทเี่ นน๎ การสนทนาตลอดท้งั Clifford
ปเี กี่ยวกบั หวั ข๎อ(Anchors Year-Long Reinen
Discussion of Certain Themes) Alber
28. ให๎นักเรยี นสร๎างและผลิตพอดคาสตห์ รือ
ชํอง Youtube (Produce an Ongoing √
Podcast or Youtube Channel ) √
29. เชอ่ื มโยงสงิ่ เกําเขา๎ กบั ส่งิ ใหมใํ นรปู แบบท่ี
แทจ๎ ริง (Connect the Old with the √
New in Authentic)
30. ใช๎ประโยชนจ์ ากการเรยี นร๎ตู ามโครงงาน √
(Makes Use of Project Based
Learning) √
31. กิจกรรมการสังเกตการสอนเพื่อดู
พฤติกรรม (Observational Activities) √
32. กิจกรรมการนาํ ไปปฏบิ ัติ
(Implementation Activities) √
33. สร๎างเครอื ขําย (Making Connections) √
34. เพม่ิ ความเปน็ อสิ ระ (Increased
Autonomy) √
35. เจตนาทําผดิ พลาดบ๎าง (Make √
Mistakes)
36. สงํ เสริมการเรยี นรูจ๎ ากประสบการณ์ตรง √
(Encourage Learning from √
Experience)
37. ฝกึ ให๎นักเรยี นเปน็ ผส๎ู อน (Let the √
Students Teach) √
38. เน๎นการจัดการพฤติกรรม (Emphasize
Behavior Management)

ข้อเสนอแนะแนวทางการพฒั นา Cox 107
เพื่อเพม่ิ พูนทกั ษะครูศตวรรษท่ี 21 Heik
Lands√
39. ใช๎อปุ กรณ์ชวํ ยการมองเห็นภาพ (Utilize Cecil√
Visual Aids) Barila√
Dean√
40. การสรา๎ งแบบจําลอง (Modeling) Goodwin√
41. การแก๎ไขขอ๎ ผิดพลาด (Addressing Armstrong√
Ayua
Mistakes) Clifford√
42. การเรียนรู๎จากประสบการณ์จรงิ Reinen√
Alber√
(Experiential Learning) √
43. ออกแบบกราฟิกชํวยในการจัดการเรียนรู๎
√
(Graphic Organizers) √
44. การระบุความเหมือนและความแตกตาํ ง √
√
(Similarities and Difference
Identification) √
45. การจดบันทกึ และการสรุป (Note √
Taking and Summarizing)
46. การบ๎านและการฝกึ ปฏบิ ัติ (Homework
and Practice)
47. การนาํ เสนอแบบไมํใช๎ภาษาศาสตร์
(Nonlinguistic Representation)
48. ใชก๎ ระบวนการสอนเพื่อให๎การบรรลุ
แนวคิด (Concept Attainment
Process)
49. การฝกึ ซ๎อมทางจติ (Mental Rehearsal)
50. การปฐมนเิ ทศ (Set Induction)
51. การทาํ ซํ้าตามแผน (Planned
Repetition)
52. การใชต๎ ัวอยาํ งหรือการสรา๎ งกรอบที่
เหมาะสม (Use of Examples or
Establishing Appropriate Frame)
53. กระตนุ๎ ให๎เกิดการเปลย่ี นแปลง
(Stimulus Variation)
54. สรา๎ งความไวว๎ างใจและสงํ เสริมการ
สือ่ สารทเ่ี ปดิ กวา๎ ง (Build Trust and

ข้อเสนอแนะแนวทางการพฒั นา Cox 108 108
เพอ่ื เพ่ิมพูนทักษะครศู ตวรรษท่ี 21 Heik
Lands√
Promote Open Communication) Cecil
55. มงํุ เนน๎ การเสรมิ สร๎างทกั ษะการแก๎ปัญหา Barila√
Dean√
และการคิดอยํางมีวิจารณญาณ (Focus Goodwin√
on Enhancing Problem-Solving Armstrong
and Critical Thinking Skills) Ayua√
56. ใชร๎ ูปแบบการสอนที่แตกตาํ ง Clifford
(Differentiated Instruction) Reinen
57. ความชัดเจนของครู (Teacher Clarity) Alber
58. การอภปิ รายในห๎องเรียน (Classroom
Discussion) √
59. กําหนดเป้าหมายชัดเจน (Goal Setting)
60. ตงั้ ชอ่ื หัวข๎อเฉพาะในการออกแบบหนวํ ย
การเรียนรู๎ (Use a Thematic Focus)

Source - https://rb.gy/in03ts

109

กิจกรรมชวนคดิ

จากนานาทัศนะเกีย่ วกับแนวทางการพฒั นาเพื่อเพิ่มพูนทักษะครูศตวรรษที่ 21 ดังกลําวข๎างต๎น
ทํานเห็นวํา มีแนวคิด (Concept) หรือมีองค์ประกอบ (Element) อะไรท่ีอธิบายถึงแนวทางการ
พัฒนาเพ่อื เพ่ิมพูนทักษะครูศตวรรษที่ 21 ดงั กลาํ วได๎อยํางกระชบั และชัดเจน

แนวทางการ
พฒั นาเพ่ือ
เพม่ิ พูนทกั ษะครู
ศตวรรษท่ี 21

110
110

เอกสารอา้ งองิ

Alber, R. (2015, February 27). 5 Highly effective teaching practices. Retrieved August
12, 2021 from http://www.edutopia.org/blog/5-highly-effective-teaching-
practices-rebecca-alber

Armstrong, S. (2020, January 18). The 10 most important teaching strategies.
Retrieved August 11, 2021 from
http://www.innovatemyschool.com/ideas/the10-most-powerful-teaching-
strategies

Ayua, G. A. (2017, September 7). Effective teaching strategies science education unit
department of curriculum and teaching Benue state university, Makurdi.
Retrieved August 12, 2021 from
http://www.researchgate.net/publication/337946302_EFFECTIVE_TEACHING_STR
ATEGIES

Barile, N. (n.d.). 5 Best teaching methods I used this year. Retrieved August 9, 2021
from https://www.wgu.edu/heyteach/article/5-best-teaching-methods-i-used-
year1805.html#openSubscriberModal

Cecil, J. P. (2004). Strategies for effective teaching in the twenty-first century, a
supplement for special education Louisiana teacher assistance and
assessment program. Retrieved August 9, 2021 from http://
files.eric.ed.gov/fulltext/ED497756.pdf

Clifford, M.(n.d.) 20 Collaborative learning tips and strategies for teachers. Retrieved
August 11, 2021 from http://www.teachthought.com/pedagogy/20-
collaborative-learning-tips-and-strategies/

111

Cox, J. (2016, August 5). 5 Essential 21st century teaching strategies. Retrieved
August 9, 2021 from http://www.teachhub.com/teaching-strategies/2016/08/5-
essential-21st-century-teaching-strategies/

Dean, M. (2019, December 18). 10 effective teaching strategies for every classroom.
Retrieved August 11, 2021 from http://www.classcraft.com/blog/effective-
teaching-strategies-for-every-classroom/

Goodwin, J. (2018, April 11). Top 10 teaching strategies to use in your classroom.
Retrieved August 9, 2021 from http://schools.magoosh.com/schools-blog/top-
10-teaching-strategies

Heick, T. (n.d.). 12 Strategies for teaching literature in the 21st century. Retrieved
August 9, 2021 from http://www.teachthought.com/literacy/12-strategies-for-
teaching-literature-in-the-21st-century/

Lands, B. (2011, December 1). The 21st century learner needs a 21st century teacher.
Retrieved August 11, 2021 from
http://www.thelandscapeoflearning.com/2011/12/21st-century-learner-needs-
21st-century.html

Reinen, B. K. (n.d.). Six strategies for 21st century early childhood teachers. Retrieved
August 11, 2021 from http://www.earlychildhoodteacher.org/blog/six-strategies-
for-21st-century-early-childhood-teachers/

111121212
112

113

คู่มอื การประเมินทักษะครูศตวรรษท่ี 21
ชุดที่ 6

วัตถปุ ระสงคก์ ารเรียนรู้

หลังการศึกษาคูํมือชุดนี้ ทํานมีพัฒนาการด๎านพุทธิพิสัย (Cognitive Domain) ซ่ึงเป็น
จุดมุํงหมายทางการศึกษาท่ีเก่ียวข๎องกับสมรรถภาพทางสมองตาม The Revised Taxonomy
(2001) ของ Benjamin S. Bloom โดยจําแนกพฤติกรรมในขอบเขตนี้ออกเป็น 6 ระดับ เรียงจาก
พฤตกิ รรมที่สลบั ซบั ซอ๎ นน๎อยไปหามาก หรือจากทักษะการคิดข้ันต่ํากวําไปหาทักษะการคิดขั้นสูงกวํา
ดงั นี้ คือ ความจาํ (Remembering) ความเข๎าใจ (Understanding) การประยุกต์ใช๎ (Applying) การ
วิเคราะห์ (Analyzing) การประเมนิ (Evaluating) และการสรา๎ งสรรค์ (Creating) ดังนี้

1. บอกคณุ สมบตั ิ จับคํู เขียนลาํ ดบั อธิบาย บรรยาย ขดี เสน๎ ใต๎ จําแนก หรือระบุ การ
ประเมนิ ทักษะครูศตวรรษท่ี 21 ได๎

2. แปลความหมาย อธิบาย ขยายความ สรุปความ ยกตวั อยําง บอกความแตกตาํ ง หรือ
เรยี บเรยี ง การประเมนิ ทักษะครูศตวรรษที่ 21 ได๎

3. แก๎ปญั หา สาธติ ทาํ นาย เชอ่ื มโยง ความสมั พนั ธ์ เปลีย่ นแปลง คํานวณ หรือปรบั ปรุง
การประเมนิ ทกั ษะครูศตวรรษที่ 21 ได๎

4. แยกแยะ จัดประเภท จําแนกให๎เหน็ ความแตกตาํ ง หรอื บอกเหตุผล การประเมนิ
ทักษะครูศตวรรษที่ 21 ได๎

5. วดั ผล เปรียบเทยี บ ตีคํา ลงความเหน็ วจิ ารณ์ การประเมินทักษะครูศตวรรษท่ี 21 ได๎
6. รวบรวม ออกแบบ จัดระเบียบ สร๎าง ประดิษฐ์ หรือวางหลักการ การประเมนิ ทกั ษะ

ครศู ตวรรษที่ 21 ได๎

คาชี้แจง

1. โปรดศึกษาเน้ือหาเกี่ยวกับการประเมินทักษะครูศตวรรษที่ 21 ท่ีนํามากลําวถึงแตํละ
ทัศนะ

2. หลังจากการศึกษาเน้ือหาโปรดทบทวนความเข๎าใจจากคําถามท๎ายเน้ือหาของแตํละ
ทัศนะ

3. ศึกษารายละเอียดที่เป็นต๎นฉบับภาษาอังกฤษ โปรด “คลิก” เว็บไซต์นําเสนอไว๎ท๎าย
เนื้อหาของแตลํ ะทศั นะ

114
ภ3

114

1. การประเมนิ ทกั ษะครศู ตวรรษท่ี 21 จากทศั นะของ Gerstein

Gerstein (n.d.) ทํางานท่ี Walden, Antioch, Western Governors Universities &
Southwestern College; เป็นครูสอนนักเรียนท่ีมีพรสวรรค์ระดับประถมศึกษา ในสหรัฐอเมริกา
กลาํ วถึง การประเมินทกั ษะและคุณลักษณะของครูศตวรรษที่ 21 ดังนี้

การประเมินทักษะและคุณลักษณะของครูศตวรรษท่ี 21 (21st Century Skills &
Attributes Educator Self – Assessment)

1. การสอ่ื สารดว๎ ยวาจาและลายลกั ษณอ์ ักษร (Oral & Written Communication)
- คุณให๎โอกาสผเ๎ู รยี นไดพ๎ ดู และเขยี นโดยใชเ๎ สียงทมี่ เี อกลักษณ์เฉพาะของตนเองหรือไมํ
- คณุ ชวํ ยให๎ผ๎เู รยี นสรา๎ งสมาธิ ความกระตือรอื ร๎น ความหลงใหลในการสื่อสารด๎วยวาจา
และการเขยี นหรือไมํ พวกเขาตอ๎ งการทาํ หรือไมํ

2. การคดิ อยาํ งมวี จิ ารณญาณและการแกป๎ ญั หา (Critical Thinking Problem - Solving)
- คุณสงํ เสรมิ และสนบั สนนุ นกั เรียนในการทําส่ิงท่ีไมเํ คยทาํ มากอํ นที่ไหนหรือไมํ คุณและ
ผ๎เู รียนของคณุ ได๎ทบทวนการคิดใหมํๆหรือไมํ
- คุณขอใหผ๎ ๎เู รียนสรา๎ งและถามคําถามทีส่ าํ คัญเฉพาะของตนเองหรือไมํ

3. การทาํ งานรํวมกนั ข๎ามเครอื ขําย (Collaboration Across Network)
- คุณอํานวยความสะดวกในการสื่อสารและการทํางานรํวมกันทั่วโลกกับผู๎เรียนของคุณ
หรือไมํ
- คณุ ให๎โอกาสผ๎ูเรยี นในการทํางานรวํ มกนั แบบตวั ตํอตัวและแบบเสมือนจรงิ หรือไมํ
- คณุ ชํวยผ๎เู รียนในการพฒั นาเครอื ขํายการเรยี นรส๎ู วํ นบุคคลของตนเองหรอื ไมํ

4. ความอยากรแู๎ ละมีจินตนาการ (Curiosity and Imagination)
- คณุ สํงเสริมและเสริมสรา๎ งความอยากรอู๎ ยากเหน็ หรอื ไมํ?
- คุณสนับสนุนให๎ผ๎ูเรียนเพิ่ม "สัมผัสสํวนตัว" ของตนเองลงในประสบการณ์การเรียนร๎ู
หรือไมํ

5. ความคิดรเิ ริ่มและการเป็นผ๎ูประกอบการ (Initiative & Entrepreneurialism)
- คุณชํวยผเู๎ รียนใหม๎ สี ํวนรวํ มในงานทม่ี ีความหมายหรือไมํ
- คุณให๎โอกาสแกํผูเ๎ รยี นทกี่ ล๎าเสยี่ งหรอื รเิ รม่ิ ทําสง่ิ ตํางๆ หรือไมํ

6. ความคลอํ งตัวและการปรบั ตัว (Agility & Adaptability)
- คณุ ยอมรบั การเปล่ยี นแปลงตามปกตแิ ละเปน็ ธรรมชาติและชํวยเหลือผ๎ูเรียนในการทํา
เชํนนัน้ ด๎วยหรือไมํ
- คุณและผเู๎ รยี นมีความยดื หยนุํ หรือไมํ?
- คุณและผ๎เู รยี นใช๎เครอ่ื งมือทห่ี ลากหลายในการแกป๎ ัญหาใหมํหรือไมํ

7. ความหวงั และการมองโลกในแงดํ ี (Hope & Optimism)
- คุณเป็นแบบอยําง สอน สํงเสริมการพูดคุยด๎วยตนเองในเชิงบวกหรือไมํ มีทัศนคติที่ดี
หรือไมํ

115

- คุณชวํ ยผ๎ูเรียนในการเพม่ิ พูนการคิดขององค์กรและสวํ นบคุ คลหรือไมํ
- คุณเปิดเผยให๎ผ๎ูเรียนได๎เห็นเร่ืองราวท่ีแสดงให๎เห็นวําคนอื่นประสบความสําเร็จหรือ

เอาชนะความทุกข์ยากอยํางไร
8. ตนเอง & ระเบยี บวินัย (Self & Regulation)

- คุณเป็นต๎นแบบและชํวยเหลือผ๎ูเรียนในการพัฒนาและทําความเข๎าใจกระบวนการอภิ
ปัญญาของตนเองหรือไมํ

- คุณชวํ ยผเ๎ู รยี นพฒั นาความสามารถในการกระต๎นุ ตนเองหรอื ไมํ
- คุณชํวยผ๎ูเรียนในการไตรํตรองและประเมินประสบการณ์การเรียนรู๎ของพวกเขา

หรอื ไมํ
9. ความเหน็ อกเห็นใจและการดูแลโลก (Empathy & Global Stewardship)

- คณุ เปิดโอกาสใหผ๎ ๎ูเรยี นไดแ๎ สดงมุมมองหรอื ไมํ
- คุณชวํ ยผเู๎ รียนให๎เขา๎ ใจการพึง่ พาอาศยั กนั ของระบบสิ่งมชี ีวิตทัง้ หมดหรือไมํ
- สรา๎ งโอกาสใหผ๎ เ๎ู รยี นนาํ ความเหน็ อกเห็นใจไปสํูการปฏิบัติ มีสํวนรํวมในพฤติกรรมทาง

สังคมทีม่ งุํ หวังผลประโยชน์ผู๎อน่ื หรอื ไมํ
10. ความยืดหยํนุ (Resilience)

- คุณชํวยใหผ๎ ู๎เรยี นมองเหน็ ความลม๎ เหลวเปน็ โอกาสในการเตบิ โตหรือไมํ
- สงํ เสริมและเสรมิ สรา๎ งความยดื หยนุํ โดยธรรมชาติของผ๎ูเรียนเองหรือไมํ
- คณุ มนั่ ใจหรอื ไมวํ าํ ผูเ๎ รยี นทกุ คนรว๎ู าํ "คุณมคี วามสาํ คัญ"
11. ความพยายาม (Grit)
- คุณใหโ๎ อกาสผูเ๎ รยี นในการทาํ งานในโครงการท่ซี ับซอ๎ นในระยะยาวหรือไมํ
- ชํวยผู๎เรียนในการระบุและยอมรับรางวัลของการพากเพียรผํานชํวงเวลาที่ยากลําบาก

หรอื ไมํ
12. วิสยั ทศั น์เพ่อื อนาคต (Vision for the Future)

- คุณให๎เวลา ทรพั ยากร โอกาสแกผํ ๎เู รียนในการสํารวจตนเองและไลํตามความฝนั หรอื ไมํ
- คณุ ชวํ ยผู๎เรยี นในการพัฒนาขัน้ ตอนและกลยุทธ์ทจ่ี าํ เป็นเพอ่ื ให๎บรรลุความฝนั หรือไมํ

โปรดทบทวนวา่ Gerstein กล่าวถงึ การประเมนิ ทักษะครูศตวรรษที่ 21
ว่าอย่างไร?
……………………………………………………………………………………………...........
...................................................................................................................
...................................................................................................................

หากทาํ นต๎องการศึกษาจากต๎นฉบบั ภาษาอังกฤษ โปรด “คลิก” ดไู ด๎จากเวบ็ ไซต์ขา๎ งลํางนี้

http://usergeneratededucation.wordpress.com/2015/01/16/the-other-21st-century-skills-educator-self-
assessment/

116

116

2. การประเมนิ ทกั ษะครศู ตวรรษที่ 21 จากทศั นะของ Duckworth

Duckworth (n.d.) เป็นครูท่ไี ด๎รบั รางวลั และผู๎ชืน่ ชอบการสเก็ตช์ภาพจากโตรอนโต ประเทศ
แคนาดา เป็นผ๎ูสร๎างนวัตกรรมท่ีผํานการรับรองของ Google ผู๎ฝึกอบรม และนักการศึกษาท่ีโดดเดํน
ของ Apple และเป็นวิทยากรประจําในกิจกรรมการศึกษา รวมทั้งเป็นผู๎เขียนหนังสือ 2 เลํม คือ
"Sketchnotes for Educators" และ "How to Sketchnote: A Step-by-Step Manual for
Teachers and Students" เขาได๎แบํงปันแหลํงข๎อมูลการสอนของเขาท่ี sylviaduckworth.com
เขาได๎กลําวถึง รายการตรวจสอบสําหรับครูศตวรรษท่ี 21 (A Checklist For 21st Century
Teachers) วําอะไรคือส่ิงที่ครูในศตวรรษที่ 21 จําเป็นต๎องรู๎และสามารถทําได๎ แล๎วนักเรียนใน
ศตวรรษท่ี 21 ลํะ เทคโนโลยีการศึกษาทํางานอะไรและเสียเวลาเปลําหรือไมํ รายการตรวจสอบ
สําหรับการสอนในศตวรรษที่ 21 จะเป็นอยํางไร

'การสอนในศตวรรษท่ี 21' เหมาะสมที่จะใช๎คําน้ีตํอไปหรือไมํ หรือเราใช๎แคํคําวํา 'การสอน'
เทํานั้น และสอดคล๎องกับความต๎องการของเราในการสร๎างสรรค์นวัตกรรมวิชาชีพของเราให๎
สอดคลอ๎ งกับสถานการณ์สมยั ใหมํหรือไมํ

คาํ ถามเหลําน้เี ปน็ หนึ่งในคําถามท่ีครใู นปัจจุบันต๎องเผชิญในห๎องเรียน ส่ือมวลชน การพัฒนา
วิชาชพี และอนื่ ๆ บทสนทนาเหลาํ นีอ้ าจซบั ซอ๎ น ให๎ความเห็น แตํอัดแนํนด๎วยวาทศิลป์ และบางครั้งก็
ทํวมทน๎ อยํางจริงจงั

ตอ่ ไปนี้เป็นรายการตรวจสอบคุณสมบัตขิ องครูศตวรรษที่ 21 (A Checklist For 21st
Century Teachers)

1. นักเรียนของฉันมโี อกาสทจ่ี ะมีความคิดสร๎างสรรค์
2. นกั เรยี นของฉนั ได๎รับอนุญาตให๎แสดงการเรยี นร๎ูในรูปแบบตํางๆ
3. นักเรียนของฉนั จดั ทําเอกสารและสะท๎อนถึงการเรียนร๎ู แลกเปลยี่ นความคิดเห็น และ

ทาํ งานรวํ มกับผ๎ูอืน่
4. นักเรยี นของฉันมีแฟ้มสะสมผลงานดิจทิ ลั เพ่ือแสดงความกา๎ วหนา๎ และเพื่อดูแลจดั การ

งานท่ีดีทีส่ ุด (หรือสําคญั ท่สี ุด) ของพวกเขา
5. แขกจะไดร๎ บั เชิญเขา๎ สหูํ ๎องเรยี นของเรา (อยํางแท๎จริง) เพ่ือขยายความรู๎และมมุ มอง

ระดบั โลกของเรา
6. นกั เรยี นของฉนั ตระหนักดีถึงความปลอดภัยบนโลกออนไลน์และการเป็นพลเมืองดิจิทลั ทด่ี ี
7. ฉนั เป็นแบบอยํางในการเปน็ พลเมอื งทดี่ ีด๎วยการออนไลน์และเช่ือมตํอกับผอ๎ู ่นื บนโซเชยี ล

มเี ดีย
8. ฉันพยายามทีจ่ ะเช่ือมตํอแบบเห็นหนา๎ กับนกั การศึกษาคนอื่นๆ ในการประชมุ
9. ฉนั จําลองกรอบความคดิ แบบเตบิ โตด๎วยการก๎าวออกจากเขตสบายและลองสิง่ ใหมๆํ
10. ฉันเชือ่ วาํ ฉันจะสนุกกับนักเรยี นในช้นั เรยี นของฉัน

117

โปรดทบทวนวา่ Duckworth กล่าวถึงการประเมินทักษะครูศตวรรษท่ี
21 วา่ อยา่ งไร?
……………………………………………………………………………………………...........
...................................................................................................................
...................................................................................................................

Source - https://bit.ly/3OKux1v

หากทํานต๎องการศกึ ษาจากต๎นฉบับภาษาอังกฤษ โปรด “คลิก” ดไู ดจ๎ ากเว็บไซต์ข๎างลาํ งน้ี

http://www.teachthought.com/the-future-of-learning/teaching-in-2017-a-checklist-for-21st-century-
teachers/

Source - https://bit.ly/3A3iVmh

118

118

3. การประเมินทักษะครศู ตวรรษที่ 21 จากทศั นะของ Heick

Heick (n.d.) เป็นอดตี ครูสอนภาษาอังกฤษท่ผี นั ตัวมาเป็นผ๎ูใฝ่ฝันด๎านการศึกษาและสนใจวํา
การเรียนร๎ูกําลังเปล่ียนแปลงไปอยํางไรในโลกดิจิทัลและโลกท่ีเชื่อมตํอถึงกัน ซึ่งรวมถึงการ
เปลี่ยนแปลงอื่นๆ การเพ่ิมขึ้นของการเรียนรู๎ด๎วยตนเอง และความจําเป็นในการประเมินเนื้อหาและ
หลักสูตรที่มีอยูํโดยคํานึงถึงความต๎องการความรู๎สมัยใหมํ เขากลําวถึง คํายืนยัน 9 ประการในการ
สรา๎ งกรอบความคดิ สาํ หรบั ครู (Growth Mindset As A Teacher: 9 Statements Of Affirmation)
วํา ความสามารถในการเปลี่ยนแปลงเป็นหนึ่งในคุณลักษณะทางวิชาชีพที่ครูให๎ความสําคัญน๎อยท่ีสุด
โดยเฉพาะอยํางย่ิงเม่ือระบบการศึกษาตอบสนองตํอแรงกดดันจากภายนอกและสัญชาตญาณภายใน
เพ่อื เปล่ียนเป็นส่ิงทีใ่ กลช๎ ดิ กับสภาพแวดล๎อมการเรียนรท๎ู กี่ า๎ วหน๎าอยํางแท๎จรงิ

แม๎วําครูจะถูกกระต๎ุนให๎เปล่ียนแปลงอยํูเสมอ แตํก็มีการพูดคุยเพียงเล็กน๎อยวําการ
เปล่ยี นแปลงนน้ั เปน็ อยาํ งไร ทําอยํางไรจึงจะทําให๎เกิดการเปลี่ยนแปลงเม่ือเผชิญกับความคาดหวังใน
ท๎องถิ่น และทส่ี าํ คัญที่สุดคือ "ภายในแบบไหน" การฝึกสอน” ครูอาจเริ่มต๎นด๎วยการกําหนดตําแหนํง
การคิดของความคดิ ทสี่ ํงเสรมิ การเปลี่ยนแปลงท่ไี หลล่นื

คํายนื ยนั 9 ประการในการสร๎างกรอบความคิดสําหรบั การสอน (การฝึกสอน) สาํ หรับครู
1. ฉนั สามารถใชเ๎ ทคโนโลยเี พอ่ื ทําให๎การเรยี นร๎ขู องตวั ฉันเองและของนักเรียนมีความ

สมบูรณ์ย่ิงขนึ้
2. ฉนั สามารถลองเสยี่ งกับกิจกรรมการเรียนรู๎ใหมํๆ ได๎
3. ฉนั สามารถนําความสนใจของฉนั และนกั เรียนของฉันไปทํากจิ กรรมการเรียนร๎ู
4. ฉันสามารถทาํ การเปล่ียนแปลงทลี ะน๎อยในสภาพแวดล๎อมการเรยี นรข๎ู องฉนั ได๎
5. ฉนั สามารถละทงิ้ ความต๎องการในการควบคุมตวั แปรท้ังหมดได๎
6. ฉนั สามารถหาวธิ ที จี่ ะเปลี่ยนแปลงไดแ๎ ม๎ในยามยากลําบาก
7. ฉนั ให๎ความสาํ คัญกบั ความสัมพนั ธ์ของฉนั กบั นักเรียน (มากกวาํ เน้ือหา)
8. ฉันสามารถสรา๎ งเครอื ขาํ ยและเชอ่ื มตํอกับผ๎ูอน่ื เพ่อื รับทรัพยากร ความชํวยเหลอื และ

การสนับสนุน
9. ฉนั สามารถสร๎างความแตกตํางในชีวิตของนักเรียนได๎

โปรดทบทวนว่า Heick กล่าวถึงการประเมินทักษะครูศตวรรษท่ี 21
วา่ อยา่ งไร?
……………………………………………………………………………………………...........
...................................................................................................................
...................................................................................................................

Source - https://bit.ly/3nnG8YU

119

หากทาํ นต๎องการศกึ ษาจากต๎นฉบับภาษาอังกฤษ โปรด “คลิก” ดูได๎จากเวบ็ ไซต์ข๎างลาํ งน้ี

http://www.teachthought.com/pedagogy/establishing-growth-mindset-teacher-9-statements-
affirmation/

Source - https://bit.ly/3A3iVmh

120

120

ท่านเหน็ วา่ “สรปุ การประเมินทักษะครศู ตวรรษที่ 21” ข้างล่างน้ี ควร
ปรบั ปรุงหรือแกไ้ ขตรงไหน เพื่อให้เปน็ สรปุ นิยามที่มสี าระถกู ต้องตาม
ทัศนะของแหล่งท่ที า่ นได้ศึกษามาข้างต้น

สรุป แนวการการประเมินทักษะเพ่ือเป็นครูศตวรรษท่ี 21 (Assessment of Skills for the
21st-Century Teachers) จากทัศนะของ Gerstein (n.d.), Duckworth (n.d.) และ Heick (n.d.)
ดังกลําวข๎างต๎น ผ๎ูวิจัยกําหนดกรอบการประเมินออกเป็น 12 ด๎านตามทัศนะของ Gerstein (n.d.)
แล๎วบูรณาการข๎อคําถามจากทัศนะของ Duckworth (n.d.) และ Heick (n.d.) เข๎าไปในแตํละด๎าน
ดงั น้ี

1. การสื่อสารด้วยวาจาและลายลักษณอ์ กั ษร (Oral & Written Communication)
- ใหโ๎ อกาสผู๎เรียนได๎พดู และเขียนโดยใชเ๎ สียงทมี่ เี อกลกั ษณเ์ ฉพาะของตนเอง
- ชํวยให๎ผูเ๎ รยี นสรา๎ งสมาธิ ความกระตือรือร๎น ความหลงใหลในการสอื่ สารดว๎ ยวาจาและ
การเขียน
- มคี วามพยายามที่จะสื่อสารแบบเห็นหน๎ากบั นกั การศึกษาคนอื่นๆ ในการประชมุ

2. การคิดอย่างมีวิจารณญาณและการแก้ปัญหา (Critical Thinking Problem -
Solving)

- สงํ เสริมและสนับสนนุ นกั เรียนในการทาํ ส่งิ ท่ีไมเํ คยทํามากํอน
- ขอใหผ๎ ๎ูเรียนสร๎างและถามคําถามที่สาํ คัญเฉพาะของตนเอง
3. การทางานรว่ มกนั ข้ามเครอื ข่าย (Collaboration Across Network)
- อํานวยความสะดวกในการส่ือสารและการทํางานรวํ มกันทวั่ โลกกับผ๎ูเรียน
- ให๎โอกาสผเ๎ู รียนในการทํางานรวํ มกันแบบตัวตํอตวั และแบบเสมือนจรงิ
- ชํวยผเู๎ รียนในการพฒั นาเครอื ขํายการเรยี นรส๎ู วํ นบคุ คลของตนเอง
- สํงเสริมผู๎เรียนจัดทําเอกสารและสะท๎อนถึงการเรียนร๎ู แลกเปลี่ยนความคิดเห็น และ

ทํางานรํวมกบั ผอู๎ ืน่
- สํงเสริมให๎บุคลากรอื่นมีสํวนรํวมในกิจกรรมในห๎องเรียนรํวมกับผู๎เรียน เพื่อขยาย

ความร๎แู ละมมุ มองระดับโลกของผ๎ูเรยี น
- สร๎างเครือขํายและเช่ือมตํอกับผ๎ูอื่นเพ่ือรับทรัพยากร ความชํวยเหลือ และการ

สนับสนนุ
4. ความอยากร้แู ละมจี นิ ตนาการ (Curiosity and Imagination)

- สงํ เสรมิ และเสริมสรา๎ งความอยากรอ๎ู ยากเหน็
- สนับสนนุ ให๎ผู๎เรียนเพิ่ม "สมั ผสั สวํ นตวั " ของตนเองลงในประสบการณก์ ารเรียนร๎ู
- เปดิ โอกาสและสนบั สนนุ ใหผ๎ ู๎เรียนมคี วามคดิ สรา๎ งสรรค์
- ออกแบบทาํ กจิ กรรมการเรยี นรต๎ู ามความสนใจของนักเรยี นและครู
- เปลีย่ นแปลงสภาพแวดลอ๎ มเพ่อื การเรยี นรูแ๎ บบคอํ ยเปน็ คอํ ยไป

121

5. ความคดิ รเิ รม่ิ และการเปน็ ผูป้ ระกอบการ (Initiative & Entrepreneurialism)
- ชํวยผเ๎ู รียนให๎มีสวํ นรวํ มในงานท่มี คี วามหมาย
- ใหโ๎ อกาสแกํผ๎เู รียนแสดงการเรียนรู๎กลา๎ เส่ียงหรอื ริเร่มิ ทาํ ส่งิ ตํางๆ
- พฒั นากรอบความคิดด๎วยการกา๎ วออกจากขอบเขตเดิมๆ และลองสิง่ ใหมํๆ

6. ความคลอ่ งตวั และการปรบั ตวั (Agility & Adaptability)
- ยอมรับการเปล่ียนแปลงตามปกติและเป็นธรรมชาติและชํวยเหลือผู๎เรียนในการทํา
เชนํ นนั้
- ครแู ละผเู๎ รยี นมีความยดื หยนํุ
- ครแู ละผ๎ูเรียนใชเ๎ ครือ่ งมอื ท่ีหลากหลายในการแก๎ปญั หาใหมํ
- สํงเสริมผ๎ูเรียนให๎ตระหนักถึงความปลอดภัยบนโลกออนไลน์และการเป็นพลเมือง
ดจิ ทิ ลั ที่ดี
- ใช๎เทคโนโลยเี พือ่ ทําใหก๎ ารเรียนร๎ูของครูและผ๎ูเรียนมคี วามสมบูรณ์ย่ิงขน้ึ
- หาวิธีที่จะเปลย่ี นแปลงได๎ในสถานการณ์ทยี่ ากลําบาก

7. ความหวังและการมองโลกในแงด่ ี (Hope & Optimism)
- เป็นแบบอยําง สอน สํงเสริมการพูดคุยด๎วยตนเองในเชิงบวกหรือไมํ มที ศั นคติทดี่ ี
- ชํวยผเ๎ู รียนในการเพิม่ พนู การคดิ ขององคก์ รและสวํ นบุคคล
- เปิดเผยให๎ผู๎เรียนได๎เห็นเรื่องราวที่แสดงให๎เห็นวําคนอ่ืนประสบความสําเร็จหรือ
เอาชนะความทุกข์ยาก

8. ตนเองและระเบียบวินยั (Self & Regulation)
- เปน็ ตน๎ แบบและชํวยเหลอื ผเ๎ู รียนในการพัฒนาและทําความเข๎าใจกระบวนการ
อภปิ ญั ญาของตนเอง
- ชํวยผเ๎ู รยี นพฒั นาความสามารถในการกระตนุ๎ ตนเอง
- ชํวยผ๎ูเรยี นในการไตรตํ รองและประเมนิ ประสบการณก์ ารเรยี นร๎ขู องผ๎เู รียน
- สํงเสริมให๎ผู๎เรียนมีแฟ้มสะสมผลงานดิจิทัลเพื่อแสดงความก๎าวหน๎าและเพื่อดูแล
จดั การงานทดี่ ีทีส่ ดุ หรอื สําคญั ทสี่ ุด ของผเู๎ รียน

9. ความเหน็ อกเห็นใจและการดูแลโลก (Empathy & Global Stewardship)
- เปดิ โอกาสให๎ผเ๎ู รียนไดแ๎ สดงมุมมอง
- ชวํ ยผูเ๎ รยี นใหเ๎ ขา๎ ใจการพงึ่ พาอาศัยกนั ของระบบส่งิ มีชีวิตท้งั หมด
- สร๎างโอกาสใหผ๎ ๎ูเรยี นนาํ ความเห็นอกเห็นใจไปสกูํ ารปฏบิ ตั ิ มีสวํ นรํวมในพฤติกรรมทาง
สงั คมทม่ี งํุ หวังผลประโยชนผ์ ูอ๎ ืน่
- ให๎ความสาํ คัญกบั ความสมั พนั ธข์ องครกู ับผู๎เรียนมากกวําเนือ้ หาวชิ า

10. ความยืดหยุ่น (Resilience)
- ชวํ ยใหผ๎ ูเ๎ รยี นมองเห็นความลม๎ เหลวเปน็ โอกาสในการเติบโต
- สํงเสริมและเสริมสร๎างความยืดหยุํนโดยธรรมชาติของผ๎ูเรยี น
- มคี วามม่ันใจวําผเ๎ู รยี นทกุ คนรู๎วํา "ครูมีความสําคญั "
- สรา๎ งบรรยากาศช้ันเรยี นให๎ผเู๎ รียนสนกุ สนาน

122
122
- มคี วามยดื หยุนํ ในการควบคมุ ตวั แปรทเ่ี ก่ียวข๎องกับการเรียนร๎ู
11. ความพยายาม (Grit)
- ให๎โอกาสผ๎ูเรียนในการทํางานในโครงการท่ซี บั ซ๎อนในระยะยาว
- ชํวยผเ๎ู รยี นในการระบุและยอมรับรางวัลของการพากเพียรผาํ นชวํ งเวลาทย่ี ากลําบาก
- สามารถสรา๎ งความแตกตาํ งในชวี ติ ของผูเ๎ รียน
12. วิสัยทัศนเ์ พื่ออนาคต (Vision for the Future)
- ให๎เวลา ทรัพยากร โอกาสแกผํ เู๎ รียนในการสาํ รวจตนเองและไลตํ ามความฝนั
- ชวํ ยผ๎เู รียนในการพฒั นาขนั้ ตอนและกลยทุ ธท์ ่จี ําเป็นเพอ่ื ให๎บรรลคุ วามฝนั
- เป็นแบบอยํางในการเปน็ พลเมืองที่ดีด๎วยการออนไลน์และเชื่อมตํอกับผ๎ูอ่ืนบนโซเชียล
มีเดีย

Source -https://bit.ly/3ODYlgw

123

กิจกรรมชวนคดิ

จากนานาทัศนะเก่ียวกับการประเมินทักษะครูศตวรรษท่ี 21 ดังกลําวข๎างต๎น ทํานเห็นวํา มี
แนวคิด (Concept) หรอื มอี งค์ประกอบ (Element) อะไรท่ีอธบิ ายถึงการประเมินทักษะครูศตวรรษท่ี
21 ดังกลาํ วไดอ๎ ยาํ งกระชบั และชัดเจน

12………………………………………. 1………………………………………...
.. 2………………………………………...
11………………………………………. 3………………………………………...
.. 4………………………………………...
10………………………………………. 5………………………………………...
.. 6………………………………………...

9………………………………………...

8………………………………………...

7………………………………………...

การประเมนิ ทักษะ
ครูศตวรรษท่ี 21

124
124

เอกสารอา้ งองิ

Duckworth, S. (n.d.). A Checklist for 21st century teachers. Retrieved August 17, 2021
from http://www.teachthought.com/the-future-of-learning/teaching-in-2017-a-
checklist-for-21st-century-teachers/

Gerstein, J. (n.d.) The other 21st century skills: educator self-assessment. Retrieved
August 15, 2021 from
http://usergeneratededucation.wordpress.com/2015/01/16/the-other-21st-
century-skills-educator-self-assessment/

Heick, T. (n.d.). Growth mindset as a teacher: 9 Statements of affirmation. Retrieved
August 17, 2021 from http://www.teachthought.com/pedagogy/establishing-
growth-mindset-teacher-9-statements-affirmation/

125

126

126

คมู่ อื เชงิ ปฏบิ ัติการ
โครงการครูนาผลการเรยี นร้สู ูก่ ารพฒั นานกั เรียน

คาชแ้ี จง

คมูํ ือเชงิ ปฏบิ ตั กิ ารประกอบโครงการครูนําผลการเรียนร๎ูสูํการพัฒนานักเรียน แบํงออกเป็น
5 สํวน คือ 1) ทบทวนประเด็นที่ได๎จากโครงการพัฒนาเพื่อการเรียนร๎ูของครู 2) ลักษณะท่ีแสดงถึง
การพัฒนาเพ่ือเพมิ่ พนู ทกั ษะศตวรรษที่ 21 ท่ีคาดหวงั ให๎เกิดขน้ึ กับนักเรียน 3) ตัวอยํางภาพท่ีแสดงถึง
การจัดกจิ กรรมการพัฒนาเพ่ือเพม่ิ พูนทักษะศตวรรษที่ 21 4) แบบประเมินตนเองของครูถึงระดับการ
นําแนวการพัฒนาไปปฏิบัติ และ 5) แบบสะท๎อนผลจากการพัฒนาเพื่อเพิ่มพูนทักษะศตวรรษท่ี 21
ดังนี้

1. ทบทวนประเดน็ จากโครงการพฒั นาเพื่อการเรยี นร้ขู องครู
 ลกั ษณะทีแ่ สดงถึงความเปน็ ครศู ตวรรษท่ี 21
 แนวทางการพฒั นาเพ่อื เพ่ิมพูนทกั ษะครศู ตวรรษที่ 21

2. ลักษณะท่ีแสดงถงึ ทักษะศตวรรษท่ี 21 ทคี่ าดหวงั ให้เกดิ ขึน้ กบั นกั เรยี น
3. ตัวอยา่ งภาพที่แสดงถงึ การจัดกิจกรรมเพ่ือเพ่มิ พนู ทักษะศตวรรษท่ี 21
4. แบบประเมนิ ตนเองของครูถงึ ระดับการนาแนวการพฒั นาไปปฏบิ ัติ
5. แบบสะท้อนผลจากการพฒั นาทกั ษะครูศตวรรษที่ 21

 ปจั จัยท่สี ํงผลในทางบวกตอํ การพฒั นาทกั ษะครูศตวรรษท่ี 21
 ปัญหาหรอื อุปสรรคตอํ การพฒั นาทักษะครูศตวรรษที่ 21
 วธิ กี ารทีใ่ ชเ๎ พอ่ื แก๎ไขปัญหาหรอื อปุ สรรค
 บทเรยี นท่ีไดร๎ ับจากการพฒั นาทักษะครูศตวรรษท่ี 21
 ขอ๎ เสนอแนะเพ่ือใหก๎ ารพฒั นาทักษะครูศตวรรษที่ 21 บรรลผุ สาํ เร็จย่งิ ขึ้น

1. ทบทวนประเด็นจากโครงการพฒั นาเพ่ือการเรียนร้ขู องครู

1.1 ลักษณะทแ่ี สดงถึงความเป็นครศู ตวรรษท่ี 21

1. มวี สิ ัยทศั น์
2. มีความเปน็ ผน๎ู าํ
3. มีความยืดหยํนุ
4. มคี วามร๎ูด๎านส่ือ
5. สามารถปรับตวั ได๎
6. กลา๎ เผชญิ ความเสี่ยง

127

7. มคี วามคดิ สร๎างสรรค์
8. เปน็ ผูเ๎ รียนร๎ตู ลอดชวี ติ
9. เป็นผสู๎ นับสนนุ วิชาชพี
10. สามารถคิดไปขา๎ งหน๎าได๎
11. เปน็ ผอ๎ู ํานวยความสะดวก
12. เป็นผส๎ู รา๎ งแรงบันดาลใจ
13. เป็นต๎นแบบดา๎ นพฤติกรรม
14. เปน็ นกั การศึกษาระดบั โลก
15. รจ๎ู กั การทาํ งานรวํ มกันเปน็ ทีม
16. เปน็ สมาชกิ ของชุมชนการเรียนร๎ู
17. แก๎ไขความเข๎าใจท่ผี ดิ ๆของผ๎ูเรียน
18. มีความชํานาญด๎านเทคโนโลยีดจิ ิทลั
19. สอนผ๎เู รียนใหเ๎ รียนรูว๎ ิธเี รยี นที่ถกู ต๎อง
20. เลอื กใชร๎ ปู แบบวธิ กี ารสอนทเ่ี หมาะสม
21. สํงเสรมิ การถํายทอดความร๎ขู องผเู๎ รียน
22. สงํ เสริมความคดิ สรา๎ งสรรคข์ องผู๎เรียน
23. ทาํ งานรํวมกับผูน๎ ําหรอื ผู๎บงั คับบัญชาได๎
24. สอนในสาขาวชิ าทีค่ รูเช่ยี วชาญโดยตรง
25. สามารถพัฒนาทักษะการคิดขั้นสงู ของผเ๎ู รียน
26. ถาํ ยถอดความร๎ูทีเ่ กย่ี วข๎องและเป็นประโยชนแ์ กํผเู๎ รียน
27. คดิ อยํางเปน็ ระบบเกี่ยวกับการปฏิบตั แิ ละเรียนรู๎จากประสบการณ์

1.2 แนวทางการพัฒนาทกั ษะครศู ตวรรษที่ 21

1. สามารถใช๎เทคโนโลยไี ด๎ (Be Able to Implement Technology)

2. ใชก๎ ารประเมนิ ในศตวรรษท่ี 21 พร๎อมข๎อเสนอแนะและการสะท๎อนกลบั ที่โปรํงใส ตรง

เวลา เหมาะสม และมรี ายละเอยี ด (Uses 21st Century Assessments with
Timely, Appropriate and Detailed Feedback and Reflection)

3. เน๎นการทํางานรวํ มกนั (Collaboration)
4. การระบเุ ป้าหมาย หวั ขอ๎ ข๎อเสนอแนะ (Objective Setting and Feedback

Provision)
6. การเรียนการสอนทเ่ี นน๎ นกั เรียนเป็นศนู ยก์ ลาง (Student-Centered Discussions)
7. มกี ลยทุ ธก์ ารสอนที่สามารถสอนผู๎เรียนทกุ คนได๎ (Teaching Strategies to be able

to Teach to All Learners)
8. สํงเสริมความสมั พนั ธ์ของนักเรยี นได๎ (Be able to Foster Student Relationships)

128

128

9. ใชก๎ ารสบื เสาะแก๎ปัญหาเปน็ เครอ่ื งมือในการสอน (Uses Problem Solving as a
Teaching Tool)

10. ใช๎การเรยี นร๎จู ากการสอบถาม (Implement Inquiry-Based Learning)
11. คิดไปข๎างหนา๎ (Be Forward Thinking)
12. พัฒนาทักษะการคิด (Developing Thinking Skill)
13. เชื่อมโยงสาขาวชิ าและหลักสูตรตํางๆ เขา๎ ดว๎ ยกัน (Contextual Learning Bridging

the Disciplines And Curriculum Area)
14. สํงเสรมิ กจิ กรรมการอําน (Reading Activities)
15. ใชก๎ ารออกแบบกราฟกิ (Try Graphic Organizers)
16. ให๎คําตชิ ม (Providing Feedback)
17. ทาํ เปน็ แบบอยาํ งในสงิ่ ทีส่ อน (Model as You Teach)
18. การใหก๎ ารยอมรับและการเสรมิ แรงความพยายาม (Provision of Recognition and

Effort Reinforcement)
19. สามารถพร๎อมรบั การเปลี่ยนแปลงได๎ (Be able to Embrace Change)
20. ใชก๎ ารผสมผสานส่อื (Combinations of Media)
21. ให๎นักเรยี นวิเคราะหร์ ูปแบบสื่อทีห่ ลากหลาย (Analyze Diverse Media Forms)
22. ให๎นกั เรยี นเปลยี่ นเรยี งความเป็นวิดีโอลงในพอดแคสต์ (Turn Essays into Videos

into Podcasts)
23. อนุญาตใหน๎ ักเรียนเลอื กสื่อ (Allow Students to Choose Media )
24. เม่ือออกแบบหนวํ ยการเรียนร๎ู ให๎เลอื กสอื่ กํอน (Choose the Media First)
25. ยืนยนั ไดว๎ ํางานของนักเรยี นท้ังหมดเกดิ จากหอ๎ งเรียน (All Student Work Leaves

the Classroom)
26. ใช๎การแสดงประกอบ (Use Raft)
27. ใช๎เคร่ืองมือสําหรบั คําอธิบายประกอบข๎อความดิจิทลั (Use Tools for Digital Text

Annotation)
28. สร๎างชมรมการอํานบนโซเชียลมเี ดีย สร๎างแฮชแท็กท่เี นน๎ การสนทนาตลอดทั้งปี

เก่ียวกับหัวขอ๎ (Anchors Year-Long Discussion of Certain Themes)
29. ให๎นักเรยี นสรา๎ งและผลิตพอดคาสตห์ รือชํอง Youtube (Produce an Ongoing

Podcast or Youtube Channel )
30. เชอื่ มโยงสง่ิ เกําเข๎ากบั สง่ิ ใหมใํ นรูปแบบทแี่ ทจ๎ ริง (Connect the Old with the New

in Authentic)
31. ใช๎ประโยชนจ์ ากการเรยี นรู๎ตามโครงงาน (Makes Use of Project Based Learning)
32. กจิ กรรมการสังเกตการสอนเพอื่ ดูพฤติกรรม (Observational Activities)
33. กิจกรรมการนําไปปฏบิ ัติ (Implementation Activities)
34. สรา๎ งเครอื ขําย (Making Connections)
35. เพม่ิ ความเป็นอิสระ (Increased Autonomy)

129

36. เจตนาทาํ ผดิ พลาดบ๎าง (Make Mistakes)
37. สํงเสริมการเรยี นรู๎จากประสบการณ์ตรง (Encourage Learning from Experience)
38. ฝกึ ใหน๎ ักเรยี นเป็นผ๎ูสอน (Let the Students Teach)
39. เน๎นการจดั การพฤติกรรม (Emphasize Behavior Management)
40. ใชอ๎ ปุ กรณ์ชํวยการมองเห็นภาพ (Utilize Visual Aids)
41. การสร๎างแบบจาํ ลอง (Modeling)
42. การแก๎ไขข๎อผิดพลาด (Addressing Mistakes)
43. การเรียนร๎จู ากประสบการณจ์ ริง (Experiential Learning)
44. ออกแบบกราฟิกชํวยในการจัดการเรียนรู๎ (Graphic Organizers)
45. การระบุความเหมือนและความแตกตาํ ง (Similarities and Difference

Identification)
46. การจดบันทกึ และการสรปุ (Note Taking and Summarizing)
47. การบ๎านและการฝกึ ปฏิบัติ (Homework and Practice)
48. การนําเสนอแบบไมํใชภ๎ าษาศาสตร์ (Nonlinguistic Representation)
49. ใช๎กระบวนการสอนเพื่อให๎การบรรลุแนวคิด (Concept Attainment Process)
50. การฝกึ ซ๎อมทางจิต (Mental Rehearsal)
51. การปฐมนเิ ทศ (Set Induction)
52. การทาํ ซ้าํ ตามแผน (Planned Repetition)
53. การใช๎ตวั อยาํ งหรือการสรา๎ งกรอบทเี่ หมาะสม (Use of Examples or Establishing

Appropriate Frame)
54. กระต๎นุ ใหเ๎ กิดการเปลย่ี นแปลง (Stimulus Variation)
55. สรา๎ งความไว๎วางใจและสํงเสริมการสือ่ สารที่เปิดกว๎าง (Build Trust and Promote

Open Communication)
56. มุํงเนน๎ การเสริมสร๎างทักษะการแกป๎ ัญหาและการคิดอยํางมวี จิ ารณญาณ (Focus on

Enhancing Problem-Solving and Critical Thinking Skills)
57. ใชร๎ ปู แบบการสอนทแ่ี ตกตาํ ง (Differentiated Instruction)
58. ความชัดเจนของครู (Teacher Clarity)
59. การอภปิ รายในห๎องเรยี น (Classroom Discussion)
60. กาํ หนดเป้าหมายชดั เจน (Goal Setting)
61. ต้ังชอื่ หวั ขอ๎ เฉพาะในการออกแบบหนํวยการเรยี นรู๎ (Use a Thematic Focus)

1.3 ลกั ษณะท่แี สดงถงึ ทักษะศตวรรษที่ 21 ทีค่ าดหวังให้เกดิ ขนึ้

ลักษณะท่ีแสดงถึงทักษะศตวรรษท่ี 21 ที่คาดหวังให๎เกิดขึ้น พิจารณาได๎จากแบบประเมิน
ตนเองของนักเรยี นท่ีเปน็ ผไ๎ู ด๎รับผลจากการพัฒนาทักษะศตวรรษท่ี 21 มีลักษณะเป็นแบบประมาณ
คํา (Rating Scale) 5 ระดับ คือ มากท่ีสุด มาก ปานกลาง น๎อย และน๎อยที่สุด ซึ่งผู๎วิจัยสร๎างขึ้น

130

130

จากผลการศึกษาทัศนะเกี่ยวกับลักษณะที่แสดงถึงถึงทักษะศตวรรษที่ 21 จากทัศนะของ Cox
(2019), Bhattacharya (2021), Lebo (2015), Kivumbi (2021), Ledesma (2011), Temurnikar
(2020) และ Churches (2010) และผลการศึกษาทัศนะเก่ียวกับการประเมินทักษะความเป็นครู
ศตวรรษท่ี 21 จากทัศนะของ Gerstein (n.d.), Duckworth (n.d.) และ Heick (n.d.)
โดยแบบประเมินตนเองของนักเรียนดังกลําวมี “ข๎อคําถาม” ท่ีแสดงถึงทักษะศตวรรษท่ี 21 ท่ี
คาดหวงั ให๎เกดิ ขึน้ กบั นกั เรียนจาํ แนกเป็นรายดา๎ น ดงั นี้

การสื่อสารด้วยวาจาและลายลกั ษณ์อกั ษร
1) ครขู องฉันให๎โอกาสฉันไดพ๎ ูดและเขียนโดยใช๎เสยี งท่ีมเี อกลักษณ์เฉพาะของตนเอง
2) ครขู องฉนั ชํวยใหฉ๎ ันสร๎างสมาธิ ความกระตือรือรน๎ ความหลงใหลในการสอ่ื สารดว๎ ยวาจา

และการเขยี น
3) ครูของฉนั ชวํ ยให๎ฉันสามารถสรา๎ งเอกสารในโปรแกรม Microsoft Word พืน้ ฐานไดอ๎ ยําง

ถกู ต๎อง
4) ครูของฉนั ชวํ ยให๎ฉนั มีความพยายามท่จี ะสื่อสารแบบเหน็ หนา๎ กับนักเรียนคนอืน่ ๆ ในการ

ประชมุ
การทางานร่วมกนั ขา้ มเครอื ข่าย
5) ครูของฉนั อํานวยความสะดวกให๎ฉันในการส่ือสารและการทํางานรํวมกนั ทวั่ โลกกบั ผเ๎ู รียน
6) ครูของฉนั ให๎โอกาสฉันในการทาํ งานรวํ มกันแบบตัวตํอตัวและแบบเสมือนจริง
7) ครขู องฉนั ชํวยฉันในการพฒั นาเครอื ขํายการเรยี นร๎ูสํวนบคุ คลของตนเอง
8) ครูของฉันสํงเสรมิ ให๎ฉันจัดทําเอกสารและสะท๎อนถึงการเรียนร๎ู แลกเปล่ียนความคิดเหน็

และทาํ งานรํวมกับผ๎อู น่ื
9) ครูของฉนั สงํ เสรมิ ให๎ฉันมสี วํ นรํวมในกจิ กรรมในหอ๎ งเรียนรํวมกบั นักเรียนคนอ่นื เพื่อ

ขยายความร๎ูและมมุ มองระดับโลกของฉัน
10) ครูของฉันชํวยให๎ฉนั สร๎างเครือขํายและเช่อื มตํอกบั ผ๎อู นื่ เพ่ือรับทรพั ยากร ความชวํ ยเหลือ

และการสนบั สนุน
ความคดิ รเิ รม่ิ และการเปน็ ผู้ประกอบการ
11) ครูของฉันชวํ ยให๎ฉนั ให๎มสี วํ นรํวมในงานที่มีความหมาย
12) ครขู องฉนั ใหโ๎ อกาสฉันแสดงการเรยี นรก๎ู ล๎าเส่ียงหรือรเิ ร่ิมทําสิง่ ตาํ งๆ
13) ครขู องฉันชวํ ยใหฉ๎ นั พัฒนากรอบความคิดด๎วยการกา๎ วออกจากขอบเขตเดิมๆ และลองส่ิง

ใหมๆํ
ความคล่องตัวและการปรับตัว
14) ครขู องฉนั ชวํ ยให๎ฉันยอมรบั การเปล่ยี นแปลงตามปกติและเป็นธรรมชาตแิ ละชํวยเหลอื ฉัน

ในการทาํ เชนํ นั้น
15) ครขู องฉันชํวยใหฉ๎ นั มีความยืดหยนุํ
16) ครูของฉันชํวยให๎ฉนั ใชเ๎ ครื่องมือทห่ี ลากหลายในการแกป๎ ญั หาใหมํ
17) ครขู องฉันสงํ เสรมิ ใหฉ๎ นั ตระหนกั ถงึ ความปลอดภยั บนโลกออนไลน์และการเป็นพลเมือง

ดิจทิ ัลทดี่ ี

131

18) ครขู องฉันชํวยใหฉ๎ นั ใช๎เทคโนโลยเี พ่อื ทําใหก๎ ารเรยี นร๎ูของฉันมคี วามสมบูรณ์ยิ่งขนึ้
19) ครูของฉนั ชํวยให๎ฉนั หาวิธีที่จะเปล่ียนแปลงไดใ๎ นสถานการณท์ ยี่ ากลาํ บาก
ตนเองและระเบียบวนิ ัย
20) ครขู องฉนั เปน็ ตน๎ แบบและชํวยเหลอื ฉันในการพัฒนาและทําความเข๎าใจในกระบวนการ

อภปิ ญั ญาของฉัน
21) ครขู องฉนั ชํวยใหฉ๎ ันพฒั นาความสามารถในการกระตุ๎นตนเอง
22) ครูของฉันชวํ ยให๎ฉนั ได๎ไตรํตรองและประเมนิ ประสบการณ์การเรยี นรู๎ของฉัน
23) ครูของฉันสงํ เสรมิ ให๎ฉนั มแี ฟ้มสะสมผลงานดิจิทัลเพื่อแสดงความกา๎ วหนา๎ และเพื่อดแู ล

จัดการงานทดี่ ีท่สี ุด หรือสําคัญท่สี ดุ ของฉนั
ความยดื หย่นุ
24) ครขู องฉนั ชวํ ยให๎ฉนั มองเหน็ ความล๎มเหลวเปน็ โอกาสในการเติบโต
25) ครขู องฉนั สงํ เสริมและเสรมิ สรา๎ งความยดื หยนุํ โดยธรรมชาติของฉนั
26) ครูของฉันทาํ ให๎ฉนั มีความมนั่ ใจวําผู๎เรียนทุกคนร๎ูวาํ "ครูมีความสําคัญ"
27) ครูของฉันสรา๎ งบรรยากาศชนั้ เรียนให๎ฉนั สนกุ สนาน
28) ครูของฉันชํวยให๎ฉนั มีความยืดหยํนุ ในการควบคุมตวั แปรที่เกี่ยวขอ๎ งกับการเรียนรู๎
วสิ ยั ทศั น์เพอ่ื อนาคต
29) ครขู องฉนั ชํวยใหฉ๎ นั ได๎ให๎เวลา ทรัพยากร โอกาสแกํฉนั ในการสาํ รวจตนเองและไลํตาม

ความฝนั
30) ครขู องฉันชํวยให๎ฉันได๎พัฒนาข้นั ตอนและกลยุทธท์ ี่จําเป็นเพ่ือให๎บรรลุความฝนั
31) ครูของฉันชวํ ยให๎ฉันเปน็ แบบอยํางในการเป็นพลเมอื งท่ดี ีด๎วยการออนไลน์และเช่ือมตํอ

กบั ผอ๎ู ่ืนบนโซเชียลมีเดีย

ตวั อย่างภาพท่ีแสดงนยั ถึงทักษะศตวรรษที่ 21

Source: https://rb.gy/eakitd Source: https://rb.gy/c5vige

132
132

Source: https://rb.gy/ep9fse Source: https://rb.gy/4vbj7w

Source: https://rb.gy/ngbbcw Source: https://rb.gy/adgwae

Source: https://rb.gy/otnyot Source: https://rb.gy/ey8mey

Source: https://rb.gy/x3njpg Source: https://rb.gy/j6irb2

133

Source: https://rb.gy/fiexik Source: https://rb.gy/ldgpdi

Source: https://rb.gy/tkquxu Source: https://rb.gy/zqul58

แบบประเมินตนเองของครูถึงระดบั การนาแนวการพัฒนาไปปฏิบตั ิ

หลังจากปฏิบัติการพัฒนาเพื่อเพ่ิมพูนทักษะความเป็นครูศตวรรษท่ี 21 ส้ินสุดลง ตาม
ระยะเวลาท่กี ําหนดแล๎ว ขอความกรุณาทํานโปรดประเมินตนเองถึงระดับการนําแนวการพัฒนาไปใช๎
ในการพฒั นาทักษะความเปน็ ครูศตวรรษที่ 21 จาก Google Form ตามลิงค์หรือ QR Code ข๎างลําง
นีด้ ๎วย จกั ขอบพระคณุ ย่งิ

https://rb.gy/ssz3c0

SCAN ME

QR CODE

134
134

5. แบบสะท้อนผลจากการพฒั นาเพอื่ เพม่ิ พนู ทักษะครูศตวรรษที่ 21
หลังจากปฏิบัติการพัฒนาเพ่ือเพิ่มพูนทักษะครูศตวรรษที่ 21 สิ้นสุดลง ตามระยะเวลาที่
กําหนดแล๎ว ขอความกรุณาทํานโปรดให๎ความเห็นในประเด็นตําง ๆ จาก Google Form ตามลิงค์
หรือ QR Code ขา๎ งลํางนีด้ ๎วย จักขอบพระคุณยง่ิ

https://rb.gy/cafn5v

SCAN ME

QR CODE