คลื่นไหวสะเทือน

คลนื่ ไหวสะเทอื น

1. คลน่ื ในตวั กลาง (Body wave) เดินทางจากศนู ย์เกิดแผ่นดนิ ไหว ผา่ นเข้าไปในเนื้อโลกในทุกทิศทาง
ในลกั ษณะเช่นเดียวกบั คลนื่ เสยี งซงึ่ เดนิ ทางผา่ นอากาศในทุกทศิ ทาง คล่ืนในตวั กลางมี 2 ชนดิ
ไดแ้ ก่ คลนื่ ปฐมภูมิ (P wave) และ คลืน่ ทุตยิ ภมู ิ (S wave) ดงั ภาพที่ 2

คล่นื ปฐมภมู ิ (P wave) เป็นคลนื่ ตามยาวท่เี กิดจากความไหวสะเทอื นในตัวกลาง โดยอนุภาคของตวั กลางนั้น
เกดิ การเคลือ่ นไหวแบบอัดขยายในแนวเดยี วกับท่ีคล่นื สง่ ผ่านไป คลน่ื นี้สามารถเคล่ือนท่ผี า่ นตวั กลางท่เี ปน็
ของแข็ง ของเหลว และแก๊ส เป็นคล่นื ทีส่ ถานีวัดแรงส่ันสะเทือนสามารถรับได้ก่อนชนิดอื่น โดยมีความเร็ว
ประมาณ 6 – 7 กิโลเมตร/วินาที

คลน่ื ทตุ ิยภมู ิ (S wave) เปน็ คลน่ื ตามขวางท่เี กิดจากความไหวสะเทือนในตวั กลางโดยอนุภาคของตวั กลาง
เคลอื่ นไหวตง้ั ฉากกับทิศทางท่ีคลื่นผ่าน มีท้งั แนวตั้งและแนวนอน คลน่ื ชนิดนผี้ ่านไดเ้ ฉพาะตัวกลางที่เปน็
ของแขง็ เท่าน้นั ไม่สามารถเดินทางผ่านของเหลว คลื่นทุติยภมู มิ ีความเรว็ ประมาณ 3 – 4 กิโลเมตร/วนิ าที



2. คลน่ื พืน้ ผวิ (Surface wave) เดนิ ทางจากจดุ เหนือศูนยก์ ลางแผ่นดนิ ไหว (Epicenter) ไปทาง
บนพ่น้ื ผิวโลก ในลกั ษณะเดยี วกบั การโยนหินลงไปในน้าแลว้ เกดิ ระลอกคลน่ื บนผวิ นา้ คลื่นพน้ื ผวิ
เคลอ่ื นท่ชี ้ากวา่ คล่ืนในตัวกลาง คลน่ื พืน้ ผิวมี 2 ชนิด คือ คล่นื เลฟิ (L wave) และคลน่ื เรย์ลี (R
wave)
 คล่นื เลิฟ (L wave) เป็นคล่ืนท่ที า้ ให้อนุภาคของตวั กลางสน่ั ในแนวราบ โดยมีทศิ ทางต้ังฉาก
กับการเคลือ่ นที่ของคลนื่ ดงั ภาพท่ี 3 สามารถท้าให้ถนนขาดหรือแมน่ า้ เปล่ียนทศิ ทางการ
ไหล

ภาพท่ี 3 คลน่ื เลิฟ (L wave)

 คลนื่ เรย์ลี (R wave) เปน็ คลื่นท่ีท้าให้อนภุ าคตัวกลางสัน่ มว้ นตวั ขึ้นลงเป็นรปู วงรี ในแนวดงิ่
โดยมที ิศทางเดียวกับการเคลื่อนทขี่ องคลนื่ ดังภาพท่ี 4 สามารถทา้ ใหพ้ ้นื ผวิ แตกรา้ ว และ
เกดิ เนนิ เขา ท้าใหอ้ าคารทป่ี ลูกอยู่ดา้ นบนเกดิ ความเสยี หาย