BAB 4 PEMBIAKAN - Pembiakan Tumbuhan

SAINS TINGKATAN 1 KSSM

BAB 4: PEMBIAKAN

Jom belajar bersama

Cikgu Rodiah Binti Ishak
SMK Bandar Baru Sungai Buloh

BAB 4 PEMBIAKAN

4.7 PEMBIAKAN TUMBUHAN

Bab 4 Pembiakan

Sistem Pembiakan Seks Tumbuhan Berbunga

Sistem Pembiakan Seks
Tumbuhan Berbunga

Bunga membentuk sistem pembiakan bagi tumbuhan berbunga

Terdiri daripada 4 bahagian utam✓aSepal✓Ranggi ✓Stamen ✓Pistil

Ranggi Stigma
Stil
Anter
Stamen (Menghasilkan
butir debunga)
Pistil
Filamen
Ovari
Sepal Ovul



Bab 4 Pembiakan

Sistem Pembiakan Seks Tumbuhan Berbunga

Stamen – Bahagian Pembiakan Jantan

Setiap stamen terdiri daripada filamen dan anter

Filamen memegang dan mendedahkan anter bagi
pendebungaan

Anter menghasilkan butir debunga yang akan menghasilkan
gamet jantan

Pundi debunga Butir debunga

Anter Anter

Nukleus

Keratan anter

Bab 4 Pembiakan

Sistem Pembiakan Seks Tumbuhan Berbunga

Pistil – Bahagian Pembiakan Betina

Kebanyakan bunga hanya mempunyai satu pistil

Stigma berfungsi untuk menangkap butir debunga
Stil ialah tempat di mana tiub debunga bertumbuh ke bawah
sehingga ke ovari
Ovum terletak di dalam ovari

Stigma
Stil

Ovul Nukleus sel

pembiakan betina

Bab 4 Pembiakan

Sistem Pembiakan Seks Tumbuhan Berbunga

Jenis – jenis Gamet

Jantan – Butir debunga Betina – Ovul

Mengandungi gamet jantan Mengandungi gamet betina

Mempunyai permukaan Ovul akan berkembang
kasar supaya ia mudah menjadi biji benih.
melekat pada stigma.

ITeach – Sains Tingkatan 3

Bab 4 Pembiakan

Pendebungaan

Pendebungaan

Pembiakan seks bagi tumbuhan berbunga berlaku
apabila debunga sampai ke stigma.

Proses ini dipanggil pendebungaan.
Terdapat dua jenis pendebungaan.

Pendebungaan sendiri Pendebungaan Kacuk

Pemindahan butir debunga Pemindahan butir debunga
daripada anter suatu bunga daripada anter suatu bunga
kepada stigma bunga yang kepada stigma bunga lain
sama atau bunga lain pada pada pokok yang lain dari
pokok yang sama. spesies yang sama

Debunga Debunga

Anter Stigma

Anter Stigma Bunga Bunga
Debunga tumbuhan B
tumbuhan A
Stigma

Bab 4 Pembiakan

Pendebungaan

Perbandingan Antara Pendebungaan Sendiri
dan Pendebungaan Kacuk

Pendebungaan Sendiri Pendebungaan Kacuk

Satu pokok Tumbuhan induk Dua pokok

Bunga yang sama atau Bilangan bunga Dua bunga pada dua
lain dari pokok yang sama pokok berlainan dari
spesies yang sama

Kurang variasi pada anak Variasi Lebih variasi pada anak

Bunga yang sama - anter Keadaan anter dan Anter dan stigma boleh
dan stigma mesti matang stigma matang pada masa yang
Bpuandgaambaerslaaiynaanng- saanmtear
dan stigma boleh matang berlainan

pada masa yang
berlainan

Bab 4 Pembiakan

Pendebungaan

Agen Pendebungaan

Agen yang diperlukan untuk memindahkan butir debunga dari
anter ke stigma

Dikategorikan kepada 4 agen pendebungaan

Angin Serangga Haiwan Air

Bab 4 Pembiakan

Pendebungaan

Angin

Agen pendebungaan bagi kebanyakan tumbuhan
monokotiledon seperti jagung, padi dan rumput

Ciri – ciri bunga

Filamen Kecil Tiada bau Tiada nektar
panjang

Berwarna Debunga Stil dan
cerah atau kecil, ringan stigma
panjang
putih dan
permukaan

licin

Bab 4 Pembiakan

Pendebungaan

Serangga

Debunga melekat pada kaki dan badan serangga untuk dibawa
ke bunga yang lain

Contoh : Lebah dan rama-rama

Ciri – ciri Bunga

Besar Berwarna Ada bau Debunga
besar, berat
dan melekit

Ada nektar Stil pendek Permukaan
stigma
melekit

Bab 4 Pembiakan

Pendebungaan

Haiwan

Debunga melekat pada paruh dan badan haiwan untuk dibawa ke
bunga yang lain.

Contoh : burung dan kelawar

Ciri – ciri Bunga

Besar Berwarna Ada bau

Debunga Ada nektar
kasar dan

melekit

Pendebungaan

Air

Agen pendebungaan bagi tumbuhan air

Contoh : Elodea dan Hidrilla

Air membawa debunga tumbuhan yang terapung ke stigma
tumbuhan lain.

Bab 4 Pembiakan

Pendebungaan

Perbandingan Antara Bungan yang Didebungakan oleh Angin
dan Serangga

Ciri – ciri Bunga Angin Serangga

Warna ranggi Warna terang Warna putih atau pudar

Saiz Kecil Besar

Bau Tiada bau Berbau
Debunga
Kecil, ringan, permukaan licin Besar, kasar, melekit dan
Stigma dan kuantiti yang banyak kuantiti sedikit
Anter
Penjang dan berbulu Pendek dan melekit

Di dalam bunga dan bersaiz Di luar bunga dan bersaiz
kecil besar

Bab 4 Pembiakan

Pendebungaan

Kelebihan Pendebungaan Kacuk

Menghasilkan tumbuhan dengan variasi baru

Menghasilkan biji benih baru yang lebih sihat

Tumbuhan baru yang mempunyai kebolehsuaian yang tinggi
terhadap perubahan persekitaran

Tumbuhan baru yang mempunyai daya tahan lebih tinggi
terhadap serangga perosak dan penyakit

Bab 4 Pembiakan

Pendebungaan

Kegunaan Pendebungaan Kacuk dalam
Pertanian

Penyelidikan dijalankan untuk meningkatkan kualiti dan kuantiti
tanaman pertanian.

Contoh-contoh agensi yang terlibat dalam ✓ MARDI ✓ MPOB
penyelidikan

Contoh tanaman baru yang dihasil✓kanKelapa sawi✓t Betik ✓ Jagung

Bab 4 Pembiakan

Perkembangan Buah Dan Biji Benih Dalam Tumbuhan

Persenyawaan dalam
Tumbuhan

Selepas pendebungaan, gamet jantan akan bertemu dengan gamet
betina dalam ovul untuk persenyawaan.

Butir debunga Ovum

Persenyawaan dalam tumbuhan
berlaku di dalam ovul.

Bab 4 Pembiakan

Perkembangan Buah Dan Biji Benih Dalam Tumbuhan

Animasi – Persenyawaan dalam Tumbuhan

Bab 4 Pembiakan

Perkembangan Buah Dan Biji Benih Dalam Tumbuhan

Persenyawaan dalam Tumbuhan
Berlaku di dalam Ovul

Butir debunga melekat pada stigma

Bahan bergula pada stigma merangsang pembentukan tiub
debunga

Tiub debunga bertumbuh ke bawah ke arah ovul dan nukleus
di dalam debunga membahagi lalu menghasilkan dua gamet

jantan

Tiub yang membawa gamet jantan memasuki ovul

Salah satu daripada gamet jantan bercantum dengan ovum
lalu membentuk zigot

Ovari menjadi Selepas Ovul menjadi biji
buah persenyawaan benih

Bab 4 Pembiakan

Percambahan Biji Benih

Percambahan Biji Benih

Selepas persenyawaan, bahagian bunga akan layu dan mati.

Ovul membesar dan berkembang menjadi biji benih.

Biji benih terdiri daripada embrio dan simpanan makanan.

Bab 4 Pembiakan

Percambahan Biji Benih

Biji Benih

Biji Benih Biji Benih Dikotiledon
Monokotiledon

Kotiledon Kulit biji Kulit biji
Plumul Kotiledon (Simpanan
Endosperma makanan)
Radikel (Simpanan
makanan) Plumul

Radikel

Percambahan Biji Benih Bab 4 Pembiakan

Struktur dan Fungsi Kulit biji
Biji Benih

Plumul Testa
Kotiledon
Hilum
Embrio Mikropil

Radikel

Testa Melindungi biji benih
Hilum
Mikropil Tempat biji benih melekat pada buah
Plumul
Kotiledon Laluan udara dan air memasuki biji benih
Radikel Bahagian embrio yang akan berkembang menjadi
pucuk
Menyimpan makanan bagi biji benih dikotiledon
Bahagian embrio yang akan berkembang menjadi
akar

Bab 4 Pembiakan

Percambahan Biji Benih

Perubahan Fizikal Biji Benih Semasa Percambahan

Biji benih menyerap air, lalu memecahkan kulit
1 biji.

2 Radikel tumbuh melalui kulit biji dan bertumbuh
ke bawah membentuk akar.

3 Plumul membesar ke atas membentuk pucuk
baru. Ia membawa kotiledon.

4 Daun pertama dihasilkan daripada plumul.

5 Kotiledon jatuh apabila plumul membentuk
daun. Daun akan mula melakukan fotosintesis.

Percambahan biji benih memerlukan udara, air dan suhu yang sesuai.

Bab 4 Pembiakan

Pembiakan Vegetatif Dalam Tumbuhan Berbunga

Pembiakan Vegetatif dalam
Tumbuhan Berbunga

Kaedah penghasilan tumbuhan baru daripada mana-mana
bahagian vegetatif tumbuhan induk selain daripada bunga.

Suatu jenis pembiakan aseks kerana ia melibatkan hanya satu
tumbuhan induk.

Tumbuhan baru mempunyai bahan genetik yang sama dengan
tumbuhan induk.

Bab 4 Pembiakan

Pembiakan Vegetatif Dalam Tumbuhan Berbunga

Bahagian Vegetatif

Akar Batang Daun
✓ Kentang ✓ Batang bawah tanah ✓ Daun setawar

✓ Lobak ✓ Batang rayap
✓ Bebawang

Bab 4 Pembiakan

Pembiakan Vegetatif Dalam Tumbuhan Berbunga

Aplikasi Kajian Terhadap Pembiakan
Vegetatif Dalam Pertanian

Keratan batang

Kaedah lama di mana batang tumbuhan induk digunakan untuk
menghasilkan tumbuhan baru

Walau bagaimanapun, kaedah ini lambat dalam menghasilkan
tumbuhan baru.

Kultur tisu

Kaedah bioteknologi yang digunakan untuk menghasilkan
tumbuhan baru dengan menggunakan tisu tumbuhan

Banyak tumbuhan baru dihasilkan dalam jangka masa pendek.

JUMPA LAGI……..…