บทอาขยานสำหรับ ม.๑
เรามาท่องอาขยานแสนสนุกกันเถอะ !!
นิราศภูเขาทอง
ผู้แต่ง
นิราศภูเขาทอง เป็นนิราศที่สุนทรภู่ประพันธ์ขณะบวชเป็นพระภิกษุ
ระหว่างการเดินทางไปนมัสการพระเจดีย์ภูเขาทองที่กรุงเก่า
(จังหวัดพระนครศรีอยุธยาในปัจจุบัน)
ลักษณะการประพันธ์
นิราศภูเขาทองแต่งด้วยกลอนนิราศ มีความคล้ายคลึงกับ
กลอนสุภาพ แต่เริ่มด้วยวรรครับจบ ด้วยวรรคส่งลงท้ายด้วย
คำว่า เอย มีความยาวเพียง 89 คำกลอนเท่านั้น
บทอาขยาน นิราศภูเขาทอง โดย ครูสอง
อ้างอิงคลิปวีดิโอโดย : Happy Song . 27 พฤษภาคม 2559
คลิปวีดิโอ : บทอาขยาน นิราศภูเขาทอง | ครูสอง | Happy Song |
บทร้อยกรองที่มีคุณค่า
ลักษณะของบทร้อยกรองที่มีคุณค่า
๑. ให้คุณค่าด้านอารมณ์
คำประพันธ์ที่ไพเราะจะใช้คำได้เหมาะสมลึกซึ้งกินใจ
ทำให้ผู้อ่านผู้ฟังเกิดอารมณ์และจินตนาการตาม
๒. ให้คุณค่าด้านความรู้ต่างๆ
ความรู้ทางประวัติศาสตร์ ภูมิศาสตร์ ภาษา วัฒนธรรม
และประเพณีต่างๆ ซึ่งสอดแทรกอยู่ในเนื้อเรื่อง
๓. ให้คุณค่าด้านสังคม
คำประพันธ์ที่มีคุณค่าจะช่วยพัฒนาจิตใจผู้ฟังผู้อ่าน
เพราะผู้แต่งสอดแทรกคุณธรรมและคติธรรมไว้
ตัวอย่างบทร้อยกรองที่มีคุณค่า
" อันชาติใด ไร้ศานติ สุขสงบ
ต้องมัวรบ ราญรอน หาผ่อนไม่
ณ ชาตินั้น นรชน ไม่สนใจ
ในศิลปะ วิไล ละวาดงาม
แต่ชาติใด รุ่งเรือง เมืองสงบ
ว่างการรบ อริพล อันล้นหลาม
ย่อมจำนง ศิลปะ สง่างาม
เพื่ออร่าม เรืองระยับ ประดับประดา "
( อาขยานบทหลัก บทเสภาสามัคคีเสวก ตอน วิศวกรรมา พระราชนิพนธ์ในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว )
ถอดความ
" ชาติที่ไม่มีความสงบสุข เพราะต้องรบราฆ่าฟันกันตลอดเวลา คนใน
ชาตินั้นก็จะไม่มีเวลามาสนใจในความงามของงานศิลปะ แต่ชาติใดที่
บ้านเมืองสงบสุข ไม่มีการสงครามกับข้าศึก ประชาชนย่อมต้องการง
านศิลปะ เพื่อความรุ่งเรืองของสังคมและบ้านเมือง "
“ อันชาติใด ไร้ช่าง ชำนาญศิลป์
เหมือนนาริน ไร้โฉม บรรโลมสง่า
ใครใครเห็น ไม่เป็นที่ จำเริญตา
เขาจะพา กันเย้ย ให้อับอาย
ศิลปกรรม นำใจ ให้สร่างโศก
ช่วยบรรเทา ทุกข์ในโลก ให้เหือดหาย
จำเริญตา พาใจ ให้สบาย
อีกร่างกาย ก็จะพลอย สุขสราญ ”
( อาขยานบทหลัก บทเสภาสามัคคีเสวก ตอน วิศวกรรมา พระราชนิพนธ์ในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว )
ถอดความ
" ชาติใดที่ขาดผู้ชำนาญในงานศิลปะ ก็เหมือนผู้หญิงที่ไม่สวย ใครเห็น
ก็ไม่ชอบ มองไม่รู้สึกสบายตา และพากันเยาะเย้ยให้อับอาย งานศิลป์
นั้นช่วยให้ใจหายเศร้าโศก ช่วยให้ความทุกข์เบาลงหรือหายไปได้ การที่
ตาเห็นสิ่งสวยงาม จะทำให้จิตใจสบาย พลอยทำให้ร่างกายสบายไป
ด้วย "