ขกง.54

การเขยี นเช็คสั่งจ่าย

การจ่าย ออกเชค็ ขดี ฆา่ ขีดคร่อม
ในนาม ผถู้ อื

1. จน. หรือผมู้ ีสิทธิรบั เงนิ เจา้ หน้ี หรือ / /
ผ้มู ีสิทธริ ับเงิน

2. นอกจากกรณีตามขอ้ 1 ผู้รับเงนิ / ขดี หรือไม่ก็ได้

3. ส่วนราชการ ส่วนราชการ / /

4. ส่วนราชการมอบหมาย ส่วนราชการ / ขดี หรือไม่ก็ได้
มอบหมาย

5. เพื่อขอรบั เงนิ สดมาจ่าย จนท.ผรู้ ับผิดชอบ / ไมข่ ีด

ห้าม...ออกเช็คสง่ั จา่ ยเงินสด และหา้ ม...ลงลายมือชอ่ื สั่งจ่ายในเช็คไว้ล่วงหน้า

การเขยี นเชค็ ส่ังจ่าย

❖ “การเขยี น/พมิ พ”์ จานวนเงินในเช็คทเี่ ปน็ “ตวั เลขและตวั อกั ษร”
❖ เขยี น/พิมพใ์ ห้ “ชิดเส้น และชดิ คาวา่ บาท”
❖ หรือ “ขีดเส้นหน้าท้ังตวั เลข/อักษร” โดยไม่มชี อ่ งว่างที่จะเขยี น/

พิมพ์ เพ่มิ เตมิ ได้
❖ “ขดี เสน้ ตรงหลังชื่อ” สกลุ ชอ่ื บรษิ ัท หรอื ห้างหุน้ สว่ น “ชดิ คาว่าหรือ

ผถู้ อื ”

การเก็บรกั ษาเช็ค

❖ เช็คที่ “ลงลายมอื ช่ือส่ังจา่ ยแล้ว” ไมใ่ ช้ “ห้ามทาลาย”
❖ หากฉกี ออกจากเล่มแลว้ “ให้นากลดั ติดกับตน้ ขว้ั ”
❖ และใหห้ มายเหตดุ ้วย “หมึกแดง” ว่าไมใ่ ช้เพราะเหตุใด
❖ โดยให้ “ผู้ลงลายมือช่อื ” ในเช็ค “ลงลายมือชื่อกากบั ” ไวด้ ้วย
❖ “หน.นายทหารการเงนิ ” หรือ จนท.การเงิน

 “เกบ็ รกั ษา สมุดเช็ค” สมดุ เงนิ ฝากธนาคาร หรอื ใบฝากเงิน
ธนาคาร ทั้งท่ี “ยังไมไ่ ด้ใช้ และทใ่ี ช้แล้ว” ไวใ้ นท่มี ่ันคงและ
ปลอดภยั



การป้องกันอนั ตราย

❖ ผทู้ ่ีผู้มีอานาจส่งั จ่ายเงิน เปน็ ผแู้ ต่งตั้ง “ผปู้ ้องกันอนั ตราย”
(นายทหารชัน้ สัญญาบตั ร)

❖ ผปู้ ้องกนั อนั ตราย มีหน้าท่ี
 รักษาความปลอดภัยเงนิ ของทางราชการ
 รายงานผลการปฏิบัตหิ น้าที่ ให้ผู้มีอานาจสง่ั จ่ายทราบ
 ลงชื่อในใบถอนเงินฝาก (กง.7)

ไปรับ-จา่ ยเงนิ นอกสานักงานการเงนิ
(เงนิ สด หรือ เช็คไมข่ ดี คร่อม)

รายงาน
ผ้มู อี านาจสั่งจา่ ยขอ
“แตง่ ต้งั ผปู้ อ้ งกนั อันตราย”

รายงาน
ผูม้ ีอานาจสง่ั จา่ ย เพ่ือทราบ
“ไม่แต่งตัง้ ผปู้ ้องกันอนั ตราย”

ไม่ตอ้ งรายงาน



เงินทดรองราชการ

❖ เปน็ เงนิ “นอกงบประมาณประเภทที่ 1” ท่เี บิกจาก “คลงั ”
❖ “หน.นายทหารการเงิน” หรอื เจา้ หน้าที่การเงนิ เปน็ ผู้เบกิ
❖ ใช้ “ฎกี าเบกิ เงนิ ทดรองราชการ” (กง.8)
❖ ปฏบิ ตั ติ ามระเบียบ เงนิ ทดรองราชการ โดย

 กค.กาหนด
 กห.กาหนด โดยไดร้ บั ความตกลงจาก กค.



ประเภทเงนิ ยืม

เงนิ ยมื 4 ประเภท
❖ เงินยืมประจาส่วนราชการ
❖ เงินยืมประจาเจา้ หน้าท่ี
❖ เงินยมื ช่วั คราว
❖ เงนิ ยืมเงนิ เดอื น หรอื คา่ จ้าง

หลักเกณฑ์การยืม
❖ ผยู้ มื ต้อง “เป็นผูม้ สี ทิ ธ”ิ ได้รบั เงินตามระเบียบ
❖ เงนิ ยมื ทุกประเภท ให้ “หน.นายทหารการเงิน หรือ จนท.การเงนิ ”

เรยี กชดใช้ ให้เสรจ็ สิ้นโดยเรว็ “อยา่ งช้าไม่เกิน ๖๐ วัน” นับแตว่ นั
ครบกาหนด

การชาระหนีเ้ งินยมื ทกุ ประเภท

❖ หน.นายทหารการเงิน “เรยี กชดใช้” เงินยืมคนื โดยเรว็
“อยา่ งชา้ ไม่เกนิ 60 วนั ”นับแตว่ ันครบกาหนด

❖ ถ้า “ไม่สามารถเรียกคืนได้” ให้ “รายงาน ผบ.หน่วย” เพอ่ื พิจารณา
ส่งั การบังคับให้เป็นไปตามสญั ญา

❖ กรณีไมส่ ามารถเรยี กคนื ได้ ให้ดาเนนิ การ “ให้รับผิดชอบชดใช้เงนิ ”

เงนิ ยมื ชว่ั คราว

❖ “หลกั ฐานการยมื เงนิ ”
 ใบยมื เงิน
 ประมาณการคา่ ใชจ้ ่ายเงินยืม
 คาส่ังเดินทางฯ

❖ เสนอผ่าน “นายทหารงบประมาณ” ตรวจสอบรบั รองความถูกตอ้ ง
❖ “หา้ มมิใหย้ ืมใหม่” ถา้ “ยงั ไม่ได้ใช้หน้ีเงนิ ยมื เก่า” ให้เสรจ็ ส้นิ เว้น

แต่มีเหตผุ ลสมควร
❖ “หน.นายทหารการเงนิ ” หรอื จนท.การเงิน พิจารณา “เสนอ

ความเห็น”
❖ การอนุมัติใหย้ ืมอยู่ในดุลพินจิ ของ ผบ.หนว่ ย

หลกั เกณฑ์การใช้หนีเ้ งนิ ยมื

❖ สว่ นราชการ เป็นผยู้ มื
: ใช้หนี้ภายใน 15 วัน นบั จากวนั กลับมาถึง

❖ จนท.ของหน่วย เปน็ ผ้ยู ืม
: ใช้หน้เี งนิ สด 3 วันทาการ
: ใช้หนีใ้ บสาคญั 10 วนั ทาการ

เงินยมื เงนิ เดือน ค่าจ้าง เงนิ ยมื ช่ัวคราว เงินยืมประจาเจ้าหนา้ ที่ เงินยืมประจาสว่ นราชการ ประเภท

• เงินยืมประจาสว่ นราชการ •เงินยมื ประจาสว่ นราชการ •เงินนอก งป.ประเภทที่ 2 •เงนิ นอก งป.ประเภทท่ี 2 จ่ายจาก
•เงนิ นอก งป.ประเภทท่ี 2 •เงินนอก งป.ประเภทท่ี 2 •เงนิ ทดรองราชการ
• เงินทดรองราชการ
•เงนิ งป.

•ระหว่างรอหนงั สอื รับรอง • ใช้จ่ายทดรองราชการ •หมนุ เวยี น •จา่ ยทดรองราชการ สาหรับ ผ้ยู มื
การจ่ายเงินเดอื น / รอ •มีราชการจาเป็น เปน็ ครง้ั • จ่ายทดรองราชการ •ลงทุนดาเนนิ งาน
อนุมตั ิบญั ชีถือจ่ายเงินฯ •ภายในแต่ละปี งป.
คราว

•ขา้ ราชการ/นักเรีนทหาร/ •หน.สว่ นราชการ • เจ้าหน้าที่ • หน.นายทหารการเงนิ
ทหารกองประจาการ/ ลจ. ขา้ ราชการ/จนท.

• เม่อื หมดความจาเปน็ •ภายใน 15 วันนบั จากวนั กลบั •ภายใน 30 วนั นับจาก • เมื่อหมดความจาเปน็
ส้ินปี งป. •ภายใน 30 วัน
มาถึง (รบ.กค.) •หมดความจาเปน็ หรอื การชาระหน้ี
•เงินสด 3 วนั ทาการ พน้ หนา้ ท่ี ภายใน 15
•ใบสาคัญ 10 วันทาการ วนั ทาการ



ประเภทเงินรายรบั

1. เงนิ รายได้แผน่ ดนิ
2. เงนิ ทไี่ ด้รบั ตามโครงการช่วยเหลือ
3. เงนิ รายรับเพื่อบรู ณะทรพั ยส์ นิ
4. เงินรายรับของส่วนราชการทเี่ ปน็ สถานพยาบาล สถานศกึ ษา หรือ

สถานอนื่ ใดท่ีอานวยบรกิ าร อนั เป็นสาธารณะประโยชน์ หรือ
ประชาสงเคราะห์
5. เงนิ ท่ไี ด้รบั ในลกั ษณะผลพลอยได้จากการปฏบิ ตั งิ านตามอานาจหน้าท่ี
6. เงินบารุง

1. เงนิ รายได้แผ่นดิน

❖ “เงนิ ที่ส่วนราชการจัดเก็บ” หรือไดร้ ับไว้เปน็ กรรมสทิ ธต์ิ ามกฎหมาย
❖ ไดแ้ ก่ ค่าเช่า คา่ ปรบั ค่าธรรมเนยี ม ภาษี คา่ ออกใบอนญุ าต ค่าขาย

ส่ิงของทท่ี างราชการเลิกใช้ ดอกผลทีเ่ กดิ จากทรพั ย์สินราชการ และ
รายได้เบด็ เตล็ดอนื่
❖ “ไมใ่ หน้ าไปใชห้ รอื หกั ไว้” เพ่ือการใด ๆ
❖ “ตอ้ งนาสง่ ” ส่วนราชการบังคบั บญั ชา จนถงึ “หน่วยเบิกคลงั ” เพอื่
“นาส่งคลัง”

การนาส่งเงนิ รายไดแ้ ผ่นดิน

หน่วยเบกิ คลงั (กง.ทบ./มทบ.) คลงั
: นาสง่ อยา่ งน้อยเดอื นละ 1คร้งั
ผูจ้ ดั เก็บเงนิ : วนั ใดเกนิ 1 หมืน่ บาท นาสง่
รายไดแ้ ผ่นดิน อยา่ งชา้ 3 วันทาการถดั ไป

: นาส่งไมเ่ กิน หน่วยรับสนับสนนุ การเบิกจา่ ย
3 วนั ทาการ (กองพนั /กรม/กองพล ฯลฯ)
: นาส่งไม่เกิน 3 วนั ทาการ

2. เงนิ รายรบั เพอ่ื บูรณะทรพั ยส์ ิน

❖ เปน็ เงินนอกงบประมาณประเภทที่ 1
❖ เปน็ เงินที่ไดร้ บั ไว้ เพ่อื บรู ณะทรพั ย์สินหรอื ใหไ้ ด้ทรพั ยส์ ินนั้นคนื มา
❖ ไดร้ ับในลกั ษณะ ชดใช้ค่าเสียหายหรือส้ินเปลืองแห่งทรัพย์สนิ ,

ค่าขายปนั พัสดุ, ค่าไฟฟา้ ประปา ทีบ่ ริการบคุ คลทพ่ี ักอาศยั ใน
สถานทขี่ องราชการ
❖ หา้ ม นาไปจา่ ยกอ่ นนาสง่ ฝากคลงั

การนาส่งเงนิ บรู ณะทรัพยส์ นิ

กรมการเงินทหารบก
: นาสง่ ไม่เกนิ 7 วนั ทาการ

ผู้จัดเกบ็ เงนิ หน่วยเบิกคลงั (มทบ.) คลัง
บูรณะทรัพยส์ นิ : นาส่งไมเ่ กิน 7 วนั ทาการ
หา้ ม นาเงนิ
: นาส่งไม่เกิน 3 วันทาการ หน่วยรบั สนับสนุนการเบกิ จา่ ย ไปจา่ ยก่อน
(กองพัน/กรม/กองพล ฯลฯ) นาสง่ ฝากคลัง
: นาส่งไม่เกิน 7 วันทาการ

3. เงนิ ทไี่ ด้รับตามโครงการช่วยเหลือ

❖ เป็นเงนิ นอกงบประมาณประเภทที่ 1
❖ ไดร้ ับตามโครงการช่วยเหลอื หรือรว่ มมอื กบั รัฐบาลต่างประเทศ,

องคก์ ารสหประชาชาติ, องคก์ ารระหว่างประเทศ รวมท้งั เงนิ
สบื เนือ่ งจากโครงการช่วยเหลอื หรอื ร่วมมอื เช่นวา่ นี้
❖ กาหนดระเบียบขึ้นโดย ส่วนราชการขึ้นตรง กห., บก.ทท., ทบ., ทร.,
ทอ. และเสนอ กห.เพ่อื ขอตกลงกับ กค.

4. เงนิ รายรบั สถานพยาบาล

❖ เงนิ รายรับของส่วนราชการทีเ่ ปน็ สถานพยาบาล สถานศกึ ษา หรือ
สถานอนื่ ใด(ทใี่ ห้บรกิ ารอันเป็นสาธารณประโยชน์)หรือ
ประชาสงเคราะห์เงนิ นอกงบประมาณประเภทท่ี 1

❖ เปน็ เงินทส่ี ่วนราชการไดร้ ับไว้เปน็ กรรมสิทธิ์ เนื่องจากการ
ดาเนนิ งานตามหนา้ ทีข่ องส่วนราชการ

❖ ใหป้ ฏิบตั ติ ามระเบยี บ กห. ที่ไดร้ บั ความตกลงจากกระทรวงการคลัง ,
สานักงบประมาณ

5. เงนิ ทไี่ ดร้ ับในลักษณะผลพลอยได้
จากการปฏิบัติงานตามอานาจหน้าท่ี

❖ เงินนอกงบประมาณประเภทที่ 1
❖ เปน็ เงนิ ทส่ี ่วนราชการได้รบั ในลกั ษณะผลพลอยได้ตามกฎหมายว่า

ดว้ ยวธิ ีการงบประมาณ และ
❖ กาหนดระเบียบข้ึนโดย ส่วนราชการขนึ้ ตรง กห., บก.ทท., ทบ., ทร.,

ทอ. และเสนอ กห.เพือ่ ขอตกลงกบั กค. และสานกั งบประมาณ

6. เงนิ บารงุ

❖ เป็นเงินทไ่ี ดร้ ับบรจิ าค หรือ มผี ู้มอบให้ รวมทั้งดอกผล
❖ แบ่งเปน็ 2 ประเภท

1. เงนิ บารงุ ประเภทท่ี 1 ผบู้ รจิ าค/มอบให้โดยมวี ัตถุประสงค์
เพื่อ “ใช้จา่ ยในกจิ การ” ของส่วนราชการนน้ั

2. เงนิ บารุงประเภทท่ี 2 ผ้บู รจิ าค/มอบให้โดยมีวตั ถปุ ระสงค์
เพื่อ “ใชจ้ ่ายในการสวัสดกิ าร” ข้าราชการ และลกู จา้ ง ของ
สว่ นราชการนน้ั

❖ กาหนดระเบยี บขึ้นโดย สว่ นราชการขน้ึ ตรง กห., บก.ทท., ทบ., ทร.,
ทอ. ที่เหมาะสม และสอดคลอ้ งที่ กค.กาหนด เพือ่ ควบคมุ การใช้
จา่ ยเงนิ บารงุ ไดเ้ อง



การบญั ชเี งินราชการ

ยดึ ถือปฏิบตั ติ าม
❖ ระเบยี บ กห ว่าดว้ ยบัญชเี งนิ ราชการ พ.ศ.2555 (รบช.55)
❖ หลกั การและนโยบายบัญชสี าหรับหนว่ ยงานภาครฐั

 ใชห้ ลกั บัญชีคู่
 เกณฑ์ คงคา้ ง (Accrual basis)
 ตามระบบ GFMIS
❖ มี 5 หมวดบญั ชี ไดแ้ ก่ ทรัพย์สิน, หนส้ี ิน, ทนุ , รายได้ และ
ค่าใชจ้ า่ ย

ระบบบัญชีเงินราชการ

ระบบบัญชีเงนิ ราชการ แยกเป็น 3 ระบบ
1. ระบบบญั ชี สาหรับสว่ นราชการที่ “เบิกเงินตรงจากคลัง” ที่
ปฏบิ ตั งิ านในระบบ (กง.ทบ. และ มทบ. ยกเว้น มทบ.11)
2. ระบบบัญชี สาหรบั สว่ นราชการท่ี “ไม่ได้เบกิ เงินตรงจากคลัง”
แต่ไดร้ ับจัดสรรงบประมาณ (หน่วยท่ีเบกิ กบั กง.ทบ. และ มทบ.)
3. ระบบบัญชี สาหรับส่วนราชการทไ่ี มไ่ ดร้ ับจดั สรรงบประมาณแตม่ ี
การเบิกจา่ ยเงนิ ราชการ (ไมม่ หี น่วยใน ทบ. ทใ่ี ชร้ ะบบนี้)



การตรวจเงินและบญั ชี

❖ ส่วนราชการขึ้นตรงต่อกระทรวงกลาโหม
➢ ตอ้ งจดั ให้มีการตรวจสอบภายใน

❖ สานักงานตรวจสอบภายในกองทัพบก (สตน.ทบ.)
➢ ทาหน้าท่ีตรวจสอบกิจการภายใน (อยูใ่ นส่วนบัญชาการ
เปน็ กรมฝา่ ยกิจการพิเศษ)



การรบั -ส่ง หนา้ ท่ีของ หน.นายทหารการเงิน

ผสู้ ่ง ผู้รบั

• “ราผยู้สง่งหาจนน้าัดกทา่ีทรเางนิ ” พรอ้ ม ผู้รับหนา้ ดท่ีาเนินการ

รายละเอียด • ตรวจสอบเงิน
• “บัญชีรบั -สง่ หนา้ ท่ี” • หลกั ฐานต่าง ๆ
• ให้ถูกต้องตรงกนั กับ
แสดงรายการจานวนเงนิ
ตลอดจนรายละเอียด บญั ชีรับ-สง่ หน้าท่ี
เกีย่ วกับบัญชี และ
หลกั ฐานตา่ ง ๆ

การรับส่งหนา้ ท่ี และการรายงาน

การรบั -ส่งหนา้ ท่ี การรายงาน
❖ ตอ้ งทาการรับ-สง่ หนา้ ที่ ❖ รายงานให้ “ผ้มู อี านาจส่ังจา่ ย”
❖ อยา่ งชา้ “ไมเ่ กิน 30 วัน
ทราบ “ภายใน 7 วนั นับตัง้ แต่
นับตั้งแต่วนั สิ้นเดอื นทไ่ี ด้ วันรบั ส่งหนา้ ที่เสร็จ”
❖ “ส่งสาเนา” ให้ หน.สาย
รบั ทราบคาสัง่ ” วิทยาการด้านการเงินทราบ
❖ หน.หนว่ ยขน้ึ ตรงต่อ ทบ. “ภายใน 15 วนั นบั ตัง้ แต่วันท่ี
รับสง่ หน้าทเ่ี สรจ็ ”
พิจารณาขยายเวลาไดต้ าม

ความจาเป็น

รายงานการเงิน บัญชรี ับสง่ หน้าท่ี

❖ ชดุ ท่ี 1 สาหรับผ้สู ง่ หนา้ ท่ี
❖ ชุดที่ 2 เก็บไวท้ ่ีสานกั งานการเงิน
❖ ชดุ ที่ 3 รายงานผู้มอี านาจสัง่ จ่าย

 ภายใน 7 วนั หลังรบั ส่งหนา้ ทเ่ี สรจ็
❖ สาเนา สง่ ให้ หน.สายวทิ ยาการด้านการเงนิ ทราบ

 ภายใน 15 วัน นบั ตงั้ แตว่ ันที่รบั ส่งหนา้ ที่เสร็จ

ตัวอยา่ งการรบั -ส่ง หนา้ ที่

คาส่ังย้าย 15 ก.พ. รับทราบคาสง่ั 19 มี.ค.

เร่มิ นับ ส้นิ สดุ
31 ม.ี ค. “ตอ้ งรับ-ส่งหน้าทอ่ี ยา่ งชา้ ไม่เกนิ 30 วนั 29 เม.ย.

นบั ตง้ั แต่วนั สิน้ เดอื นทไ่ี ดร้ ับทราบคาสั่ง”

การรับ-ส่ง หน้าท่ี นายทหารบญั ชี

❖ การรับสง่ หนา้ ท่ี และการรายงานการรบั สง่ หนา้ ที่
 ปฏิบัตเิ ชน่ เดยี วกับ หน.นายทหารการเงนิ

❖ ผู้สง่ หน้าท่ี
 ต้องทาบญั ชรี บั -ส่งหน้าท่ี แสดงรายละเอยี ด จานวนบัญชี
หลกั ฐานและรายละเอียดต่าง ๆ ประกอบบัญชีในความ
รับผดิ ชอบ มอบให้แกผ่ ู้รบั ฯ

❖ ผรู้ ับหน้าท่ี
 ต้องตรวจสอบหลักฐานต่าง ๆ ให้ถกู ตอ้ งตรงกนั กบั บัญชรี บั -
ส่งหน้าท่ี



การพิจารณาเมือ่ เกดิ ความเสียหายแก่เงินราชการ

❖ ทางวินัย
ทณั ฑท์ างวนิ ยั

❖ ทางแพง่
ชดใช้กรณี “ ละเมิด ”

❖ ทางอาญา
โทษทางอาญา กรณถี ูกกลา่ วหาว่าปฏบิ ัติหน้าทีโ่ ดยมิชอบ

❖ ทางวินัยทางการงบประมาณและการคลงั
โทษปรับ ตง้ั แตไ่ มเ่ กิน เงนิ เดอื น 1 เดอื น สูงสุดไมเ่ กนิ 12 เดือน



เบด็ เสร็จ

❖ กรณี “มีขา้ ราชการไมเ่ พียงพอ” ผ้มู ีอานาจสงั่ จา่ ยเงนิ สามารถ
“แต่งตงั้ ลูกจ้างประจา” ที่เทยี บค่าจา้ งใกลเ้ คยี งกับขา้ ราชการใน
หนา้ ทน่ี น้ั ๆ ให้ปฏบิ ตั หิ น้าที่

 พยานประจาวัน
 ผู้ป้องกันอนั ตราย

❖ สว่ นราชการข้นึ ตรงตอ่ กระทรวงกลาโหม
 สามารถออกระเบยี บปลีกยอ่ ยโดยไมข่ ดั กบั ขอ้ บังคบั นีไ้ ด้
 ใหส้ ง่ กรมการเงนิ กลาโหมทราบด้วย

พระธนบดเี จ้าแหง่ ขมุ ทรัพย์ เทพแหง่ ความมั่งค่งั

“สุจรติ อมต กมฺม”

ความสุจรติ เปน็ การกระทาท่ไี มต่ าย