ผลการปฏิบัติงานที่ดี (Best Practice) “ผลิตภัณฑ์จักสานไม้ไผ่” สร้างรายได้ สร้างอาชีพสู่ชุมชน จัดทำโดย นางสาวจิตรา ปัญญาดี ครู กศน.ตำบลบางคลาน ศูนย์การศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยอำเภอโพทะเล สำนักงานส่งเสริมการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยจังหวัดพิจิตร สำนักงานส่งเสริมการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัย สำนักงานปลัดกระทรวงศึกษาธิการ กระทรวงศึกษาธิการ
1.ชื่อโครงการ/กิจกรรม “ผลิตภัณฑ์จักสานไม้ไผ่” สร้างรายได้ สร้างอาชีพสู่ชุมชน 2.จุดเด่น / เหตุผล /ความสำเร็จ/ผลที่ปรากฎ จุดเด่น : ประชาชนที่ว่างงานสามารถสร้างรายได้จากการนำไม้ไผ่ซึ่งเป็นวัสดุจากธรรมชาติมาจักสานเป็น ผลิตภัณฑ์จากไม้ไผ่ในรูปแบบต่างๆและเพื่อเพิ่มรายได้ให้กับตนเองและครอบครัว เหตุผล : ศูนย์การศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยอำเภอโพทะเล มีพื้นที่ส่วนใหญ่ทำการเกษตร เช่น ทำนา ทำไร่และปลูกผัก หลังจากการเก็บเกี่ยวผลผลิตทางการเกษตร มีการประกอบอาชีพเสริม เพิ่ม รายได้ให้กับคนในชุมชน ที่ประชาชนใช้เวลาว่างหลังจากการเก็บเกี่ยวผลผลิตทางการเกษตร โดยการรวมกลุ่ม กันประกอบอาชีพเสริม ได้แก่ การจักสานไม้ไผ่ ซึ่งเป็นกรรมวิธีการผลิตจากภูมิปัญญาชาวบ้าน เป็นการนำเอา ไม้ไผ่ซึ่งเป็นจากวัสดุธรรมชาติมาจักสานในรูปแบบต่าง ๆ มีเทคนิคการจักสานที่ต้องใช้ความอดทน และความ ละเอียด และผู้จักสานไม้ไผ่สามารถสร้างรายได้ให้กับชุมชนได้เป็นอย่างดี ดังนั้นเพื่อเป็นการส่งเสริม สนับสนุน และตอบสนองกับความต้องการของประชาชนกลุ่มเป้าหมายในพื้นที่ ตำบลบางคลาน จึงได้จัดโครงการศูนย์ฝึก อาชีพชุมชน หลักสูตรพัฒนาอาชีพ การจักสานจากไม้ไผ่จำนวน 6 ชั่วโมง เพื่อเป็นการให้ความรู้ ความเข้าใจ และพัฒนาอาชีพให้กับประชาชนกลุ่มเป้าหมายและผู้สนใจในชุมชนให้สามารถนำไปประกอบเป็นอาชีพ พัฒนาอาชีพ เพื่อก่อให้เกิดรายได้กับตนเองและครอบครัวเป็นการสร้างอาชีพให้เกิดความั่นคงต่อไป ความสำเร็จ : เกิดจากการประสานงานของครู กศน.ตำบลและการได้รับความร่วมมือจากประชาชนที่มี ความสนใจและต้องการเข้าเรียนรู้ โครงการศูนย์ฝึกอาชีพชุมชนเพื่อการสร้างงาน สร้างรายได้ และมีภาคี เครือข่ายให้การสนับสนุน โดยการหาตลาดในการจัดจำหน่าย ผลที่ปรากฏ : ประชาชนที่ได้รับการฝึกอาชีพกับโครงการศูนย์ฝึกอาชีพชุมชน ทำให้มีความรู้และสามารถที่ จะไปพัฒนาอาชีพของตนเอง โดยการจักสานจากไม้ไผ่ทำให้มีความเป็นอยู่ที่ดีมากขึ้นและดำเนินแนวคิดตาม เศรษฐกิจพอเพียง ศึกษาสิ่งใหม่ๆ นำไปปรับใช้ในชีวิตประจำวัน สามารถนำความรู้ที่ตนเองมีอยู่ไปถ่ายทอด ให้กับเยาวชนและผู้สูงอายุ ในชุมชน 3. วิธีดำเนินการ การดำเนินงาน โครงการศูนย์ฝึกอาชีพชุมชน “ผลิตภัณฑ์จักสานไม้ไผ่” สร้างรายได้สร้างอาชีพสู่ชุมชน 1.1 สำรวจกลุ่มเป้าหมายที่มีความสนใจในหลักสูตร “ผลิตภัณฑ์จักสานไม้ไผ่” สร้างรายได้สร้าง อาชีพสู่ชุมชน วางแผนการการดำเนินการ จัดหาวิทยากร/ภูมิปัญญา จัดเตรียมสื่อ อุปกรณ์ 3.3 ประสานงานกับวิทยากรและผู้เรียน 3.4 ดำเนินการจัดการเรียนการสอนหลักสูตร“ผลิตภัณฑ์จักสานไม้ไผ่” สร้างรายได้สร้างอาชีพสู่ ชุมชน ตามแผนการใช้งบประมาณประจำปี 2566 ให้กับผู้เข้าร่วมกิจกรรมจำนวน 7 คน พร้อมทั้งให้ผู้เข้าร่วม กิจกรรมฝึกทักษะการถักเปลญวน 3.5 ครูมีการประเมินผลโดยร่วมกับวิทยากรประเมินทักษะของผู้เรียน ประเมินจากผลงาน การ สังเกตและประเมินความพึงพอใจ 3.6 ได้รับการนิเทศติดตามจาก กศน.อำเภอโพทะเลและวิทยากร 3.7 ครูมีการติดตามผู้เรียนหลังจบหลักสูตรเพื่อติดตามประเมินผลการจัดกิจกรรม โดยการใช้แบบ ติดตามผู้เรียนหลังจบหลักสูตรการศึกษาต่อเนื่อง 3.8 ครูจัดทำสรุปผลการดำเนินงานโครงการศูนย์ฝึกอาชีพชุมชนหลักสูตรการจักสานจากไม้ไผ่ และ มีการนำเสนอการจัดกิจกรรม ผ่านจดหมายข่าวที่เสนอต่อหน่วยงานต้นสังกัด 3.9 ครูเผยแพร่ผลการปฏิบัติที่ดี (Best Practice) “ผลิตภัณฑ์จักสานไม้ไผ่” สร้างรายได้สร้าง อาชีพสู่ชุมชน ทางเฟสบุ๊ค กศน.ตำบลบางคลาน
4. ปัจจัยป้อน เงื่อนไข/ปัจจัยที่ส่งผลต่อความสำเร็จ - มีวัสดุในการทำ“ผลิตภัณฑ์จักสานไม้ไผ่” สร้างรายได้สร้างอาชีพสู่ชุมชน - มีภูมิปัญญาด้านการทำ“ผลิตภัณฑ์จักสานไม้ไผ่” สร้างรายได้สร้างอาชีพสู่ชุมชน - มีงบประมาณ ที่ได้รับจัดสรรจากสำนักงาน กศน.จังหวัดพิจิตร และกศน.อำเภอโพทะเลในการจัด โครงการศูนย์ฝึกอาชีพชุมชนของ กศน.ตำบลบางคลานที่เพียงพอ - มีผู้บริหารสถานศึกษาให้การสนับสนุน ให้คำปรึกษาในการจัดโครงการศูนย์ฝึกอาชีพชุมชนมี - มีการจัดทำแผนงาน/โครงการที่สอดคล้องกับสภาพปัญหาและความต้องการของกลุ่มเป้าหมาย เพราะในการจัดโครงการศูนย์ฝึกอาชีพชุมชนจะต้องมีการสำรวจข้อมูลความต้องการของกลุ่มเป้าหมายก่อน การดำเนินกิจกรรม เพื่อนำมาวางแผนการดำเนินงานเพื่อให้กิจกรรมเกิดประสิทธิภาพ - ครู กศน.ตำบลมีทักษะการประสานงานที่ดี - วิทยากรมีความรู้ความสามารถในการถ่ายทอดตรงตามโครงสร้างของหลักสูตร - ผู้เรียนมีความขยัน อดทน และความพยายามในการฝึกทักษะทำ“ผลิตภัณฑ์จักสานไม้ไผ่” สร้าง รายได้สร้างอาชีพสู่ชุมชน - มีตลาดรองรับผลิตภัณฑ์เพื่อการจำหน่าย 5. เงื่อนไข / ปัจจัยที่ส่งผลต่อความสำเร็จ (Key Success Factors) ปัจจัยที่ส่งผลต่อความสำเร็จ ของ หลักสูตร“ผลิตภัณฑ์จักสานไม้ไผ่” สร้างรายได้สร้างอาชีพสู่ชุมชน ผลิตภัณฑ์อาชีพสู่ชุมชนมีดังนี้ สถานศึกษาส่งเสริมการมีส่วนร่วมของชุมชน/ภาคเครือข่าย ในการขยายผลโครงการศูนย์ฝึก อาชีพชุมชน หลักสูตร“ผลิตภัณฑ์จักสานไม้ไผ่” สร้างรายได้สร้างอาชีพสู่ชุมชน ไปยังแหล่งเรียนรู้ ในชุมชน โดยมีวิธีการที่หลากหลายและเกิดผลสำเร็จ ดังนี้ 1. มีการรวมกลุ่มทำ“ผลิตภัณฑ์จักสานไม้ไผ่” สร้างรายได้สร้างอาชีพสู่ชุมชน ของผู้เรียนและคนใน ชุมชน 2. ผู้เรียนมีความรู้ความเข้าใจ“ผลิตภัณฑ์จักสานไม้ไผ่” สร้างรายได้สร้างอาชีพสู่ชุมชน และ สามารถสร้างผลิตภัณฑ์ที่มีคุณภาพเป็นที่ยอมรับของชุมชนโดยสามารถจำหน่ายและสร้างรายได้ อย่างต่อเนื่อง 3. มีการปฏิบัติอย่างมีส่วนร่วม ระหว่างผู้บริหาร ครูกศน.ตำบลบางคลานและภาคีเครือข่าย 4. ความสำเร็จเกิดขึ้นจากครูมีความตั้งใจและวางแผนการจัดโครงการศูนย์ฝึกอาชีพชุมชน อย่าง ต่อเนื่อง เพื่อให้ผู้เรียนมีรายได้และได้รับการฝึกทักษะรูปแบบของผลิตภัณฑ์ที่หลากหลายต่อไป 6. ปัญหา อุปสรรค หรือข้อจำกัดที่เกิดขึ้นในการปฏิบัติงาน และแนวทางแก้ไขที่ประสบความสำเร็จ ข้อจำกัดที่เกิดขึ้นในการปฏิบัติงาน ในขณะฝึกทักษะอาชีพไม้ไผ่มีคุณสมบัติไม่เหมาะสมในการจักสาน ทำให้ผู้เรียนยากในการจักสานตลอดจนทำ ให้ผลิตภัณฑ์ที่ได้ไม่สวยงามและไม่ที่ต้องการของตลาด แนวทางแก้ไขวิธีการแก้ไขปัญหา ต้องหาไม้ไผ่ที่มีเหมาะสมในการจักสานเพื่อทำให้ผลิตภัณฑ์ที่ได้มีความสวยงามเป็นที่ต้องการของตลาด
7. ข้อเสนอแนะวิธีปฏิบัติงานที่จะทำให้ดียิ่งขึ้น การดำเนินงาน โครงการศูนย์ฝึกอาชีพชุมชน “ผลิตภัณฑ์จักสานไม้ไผ่” สร้างรายได้สร้างอาชีพสู่ ชุมชน ผลิตภัณฑ์อาชีพสู่ชุมชน ให้มีความสำเร็จมีแนวทางการปฏิบัติดังนี้ 1. ควรส่งเสริมให้มีการพัฒนา รูปแบบหรือวัสดุอื่น เพื่อจะได้รูปแบบที่หลากหลาย 2. ควรเผยแพร่และประชาสัมพันธ์ให้ผู้ที่สนใจ ทำ“ผลิตภัณฑ์จักสานไม้ไผ่” สร้างรายได้สร้างอาชีพ สู่ชุมชน เช่น เว็บไซต์ของสถานศึกษา สื่อออนไลน์ ได้แก่ Facebook 3. ต้องมีคุณธรรม เช่น ความขยัน อดทน
ภาคผนวก
วิทยากรแนะนำอุปกรณ์และอธิบายและสาธิตวิธีการทำ“ผลิตภัณฑ์จักสานไม้ไผ่” สร้างรายได้สร้างอาชีพสู่ ชุมชน โดยผู้เข้าร่วมกิจกรรมต้องนับเส้นตอกไม้ไผ่ให้พอดีกับ ผลิตภัณฑ์ที่จะจักสาน และวิทยากรก็จะสอน วิธีการสานในรูปแบบต่าง ๆ ภาพกิจกรรม หลักสูตร “ผลิตภัณฑ์จักสานไม้ไผ่” สร้างรายได้สร้างอาชีพสู่ชุมชน
ภาพกิจกรรม หลักสูตร “ผลิตภัณฑ์จักสานไม้ไผ่” สร้างรายได้สร้างอาชีพสู่ชุมชน ผู้เข้าร่วมกิจกรรมลงมือปฏิบัติการ “ผลิตภัณฑ์จักสานไม้ไผ่” สร้างรายได้สร้างอาชีพสู่ชุมชน
ภาพกิจกรรม หลักสูตร “ผลิตภัณฑ์จักสานไม้ไผ่” สร้างรายได้สร้างอาชีพสู่ชุมชน ผลงานของผู้เรียนจากหลักสูตร“ผลิตภัณฑ์จักสานไม้ไผ่” สร้างรายได้สร้างอาชีพสู่ชุมชน จบครบ หลักสูตรการทำซึ่งทางวิทยากรได้ให้ความรู้เรื่องราคาและรูปแบบในการนำไปจำหน่าย
ภาพกิจกรรม หลักสูตร “ผลิตภัณฑ์จักสานไม้ไผ่” สร้างรายได้สร้างอาชีพสู่ชุมชน ผู้เข้าร่วมโครการศูนย์ฝึกอาชีพชุมชน ใน หลักสูตร “ผลิตภัณฑ์จักสานไม้ไผ่” สร้างรายได้สร้างอาชีพสู่ ชุมชน ได้นำผลิตภัณฑ์จักสานไม้ไผ่หลากหลายรูปแบบ มาจำหน่าย มีลูกค้าที่มาในการเปิดตลาดน้ำ เลือกซื้อ เลือกชม สินค้าบริเวณ ตลาดน้ำ หน้าวัดบางคลาน ตำบลบางคลาน อำเภอโพทะเล จังหวัดพิจิตร
ภาพกิจกรรม หลักสูตร “ผลิตภัณฑ์จักสานไม้ไผ่” สร้างรายได้สร้างอาชีพสู่ชุมชน ผู้เข้าร่วมโครการศูนย์ฝึกอาชีพชุมชน ใน หลักสูตร “ผลิตภัณฑ์จักสานไม้ไผ่” สร้างรายได้สร้างอาชีพสู่ ชุมชน ได้นำผลิตภัณฑ์จักสานไม้ไผ่หลากหลายรูปแบบ มาจำหน่าย มีลูกค้าที่มาในการเปิดตลาดน้ำ เลือกซื้อ เลือกชม สินค้าบริเวณ ตลาดน้ำ หน้าวัดบางคลาน ตำบลบางคลาน อำเภอโพทะเล จังหวัดพิจิตร