จิตรกรรมไทยพื้นฐาน

~1~ หน่วยที่ 4
สอนครัง้ ที่ 10-12
ใบความรู้ และ แบบฝึกปฏิบตั ิ ชว่ั โมงรวม 12
จำนวนชั่วโมง 4
ช่อื หนว่ ยการเขยี นภาพสตั ว์หมิ พานต์

ทบทวนความรู้เดมิ

กอ่ นการเขียนภาพสัตวห์ มิ พานตอ์ ย่างถกู ต้อง ผู้เรยี นจะต้องผ่านการฝกึ ฝน ดงั นี้

หน่วยที่ 2 การเขียนภาพตัวพระ ตวั นาง

1.กำหนดเสน้ แกน และแบ่งสัดส่วนใบหน้าออกเปน็ 3 สว่ น 2. เพิ่มรายละเอยี ดในส่วน ตา หู จมกู ปาก ตามส่วนที่แบง่ ไว้

หมายเหตุ สามารถใชห้ ลกั การเดยี วกนั ในการรา่ งภาพใบหน้าตัวนางที่มคี วามละเอยี ดมากขึ้น

~2~

1. ร่างโครงสรา้ งสดั ส่วนของตวั พระ 2. แบง่ สัดส่วนของเครอื่ งประดบั และเส้ือผ้า

1. รา่ งโครงสร้างสดั ส่วนของตัวนาง 2. แบง่ สดั สว่ นของเครอ่ื งประดบั และเสอ้ื ผา้

~3~

หนว่ ยท่ี 3 การเขียนภาพยกั ษ์ ลิง
อาจารย์ขุนศรศี ราหัตถ์ อดีตอาจารยโ์ รงเรียนเพาะช่าง ใหท้ รรศนะการเขยี นภาพยกั ษ์ว่า

หน้ายักษ์ ทสี่ วยต้องมคี างกลม มีไพรเหงือก (หนวด รมิ ฝีปาก) ไดร้ ะดบั กับหางควิ้ และมีใบหนา้ เชดิ อยา่ งสง่างาม

เร่อื งการแสดงออกตามวัยหรอื อายุของยกั ษแ์ ตล่ ะตนว่า...
“ปนู แกค่ วรมเี ข้ียวโงง้ มากและทู่”
“ปนู กลางควรมีเขีย้ วโคง้ อย่างงดงามและปลายแหลม”
“ปนู ออ่ นควรมีเขี้ยวปกั ลงตรง ๆ และปลายแหลม อยา่ งภาพอนิ ทรชิต เปน็ ต้น”

ภาพการรา่ งภาพยกั ษ์อย่างงดงามตามนยิ ามของทา่ นอาจารยข์ นุ ศรีศราหัตถ์

~4~

ภาพลิง ไดด้ ดั แปลงมาจากธรรมชาติ แต่ไดป้ รุงแต่งใหเ้ กิดความสวยงาม ใบหนา้ ลิงมี ๒ ลักษณะ

กล่าวคือ พวกอา้ ปากและพวกหบุ ปาก ส่วนลกั ษณะลงิ ไพรพ่ ล จะเขยี นลักษณะของลิงจริง ๆ ตามธรรมชาติ

1.แบ่งสัดส่วนของศีรษะ ค้วิ และปาก 2.ร่างเส้นรอบนอกตามรูปทรงใบหนา้ แบบครา่ วๆ

3.เขยี นรายละเอียดบนใบหนา้ ด้วยเส้นน้ำหนกั เบา 4.เกบ็ รายละเอียดให้ชดั เจนในขั้นตอนสดุ ท้าย

~5~

ภาพการรา่ งภาพลงิ (ปากหบุ )

~6~

ศกึ ษาความร้ใู หม่

หนว่ ยท่ี 4 การเขยี นภาพสัตว์หิมพานต์

“ไปดปู ลา... ทีว่ ัดคงคาราม เมืองราชบุรี”

สามารถเข้าไปดูเพมิ่ เติมได้ในไลนก์ ลมุ่ จิตรกรรมไทยพนื้ ฐาน

~7~

งานชนิ้ ที่ 1 ให้ผเู้ รียนร่างภาพและลงสีโดยเลอื กตวั อย่างภาพจากวดั คงคาราม โดยมขี ั้นตอนตามตัวอยา่ ง ดังน้ี

1.รา่ งภาพด้วยดนิ สอ โดยจดั วางองคป์ ระกอบของภาพใหไ้ ด้สดั ส่วน

2.ลงสีในสว่ นของพน้ื น้ำก่อนเป็นอนั ดับแรก

~8~

3.ลงสสี ตั วน์ ำ้ และพืน้ ดิน
4.ตดั เสน้ คลน่ื น้ำให้สวยงาม

~9~

4.ตัดเสน้ ตัวภาพใหเ้ รียบรอ้ ย

~ 10 ~

งานช้นิ ที่ 2 ใหผ้ เู้ รียนแบ่งกลุม่ เพอื่ รา่ งภาพและลงสโี ดยจดั วางองค์ประกอบของภาพใหม่

มีขัน้ ตอนดงั นี้

ขั้นแบง่ กลุม่

1. แบ่งกลุ่มผเู้ รยี นออกเปน็ 2 กลุ่ม โดย กลมุ่ ที่ 1 มหี ัวหน้าทมี 1 คน และ กลมุ่ ท่ี 2 มหี วั หน้าทมี 1 คน
(ตามตาราง)

2. แบง่ หน้าท่ใี ห้สมาชิกในกลุม่ โดยมหี น้าที่ เขยี นตวั ภาพ เขยี นตน้ ไม้ โขดหิน และเขยี นท้องฟ้า พืน้ นำ้
เปน็ ตน้

กลุม่ ท่ี 1 หนา้ ที่ หมายเหตุ

ท่ี ชื่อ-สกุล
1 นางสาววชิระญา ไชยเสนา (หัวหนา้ ทมี )
2
3
4

กลุม่ ที่ 2 หนา้ ท่ี หมายเหตุ

ท่ี ชอ่ื -สกลุ
1 นางสาวพชร รัตนดิลก ณ ภเู กต็ (หวั หน้าทีม)
2
3
4

~ 11 ~

ข้ันร่างภาพ
1. ใหผ้ ู้เรียนรา่ งภาพเพือ่ นำไปขยายลงบนกระดาษ 100 ปอนด์ ขนาด A2 จำนวน 2 แผน่

(ตอ่ กันในแนวนอน) โดยรา่ งภาพลงในช่องสเี่ หล่ยี มท่ีกำหนด

ภาพตัวอย่าง

กลุม่ ที่ ………. ชอ่ื -สกุล หน้าท่ี หมายเหตุ

ท่ี
1
2
3
4

~ 12 ~

ข้นั ขยายแบบและลงสี
2. ให้ผเู้ รียนขยายต้นแบบลงบนกระดาษลงบนกระดาษ 100 ปอนด์ ขนาด A2 จำนวน 2 แผ่น

(ตอ่ กันในแนวนอน) โดยตตี ารางในลกั ษณะเดยี วกนั บนกระดาษขนาดจรงิ เพ่อื ขยายแบบ

3. ลงสีและตัดเสน้ ตามขนั้ ตอนเดียวกนั กับผลงานช้นิ ท่ี 1 ในหนว่ ยการเรียนรู้ที่ 4 (อยูใ่ นหน้าท่ี 7 – 9
ของเอกสารใบความรู้ และแบบฝึกปฏิบตั ิน้)ี

~ 13 ~

แบบบันทึกการปฏบิ ตั งิ าน รายสัปดาห์
สัปดาห์ที่ 1 (กล่มุ ท่.ี ..............)

ภาพการปฏิบตั ิงานของผเู้ รยี น
คำอธิบายใตภ้ าพ

ภาพการปฏิบตั ิงานของผเู้ รียน
คำอธบิ ายใต้ภาพ

~ 14 ~

ภาพการปฏิบตั ิงานของผเู้ รยี น

คำอธบิ ายใต้ภาพ

ปญั หาท่ีพบ (จากการสังเกตของผู้สอน)
............................................................................................................................. .................................................................................
............................................................................................................................................................................... ...............................
คำแนะนำ
..............................................................................................................................................................................................................
............................................................................................................................. .................................................................................
ปญั หาท่พี บ (จากขอ้ สงสยั ของผเู้ รยี น)
............................................................................................................................. .................................................................................
............................................................................................................................. ............................................................................... ..
คำแนะนำ
............................................................................................................................. .................................................................................
.................................................................................................................................................................... ..........................................

~ 15 ~

แบบบันทึกการปฏบิ ตั งิ าน รายสัปดาห์
สัปดาห์ที่ 2 (กล่มุ ท่.ี ..............)

ภาพการปฏิบตั ิงานของผเู้ รยี น
คำอธิบายใตภ้ าพ

ภาพการปฏิบตั ิงานของผเู้ รียน
คำอธบิ ายใต้ภาพ

~ 16 ~

ภาพการปฏบิ ตั งิ านของผเู้ รียน

คำอธบิ ายใตภ้ าพ

ปญั หาท่ีพบ (จากการสังเกตของผู้สอน)
............................................................................................................................. .................................................................................
............................................................................................................................................................................... ...............................
คำแนะนำ
..............................................................................................................................................................................................................
............................................................................................................................. .................................................................................
ปญั หาท่พี บ (จากขอ้ สงสยั ของผู้เรยี น)
............................................................................................................................. .................................................................................
............................................................................................................................. ............................................................................... ..
คำแนะนำ
............................................................................................................................. .................................................................................
............................................................................................................................................................................... ...............................

~ 17 ~

แบบบันทึกการปฏบิ ตั งิ าน รายสัปดาห์
สัปดาห์ที่ 3 (กล่มุ ท่.ี ..............)

ภาพการปฏิบตั ิงานของผเู้ รยี น
คำอธิบายใตภ้ าพ

ภาพการปฏิบตั ิงานของผเู้ รียน
คำอธบิ ายใต้ภาพ

~ 18 ~

ภาพการปฏิบตั ิงานของผเู้ รยี น

คำอธบิ ายใต้ภาพ

ปญั หาท่ีพบ (จากการสังเกตของผู้สอน)
............................................................................................................................. .................................................................................
............................................................................................................................................................................... ...............................
คำแนะนำ
..............................................................................................................................................................................................................
............................................................................................................................. .................................................................................
ปญั หาท่พี บ (จากขอ้ สงสยั ของผเู้ รยี น)
............................................................................................................................. .................................................................................
............................................................................................................................. ............................................................................... ..
คำแนะนำ
............................................................................................................................. .................................................................................
.................................................................................................................................................................... ..........................................

~ 19 ~

แบบบนั ทึกการปฏิบัติงาน รายสปั ดาห์
สัปดาห์ท่ี 1 (กลุ่มท่ี 1 )

ภาพบรรยากาศในชน้ั เรียน

ร่างภาพและลงสีพนื้ หลังตามข้นั ตอน

~ 20 ~

มีการลงสนี ้ำ ทอ้ งฟา้ และลงสีตน้ ไม้โดยใช้เทคนิคการกระทงุ้

ปญั หาทพี่ บ (จากการสังเกตของผสู้ อน)
............................................................................................................................. .................................................................................
............................................................................................................................................................................... ...............................
คำแนะนำ
..............................................................................................................................................................................................................
............................................................................................................................. .................................................................................
ปัญหาท่ีพบ (จากข้อสงสัยของผเู้ รียน)
............................................................................................................................. .................................................................................
............................................................................................................................. ............................................................................... ..
คำแนะนำ
............................................................................................................................. .................................................................................
.................................................................................................................................................................... ..........................................

~ 21 ~

แบบบนั ทึกการปฏิบัติงาน รายสปั ดาห์
สัปดาห์ท่ี 1 (กลุ่มท่ี 2 )

ภาพบรรยากาศในชน้ั เรียน

ร่างภาพและลงสีพนื้ หลังตามข้นั ตอน

~ 22 ~

มกี ารลงสนี ำ้ ทอ้ งฟา้ พื้นดนิ ลงสีพื้นของตน้ ไม้ โขดหิน และกอ้ นเมฆ

ปญั หาที่พบ (จากการสงั เกตของผสู้ อน)
............................................................................................................................. .................................................................................
............................................................................................................................................................................... ...............................
คำแนะนำ
..............................................................................................................................................................................................................
............................................................................................................................. .................................................................................
ปญั หาที่พบ (จากขอ้ สงสยั ของผู้เรียน)
............................................................................................................................. .................................................................................
............................................................................................................................. ............................................................................... ..
คำแนะนำ
............................................................................................................................. .................................................................................
.................................................................................................................................................................... ..........................................

~ 23 ~

แบบบันทกึ การปฏิบัติงาน รายสปั ดาห์
สปั ดาห์ที่ 2 (กลุ่มที่ 1 )

ภาพบรรยากาศในชั้นเรียน

ลงสีและตดั เสน้ เพิม่ เติม

~ 24 ~

มีการลงสีพื้นตวั ภาพ ตดั เส้นลายนำ้ และลงสกี ้อนเมฆ เพ่มิ เติม

ปัญหาที่พบ (จากการสังเกตของผ้สู อน)
............................................................................................................................. .................................................................................
............................................................................................................................................................................... ...............................
คำแนะนำ
..............................................................................................................................................................................................................
............................................................................................................................. .................................................................................
ปัญหาท่พี บ (จากข้อสงสยั ของผเู้ รียน)
............................................................................................................................. .................................................................................
............................................................................................................................. ............................................................................... ..
คำแนะนำ
............................................................................................................................. .................................................................................
.................................................................................................................................................................... ..........................................

~ 25 ~

แบบบันทกึ การปฏิบัติงาน รายสปั ดาห์
สปั ดาห์ที่ 2 (กลุ่มที่ 2 )

ภาพบรรยากาศในชั้นเรียน

ลงสีและตดั เสน้ เพิม่ เติม

~ 26 ~

มีการลงสโี ขดหนิ จนเสร็จ ลงสีตัดเส้นต้นไมบ้ างส่วน ลงสพี ้นื ตวั ภาพ ลงสีกอ้ นเมฆ และตดั เสน้ ลายน้ำบางสว่ น

ปัญหาทพี่ บ (จากการสงั เกตของผสู้ อน)
............................................................................................................................. .................................................................................
............................................................................................................................................................................... ...............................
คำแนะนำ
............................................................................................................................. .................................................................................
............................................................................................................................................................................... ...............................
ปัญหาท่ีพบ (จากข้อสงสัยของผเู้ รียน)
............................................................... ............................................................................................................................. ..................
..............................................................................................................................................................................................................
คำแนะนำ
............................................................................................................................. .................................................................................
............................................................................................................................. ............................................................................... ..

~ 27 ~

แบบบนั ทึกการปฏบิ ัตงิ าน รายสัปดาห์
สปั ดาห์ที่ 3 (กลมุ่ ที่ 1 )

ภาพการป

ลงสแี ละตดั เสน้ เพ่มิ เตมิ

~ 28 ~

ปัญหาท่ีพบ (จากการสังเกตของผู้สอน)
............................................................................................................................. .................................................................................
............................................................................................................................................................................... ...............................
คำแนะนำ
..............................................................................................................................................................................................................
............................................................................................................................. .................................................................................
ปญั หาทพี่ บ (จากขอ้ สงสัยของผเู้ รยี น)
............................................................................................................................. .................................................................................
............................................................................................................................. ............................................................................... ..
คำแนะนำ
............................................................................................................................. .................................................................................
.................................................................................................................................................................... ..........................................

~ 29 ~

แบบบันทึกการปฏบิ ตั งิ าน รายสปั ดาห์
สปั ดาห์ท่ี 3 (กล่มุ ท่ี 2 )

ภาพบรรยากาศในช้นั เรยี น
ลงสีและตัดเส้นเพม่ิ เติม

มีการลงสโี ขดหินจนเสร็จ ลงสีตัดเสน้ ตน้ ไมบ้ างส่วน ลงสีพื้นตวั ภาพ ลงสกี อ้ นเมฆ และตัดเสน้ ลายน้ำบางสว่ น

~ 30 ~

ปัญหาท่ีพบ (จากการสังเกตของผู้สอน)
............................................................................................................................. .................................................................................
............................................................................................................................................................................... ...............................
คำแนะนำ
..............................................................................................................................................................................................................
............................................................................................................................. .................................................................................
ปญั หาทพี่ บ (จากขอ้ สงสัยของผเู้ รยี น)
............................................................................................................................. .................................................................................
............................................................................................................................. ............................................................................... ..
คำแนะนำ
............................................................................................................................. .................................................................................
.................................................................................................................................................................... ..........................................