หน่วยที่ 6 ความขัดแย้งและความร่วมมือของโลก

ความขดั แย้งและความร่วมมือของโลก
ในคริสต์ศตวรรษที่ 20

ความขดั แย้งในคริสต์ศตวรรษท่ี 20

สงครามโลกคร้ังท่ี 1 ( ค.ศ. 1914 - 1919)

ชนวนของสงคราม
การลอบปลงพระชนม์อาร์ชดุ๊ก ฟราน

ซิส เฟอร์ดนิ านด์ มงกฏุ ราชกมุ ารแห่ง
จกั รวรรดอิ อสเตรีย- ฮังการี และพระชายา
ขณะเสดจ็ เยือนกรุงซาราเยโว เมืองหลวง
ของบอสเนีย เม่ือวนั ที่ 28 มถิ ุนายน ค.ศ.
1914 ทาํ ให้เกดิ ความขดั แย้งขึน้ ระหว่างรัฐ
ออสเตรีย- ฮังการี กบั เซอร์เบยี และขยายตวั
กลายเป็ นสงครามไปยงั ดนิ แดนส่วนต่างๆ
ของโลกในทส่ี ุด

สาเหตุของ
สงคราม

1 • ลทั ธิชาตนิ ิยม

2 • ลทั ธิจกั รวรรดนิ ิยม

3 • ลทั ธินิยมทหาร
• การแบ่งเป็ น 2 ค่าย คือ กล่มุ
สนธิสัญญาไตรภาคี และ กลุ่ม
4 สนธิสัญญาพนั ธมติ รไตรภาคี

ลกั ษณะการรบในสงคราม

เป็ นสงครามในสนามเพลาะ มที ้งั การ
รบกนั ทางอาการ ทางบก และทางเรือ
โดยใช้เวลาในการรบยาวนานถงึ 4 ปี

มกี ารแข่งขันกนั ประดษิ ฐ์และผลติ
อาวธุ ใหม่ๆ ของประเทศคู่สงคราม เช่น
เครื่องบนิ รบ รถถงั หุ้มเกราะ เรือดาํ นํา้
เป็ นต้น

ความเสียหายจากสงคราม

มที หารเสียชีวติ จากสงคราม สภาพความเสียหายภาย
ประมาณ 13 ล้านคน บาดเจบ็ 20 หลงั จากสงครามโลกคร้ังที่
ล้าน และทุพพลภาพ 9 ล้านคน 1สิ้นสุดลง

มพี ลเมืองเสียชีวติ ประมาณ 9 ล้าน

มที รัพย์สินเสียหายจากสงครามใน
ประเทศต่างๆ รวมกนั เป็ นมูลค่ากว่า
300,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐ

จกั รวรรดยิ งิ่ ใหญ่ 4 จกั รวรรดขิ อง
ยโุ รปล่มสลายลง

ผลของการเกดิ สงคราม

เกดิ การจดั ต้งั องค์การสันนิบาต ขนึ้
เพื่อทาํ หน้าทป่ี ระสานผลประโยชน์
และแก้ไขข้อขดั แย้งระหว่างประเทศ
พร้อมท้งั สร้างสันตภิ าพและความ
ร่วมมือเพื่อป้องกนั การเกดิ สงครามขนึ้
ซํ้าอกี

เกดิ ประเทศขึน้ ใหม่ในยโุ รปตะวนั ออก
7 ประเทศ ได้แก่ เซโกสโลวะเกยี
โปแลนด์ ฮังการี บลั แกเรีย โรมาเนีย
แอลเบเนีย และยูโกสลาเวยี

สงครามโลกคร้ังท่ี 2 ( ค.ศ. 1939 - 1945)

เกดิ จากเยอรมนีโจมตโี ปแลนด์ และ
เรียกร้องขอดนิ แดนฉนวน ดานซิก คืน
ทาํ ให้องั กฤษและฝรั่งเศสประกาศ
สงครามกบั เยอรมนีทนั ที ญป่ี ่ นุ ซึ่งเป็ น
พนั ธมติ รของเยอรมนี เปิ ดฉากสงคราม
โดยโจมตอี ่าวเพริ ์ลฐานทพั ของ
สหรัฐอเมริกา ในหมู่เกาะฮาวายเมื่อวนั ที่
7 ธันวาคม ค.ศ.1941 ทาํ ให้สหรัฐอเมริกา
ประกาศเข้าร่วมสงครามฝ่ ายเดยี วกบั ชาติ
พนั ธมติ รอย่างเป็ นทางการ

สาเหตุของสงคราม

1. ความไม่เป็นธรรมของ
สนธิสญั ญาแวร์ซายส์และ
สญั ญาสนั ติภาพฉบบั อ่ืนๆ

2. ความล้มเหลวของ
องค์การสันนิบาตชาติ
3. การขยายตวั ของลทั ธิ
ฟาสซิสต์และลทั ธินาซี

4. การเตบิ โตของลทั ธิทาง
ทหาร หรือระบบเผดจ็ การ



การรบใน ค.ศ.1939-1940 เยอรมนี
สงคราม บุกยโุ รปได้ท้งั หมด

ค.ศ.1941 เยอรมนีบุก
สหภาพโซเวยี ต

ญปี่ ่ นุ บุกโจมตอี ่าวเพริ ์ล
ทห่ี มู่เกาะฮาวาย

ค.ศ.1941 ญป่ี ่ นุ บุกยดึ
สิงคโปร์ซ่ึงเป็ นฐานทพั

สําคญั ขององั กฤษ

ค.ศ.1944 ฝ่ ายพนั ธมติ รยก
พลขนึ้ บกในวนั ด-ี เดย์

ค.ศ.1945 เยอรมนียอมแพ้
และยุตสิ งครามในทวปี ยุโรป
สหรัฐอเมริกาทงิ้ ระเบิดปรมณู
ถล่มเมืองฮิโรชิมะ และนางา

ซากิ ทาํ ให้ญ่ีป่ นุ ยอมแพ้
สงครามจงึ ยุติ

ผลของสงคราม

 1.ประเทศมหาอาํ นาจยโุ รปสูญเสียสถานภาพความเป็ นประเทศมหาอาํ นาจ
สหรัฐอเมริกาและสหภาพโซเวียตกลายเป็ นมหาอาํ นาจท่มี ีบทบาทและอทิ ธิพล
ในยโุ รป

 2.การแข่งขนั กนั ขยายอทิ ธิพลและอดุ มการณ์ทางการเมืองของสหรัฐอเมริกา
และสหภาพโซเวียต ทําให้ยุโรปแบ่งออกเป็ น 2 ส่วน คือ ยุโรปตะวนั ออกและ
ยุโรปตะวันตก

 3.ประเทศพนั ธมิตรทีช่ นะสงครามจดั การพจิ ารราความผดิ ของผูนําพรรค
นาซีท่เี มืองนูเรมเบิร์ก ประเทศเยอรมนี และตัดสินว่าผู้นําพรรคนาซีมี
ความผดิ ด้วยการก่ออาชญากรรมต่อสันตภิ าพและก่อสงคราม และพจิ ารณา
ว่าองค์การพรรคนาซีเป็ นองค์การอาชญากรสงคราม

 4.มีการจดั ต้ังองค์การสหประชาชาติ (United Nation) ขนึ้ เพ่ือเป็ น
องค์การระหว่างประเทศ ทําหน้าทร่ี ักษาสันติภาพและเสริมสร้างความ
ร่วมมือระหว่างประเทศระดบั โลก

สงครามเยน็ ( ค.ศ. 1945 – 1991 )

 สาเหตุของสงครามเยน็
เกดิ จากความขดั แย้งทางด้านอดุ มการณ์ทางการเมืองของประเทศมหาอาํ นาจท้ัง
สอง คือ สหรัฐอเมริกา และสหภาพโซเวยี ต ท่ียดึ ถือเป็ นแนวทางในการดาํ เนิน
นโยบายต่างประเทศ และความขดั แย้งทางด้านผลประโยชน์และเขตอทิ ธิพล เพ่ือ
ครองความเป็ นผู้นําของโลก โดยท้งั สองประเทศพยายามแสวงหาผลประโยชน์
และเขตอทิ ธิพลในประเทศต่าง ๆ

การเริ่มขนึ้ ของสงคราม

สงครามเยน็ เกดิ ข้นอย่างชัดเจน
ใน ค.ศ. 1947 เม่ือสงคราม
กลางเมืองกรีซ ซ่ึงมผี ลให้
สหรัฐอเมริกาประกาศหลกั ทรู
แมน มสี าระสําคญั คือ การ
คุกคาม แลพร้อมให้ความ
ช่วยเหลือด้านกาํ ลงั และอาวุธแก่
ประเทศน้ันๆ

วธิ ีการรบในสงคราม

ประเทศคู่รบในสงครามเยน็ ไม่ใช้อาวธุ ทาํ สงครามกนั อย่างเปิ ดเผย
แต่มกี ารสะสมกาํ ลงั ทหาร และอาวธุ ต่อสู้ด้วยการแข่งขันแย่งชิง
อาํ นาจและอทิ ธิพลในด้านต่างๆ

วกิ ฤตการณ์คร้ังสําคญั ในสงครามเยน็ เช่น การปิ ดกนั เบอร์ลนิ
สงครามเกาหลี สงครามเวยี ดนาม เป็ นต้น

การผ่อนคลายความตงึ เครียดของสงคราม

ค.ศ. 1969-1979
สหรัฐอเมริกาและสหภาพโซเวยี ต
ปรับเปลย่ี นนโยบายการแข่งขนั กนั ขยาย
อาํ นาจและสะสมอาวธุ มาเป็ นการสร้าง
สัมพนั ธ์ต่อกนั และร่วมมือในด้าน
เศรษฐกจิ สังคม และวฒั นธรรม ทาํ ให้
บรรยากาศดงึ เครียดของสงครามผ่อน
คลายลง

แต่ภาวะสงครามเยน็ กลบั มาอกี คร้ังในปี ค.ศ.1979 เม่ือ
สหภาพโซเวยี ตบุกรุกอฟั กานิสถาน เพื่อครอบครองอ่าว
เปอร์เซียและแหล่งนํา้ มนั ดบิ ในตะวนั ออกกลาง

การสิ้นสุดของสงคราม

 ค.ศ. 1985 ประธานาธิบดี มฮี าอลิ กอร์บาชอฟ ปฏิรูปสหภาพยโุ รปให้
เป็ นประชาธิปไตยมากขนึ้ และเน้นการดําเนินนโยบายร่วมมือกบั นานา
ประเทศ

 ค.ศ. 1989 ประเทศยุโรปตะวันออกเคลื่อนไหวแยกตัวออกจากสหภาพ
โซเวยี ต

 ค.ศ. 1985-1989 มีการประชุมเจรจาระหว่างสหรับอเมรกา และ
สหภาพโซเวียต และตกลงกนั ลดกาํ ลงั อาวุธนิวเคลยี ร์ และหาแนวทางยุติ
ความขดั แย้งทางการเมืองร่วมกนั

ค.ศ. 1990 กาํ แพงเบอร์ลนิ ถูกทาํ ลาย
ค.ศ. 1991 สหภาพโซเวยี ตล่มสลาย สงครามเยน็ สิ้นสุดลง